چگونه NFT بسازیم و بفروشیم؟ آموزش ساخت ان اف تی رایگان با گوشی

چگونه NFT بسازیم و بفروشیم؟ جوابِ کوتاه این است: یک فایلِ دیجیتال که مالِ خودتان است آماده می‌کنید، یک کیف پولِ ارز دیجیتال می‌سازید، فایل را در یک بازارِ NFT بالا می‌گذارید و «مینت» می‌کنید، یعنی روی بلاک‌چین ثبتش می‌کنید. بعد قیمت می‌گذارید و منتظرِ خریدار می‌مانید. ساختنش با گوشی هم شدنی است.

ولی بگذارید از همین اول صادق باشم. ساختنِ ان اف تی کارِ نیم ساعت است؛ فروختنش کارِ ماه‌ها. بیشترِ NFTهایی که ساخته می‌شوند هیچ‌وقت خریدار پیدا نمی‌کنند. در این راهنما قدم‌به‌قدم می‌گویم چطور بسازید، چقدر خرج دارد، پول از کجا به دستتان می‌رسد و کجاها ممکن است ضرر کنید.

چگونه NFT بسازیم و بفروشیم؟ خلاصه در هفت قدم

اگر حوصلهٔ خواندنِ همه را ندارید، این هفت قدم کلِ ماجراست. هر کدام را پایین‌تر باز کرده‌ام.

1. اثر را آماده کنید: عکس، نقاشی، طرح، صدا یا ویدیویی که حقِ فروشش را دارید.
2. کیف پول بسازید: یک کیف پولِ غیرامانی که کلیدش دستِ خودتان است.
3. شبکه را انتخاب کنید: اتریوم، لایهٔ دومِ اتریوم یا شبکه‌ای ارزان‌تر.
4. بازارِ NFT را بسنجید: کارمزد، قوانین و مخاطبش را ببینید.
5. مینت کنید: فایل را بالا بگذارید، نام و توضیح بنویسید و ثبتش کنید.
6. قیمت بگذارید: قیمتِ ثابت، حراج یا پذیرفتنِ پیشنهاد.
7. دیده شوید: بدونِ مخاطب، بهترین اثر هم فروش نمی‌رود.

پیش از شروع: دقیقاً چه چیزی را می‌فروشید؟

NFT یعنی توکنِ غیرقابل‌معاوضه. ساده‌ترش این است: یک شناسنامهٔ دیجیتالِ شماره‌دار برای یک اثر. مثلِ سندِ یک آپارتمان که پلاک و مالکِ خودش را دارد و با سندِ آپارتمانِ همسایه یکی نیست. اگر با خودِ مفهوم آشنا نیستید، اول مقالهٔ ان اف تی (NFT) چیست را بخوانید.

نکته‌ای که خیلی‌ها نمی‌دانند: وقتی NFT می‌فروشید، معمولاً خودِ عکس را نمی‌فروشید. تصویر را هر کسی می‌تواند ذخیره کند. چیزی که می‌فروشید آن شناسنامه است؛ رکوردی روی بلاک‌چین که می‌گوید «این اثر مالِ این کیف پول است». حقِ نشرِ تصویر هم معمولاً پیشِ خودتان می‌ماند، مگر اینکه خلافش را بنویسید.

پس خریدارِ NFT در واقع یک چیز می‌خرد: اینکه بتواند بگوید «نسخهٔ اصل، با امضای سازنده، مالِ من است». مثلِ کسی که تابلوی امضاشدهٔ یک نقاش را می‌خرد، در حالی که عکسِ همان تابلو در اینترنت پر است.

قدم ۱: اثر را آماده کنید

تقریباً هر فایلِ دیجیتالی را می‌شود NFT کرد: عکسِ عکاسی‌شده، نقاشیِ دیجیتال، طرحِ گرافیکی، خوشنویسی که اسکن کرده‌اید، یک قطعهٔ موسیقی یا ویدیوی کوتاه. قالب‌های رایج این‌ها هستند: JPG، PNG، GIF، MP4 و MP3. هر بازار سقفِ حجمِ خودش را دارد؛ پیش از بالا گذاشتن ببینید.

مهم‌ترین شرط این است: اثر باید مالِ خودتان باشد. عکسی که از اینترنت برداشته‌اید، لوگوی یک برند یا تصویرِ یک بازیگر را نمی‌شود فروخت. هم کارِ درستی نیست، هم بازارها چنین اثری را پاک می‌کنند و حسابتان ممکن است بسته شود.

دربارهٔ تصویرهایی که با هوش مصنوعی ساخته‌اید هم حواستان باشد. قوانینِ حقِ نشر در این زمینه هنوز در بسیاری از کشورها روشن نیست. بعضی بازارها از سازنده می‌خواهند بگوید اثر با هوش مصنوعی ساخته شده یا نه. صادقانه بگویید.

چه اثری بیشتر خریدار دارد؟

هیچ فرمولِ قطعی نیست. ولی اثری که داستان دارد، سازنده‌اش شناخته‌شده است، یا به یک مجموعه تعلق دارد، شانسِ بیشتری دارد. یک عکسِ تکیِ بی‌نام، هر قدر هم زیبا، در میانِ میلیون‌ها اثر گم می‌شود. برای فهمیدنِ اینکه خریدارها به چه چیزی نگاه می‌کنند، مقالهٔ ارزیابی یک NFT را ببینید. آنجا از نگاهِ خریدار نوشته‌ام؛ همان نگاهی که شما باید به اثرِ خودتان داشته باشید.

قدم ۲: کیف پولِ ارز دیجیتال بسازید

کیف پول برای NFT مثلِ حسابِ بانکی برای حقوق است. هم جای نگه‌داریِ اثرتان است، هم پولِ فروش به آن واریز می‌شود، هم با آن کارمزد می‌پردازید. برای ساختِ NFT باید از نوعِ «غیرامانی» باشد؛ یعنی کلیدش فقط دستِ خودتان باشد، نه دستِ یک شرکت.

رایج‌ترین کیف پول‌های این کار برنامه‌هایی مثلِ کیف پول متامسک و تراست ولت‌اند که نسخهٔ گوشی هم دارند. روشِ نصب و ساختن را در آموزش گام‌به‌گام ساخت کیف پول ارز دیجیتال نوشته‌ایم.

موقعِ ساختن، برنامه ۱۲ یا ۲۴ کلمه به شما می‌دهد. اسمش عبارت بازیابی است و حکمِ کلیدِ گاوصندوق را دارد. هر کس این کلمه‌ها را داشته باشد، صاحبِ همهٔ دارایی‌تان است.

• کلمه‌ها را روی کاغذ بنویسید و جای امن بگذارید؛ نه در گالریِ گوشی، نه در پیام‌رسان.
• هیچ «پشتیبانی» و هیچ «خریداری» هیچ‌وقت عبارتِ بازیابی را از شما نمی‌خواهد. اگر خواست، کلاهبردار است.
• بهتر است برای کارِ NFT یک کیف پولِ جدا داشته باشید و پس‌اندازتان را در آن نگه ندارید.

گس فی؛ کرایهٔ ثبت روی بلاک‌چین

هر کاری روی بلاک‌چین، از مینت تا انتقال، کارمزد دارد. اسمش گس فی یا کارمزد شبکه است. مثلِ هزینهٔ ثبتِ سند در دفترخانه است: به بازار نمی‌رسد، به شبکه می‌رسد.

این کارمزد را با ارزِ همان شبکه می‌پردازید؛ روی اتریوم با اتر. پس پیش از مینتِ معمولی باید کمی از ارزِ آن شبکه در کیف پول داشته باشید. اندازه‌اش ثابت نیست و به شلوغیِ شبکه بستگی دارد. قیمتِ روزِ اتر و ارزهای دیگر را در صفحهٔ قیمت ارزهای دیجیتال امروز ببینید.

قدم ۳: شبکه را انتخاب کنید

شبکه یعنی بلاک‌چینی که NFT شما روی آن ثبت می‌شود. انتخابش مثلِ انتخابِ محله برای مغازه است: بعضی محله‌ها اجارهٔ گران دارند ولی مشتریِ پولدار، بعضی ارزان‌اند ولی خلوت. جدولِ زیر تفاوتِ کلی را نشان می‌دهد.

مقایسهٔ کلیِ شبکه‌های رایج برای ساخت NFT

شبکه	کارمزدِ مینت	مخاطب	مناسبِ چه کسی
اتریوم (شبکهٔ اصلی)	بیشترین؛ وقتِ شلوغی گران	بیشترین خریدار و کلکسیونر	هنرمندی که مخاطب دارد
لایه‌های دومِ اتریوم	بسیار کم	رو به رشد	شروع‌کننده‌ای که می‌خواهد کم خرج کند
سولانا	بسیار کم	جامعهٔ جدا و فعال	مجموعه‌های پرتعداد و ارزان
پالیگان و شبکه‌های مشابه	بسیار کم	کمتر از اتریوم	آزمایش و یادگیری

پس اگر تازه شروع می‌کنید، یک شبکهٔ کم‌کارمزد برای یادگرفتن منطقی است. ولی بدانید خریدارِ هر شبکه معمولاً در همان شبکه می‌ماند. NFTی که روی یک شبکه ساخته شده، به‌سادگی به شبکهٔ دیگر نمی‌رود.

قدم ۴: سایت NFT (بازار) را بسنجید

سایت NFT یا «مارکت‌پلیس» جایی است که فایل را بالا می‌گذارید، مینت می‌کنید و خریدار و فروشنده همدیگر را پیدا می‌کنند. مثلِ دیوار یا بازارچه است، ولی برای اثرهای دیجیتال. بازارها چند نوع‌اند:

انواع بازار NFT و تفاوت‌هایشان

نوعِ بازار	چه کسی می‌تواند بفروشد؟	ویژگی
بازارِ باز	همه	ورود آسان، رقابتِ بسیار زیاد، اثر زود گم می‌شود
بازارِ گزینشی	فقط هنرمندانِ پذیرفته‌شده یا دعوت‌شده	خریدارِ جدی‌تر، ورودِ سخت
بازارِ مخصوصِ یک شبکه	همه، روی همان شبکه	کارمزدِ کم، مخاطبِ محدود به همان شبکه
بازارِ داخلیِ یک بازی یا پروژه	کاربرانِ همان بازی	فقط برای آیتم‌های همان بازی

پیش از انتخاب، این چهار چیز را در صفحهٔ قوانینِ هر بازار بخوانید: کارمزدِ فروش چند درصد است، رویالتی را اجرا می‌کند یا نه، از چه شبکه‌هایی پشتیبانی می‌کند، و به ساکنانِ کدام کشورها خدمات می‌دهد.

یک نکتهٔ مهم برای ساکنانِ ایران

بیشترِ بازارهای بین‌المللیِ NFT طبقِ قوانینِ خودشان به ساکنانِ ایران خدمات نمی‌دهند. در اسفندِ ۱۴۰۰ بزرگ‌ترین بازارِ NFT دنیا حسابِ گروهی از هنرمندانِ ایرانی را بست و آن‌ها دیگر نتوانستند آنجا اثرشان را بفروشند. ما راهِ دور زدنِ این محدودیت‌ها را آموزش نمی‌دهیم و توصیه هم نمی‌کنیم؛ چون هم خلافِ قوانینِ همان سایت‌هاست، هم ممکن است حساب و درآمدتان یک‌شبه قفل شود.

چند پلتفرمِ داخلی هم ادعای خرید و فروشِ NFT با ریال را داشته‌اند. اگر سراغشان رفتید، ببینید مجوز دارند یا نه، چند خریدارِ واقعی دارند، و اثرتان واقعاً روی یک بلاک‌چینِ عمومی ثبت می‌شود یا فقط در پایگاهِ دادهٔ خودِ سایت. پس پیش از هر چیز، قوانینِ هر بازار را خودتان بخوانید.

قدم ۵: مینت؛ لحظه‌ای که فایل شما NFT می‌شود

مینت (Mint) یعنی ضرب کردن؛ همان کلمه‌ای که برای ضربِ سکه به کار می‌رود. تا پیش از مینت، فایلِ شما فقط یک عکس است. بعد از مینت، یک شناسنامهٔ ثبت‌شده روی بلاک‌چین دارد. این کار را یک قرارداد هوشمند انجام می‌دهد؛ برنامه‌ای روی بلاک‌چین که دفترِ مالکیت را نگه می‌دارد.

در بیشترِ بازارها مینت این‌طور است:

1. کیف پول را به سایت وصل می‌کنید (دکمه‌ای با نامِ Connect Wallet).
2. گزینهٔ ساختن (Create) را می‌زنید و فایل را بالا می‌گذارید.
3. نام، توضیح و ویژگی‌ها را می‌نویسید؛ مثلاً «رنگ: آبی» یا «سری: پاییز».
4. تعداد را تعیین می‌کنید: یک نسخهٔ یکتا، یا چند نسخهٔ شماره‌دار.
5. درصدِ رویالتی را مشخص می‌کنید؛ پایین‌تر توضیح داده‌ام.
6. اثر را در یک «کلکسیون» قرار می‌دهید؛ یعنی پوشه‌ای که همهٔ کارهای یک سری کنارِ هم دیده شوند.
7. تراکنش را در کیف پول تأیید می‌کنید و اگر لازم باشد، گس فی می‌پردازید.

متادیتا و IPFS؛ عکسِ شما واقعاً کجا نگه داشته می‌شود؟

نگه‌داریِ یک عکسِ چند مگابایتی روی خودِ بلاک‌چین بسیار گران است. برای همین معمولاً فقط شناسه، مالک و یک پیوند روی بلاک‌چین می‌رود. آن پیوند به فایلی به نامِ «متادیتا» اشاره می‌کند؛ یعنی شناسنامهٔ متنیِ اثر که نام و توضیح و نشانیِ عکس را دارد.

اگر عکس و متادیتا روی شبکهٔ ذخیره‌سازیِ غیرمتمرکز مثلِ IPFS باشد، ماندگارتر است. اگر روی سرورِ یک شرکت باشد و آن شرکت تعطیل شود، خریدارِ شما صاحبِ شناسنامه‌ای می‌ماند که عکسش دیگر باز نمی‌شود. این را از بازار بپرسید.

رویالتی؛ سهمِ شما از فروش‌های بعدی

رویالتی یعنی هر بار که اثرتان دست‌به‌دست شد، درصدی از قیمت به شما برسد. مثلِ نویسنده‌ای که از هر چاپِ تازهٔ کتابش سهم می‌گیرد. معمولاً بین ۵ تا ۱۰ درصد تعیین می‌شود.

ولی واقع‌بین باشید. از سالِ ۲۰۲۳ چند بازارِ بزرگ پرداختِ رویالتی را اختیاری کردند. یعنی اجرایش به بازار بستگی دارد، نه فقط به عددی که شما نوشته‌اید. پس رویالتی را درآمدِ قطعی حساب نکنید.

آیا ساخت NFT رایگان است؟

هم بله، هم نه. ساختنِ NFT رایگان می‌شود، ولی فروختنش بی‌هزینه نیست. اسمِ این روش «مینتِ تنبل» یا Lazy Minting است. اثر را بالا می‌گذارید، ولی تا وقتی کسی نخریده، روی بلاک‌چین ثبت نمی‌شود. لحظهٔ خرید، مینت انجام می‌شود و معمولاً کارمزدش را خریدار می‌دهد.

مثلِ خیاطی که لباس را فقط وقتی می‌دوزد که سفارش گرفته باشد. پارچه نخریده، پولی هم خرج نکرده؛ ولی از هر فروش سهمی به صاحبِ مغازه می‌دهد. جدولِ زیر سه راه را کنارِ هم گذاشته است.

هزینهٔ ساخت NFT به سه روش

روش	کارمزدِ شبکه را چه کسی می‌دهد؟	مزیت	عیب
مینتِ معمولی روی اتریوم	شما، همان اول	اثر از همان لحظه روی زنجیره است	اگر فروش نرود، کارمزد سوخته
مینتِ تنبل (Lazy Minting)	معمولاً خریدار، لحظهٔ خرید	شروع بی‌هزینه	بعضی خریدارها اثرِ ثبت‌شده را ترجیح می‌دهند
مینت روی شبکهٔ کم‌کارمزد	شما، ولی بسیار کم	هزینهٔ ناچیز، مالکیتِ واقعی از اول	مخاطبِ کمتر از اتریوم

پس «ان اف تی رایگان» یعنی شروعِ رایگان، نه کارِ رایگان. وقتی فروش رفت، کارمزدِ بازار از پولتان کم می‌شود. برای انتقال و جابه‌جاییِ بعدی هم باز کارمزد هست.

ساخت NFT رایگان با گوشی؛ قدم‌به‌قدم

خیلی‌ها می‌پرسند: «کامپیوتر ندارم، با گوشی می‌شود؟» بله. همهٔ کار با گوشی شدنی است.

1. اثر را با گوشی بسازید یا آماده کنید. با دوربینِ گوشی عکس بگیرید، یا با یک برنامهٔ نقاشی و ویرایشِ عکس طرح بزنید. کیفیتِ فایل را بالا نگه دارید.
2. برنامهٔ کیف پول را نصب کنید. فقط از فروشگاهِ رسمیِ برنامه‌ها و با نامِ دقیقِ سازنده. نسخه‌های جعلیِ کیف پول زیادند.
3. عبارتِ بازیابی را روی کاغذ بنویسید. از آن عکس نگیرید.
4. از مرورگرِ داخلیِ کیف پول وارد بازار شوید. بیشترِ کیف پول‌های گوشی یک مرورگرِ داخلی دارند که سایت را مستقیم به کیف پول وصل می‌کند.
5. گزینهٔ ساختن را بزنید و عکس را از گالری انتخاب کنید.
6. اگر بازار مینتِ تنبل دارد، آن را انتخاب کنید تا پیش از فروش کارمزدی ندهید.
7. قیمت بگذارید و تأیید کنید. امضای کیف پول برای لیست‌کردن معمولاً کارمزد ندارد.

یک هشدارِ مهم برای گوشی: نشانیِ سایت را هر بار خودتان تایپ کنید یا از نشانک بردارید. روی پیوندی که در پیام یا شبکهٔ اجتماعی برایتان فرستاده‌اند نزنید. سایت‌های جعلی با یک حرف تفاوت ساخته می‌شوند.

قدم ۶: قیمت‌گذاری و فروش NFT

سه راهِ اصلی برای فروش هست:

• قیمتِ ثابت: مثلِ ویترینِ مغازه. قیمت را می‌نویسید؛ هر کس زودتر بخرد، مالِ اوست.
• حراج: قیمتِ پایه می‌گذارید و تا زمانِ مشخصی پیشنهاد جمع می‌کنید. برای اثری که چند نفر خواهانش هستند خوب است.
• پذیرفتنِ پیشنهاد: خریدار قیمتی پیشنهاد می‌دهد و شما قبول یا رد می‌کنید.

قیمت را معمولاً به ارزِ همان شبکه می‌نویسند، مثلاً به اتر. پس ارزشِ تومانیِ آن هر روز عوض می‌شود؛ هم با قیمتِ اتر، هم با قیمتِ دلار.

بیایید با هم حساب کنیم

فرض کنید اثرتان را به معادلِ ۱۰۰ دلار می‌فروشید و کارمزدِ بازار ۲٫۵٪ است. ۲٫۵ دلار سهمِ بازار است و ۹۷٫۵ دلار به کیف پولِ شما می‌رسد. این عددها فقط مثال‌اند؛ هر بازار کارمزدِ خودش را دارد.

حالا فرض کنید خریدارِ شما یک سال بعد همان اثر را ۳۰۰ دلار بفروشد و رویالتیِ شما ۵٪ باشد. ۱۵ دلار به شما می‌رسد، بی‌آنکه کاری کرده باشید؛ البته اگر آن بازار رویالتی را اجرا کند. یعنی شما از فروشِ اول ۹۷٫۵ دلار گرفتید و از فروشِ دوم ۱۵ دلار.

یک خرجِ دیگر هم هست که در این حساب نیامده: کارمزدِ شبکه. اگر مینتِ معمولی کرده‌اید، آن را همان اول داده‌اید. اگر اثر فروش نرود، همان کارمزد ضررِ خالص است. پس برای اولین تجربه، با هزینهٔ کم شروع کنید.

قیمت را از کجا بفهمیم؟

به اثرهای شبیهِ کارِ خودتان نگاه کنید: همان شبکه، همان سبک، سازندهٔ هم‌سطحِ شما. ببینید واقعاً به چه قیمتی فروش رفته‌اند، نه به چه قیمتی گذاشته شده‌اند. قیمتی که روی اثرِ فروش‌نرفته نوشته شده، فقط آرزوی فروشنده است.

برای شروع، قیمتِ پایین‌تر معمولاً بهتر است. اولین فروش‌ها اعتبار می‌سازند و اعتبار، فروش‌های بعدی را آسان‌تر می‌کند.

قدم ۷: چطور دیده شویم؟

اینجا جایی است که بیشترِ سازنده‌ها کم می‌آورند. هر روز هزاران NFT تازه ساخته می‌شود. اثری که کسی آن را نبیند، مثلِ مغازه‌ای است ته یک کوچهٔ بن‌بست؛ هر قدر هم جنسش خوب باشد، مشتری از آنجا رد نمی‌شود.

• داستانِ اثر را بگویید. چرا ساختیدش؟ چه حرفی دارد؟ خریدار با داستان ارتباط می‌گیرد.
• مجموعه بسازید، نه تک‌اثر. چند اثرِ هم‌سبک در یک کلکسیون، جدی‌تر به چشم می‌آید.
• مخاطب را پیش از فروش جمع کنید. روندِ ساختنِ کارتان را در شبکه‌های اجتماعی نشان دهید.
• با بقیهٔ هنرمندان ارتباط بگیرید. در جامعه‌های NFT حضورِ واقعی داشته باشید، نه فقط تبلیغ.
• صبر کنید. فروشِ اول ممکن است ماه‌ها طول بکشد.

برای اینکه ببینید مجموعه‌های موفق چطور مخاطب ساختند، مقالهٔ بهترین کلکسیون‌های NFT را ببینید. حواستان باشد که بیشترشان مالِ دورانِ اوجِ بازار بودند و آن شرایط تکرار نشده است.

بازار NFT امروز؛ انتظارِ واقع‌بینانه

سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ هر کسی فکر می‌کرد با یک عکسِ کارتونی میلیونر می‌شود. امروز حجمِ معاملاتِ NFT نسبت به آن روزها چند برابر کوچک شده است. گزارشی در سپتامبرِ ۲۰۲۳ نشان داد از حدودِ ۷۳ هزار کلکسیونِ بررسی‌شده، نزدیکِ ۹۵٪ تقریباً هیچ ارزشی نداشتند.

این را برای ناامید کردن نمی‌گویم. می‌گویم تا انتظارتان درست باشد. اگر هنرمند هستید، NFT یک ویترینِ دیگر برای کارتان است، نه راهِ پولدار شدن. ساختنِ NFT را برای «سرمایه‌گذاری» یا «درآمدِ سریع» شروع نکنید. پس اگر می‌سازید، با پولی شروع کنید که از دست دادنش زندگی‌تان را تکان ندهد.

پولِ فروش NFT چطور به تومان تبدیل می‌شود؟

وقتی اثرتان فروش رفت، ارزِ دیجیتال، مثلاً اتر، به کیف پولتان می‌رسد. برای تبدیلش به تومان، معمولاً آن را به یک صرافیِ ارز دیجیتالِ داخلیِ دارای مجوز منتقل می‌کنید و آنجا می‌فروشید. پیش از انتقال، یک مقدارِ کم را آزمایشی بفرستید و مطمئن شوید شبکهٔ انتقال درست است. اشتباه در شبکه، یعنی از دست رفتنِ پول.

مالیات را هم فراموش نکنید. قانون‌گذار در سال‌های اخیر عایدیِ رمزدارایی‌ها را مشمولِ مالیات کرده، ولی وضعِ دقیقِ NFT هنوز کاملاً روشن نیست. جزئیات را در صفر تا صد مالیات ارزهای دیجیتال در ایران نوشته‌ایم. اگر فروشتان جدی شد، با یک مشاورِ مالیاتی حرف بزنید.

اشتباه‌ها و کلاهبرداری‌هایی که پولتان را می‌برد

بازارِ NFT پر از کلاهبرداری است و سازنده‌های تازه‌کار هدفِ اول‌اند. این‌ها رایج‌ترین‌هاست:

1. «خریدارِ» قلابی: کسی پیام می‌دهد که «عاشقِ کارتان شدم، ولی اول باید در این سایت تأیید شوید». سایت جعلی است و کیف پولتان را خالی می‌کند.
2. امضای کورکورانه: بعضی سایت‌ها از شما امضایی می‌خواهند که اجازهٔ جابه‌جاییِ همهٔ NFTهایتان را می‌دهد. پیش از هر تأیید، متنِ آن را بخوانید. اگر نفهمیدید، امضا نکنید.
3. مینتِ رایگانِ تقلبی: پیوندِ «مینتِ رایگان» که برایتان فرستاده‌اند، اغلب دام است.
4. دادنِ عبارتِ بازیابی: به هیچ‌کس، با هیچ بهانه‌ای.
5. فروشِ اثرِ دیگران: هم غیراخلاقی است، هم اثر پاک و حساب بسته می‌شود.
6. نگه داشتنِ همه‌چیز در یک کیف پول: کیف پولِ NFT را از پس‌انداز جدا کنید.

برای شناختنِ ترفندهای دیگر، مقالهٔ ۹ گام شناسایی پروژه‌های کلاهبرداری را بخوانید. پس قاعدهٔ ساده این است: هر پیشنهادی که عجله دارد و از شما امضا یا کلمهٔ رمز می‌خواهد، مشکوک است.

چک‌لیست پیش از مینت

پیش از اینکه دکمهٔ تأیید را بزنید، این فهرست را یک بار مرور کنید:

• اثر صددرصد مالِ خودم است و حقِ فروشش را دارم.
• عبارتِ بازیابی روی کاغذ و در جای امن است.
• کیف پولِ NFT از پس‌اندازم جداست.
• نشانیِ سایت را خودم تایپ کرده‌ام و از پیوندِ پیام وارد نشده‌ام.
• قوانینِ بازار را خوانده‌ام: کارمزد، رویالتی و کشورهایی که خدمات می‌دهد.
• می‌دانم عکس و متادیتا کجا نگه داشته می‌شود.
• کارمزدِ شبکه را حساب کرده‌ام و می‌دانم اگر فروش نرفت چقدر ضرر کرده‌ام.
• قیمت را با فروش‌های واقعیِ اثرهای مشابه سنجیده‌ام.

سوالات متداول

جمع‌بندی

ساختنِ ان‌اف‌تی، چه با کامپیوتر چه با گوشی، ساده است و حتی می‌تواند بی‌هزینه شروع شود. کارِ اصلی بعد از آن است: پیدا کردنِ خریدار، امن نگه داشتنِ کیف پول و فریب نخوردن. پیش از شروع، قوانینِ بازار را بخوانید و بدانید آیا به ساکنانِ کشورِ شما خدمات می‌دهد یا نه.

پس اگر می‌خواهید امتحان کنید، کوچک شروع کنید: یک اثرِ واقعاً مالِ خودتان، یک کیف پولِ جدا، یک شبکهٔ کم‌کارمزد، و قیمتی منطقی. تجربه که جمع شد، تصمیمِ بعدی با خودتان.