کیف پول تون کیپر (کیپر)؛ آموزش نصب، انتقال تون و بازیابی

تون کیپر (Tonkeeper) یک کیف پولِ شخصی برای شبکهٔ TON است. کلیدِ دارایی فقط روی گوشیِ خودتان است و با ۲۴ کلمه ساخته و بازیابی می‌شود. برای آوردنِ تون از صرافیِ ایرانی کافی است آدرس را از بخشِ «دریافت» کپی کنید، در صرافی شبکهٔ TON را بزنید و ممو را خالی بگذارید.

دو خبرِ تازه هم هست که بیشترِ آموزش‌ها هنوز ندارند. خودِ اپ از ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ «کیپر» (Keeper) نام گرفته است. تون کوین هم از ۲۵ خرداد ۱۴۰۵ «گرام» (GRAM) شده است. بیایید قدم‌به‌قدم جلو برویم: از نصب تا انتقال، بروزرسانی، بازیابی و پیدا کردنِ موجودی‌ای که «غیب» شده.

تون کیپر چیست و چه فرقی با حسابِ صرافی دارد؟

خیلی‌ها می‌پرسند: «تون من که در صرافی هست؛ کیف پول برای چه؟» جوابِ کوتاه این است که در صرافی، دارایی دستِ صرافی است. در تون کیپر، دستِ خودتان.

یک تشبیهِ ساده: پولی که در بانک دارید، کلیدِ گاوصندوقش دستِ بانک است. اگر بانک حسابتان را ببندد، کاری از دستتان برنمی‌آید. تون کیپر مثلِ صندوقچه‌ای در خانهٔ خودتان است. هیچ‌کس، حتی سازندهٔ اپ، نمی‌تواند بازش کند. به این مدل می‌گویند کیف پولِ «غیرامانی»؛ یعنی دارایی را به امانت به کسی نسپرده‌اید.

این آزادی یک روی دیگر هم دارد. اگر کلیدِ صندوقچه، یعنی همان ۲۴ کلمه، را گم کنید، هیچ پشتیبانی‌ای نمی‌تواند آن را برایتان باز کند. تفاوتِ این دو مدل را در مقایسهٔ کیف پول‌های امانی و غیرامانی مفصل نوشته‌ام.

در تون کیپر چه می‌شود نگه داشت؟ گرام (تون کوینِ سابق)، تترِ روی شبکهٔ TON و توکن‌های دیگرِ این شبکه. به این توکن‌ها Jetton می‌گویند؛ یعنی ارزهایی که روی شبکهٔ TON ساخته شده‌اند. اگر با خودِ این شبکه آشنا نیستید، اول راهنمای تون کوین و شبکهٔ TON را بخوانید.

تون کیپر حالا «کیپر» است؛ چه چیزی عوض شد؟

سازندگانِ اپ در ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ (۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶) نامش را «کیپر» گذاشتند. حالا اپ علاوه بر TON، بیت‌کوین، اتریوم، ترون، BNB Chain، Arbitrum و Base را هم نگه می‌دارد. یعنی روی هم ۷ شبکه.

خبرِ خوب برای کاربرِ قدیمی: صندوقچه همان صندوقچه است. کلیدها، ۲۴ کلمه، آدرس‌ها و موجودی دست نخورده‌اند. لازم نیست چیزی را جابه‌جا کنید. پس اگر در فروشگاهِ اپ به‌جای تون کیپر نامِ کیپر را دیدید، نترسید. فقط مطمئن شوید از همان صفحهٔ رسمیِ قبلی بروز می‌کنید، نه از یک اپِ هم‌نام.

تون کوین هم «گرام» شد

جامعهٔ شبکهٔ TON در خرداد ۱۴۰۵ رأی داد که ارز به نامِ قدیمی‌اش «گرام» برگردد. حدودِ ۸۱٪ موافق بودند. از ۲۵ خرداد نماد از TON به GRAM تغییر کرد. فقط اسم و نشان عوض شد؛ نامِ شبکه هنوز TON است و موجودی‌ها همان‌اند.

حواسمان باشد: هر پیامی که بگوید برای «تبدیلِ تون به گرام» باید کیف پول را به سایتی وصل کنید یا ۲۴ کلمه را بدهید، کلاهبرداری است. این تغییر خودبه‌خود انجام شد. در این متن هر جا «تون» گفتم، منظورم همین گرام است، چون بیشترِ مردم هنوز با همان نام جست‌وجو می‌کنند.

جدولِ زیر این دو تغییر را کنارِ هم گذاشته است.

دو تغییرِ نامِ ۱۴۰۵ و اثرشان روی کاربرِ تون کیپر

موضوع	چه عوض شد	چه عوض نشد	کارِ شما
تون کیپر → کیپر	نام، نشان، پشتیبانی از ۶ شبکهٔ دیگر	کلید، ۲۴ کلمه، آدرس، موجودی	فقط بروزرسانی از منبعِ رسمی
تون کوین → گرام	نام و نمادِ ارز (GRAM)	نامِ شبکه (TON)، موجودی، آدرس، استیکینگ	هیچ؛ هر درخواستِ «مهاجرت» کلاهبرداری است

پس خلاصه‌اش این است: اسم‌ها عوض شدند، پولِ شما نه.

دانلود تون کیپر از منبع رسمی

بیشترِ دزدی‌ها از کیف پولِ موبایلی با یک اپِ تقلبی شروع می‌شود، نه با هکِ شبکه. اپِ تقلبی ظاهرش عینِ اصلی است. ولی ۲۴ کلمهٔ شما را برای سازنده‌اش می‌فرستد. مثلِ کلیدسازی است که از کلیدِ خانه‌تان یک نسخه برای خودش هم می‌زند.

برای همین، منبعِ دانلود از همه‌چیز مهم‌تر است:

• موبایل: اپ برای اندروید و iOS هست. فقط از فروشگاهِ رسمی یا پیوندی که سایتِ رسمیِ سازنده داده نصب کنید. فایلِ APK که در کانال‌ها و گروه‌های تلگرامی دست‌به‌دست می‌شود را نصب نکنید.
• دسکتاپ و مرورگر: نسخهٔ دسکتاپ (که قبلاً Tonkeeper Pro نام داشت)، نسخهٔ وب و افزونهٔ مرورگر هم هست. افزونه را فقط از صفحه‌ای نصب کنید که سایتِ رسمی به آن پیوند داده است.
• سایتِ رسمی: نشانیِ قدیمیِ tonkeeper.com حالا به keeperwallet.com می‌رود. نشانی را خودتان تایپ کنید؛ از پیوندِ تبلیغ‌ها و پیام‌ها وارد نشوید.

یک نشانهٔ سادهٔ اپِ تقلبی: پیش از ساختِ کیف پول، ۲۴ کلمه یا «کدِ فعال‌سازی» می‌خواهد، یا وعدهٔ هدیه و ایردراپ می‌دهد. اپِ اصلی هرگز کلمه‌های شما را جایی نمی‌فرستد. دربارهٔ این ترفندها در فیشینگ ارز دیجیتال بیشتر گفته‌ام.

آموزش نصب و ساخت کیف پول تون کیپر

ساختنِ کیف پول چند دقیقه بیشتر طول نمی‌کشد. فقط مرحلهٔ نوشتنِ ۲۴ کلمه را با عجله رد نکنید. نامِ دکمه‌ها ممکن است در نسخه‌های مختلف کمی فرق کند؛ ترتیبِ کار همین است:

1. اپ را باز کنید و گزینهٔ ساختِ کیف پولِ جدید (Create New Wallet) را بزنید.
2. یک رمزِ چهاررقمی بگذارید. اگر خواستید، اثرِ انگشت یا تشخیصِ چهره را هم روشن کنید. این رمز فقط قفلِ درِ اپ روی همین گوشی است؛ جای ۲۴ کلمه را نمی‌گیرد.
3. اپ ۲۴ کلمهٔ انگلیسی نشان می‌دهد. آن‌ها را با شماره و به همان ترتیب روی کاغذ بنویسید.
4. اپ چند کلمه را تصادفی می‌پرسد تا مطمئن شود درست نوشته‌اید. جواب بدهید.
5. برای کیف پول یک نام و رنگ بگذارید. اگر چند کیف پول دارید، این کار جلوی ارسال از کیف پولِ اشتباه را می‌گیرد.

کیف پولِ تازه در نسخه‌های جدید با استانداردِ W5 ساخته می‌شود. این‌که این یعنی چه و چرا روی آدرس اثر دارد را در بخشِ بروزرسانی توضیح داده‌ام؛ آنجا یکی از مهم‌ترین گره‌های این کیف پول باز می‌شود.

عبارت بازیابی ۲۴ کلمه‌ای را درست نگه دارید

این ۲۴ کلمه خودِ کیف پول است، نه یک رمزِ کمکی. هر کس آن را داشته باشد، روی هر گوشی‌ای صاحبِ دارایی شما می‌شود. مثلِ سندِ خانه‌ای است که اسمِ کسی رویش نیست؛ هر که در دست داشته باشد، مالک است.

چند قاعده که من همیشه رعایت می‌کنم:

• از کلمه‌ها عکس یا اسکرین‌شات نگیرید. در یادداشتِ گوشی، ایمیل، پیام‌رسان یا فضای ابری هم ذخیره‌شان نکنید.
• دو نسخهٔ کاغذی در دو جای امن نگه دارید. برای مبلغِ بزرگ، حک کردن روی یک صفحهٔ فلزی در برابرِ آب و آتش مقاوم‌تر است.
• هیچ پشتیبان، ربات یا سایتی حق ندارد این کلمه‌ها را بپرسد. اگر کسی پرسید، با کلاهبردار طرفید.
• ترتیب و املای کلمه‌ها را دوباره چک کنید. یک کلمهٔ جابه‌جا یعنی یک کیف پولِ دیگر، یا خطای بازیابی.

اصولِ کامل‌تر را در عبارت بازیابی کیف پول چیست آورده‌ام.

آشنایی با بخش‌های اصلیِ کیف پول تون کیپر

صفحهٔ اصلیِ اپ ساده است و بیشترِ کارها با همین چند دکمه انجام می‌شود:

• دریافت (Receive): آدرس و کدِ QR کیف پول را نشان می‌دهد. آدرس‌های کیف پولِ TON معمولاً با UQ شروع می‌شوند.
• ارسال (Send): آدرسِ مقصد، مقدار و یک جای اختیاری برای کامنت (همان ممو) دارد.
• سواپ (Swap): تبدیلِ یک توکن به توکنِ دیگر، از راهِ صرافی‌های غیرمتمرکزِ شبکه.
• استیک (Stake): سپردنِ گرام به استخرهای شبکه برای گرفتنِ پاداش.
• مرورگر و برنامه‌ها: وصل شدن به برنامه‌های غیرمتمرکز با TON Connect.
• تاریخچه: همهٔ تراکنش‌ها با کارمزد و وضعیت. با لمسِ هر تراکنش، آن را در کاوشگرِ شبکه مثلِ Tonviewer هم می‌بینید.
• تنظیمات: دیدنِ ۲۴ کلمه، امنیت، نسخهٔ کیف پول، اتصال‌های فعال و شبکه‌ها.

کاوشگر را یک بار جدی بگیرید. کاوشگر یعنی سایتی که همهٔ تراکنش‌های شبکه را عمومی نشان می‌دهد؛ چیزی شبیهِ استعلامِ رسید از بانک. بعداً می‌بینیم که در روزِ نگرانی، حرفِ آخر را همین می‌زند.

خرید تون برای تون کیپر از صرافی داخلی

ساده‌ترین راه برای ما ایرانی‌ها این است: گرام را در یک صرافیِ داخلیِ معتبر با تومان بخرید و بعد به تون کیپر برداشت کنید. در صرافی‌های ایرانی این ارز را با نمادِ GRAM پیدا می‌کنید؛ گاهی هنوز با برچسبِ «تون کوینِ سابق». برای انتخابِ صرافی، فهرستِ صرافی‌های معتبر ارز دیجیتال ایران را ببینید. قیمتِ لحظه‌ای را هم در قیمت ارزهای دیجیتال امروز دنبال کنید.

و «خرید تون در تون کیپر» چه؟ اپ دکمه‌ای برای خرید دارد، اما آن مسیر به درگاه‌های پرداختِ خارجی می‌رسد و برای کاربرِ داخلِ ایران راهِ درستی نیست. اگر از قبل تترِ شبکهٔ TON در کیف پول دارید، با بخشِ سواپ می‌توانید آن را به گرام تبدیل کنید. فقط پیش از تأیید، نرخ و کارمزدِ نهایی را نگاه کنید.

یک نکتهٔ کوچک که بعداً دردسر را کم می‌کند: کمی بیشتر از نیازتان بخرید. کیف پول برای هر ارسال، سواپ یا استیکینگ کمی گرام برای کارمزد می‌خواهد. مثلِ ماشینی است که بدونِ کمی بنزین در باک، از پارکینگ هم بیرون نمی‌آید.

انتقال تون به تون کیپر، گام‌به‌گام

بیشترِ پرسش‌هایی که از من می‌شود دربارهٔ همین مرحله است. این ترتیب را برای برداشت از هر صرافیِ داخلی به کار ببرید. مراحلِ برداشت در یک صرافیِ نمونه را هم در آموزش صرافی نوبیتکس می‌بینید.

1. آدرس را بگیرید: در تون کیپر روی «دریافت» بزنید، گرام (یا تترِ TON) را انتخاب کنید و آدرس را کپی کنید.
2. ارز و شبکه را در صرافی انتخاب کنید: در بخشِ برداشت، ارزِ GRAM و شبکهٔ TON را بزنید. شبکه مثلِ جاده است: بسته را باید از جاده‌ای فرستاد که به همان آدرس می‌رسد.
3. آدرس را بچسبانید و تطبیق دهید: چند حرفِ اول و آخرِ آدرس را با آدرسِ تون کیپر مقایسه کنید. بدافزارهایی هستند که آدرسِ کپی‌شده را در حافظهٔ گوشی عوض می‌کنند.
4. ممو را خالی بگذارید: کیف پولِ شخصی ممو (کامنت یا تگ) نمی‌خواهد. اگر صرافی پرِ ممو را اجباری نشان داد، گزینهٔ «بدون ممو» را بزنید.
5. اول مقدارِ آزمایشی بفرستید: برای مبلغِ بزرگ، اول حداقلِ مجاز را بفرستید. وقتی رسید، باقی را بفرستید. کارمزدِ برداشتِ صرافی را هم حساب کنید.
6. رسیدن را چک کنید: انتقال روی شبکهٔ TON معمولاً چند ثانیه تا چند دقیقه طول می‌کشد. اگر دیر شد، شناسهٔ تراکنش (TxID) را از صرافی بگیرید و در کاوشگر ببینید.

چرا ارسالِ آزمایشی؟ فرض کنید می‌خواهید معادلِ ۲۰ میلیون تومان گرام بفرستید و کارمزدِ هر برداشت مثلاً ۵۰ هزار تومان است. یک ارسالِ آزمایشی ۵۰ هزار تومان بیشتر خرج دارد؛ یعنی ۰٫۲۵٪ مبلغ. در عوض اگر شبکه یا آدرس اشتباه باشد، فقط مبلغِ کم را خطر کرده‌اید، نه کلِ ۲۰ میلیون را. (عددها مثال‌اند؛ کارمزدِ واقعی را صفحهٔ برداشتِ صرافی نشان می‌دهد.)

شاید بپرسید: «کیف پولم هنوز فعال نشده؛ پول به آن می‌رسد؟» بله. کیف پول‌های TON در واقع قراردادهای هوشمندی‌اند که با اولین ارسال از خودِ کیف پول روی شبکه فعال می‌شوند. دریافت پیش از آن هم ممکن است، به شرطِ این‌که آدرس با UQ شروع شود؛ همان شکلی که تون کیپر نشان می‌دهد. شکلِ EQ همان حساب است، ولی گاهی انتقال به کیف پولِ هنوز فعال‌نشده را به فرستنده برمی‌گرداند.

انتقال تتر روی شبکهٔ TON

تون کیپر تتر را روی شبکهٔ TON هم نگه می‌دارد. موقعِ برداشتِ تتر از صرافی، شبکهٔ TON را بزنید و همان آدرسِ تون کیپر را بدهید. اگر شبکهٔ دیگری مثلِ TRC20 یا ERC20 را انتخاب کنید، باید آدرسِ همان شبکه را از بخشِ چندشبکه‌ایِ کیپر بگیرید، نه آدرسِ TON را. دربارهٔ شبکه‌های مختلفِ این ارز در تتر چیست بیشتر نوشته‌ام.

ارسال از تون کیپر به صرافی: ممو را فراموش نکنید

در جهتِ برعکس، قاعده هم برعکس است. یک تشبیه کمک می‌کند. آدرسِ واریزِ صرافی مثلِ آدرسِ یک ساختمانِ بزرگِ آپارتمانی است و ممو شمارهٔ واحدِ شما. اگر نامه را بدونِ شمارهٔ واحد بفرستید، به ساختمان می‌رسد، ولی کسی نمی‌داند مالِ کدام واحد است.

صرافی‌ها هم برای خیلی از کاربرانشان یک آدرسِ مشترک دارند و واریزِ هر نفر را با ممو می‌شناسند. پس موقعِ ارسال از تون کیپر به صرافی، ممویی را که صفحهٔ واریزِ صرافی نشان می‌دهد دقیق در جای کامنت بنویسید. بدونِ ممو، دارایی به صرافی می‌رسد ولی به حسابِ شما نمی‌نشیند و پیگیری‌اش روزها طول می‌کشد.

گزینهٔ «رمزگذاریِ کامنت» را هم برای این کار روشن نکنید. کامنتِ رمزگذاری‌شده را صرافی نمی‌تواند بخواند.

جدولِ زیر قاعدهٔ شبکه و ممو را در چهار حالتِ رایج کنارِ هم گذاشته است.

قاعدهٔ ممو و شبکه در دو جهتِ انتقال

جهتِ انتقال	شبکه	ممو (کامنت)	خطای رایج
صرافیِ داخلی → تون کیپر (گرام)	TON	لازم نیست؛ «بدون ممو»	انتخابِ شبکهٔ دیگر برای آدرسِ TON
صرافیِ داخلی → تون کیپر (تتر)	TON (یا شبکهٔ آدرسی که گرفته‌اید)	لازم نیست	آدرسِ TON با شبکهٔ TRC20
تون کیپر → صرافیِ داخلی	همان شبکهٔ صفحهٔ واریز	اجباری؛ دقیقاً همان عدد	جا انداختنِ ممو یا رمزگذاریِ کامنت
تون کیپر → کیف پولِ شخصیِ دیگر	TON	اختیاری	ارسال به آدرسِ قدیمیِ نسخهٔ دیگرِ کیف پول

پس یک جمله را به خاطر بسپارید: به کیف پولِ شخصی بی‌ممو، به صرافی با ممو.

کارمزد شبکه، باتری و تراکنش بدون گس

هر تراکنش روی شبکهٔ TON کارمزد دارد و این کارمزد با گرام پرداخت می‌شود. کارمزدِ یک انتقالِ سادهٔ گرام معمولاً کسرِ کوچکی از یک واحد است. انتقالِ توکن، سواپ و کار با قراردادهای پیچیده‌تر گران‌تر است. اپ پیش از تأیید، کارمزدِ تخمینی را نشان می‌دهد.

گیرِ رایج این است: کسی فقط تترِ شبکهٔ TON دارد و نمی‌تواند آن را بفرستد، چون گرام برای کارمزد ندارد. تون کیپر دو راه برایش گذاشته است:

• باتری (Battery): یک اعتبارِ از پیش پرداخته برای کارمزد؛ مثلِ کارتِ مترو که یک بار شارژش می‌کنید و هر سفر از آن کم می‌شود. باتری را با ارزی که در کیف پول دارید شارژ می‌کنید و کارمزدها از آن کم می‌شود. سازنده گفته می‌خواهد باتری را تا یک سال به همهٔ شبکه‌های کیپر ببرد؛ پس پیش از تکیه به آن، ببینید روی شبکهٔ شما فعال است یا نه.
• تراکنشِ بدون گس (Gasless): «گس» یعنی همان کارمزدِ شبکه. در این حالت، برای برخی توکن‌ها، به‌ویژه تتر، کارمزد از خودِ همان توکن کم می‌شود. این امکان کیف پولِ نسخهٔ W5 می‌خواهد و همهٔ دارایی‌ها را پوشش نمی‌دهد. تراکنش رایگان نمی‌شود؛ فقط ارزی که کارمزد را با آن می‌دهید عوض می‌شود.

توصیهٔ من ساده است: همیشه کمی گرام در کیف پول نگه دارید. مطمئن‌ترین راهِ گیر نکردن همین است.

بروزرسانی تون کیپر: اپ و نسخهٔ کیف پول

«بروزرسانی تون کیپر» دو معنای جدا دارد و قاطی شدنشان بیشترِ نگرانی‌ها را می‌سازد. یکی بروزرسانیِ خودِ اپ است. دیگری ارتقای نسخهٔ کیف پول. اولی بی‌خطر و ساده است؛ دومی آدرس را عوض می‌کند.

بروزرسانی اپلیکیشن

اپ را از همان جایی که نصب کرده‌اید بروز کنید. بروزرسانیِ اپ به کلید و موجودی کاری ندارد. بعد از آن، کیف پول با همان رمزِ چهاررقمی باز می‌شود و احتمالاً نام و نشانِ کیپر را می‌بینید.

با این حال، پیش از هر بروزرسانیِ بزرگ مطمئن شوید ۲۴ کلمه را روی کاغذ دارید. اگر کار خراب شد و مجبور شدید اپ را پاک کنید، همان ۲۴ کلمه کیف پول را برمی‌گرداند.

و هرگز از پیوندِ پیامک، ایمیل یا پیامِ تلگرامی بروزرسانی نکنید. پیامِ «کیف پول شما باید فوراً بروز شود» یکی از قدیمی‌ترین ترفندهای فیشینگ است.

ارتقای کیف پول به W5 و تغییر آدرس

این همان گره‌ای است که قولش را دادم. در شبکهٔ TON هر کیف پول یک قراردادِ هوشمند است و چند نسخه دارد: v3R2، v4R2 و جدیدترین، W5. نکتهٔ کلیدی این است که از یک دسته ۲۴ کلمه، برای هر نسخه یک آدرسِ جدا ساخته می‌شود.

مثلِ یک دسته‌کلید است که هم درِ خانهٔ قدیمی را باز می‌کند و هم درِ خانهٔ تازه را. اثاث خودبه‌خود به خانهٔ تازه نمی‌رود. پس ارتقا به W5 یعنی یک آدرسِ تازه کنارِ آدرسِ قبلی، نه انتقالِ خودکارِ موجودی.

نسخهٔ W5 امکان‌هایی مثلِ تراکنشِ بدون گس و ارسال به چند مقصد با یک تراکنش را می‌دهد. در تون کیپر می‌توانید از تنظیمات، کیف پولِ W5 را اضافه کنید. بعد از ارتقا، این چند کار را به ترتیب انجام دهید:

1. آدرسِ تازهٔ W5 را با آدرسِ قبلی مقایسه کنید تا بدانید کدام موجودی کجاست.
2. اگر می‌خواهید فقط با W5 کار کنید، اول مقداری آزمایشی و بعد باقیِ دارایی را از آدرسِ قبلی به آدرسِ تازه بفرستید. کمی گرام برای کارمزد در آدرسِ قدیمی بگذارید.
3. آدرسِ تازه را در صرافی‌ها و هر جای دیگری که آدرسِ قبلی را ثبت کرده بودید عوض کنید.
4. برنامه‌های غیرمتمرکزی را که وصل بودند، دوباره با آدرسِ تازه وصل کنید.

پس اگر بعد از ارتقا موجودی را صفر دیدید، نترسید. به احتمالِ زیاد پول در «خانهٔ قدیمی» است.

بازیابی کیف پول تون کیپر

گوشی گم شد، خراب شد یا اپ را پاک کردید؟ تا وقتی ۲۴ کلمه را دارید، هیچ چیز از دست نرفته است. بازیابیِ تون کیپر این‌طور است:

1. اپ را از منبعِ رسمی روی گوشیِ تازه نصب کنید.
2. به‌جای ساختِ کیف پولِ جدید، گزینهٔ کیف پولِ موجود (Existing Wallet یا Import) را بزنید. اگر در اپ کیف پولِ دیگری دارید، از فهرستِ کیف پول‌ها گزینهٔ افزودن را انتخاب کنید.
3. ۲۴ کلمه را به ترتیب وارد کنید. اپ برای هر کلمه پیشنهاد می‌دهد؛ مراقب باشید پیشنهادِ اشتباه را نزنید.
4. اگر اپ چند نسخهٔ کیف پول را با موجودی‌شان نشان داد، نسخه‌ای را بردارید که دارایی رویش است. اگر مطمئن نیستید، همه را اضافه کنید.
5. رمزِ چهاررقمیِ تازه بگذارید و موجودی را با آدرسِ قبلی‌تان در کاوشگر مقایسه کنید.

همین ۲۴ کلمه را می‌توانید هم‌زمان روی گوشی و نسخهٔ دسکتاپ وارد کنید و یک کیف پول را روی دو دستگاه داشته باشید. فقط هر دستگاهی که کلمه‌ها را رویش می‌زنید باید امن باشد. اصولِ کلیِ ریکاوری در کیف پول‌های دیگر را در آموزش بازیابی کیف پول ارز دیجیتال نوشته‌ام.

اگر عبارت بازیابی را گم کرده باشم چه؟

اگر اپ هنوز روی گوشیِ قبلی باز می‌شود، همین الان از تنظیمات و بخشِ عبارتِ بازیابی، کلمه‌ها را ببینید و روی کاغذ بنویسید. حتی بهتر است یک کیف پولِ تازه بسازید و دارایی را به آن ببرید.

اگر نه گوشیِ قبلی هست و نه ۲۴ کلمه، باید صادق باشم: راهی برای بازیابی نیست. کسانی که وعدهٔ «ریکاوری بدونِ عبارت» می‌دهند تقریباً همیشه کلاهبردارند و فقط ضررِ دوم را به شما می‌زنند.

چرا موجودی تون کیپر نمایش داده نمی‌شود؟

این از پرتکرارترین پرسش‌هاست. جوابِ کوتاه: در بیشترِ موارد دارایی سرِ جایش است و فقط شما جای دیگری را نگاه می‌کنید. جدولِ زیر علت‌های رایج را از بیشترین به کمترین آورده است.

علت‌های رایجِ نمایش‌ندادنِ موجودی در تون کیپر و راهِ رفعِ هرکدام

علت	نشانه	راهِ رفع
نسخهٔ دیگرِ کیف پول فعال است	بعد از بازیابی یا ارتقا موجودی صفر است	نسخهٔ دیگر (v4R2 یا W5) را از تنظیمات اضافه کنید یا در فهرستِ کیف پول‌ها عوض کنید
شبکهٔ نادرست در برداشت	صرافی «انجام‌شده» می‌گوید ولی چیزی نرسیده	TxID را در کاوشگر ببینید؛ اگر شبکه اشتباه بوده، با پشتیبانیِ صرافی تماس بگیرید
هنوز تأیید نشده یا در صفِ صرافی است	وضعیتِ برداشت «در حالِ بررسی» است	کمی صبر کنید؛ خیلی از صرافی‌ها برداشت را دستی یا دسته‌ای می‌فرستند
توکن پنهان یا تأییدنشده است	گرام هست ولی تتر یا توکنِ دیگر دیده نمی‌شود	در فهرستِ توکن‌ها گزینهٔ مدیریت را بزنید و توکن را نمایش دهید؛ توکن‌های ناشناس را باز نکنید
اتصالِ اینترنت یا سرورِ اپ	همهٔ عددها صفر یا خالی است	صفحه را تازه کنید یا اپ را ببندید و باز کنید؛ موجودی را با آدرستان در کاوشگر چک کنید
حالتِ شبکهٔ آزمایشی	کیف پول برچسبِ Testnet دارد	کیف پولِ شبکهٔ اصلی را انتخاب کنید

پس قاعدهٔ اصلی این است: کاوشگر حرفِ آخر را می‌زند. آدرستان را در Tonviewer یا Tonscan جست‌وجو کنید. اگر موجودی آنجا هست، دارایی امن است و مشکل فقط در نمایشِ اپ یا نسخهٔ انتخاب‌شده است.

اتصال به برنامه‌ها و امنیت در تون کیپر

با TON Connect می‌توانید تون کیپر را به صرافی‌های غیرمتمرکز، بازارهای NFT و برنامه‌های دیگرِ شبکه وصل کنید. وصل شدن یعنی برنامه آدرستان را می‌بیند و برای هر کار درخواستِ امضا می‌فرستد، ولی کلیدتان را نمی‌گیرد.

خطر در امضای چشم‌بسته است. امضا در کیف پول مثلِ امضای چک است؛ اگر نخوانده امضا کنید، یک تراکنشِ مخرب می‌تواند همهٔ دارایی را یک‌جا ببرد. این چند عادت را جدی بگیرید:

• پیش از هر تأیید، خلاصهٔ تراکنش را بخوانید: چه چیزی، چه مقدار، به کجا.
• اتصال‌هایی را که دیگر لازم ندارید از تنظیمات قطع کنید.
• توکن‌ها و NFTهای ناشناسی که خودبه‌خود به کیف پول می‌رسند معمولاً طعمه‌اند. روی پیوندشان نزنید و برای «گرفتنِ جایزه» چیزی امضا نکنید.
• برای مبلغِ بزرگ، کیف پولِ روزمره را از کیف پولِ پس‌انداز جدا کنید؛ مثلِ کیف پولِ جیبی و گاوصندوق. تون کیپر از کیف پول‌های سخت‌افزاری مثلِ لجر و از اپِ جداگانهٔ Signer برای امضای آفلاین هم پشتیبانی کرده است.

چک‌لیستِ کامل‌ترِ امنیتی را در جلوگیری از هک کیف پول ارز دیجیتال آورده‌ام.

استیکینگ گرام در تون کیپر

استیکینگ یعنی گرام را به استخرهای شبکه بسپارید تا در نگه‌داشتنِ شبکه سهیم شوید و پاداش بگیرید. شبیهِ سپرده است، ولی پاداش به خودِ گرام داده می‌شود، نه به تومان.

برخی استخرها در عوضِ سپرده یک توکن مثلِ tsTON می‌دهند که می‌شود جابه‌جایش کرد. برخی دیگر برای برداشت دورهٔ انتظار دارند. حداقلِ مبلغ، نرخِ پاداش و زمانِ برداشت در هر استخر فرق می‌کند و ثابت نیست. پیش از سپردن، همین سه عدد را در صفحهٔ همان استخر بخوانید.

یک هشدارِ صادقانه: اگر قیمتِ گرام پایین بیاید، ممکن است با وجودِ پاداش، ارزشِ دارایی‌تان کم شود. پاداشِ ۱۰ درصدی در سالی که قیمت ۳۰٪ افت کند، شما را از ضرر نجات نمی‌دهد. مقایسهٔ روش‌های مختلف را در استیکینگ ارز دیجیتال ببینید.

تون کیپر یا نگه‌داشتن در صرافی؟

لازم نیست هر کسی کیف پولِ شخصی داشته باشد. اگر چندروزه خرید و فروش می‌کنید، نگه‌داشتن در صرافی ساده‌تر است. اگر می‌خواهید طولانی نگه دارید یا با برنامه‌های شبکهٔ TON کار کنید، تون کیپر منطقی‌تر است. جدولِ زیر دو راه را کنارِ هم گذاشته است.

مقایسهٔ نگه‌داریِ گرام در تون کیپر و در حسابِ صرافیِ داخلی

معیار	تون کیپر (غیرامانی)	حسابِ صرافیِ داخلی (امانی)
مالکِ کلید	خودتان	صرافی
بازیابی	فقط با ۲۴ کلمه	با احرازِ هویت و پشتیبانی
خرید و فروش با تومان	مستقیم نه؛ از راهِ صرافی	بله
استیکینگ و برنامه‌های غیرمتمرکز	بله	محدود به خدماتِ صرافی
ریسکِ اصلی	گم کردنِ کلمه‌ها، فیشینگ، امضای مخرب	مشکلِ صرافی، مسدودیِ حساب
مناسبِ	نگه‌داریِ میان‌مدت و بلندمدت	معاملهٔ کوتاه‌مدت

هیچ‌کدام بی‌خطر نیست؛ فقط جنسِ خطرشان فرق دارد. تصمیمِ نهایی با خودتان است.

چک‌لیست پیش از هر انتقال

این هفت مورد را پیش از هر ارسال یک بار مرور کنید. یک دقیقه وقت می‌گیرد و جلوی بیشترِ اشتباه‌های پرهزینه را می‌گیرد.

• آدرس را از بخشِ «دریافتِ» همان کیف پول و همان نسخه‌ای که می‌خواهم کپی کرده‌ام.
• شبکهٔ برداشت با آدرس جور است (TON برای آدرسِ UQ).
• به کیف پولِ شخصی بی‌ممو می‌فرستم و به صرافی با مموی دقیق.
• چند حرفِ اول و آخرِ آدرسِ چسبانده‌شده را تطبیق داده‌ام.
• برای مبلغِ بزرگ اول مقدارِ آزمایشی فرستاده‌ام.
• کمی گرام برای کارمزد، یا شارژِ باتری، در کیف پول هست.
• ۲۴ کلمه روی کاغذ و دور از گوشی است.

سوالات متداول

جمع‌بندی

تون کیپر، که حالا کیپر نام دارد، ساده‌ترین راهِ نگه‌داریِ شخصیِ گرام و توکن‌های شبکهٔ TON است، به شرطِ این‌که سه چیز را جدی بگیرید: دانلود از منبعِ رسمی، نگه‌داریِ ۲۴ کلمه روی کاغذ، و رعایتِ قاعدهٔ شبکه و ممو در هر انتقال. اگر موجودی را نمی‌بینید، پیش از هر نگرانی نسخهٔ کیف پول و کاوشگر را چک کنید.

پس اگر تازه شروع می‌کنید، با مبلغِ کم شروع کنید. یک بار کلِ چرخه را تمرین کنید: خرید در صرافی، انتقال به تون کیپر، بازیابی روی یک دستگاهِ دوم و برگرداندن به صرافی با ممو. بعد از این یک دور تمرین، با خیالِ راحت‌تری سراغِ مبلغِ بزرگ‌تر می‌روید.