هنوز چیزی روی دستگاه شما ذخیره نشده است. هر وقت خواستید، از پابرگهٔ سایت به همین صفحه برمی‌گردید و انتخابتان را عوض می‌کنید.

با فعال‌کردن سنجش، به بهبود سایت کمک می‌کنید. این انتخاب اختیاری است و هر زمان می‌توانید آن را در تنظیمات حریم خصوصی تغییر دهید.

حامد ثقفیHamed Saghafi

اتراسکن چیست؟ آموزش پیگیری تراکنش اتریوم، موجودی کیف پول و بررسی توکن

فهرست مطالب۱۴ بخش
  1. اتراسکن چیست و چرا به آن نیاز داریم؟
  2. با اتراسکن چه کارهایی می‌شود کرد؟
  3. چطور تراکنش اتریوم را در اتراسکن پیگیری کنیم؟
  4. هر سطرِ صفحهٔ تراکنش یعنی چه؟
  5. یک دامِ رایج: «مقدار صفر است، پس پولم کجا رفت؟»
  6. وضعیت‌های تراکنش در اتراسکن: موفق، ناموفق، Pending و جایگزین‌شده
  7. وضعیت Pending در اتراسکن یعنی چه؟
  8. چند تأییدیه کافی است؟
  9. گس و کارمزد را در اتراسکن چطور بخوانیم؟
  10. دیدن موجودی ولت دیگران با اتراسکن
  11. ERC-20 چیست و در اتراسکن کجا دیده می‌شود؟
  12. چطور قرارداد توکن را در اتراسکن بررسی کنیم؟
  13. سه ترفندِ کلاهبرداری که اتراسکن لوشان می‌دهد
  14. ۱. رسیدِ جعلی
  15. ۲. آدرسِ مسموم
  16. ۳. توکنِ هدیه‌ای که در کیف پول پیدا شده
  17. مجوزهای توکن: دری که شاید باز گذاشته‌اید
  18. اتراسکن برای شبکه‌های دیگر
  19. اشتباه‌های رایج هنگامِ کار با اتراسکن
  20. سوالات متداول
  21. جمع‌بندی
اتراسکن چیست؟ آموزش پیگیری تراکنش اتریوم، موجودی کیف پول و بررسی توکن

فرض کنید برای کسی تتر یا اتر فرستاده‌اید و او می‌گوید «هنوز نرسیده». از کجا بفهمید پول کجاست؟ جوابش اتراسکن است. اتراسکن (Etherscan) سایتی رایگان است که دفترِ عمومیِ شبکهٔ اتریوم را برای همه باز می‌کند. با یک هش تراکنش یا یک آدرس، می‌بینید پول کی، از کجا، به کجا و با چه کارمزدی رفته و آیا واقعاً رسیده است یا نه.

در این راهنما قدم‌به‌قدم یاد می‌گیریم تراکنش را پیگیری کنیم، وضعیت‌هایی مثل Pending را بفهمیم، موجودیِ یک کیف پول را ببینیم و یک توکن را پیش از خرید بسنجیم که جعلی نباشد. همه با زبانِ ساده، بی‌آنکه لازم باشد برنامه‌نویس باشید.

اتراسکن چیست و چرا به آن نیاز داریم؟

شبکهٔ اتریوم مثلِ یک دفترِ حسابِ بزرگ است که هزاران رایانه در دنیا هم‌زمان نسخه‌ای از آن را نگه می‌دارند. هر انتقال، یک خط در این دفتر است. مشکل این است که این دفتر به زبانِ ماشین نوشته شده و آدمِ معمولی نمی‌تواند مستقیم بخواندش.

اتراسکن کارِ یک مترجم را می‌کند. این دفتر را می‌خواند و به شکلِ صفحه‌های مرتب و قابلِ جست‌وجو نشان می‌دهد. به چنین سایتی «بلاک اکسپلورر» می‌گویند، یعنی «جست‌وجوگرِ بلاک‌ها». اگر با خودِ بلاک چین آشنا نیستید، کافی است بدانید هر «بلاک» یک صفحه از همین دفتر است.

یک تشبیه ساده: اتراسکن مثلِ سامانهٔ رهگیریِ مرسوله‌های پست است. کدِ رهگیری را می‌زنید و می‌بینید بسته کجاست. اینجا کدِ رهگیری همان «هش تراکنش» است.

دو نکته را از همین اول بدانید:

  • اتراسکن کیف پول نیست. پولی در آن نگه داشته نمی‌شود و برای دیدنِ اطلاعات، هیچ ثبت‌نام یا رمزی لازم نیست.
  • اتراسکن مالکِ شبکه نیست. یک شرکتِ مستقل است که فقط داده‌های عمومیِ اتریوم را نمایش می‌دهد. نمی‌تواند تراکنشی را برگرداند، متوقف کند یا پولِ گم‌شده را پس بدهد.

پس اتراسکن یک ذره‌بین است، نه یک بانک. هر چه نشان می‌دهد، در خودِ شبکه ثبت شده و هیچ‌کس نمی‌تواند پاکش کند.

با اتراسکن چه کارهایی می‌شود کرد؟

بیشترِ مردم فقط برای پیگیری تراکنش سراغِ آن می‌روند، ولی کاربردش خیلی بیشتر است. این جدول کارهای اصلی را کنارِ هم گذاشته است.

کارهای اصلی در اتراسکن و چیزی که باید جست‌وجو کنید
می‌خواهید…چه چیزی را جست‌وجو کنیدکجای صفحه را ببینید
بفهمید پولی که فرستادید رسیده یا نههش تراکنشStatus و To
موجودی یک کیف پول را ببینیدآدرسِ کیف پولETH Balance و Token Holdings
تاریخچه تراکنش‌های یک آدرس را ببینیدآدرسِ کیف پولزبانه‌های Transactions و Token Transfers
اصل بودنِ یک توکن را بسنجیدآدرس قرارداد توکننام، تیکِ تأیید، Holders، سایتِ رسمی
کارمزدِ شبکه را پیش از انتقال بدانیدصفحهٔ Gas Trackerسه سطحِ کم، متوسط و زیاد
ببینید به کدام سایت‌ها اجازهٔ برداشت داده‌ایدابزارِ Token Approvalsفهرستِ مجوزهای فعال

همهٔ این کارها از یک جعبهٔ جست‌وجو در بالای صفحهٔ اصلیِ etherscan.io شروع می‌شود. سایت خودش تشخیص می‌دهد چیزی که وارد کرده‌اید هش است، آدرس است یا نامِ یک توکن.

چطور تراکنش اتریوم را در اتراسکن پیگیری کنیم؟

برای پیگیری به یک چیز نیاز دارید: هش تراکنش. هش یک رشتهٔ طولانی است که با 0x شروع می‌شود و ۶۶ نویسه دارد. دربارهٔ اینکه این شناسه چیست و از کجا پیدایش کنیم، در مقالهٔ هش تراکنش یا TXID مفصل نوشته‌ام. خلاصه‌اش این است:

  1. هش را پیدا کنید. در کیف پول (مثلاً متامسک) روی تراکنش بزنید؛ معمولاً گزینه‌ای برای دیدن در اکسپلورر یا کپیِ شناسه هست. در صرافی‌ها هم در تاریخچهٔ برداشت، کنارِ هر برداشت، TXID نوشته شده است.
  2. به اتراسکن بروید و هش را در جعبهٔ جست‌وجو بچسبانید.
  3. اول وضعیت را ببینید: سطرِ Status.
  4. بعد گیرنده را چک کنید: سطرِ To. آیا همان آدرسی است که می‌خواستید؟ چهار پنج نویسهٔ اول و آخر را با دقت مقایسه کنید.
  5. مبلغ را ببینید: برای اتر سطرِ Value، و برای توکن‌ها (مثلِ تتر) بخشِ ERC-20 Tokens Transferred.

اگر صفحه پیدا نشد، دو حالت دارد. یا هش را اشتباه کپی کرده‌اید، یا تراکنش روی شبکهٔ دیگری است. مثلاً تترِ شبکهٔ ترون در اتراسکن پیدا نمی‌شود و باید در اکسپلوررِ همان شبکه یعنی ترون‌اسکن جست‌وجو شود. هر شبکه اکسپلوررِ خودش را دارد.

مهم‌ترین سطرهای صفحهٔ تراکنش در اتراسکن و معنی هر کدام
شش سطری که در صفحهٔ هر تراکنش باید بخوانید؛ در انتقالِ تتر، بخشِ ERC-20 را ببینید نه Value را.

هر سطرِ صفحهٔ تراکنش یعنی چه؟

صفحهٔ تراکنش در نگاهِ اول شلوغ است. ولی فقط چند سطرش برای آدمِ معمولی مهم است:

  • Transaction Hash: همان کدِ رهگیری.
  • Status: موفق، ناموفق یا در انتظار. مهم‌ترین سطر.
  • Block: شمارهٔ صفحه‌ای از دفتر که تراکنش در آن ثبت شده. کنارش تعدادِ «تأییدیه» (Block Confirmations) آمده؛ یعنی بعد از این بلاک، چند بلاکِ دیگر رویش ساخته شده است.
  • Timestamp: زمانِ ثبت، به وقتِ جهانی (UTC). برای وقتِ ایران، سه ساعت و نیم به آن اضافه کنید.
  • From و To: فرستنده و گیرنده.
  • Value: مقدارِ اتری که جابه‌جا شده.
  • Transaction Fee: کارمزدی که فرستنده پرداخته است.
  • Gas Price: قیمتِ هر واحد گس، معمولاً به Gwei.

بقیهٔ سطرها (مثلِ Nonce و Input Data) بیشتر به کارِ برنامه‌نویس‌ها می‌آید. فقط Nonce را به خاطر بسپارید؛ در بخشِ Pending به دردمان می‌خورد.

یک دامِ رایج: «مقدار صفر است، پس پولم کجا رفت؟»

خیلی‌ها از من می‌پرسند: «تتر فرستاده‌ام، ولی اتراسکن نوشته Value: 0 ETH. یعنی چیزی نرفته؟» نه، نگران نباشید.

تتر روی اتریوم یک «توکن» است، نه خودِ اتر. وقتی توکن می‌فرستید، در واقع به قراردادِ آن توکن دستور می‌دهید که از حسابِ شما کم کند و به حسابِ گیرنده اضافه کند. اتری جابه‌جا نمی‌شود، پس Value صفر است. مبلغِ واقعیِ تتر را باید در بخشِ ERC-20 Tokens Transferred ببینید. همچنین سطرِ To در این حالت آدرسِ قراردادِ تتر را نشان می‌دهد، نه گیرنده را؛ گیرندهٔ واقعی در همان بخشِ توکن آمده است.

پس در انتقالِ توکن، به Value و Toِ بالای صفحه نگاه نکنید؛ بخشِ توکن را بخوانید.

وضعیت‌های تراکنش در اتراسکن: موفق، ناموفق، Pending و جایگزین‌شده

سطرِ Status یکی از این چند حالت را نشان می‌دهد. هر کدام معنا و کارِ مشخصی دارد.

وضعیت‌های تراکنش در اتراسکن و کاری که باید بکنید
وضعیتیعنی چهکارمزد کم شد؟چه کنید
Successتراکنش در بلاک ثبت شد و انجام شد.بلهاگر گیرنده می‌گوید نرسیده، آدرس و شبکه را با او چک کنید.
Pendingفرستاده شده ولی هنوز در هیچ بلاکی ثبت نشده.هنوز نهصبر کنید، یا با همان Nonce و کارمزدِ بیشتر جایگزین کنید.
Fail (ناموفق)ثبت شد ولی اجرا نشد؛ مثلاً گس کم بود یا قرارداد آن را رد کرد.بله، کارمزد رفتپول اصلی جابه‌جا نشده؛ علت را بفهمید و دوباره بفرستید.
Dropped & Replacedتراکنشِ دیگری با همان Nonce جایش را گرفت.برای این یکی نهتراکنشِ جایگزین را پیدا کنید و وضعیتِ آن را ببینید.

نکتهٔ مهمِ این جدول دربارهٔ تراکنشِ ناموفق است. خیلی‌ها فکر می‌کنند اگر تراکنش ناموفق شد، کارمزدش هم برمی‌گردد. برنمی‌گردد. شبکه کارش را انجام داده (تراکنش را بررسی کرده) و مزدش را گرفته است، حتی اگر نتیجه «نه» بوده باشد. مثلِ پیکی که تا درِ خانه رفته و کسی در را باز نکرده؛ کرایه‌اش را گرفته است.

مسیرِ تراکنش اتریوم از ارسال و Pending تا ثبت در بلاک و Finalized
هر تراکنش از صفِ انتظار می‌گذرد، در بلاک ثبت می‌شود و حدودِ ۱۳ دقیقه بعد نهایی می‌شود.

وضعیت Pending در اتراسکن یعنی چه؟

Pending یعنی «در صف». تراکنش به شبکه رسیده و در یک فضای انتظار (به آن mempool می‌گویند) منتظر است تا یکی از تأییدکننده‌های شبکه آن را در بلاک بگذارد. در شبکهٔ اتریوم تقریباً هر ۱۲ ثانیه یک بلاکِ تازه ساخته می‌شود، پس در حالتِ عادی این صف خیلی کوتاه است.

ولی تأییدکننده‌ها اول تراکنش‌هایی را برمی‌دارند که کارمزدِ بیشتری داده‌اند. اگر شما کارمزد را خیلی پایین گذاشته باشید و شبکه شلوغ شود، تراکنشتان ممکن است ساعت‌ها در صف بماند. مثلِ تاکسی‌ای که در ساعتِ شلوغی اول مسافرِ دربست را سوار می‌کند.

دو راه دارید:

  1. صبر کنید. وقتی شبکه خلوت شود، تراکنش معمولاً خودش ثبت می‌شود.
  2. سرعتش را بالا ببرید یا لغوش کنید. بیشترِ کیف پول‌ها گزینه‌ای مثلِ «تسریع» (Speed Up) یا «لغو» (Cancel) دارند. این گزینه‌ها یک تراکنشِ تازه با همان Nonce و کارمزدِ بیشتر می‌فرستند. Nonce شمارهٔ ترتیبِ تراکنش‌های یک آدرس است؛ دو تراکنش با یک شماره نمی‌توانند هر دو ثبت شوند. پس هر کدام زودتر ثبت شود، آن یکی کنار می‌رود و در اتراسکن وضعیتِ Dropped & Replaced می‌گیرد.

یادتان باشد تراکنشی که یک بار در بلاک ثبت شد، دیگر نه لغو می‌شود و نه برمی‌گردد. پس لغو فقط تا وقتی ممکن است که هنوز Pending باشد.

چند تأییدیه کافی است؟

هر بلاکی که بعد از بلاکِ شما ساخته می‌شود، یک «تأییدیه» به تراکنشتان اضافه می‌کند. هر چه تأییدیه بیشتر، برگرداندنِ آن عملاً ناممکن‌تر. در اتریوم، بعد از حدودِ ۱۳ دقیقه بلاک به حالتِ «نهایی» (Finalized) می‌رسد که دیگر برگشت ندارد. صرافی‌ها هر کدام عددِ خودشان را برای تأییدیه دارند؛ اگر واریزتان در اتراسکن موفق است ولی هنوز در حسابِ صرافی ننشسته، معمولاً منتظرِ همین تأییدیه‌هاست. چند دقیقه صبر کنید، بعد سراغِ پشتیبانی بروید.

گس و کارمزد را در اتراسکن چطور بخوانیم؟

«گس» واحدِ اندازه‌گیریِ کار در شبکهٔ اتریوم است. هر کاری، از یک انتقالِ ساده تا اجرای یک قرارداد هوشمند، مقداری گس مصرف می‌کند. شما بابتِ هر واحد گس قیمتی می‌پردازید. حاصل‌ضربِ این دو، کارمزدِ شماست. توضیحِ کامل‌ترِ این مفهوم را در مقالهٔ کارمزد شبکه یا گس فی نوشته‌ام.

قیمتِ گس معمولاً به Gwei نوشته می‌شود. Gwei یعنی یک میلیاردمِ اتر؛ همان‌طور که ریال خُردِ تومان است، Gwei هم خُردِ اتر است.

بیایید با هم حساب کنیم. این فقط مثال است و عددها گرد شده‌اند:

  • یک انتقالِ سادهٔ اتر همیشه ۲۱٬۰۰۰ واحد گس مصرف می‌کند.
  • فرض کنیم قیمتِ گس در آن لحظه ۲ Gwei باشد.
  • کارمزد: ۲۱٬۰۰۰ × ۲ = ۴۲٬۰۰۰ Gwei، یعنی ۰٫۰۰۰۰۴۲ اتر.

انتقالِ توکن (مثلاً تترِ ERC-20) کارِ بیشتری از شبکه می‌خواهد و معمولاً دو تا سه برابرِ این گس مصرف می‌کند. برای اینکه بفهمید این مقدار اتر چند تومان می‌شود، قیمتِ روزِ اتریوم را در صفحهٔ قیمت ارزهای دیجیتال ببینید و ضرب کنید.

قیمتِ گس ثابت نیست. وقتی شبکه خلوت است پایین می‌آید و در شلوغی بالا می‌رود. صفحهٔ Gas Tracker در اتراسکن قیمتِ لحظه‌ایِ گس را در سه سطحِ کم، متوسط و زیاد نشان می‌دهد. پس اگر عجله ندارید، پیش از انتقال یک نگاه به آن بیندازید و در ساعتِ خلوت بفرستید.

دیدن موجودی ولت دیگران با اتراسکن

بله، با اتراسکن می‌توانید موجودیِ هر کیف پولی را روی شبکهٔ اتریوم ببینید، به شرطِ آنکه آدرسش را داشته باشید. این یکی از ویژگی‌های اصلیِ بلاک چین است: همه‌چیز عمومی است. کافی است آدرس را در جعبهٔ جست‌وجو بزنید.

در صفحهٔ آدرس این‌ها را می‌بینید:

  • ETH Balance: موجودیِ اترِ آن آدرس.
  • Token Holdings: فهرستِ توکن‌هایی که در آن آدرس است، مثلِ تتر.
  • زبانهٔ Transactions: تاریخچه تراکنش‌های اتر.
  • زبانهٔ Token Transfers (ERC-20): تاریخچهٔ جابه‌جاییِ توکن‌ها. برای تتر باید اینجا را ببینید، نه زبانهٔ اول.

ولی یک چیز را نمی‌بینید: نامِ صاحبِ آدرس. آدرس فقط یک رشتهٔ عدد و حرف است. اتراسکن برای برخی آدرس‌های شناخته‌شده (مثلاً کیف پول‌های بزرگِ صرافی‌ها یا قراردادهای معروف) برچسب گذاشته، ولی کیف پولِ آدمِ معمولی بی‌نام است.

این شفافیت دو رو دارد. خوبی‌اش این است که هر ادعایی قابلِ بررسی است: اگر کسی گفت «پولت را فرستادم»، می‌توانید خودتان ببینید. بدی‌اش این است که اگر کسی بفهمد یک آدرس مالِ شماست، کلِ دارایی و تاریخچه‌تان را می‌بیند. پیشنهادِ من این است که آدرسِ کیف پولِ اصلی‌تان را جایی منتشر نکنید و برای دریافت از غریبه‌ها، آدرسِ جداگانه داشته باشید. فرقِ آدرس (که عمومی است) با کلید خصوصی (که هرگز نباید به کسی بدهید) را در مقالهٔ کلید خصوصی و عمومی توضیح داده‌ام.

ERC-20 چیست و در اتراسکن کجا دیده می‌شود؟

ERC-20 یک «استاندارد» برای ساختِ توکن روی اتریوم است. یعنی یک قالبِ مشترک که همهٔ توکن‌ها از آن پیروی می‌کنند تا کیف پول‌ها و صرافی‌ها بتوانند با همه‌شان یک‌جور کار کنند. مثلِ پریزِ برق: چون همهٔ دوشاخه‌ها یک شکل‌اند، هر وسیله‌ای به هر پریزی وصل می‌شود.

تترِ اتریوم، USDC، LINK و هزاران توکنِ دیگر همه ERC-20 هستند. هر کدام یک «آدرس قرارداد» دارند؛ یعنی نشانیِ برنامه‌ای که روی شبکه نشسته و حسابِ آن توکن را نگه می‌دارد. اتراسکن برای هر توکن یک صفحهٔ جدا دارد که با همین آدرس باز می‌شود.

تتر روی چند شبکه وجود دارد و فرقِ نسخهٔ اتریوم و ترون خیلی‌ها را گیج می‌کند. اگر می‌خواهید بدانید چرا تترِ TRC-20 در اتراسکن دیده نمی‌شود، مقاله‌های استاندارد ERC-20 و TRC-20 و مقایسهٔ تتر ERC20 و TRC20 را بخوانید. و اگر روزی تتر را به شبکهٔ اشتباه فرستادید، راهنمای انتقال اشتباه بین دو شبکه به کارتان می‌آید.

چطور قرارداد توکن را در اتراسکن بررسی کنیم؟

اینجا اتراسکن از یک ابزارِ پیگیری به یک ابزارِ محافظت تبدیل می‌شود. هر کسی می‌تواند در چند دقیقه یک توکن بسازد و اسمش را «تتر» بگذارد. توکن جعلی با همان نام و همان لوگو در کیف پول دیده می‌شود. تنها چیزی که نمی‌شود جعل کرد، آدرس قرارداد است.

برای بررسی یک توکن، این چک‌لیست را قدم‌به‌قدم بروید:

  1. آدرس قرارداد را از منبعِ رسمی بگیرید، نه از گروهِ تلگرامی یا پیامِ یک غریبه. سایتِ رسمیِ خودِ پروژه یا سایت‌های معتبرِ فهرستِ ارزها جای مناسبی است.
  2. آدرس را در اتراسکن جست‌وجو کنید و ببینید صفحهٔ یک «توکن» باز می‌شود.
  3. نام و نماد را با دقت ببینید. توکن‌های جعلی گاهی یک حرف را عوض می‌کنند یا نویسهٔ شبیه به کار می‌برند.
  4. به تعدادِ دارندگان (Holders) نگاه کنید. تترِ واقعی میلیون‌ها دارنده دارد. توکنی که خودش را «تتر» می‌نامد و چند صد دارنده دارد، جعلی است.
  5. زبانهٔ Contract را باز کنید. تیکِ سبز یعنی کدِ قرارداد «تأییدشده» (Verified) است و همه می‌توانند بخوانندش. قراردادِ بی‌تیک یعنی کسی نمی‌داند داخلش چه نوشته شده. تأییدشده بودن یعنی شفاف بودن، نه سالم بودن؛ ولی نبودنش زنگِ خطر است.
  6. توزیعِ دارندگان را ببینید. اگر بیشترِ توکن‌ها در دستِ یکی دو آدرس است، آن‌ها هر وقت بخواهند می‌توانند قیمت را بشکنند.
  7. دنبالِ برچسبِ هشدار بگردید. اتراسکن برخی آدرس‌ها و توکن‌های فریبکار را برچسب‌گذاری می‌کند.

برای نمونه، آدرس قراردادِ تترِ واقعی روی اتریوم این است: 0xdAC17F958D2ee523a2206206994597C13D831ec7. ولی حرفِ من را هم چشم‌بسته قبول نکنید؛ آن را با سایتِ رسمیِ تتر مقایسه کنید. عادتِ خوب همین است که هر آدرسی را از دو منبعِ مستقل چک کنید.

پس قبل از خریدِ هر توکنِ ناآشنا، پنج دقیقه در اتراسکن وقت بگذارید. این پنج دقیقه می‌تواند جلوی از دست رفتنِ کلِ پولتان را بگیرد. نشانه‌های دیگرِ پروژه‌های فریبکار را در مقالهٔ گام‌های شناسایی توکن‌های کلاهبرداری فهرست کرده‌ام. اگر هم می‌خواهید بدانید «قرارداد» در اینجا دقیقاً چیست، قرارداد هوشمند را بخوانید.

سه ترفندِ کلاهبرداری که اتراسکن لوشان می‌دهد

کلاهبردارها هم اتراسکن را می‌شناسند و گاهی از اعتمادِ مردم به آن سوءاستفاده می‌کنند. این سه ترفند رایج‌تر است:

۱. رسیدِ جعلی

کسی عکسِ صفحهٔ «موفق» برایتان می‌فرستد و می‌گوید پول را فرستاده. عکس را می‌شود ساخت. هیچ‌وقت به عکس اعتماد نکنید؛ هش را بگیرید و خودتان در اتراسکن باز کنید. حتی لینکی که او فرستاده را باز نکنید، چون ممکن است سایتِ جعلیِ شبیهِ اتراسکن باشد. نشانی را خودتان تایپ کنید. دربارهٔ سایت‌های تقلبی در مقالهٔ فیشینگ ارز دیجیتال بیشتر نوشته‌ام.

۲. آدرسِ مسموم

کلاهبردار آدرسی می‌سازد که چند نویسهٔ اول و آخرش شبیهِ آدرسی است که شما زیاد با آن کار می‌کنید. بعد یک تراکنشِ بی‌ارزش (مثلاً صفر تتر یا توکنِ جعلی) به شما می‌فرستد تا آدرسش در تاریخچه‌تان بنشیند. دفعهٔ بعد که شما با عجله از تاریخچه آدرس کپی کنید، ممکن است آدرسِ او را بردارید. پس آدرس را هرگز از تاریخچهٔ تراکنش‌ها کپی نکنید و کلِ آن را، نه فقط اول و آخرش، چک کنید.

۳. توکنِ هدیه‌ای که در کیف پول پیدا شده

گاهی توکنی ناشناس با مبلغی وسوسه‌انگیز در کیف پولتان پیدا می‌شود. معمولاً نامش یک نشانیِ سایت است که می‌گوید «برای نقد کردن به اینجا بروید». آن سایت برای دزدیدنِ کیف پول ساخته شده. به چنین توکنی دست نزنید و به آن سایت نروید.

پس اتراسکن ابزارِ خوبی است، به شرطِ آنکه خودتان مستقیم سراغش بروید و چیزی را که می‌بینید با دقت بخوانید.

مجوزهای توکن: دری که شاید باز گذاشته‌اید

وقتی با یک صرافیِ غیرمتمرکز یا هر سایتِ کریپتویی کار می‌کنید، معمولاً از شما می‌خواهد یک «مجوز» (Approve) امضا کنید. این مجوز به آن قرارداد اجازه می‌دهد از کیف پولتان توکن بردارد. خیلی از این مجوزها نامحدودند و بعد از تمام شدنِ کارتان هم باز می‌مانند.

این مثلِ کلیدی است که به تعمیرکار داده‌اید و پس نگرفته‌اید. اگر آن قرارداد روزی هک شود یا از اول فریبکار بوده باشد، می‌تواند حسابتان را خالی کند. اتراسکن ابزاری به نامِ Token Approvals دارد. آدرستان را وارد می‌کنید و فهرستِ همهٔ مجوزهای فعال را می‌بینید. اگر مجوزی را نمی‌شناسید یا دیگر لازم ندارید، می‌توانید با وصل کردنِ کیف پول آن را باطل کنید. این ابطال خودش یک تراکنش است و کارمزد دارد.

یک هشدار: فقط روی سایتِ واقعیِ اتراسکن کیف پول وصل کنید و هر چیزی را که امضا می‌کنید بخوانید. پس هر چند ماه یک بار این فهرست را نگاه کنید، همان‌طور که هر چند وقت یک بار قفلِ در را چک می‌کنیم.

اتراسکن برای شبکه‌های دیگر

اتراسکن فقط شبکهٔ اصلیِ اتریوم را نشان می‌دهد. شبکه‌های دیگر اکسپلوررِ خودشان را دارند. برخی لایه‌های دوم اتریوم اکسپلوررهایی با ظاهرِ تقریباً یکسان دارند که همین تیم ساخته است. برای شبکهٔ ترون، که بیشترِ تترِ کاربرانِ ایرانی رویش جابه‌جا می‌شود، باید سراغِ ترون‌اسکن بروید. منطقِ کار همان است: هش یا آدرس را می‌زنید و وضعیت را می‌بینید.

قاعدهٔ طلایی این است: تراکنش را در اکسپلوررِ همان شبکه‌ای جست‌وجو کنید که با آن فرستاده‌اید. اگر آدرس با 0x شروع می‌شود، احتمالاً اتریوم یا شبکه‌ای سازگار با آن است. اگر با حرفِ T شروع می‌شود، شبکهٔ ترون است.

اشتباه‌های رایج هنگامِ کار با اتراسکن

  • نگاه کردن به Value در انتقالِ توکن. برای تتر و توکن‌های دیگر بخشِ توکن را ببینید، نه Value را.
  • جست‌وجو در شبکهٔ اشتباه. تترِ ترون در اتراسکن نیست و برعکس.
  • اعتماد به اسکرین‌شات. فقط هش را قبول کنید و خودتان باز کنید.
  • کپیِ آدرس از تاریخچه. آدرس را از منبعِ اصلی بگیرید و کامل چک کنید.
  • اضافه کردنِ توکن با نام، نه با آدرس. در کیف پول، توکن را فقط با آدرس قراردادِ رسمی اضافه کنید.
  • انتظارِ برگشتِ کارمزدِ تراکنشِ ناموفق. کارمزد خرج شده است.
  • فرستادنِ تراکنشِ دوباره برای «تسریع». اگر بی‌توجه به Nonce دوباره بفرستید، فقط یک تراکنشِ دیگر هم در صف می‌گذارید. از گزینهٔ تسریعِ کیف پول استفاده کنید.

سوالات متداول

اتراسکن چیست؟

اتراسکن یک بلاک اکسپلوررِ رایگان برای شبکهٔ اتریوم است. با وارد کردنِ هش تراکنش، آدرسِ کیف پول یا آدرس قرارداد توکن، وضعیتِ انتقال، موجودی، تاریخچه و کارمزد را نشان می‌دهد. کیف پول نیست و پولی در آن نگه داشته نمی‌شود.

آیا استفاده از اتراسکن ثبت‌نام می‌خواهد؟

نه. برای دیدنِ تراکنش، آدرس و توکن هیچ ثبت‌نام یا رمزی لازم نیست. ساختِ حساب فقط برای امکاناتِ جانبی مثلِ یادداشت روی آدرس‌ها یا هشدارِ ایمیلی است. هرگز عبارتِ بازیابی یا کلید خصوصیِ کیف پولتان را در هیچ سایتی وارد نکنید.

چرا تراکنش من در اتراسکن پیدا نمی‌شود؟

یا هش را ناقص یا اشتباه کپی کرده‌اید، یا تراکنش روی شبکهٔ دیگری مثلِ ترون انجام شده که اکسپلوررِ خودش را دارد. اگر صرافی هنوز شناسهٔ تراکنش نداده، یعنی برداشت هنوز از خودِ صرافی بیرون نرفته است.

تراکنش Pending چقدر طول می‌کشد؟

در حالتِ عادی چند ثانیه تا یکی دو دقیقه. اگر کارمزد را پایین گذاشته باشید و شبکه شلوغ باشد، ممکن است ساعت‌ها طول بکشد. می‌توانید صبر کنید یا با گزینهٔ تسریعِ کیف پول، تراکنش را با کارمزدِ بیشتر جایگزین کنید.

آیا می‌شود تراکنشِ موفق را برگرداند؟

نه. تراکنشی که در بلاک ثبت شد برگشت‌ناپذیر است و نه اتراسکن، نه هیچ کسِ دیگری نمی‌تواند آن را لغو کند. تنها راه این است که گیرنده خودش پول را برگرداند. برای همین آدرس و شبکه را پیش از فرستادن دو بار چک کنید.

چرا تراکنشِ ناموفق هم کارمزد کم کرده است؟

چون شبکه تراکنش را بررسی و پردازش کرده و بابتِ همین کار مزد می‌گیرد، حتی اگر نتیجه ناموفق بوده باشد. پولِ اصلی جابه‌جا نشده و در کیف پولتان مانده، ولی کارمزدِ مصرف‌شده برنمی‌گردد.

آیا با اتراسکن می‌شود فهمید کیف پول مال چه کسی است؟

معمولاً نه. اتراسکن موجودی و تاریخچهٔ هر آدرس را نشان می‌دهد ولی نامِ صاحبش را ندارد، مگر آدرس‌های شناخته‌شده مثلِ کیف پول‌های بزرگِ صرافی‌ها که برچسب خورده‌اند. اگر آدرسِ کسی را بدانید، همهٔ دارایی‌اش روی همان شبکه را می‌بینید.

از کجا بفهمم توکن تتر در کیف پولم واقعی است؟

آدرس قراردادِ آن توکن را در اتراسکن باز کنید و با آدرسِ رسمیِ اعلام‌شده در سایتِ تتر مقایسه کنید. تعدادِ دارندگانِ تترِ واقعی میلیونی است. اگر آدرس فرق دارد یا دارندگان کم‌اند، توکن جعلی است و ارزشی ندارد.

جمع‌بندی

اتراسکن چشمِ شما روی شبکهٔ اتریوم است. با آن می‌بینید پولتان رسیده یا نه، چرا در صف مانده، چقدر کارمزد داده‌اید و توکنی که می‌خواهید بخرید واقعی است یا جعلی. همهٔ این‌ها رایگان و بدونِ ثبت‌نام است.

پس دفعهٔ بعد که کسی گفت «فرستادم» یا «نرسیده»، به حرف و عکس اکتفا نکنید. هش را بگیرید، خودتان در اتراسکن باز کنید و سه چیز را ببینید: وضعیت، گیرنده و مبلغ. همین عادتِ ساده، شما را از بیشترِ دردسرهای دنیای کریپتو دور نگه می‌دارد.

ادامهٔ خواندن

بعدش چه بخوانم؟

دیدگاه‌ها