خرج مشترک همخانهها؛ اجاره، قبض و خرید ماهانه را منصفانه تقسیم کنید
فهرست مطالب۱۰ بخش
- چرا خرجِ همخانهها از خرجِ سفر هم دردسرسازتر است؟
- اجاره را چطور تقسیم کنیم؟ سه قاعدهی رایج
- قبضها و اینترنت: برای کسی که کمتر بوده، ضریب بگذارید
- خریدِ ماهانه: چیزی که همیشه یکی بیشتر از بقیه میخرد
- مثالِ کامل: سه همخانه، یک ماه
- دُنگت در این حساب چه کمکی میکند؟
- پنج عادت که حسابِ همخانهها را سالم نگه میدارد
- دُنگت چه کاری نمیکند؟
- پرسشهای متداول
- جمعبندی

برای تقسیمِ منصفانهی خرجِ همخانهها سه کار لازم است: اجاره را بر اساسِ بزرگی و امکاناتِ هر اتاق سهمبندی کنید، قبضها را با توجه به مدتِ حضورِ هر نفر تقسیم کنید و خریدِ مشترک را همان لحظه ثبت کنید تا آخرِ ماه فقط یک حسابوکتابِ کوتاه بماند. در این نوشته با یک مثالِ عددیِ کامل نشان میدهم این سه کار را چطور انجام بدهید.
این را هم همین اول بگویم: اپِ دُنگت را من و تیمم ساختهایم، پس در بحثِ ابزار طرفدارم. ولی خودِ قاعدهها را با کاغذ و ماشینحساب هم میشود اجرا کرد. تصمیمِ استفاده از اپ با خودتان.
چرا خرجِ همخانهها از خرجِ سفر هم دردسرسازتر است؟
در سفر، حسابوکتاب بعد از چند روز تمام میشود. در خانهی مشترک هر ماه از نو شروع میشود و هیچوقت تمام نمیشود. اجاره سرِ ماه است، قبضها هر چند وقت یک بار میرسند و خریدِ خانه، از پودرِ لباسشویی تا نان و پنیر، هر روز به دستِ یکی از شما انجام میشود.
بیشترِ دلخوریهای همخانهها هم از خودِ پول نیست؛ از «نامعلومبودنِ حساب» است. یکی فکر میکند همیشه او خرید میکند. دیگری فکر میکند اتاقِ کوچکتر را دارد و باز هم نصفِ اجاره را میدهد. وقتی عددها جلوی چشم نباشد، هر کس حسابِ خودش را در ذهنش نگه میدارد و این حسابها هیچوقت با هم جور نمیشوند.
پس راهِ حل ساده است: هر خرج یک بار ثبت شود، قاعدهی تقسیمش از اول معلوم باشد و آخرِ ماه همه یک عدد ببینند.
اجاره را چطور تقسیم کنیم؟ سه قاعدهی رایج
اجارهی خانه معمولا بزرگترین خرجِ ماه است. پس قاعدهی تقسیمش را باید با حوصله و پیش از اسبابکشی تعیین کرد. سه راهِ معمول اینهاست:
| روش | چطور کار میکند | کجا مناسب است |
|---|---|---|
| مساوی | اجاره بر تعدادِ نفرها تقسیم میشود. | اتاقها تقریبا یکاندازهاند. |
| درصدی | برای هر اتاق یک درصد میگذارید؛ مثلا ۴۰، ۳۵ و ۲۵. | اتاقها فرق دارند؛ یکی بزرگتر است یا حمامِ جدا یا بالکن دارد. |
| مبلغِ ثابت | هر کس مبلغِ مشخصی میدهد و جمعِ مبلغها برابر با اجاره میشود. | از قبل روی عدد توافق کردهاید. |
«مساوی» سادهترین است، ولی همیشه منصفانه نیست. اگر یکی از شما اتاقِ ۲۰ متری با پنجرهی رو به خیابان دارد و دیگری اتاقِ ۹ متری رو به حیاط، چرا هر دو یک عدد بدهند؟ برای همین بیشترِ همخانهها به روشِ درصدی میرسند. سرِ درصدها هم بحث کنید، ولی یک بار و پیش از شروع، نه هر ماه.
یک نکتهی عملی: درصدها را همان اولِ کار در گروه بنویسید. وقتی چیزی نوشته باشد، ماهِ بعد کسی نمیگوید «ما که اینطوری قرار نگذاشته بودیم».
قبضها و اینترنت: برای کسی که کمتر بوده، ضریب بگذارید
قبضِ برق، گاز، آب و اینترنت را اغلب مساوی تقسیم میکنند و این معمولا کافی است. ولی گاهی یکی از همخانهها نصفِ ماه مسافرت بوده یا فقط آخرِ هفتهها خانه میآید. اینجا «ضریب» به کارتان میآید.
ضریب یعنی به هر نفر «تعدادِ سهم» میدهید. کسی که همیشه هست یک سهم دارد؛ کسی که نصفِ ماه بوده نیم سهم. جمعِ سهمها که معلوم شد، مبلغ را بر آن تقسیم میکنید. در مثالِ پایین دقیقتر میبینید.
خریدِ ماهانه: چیزی که همیشه یکی بیشتر از بقیه میخرد
خریدِ خانه سختترین بخش است، چون ریز و پراکنده است. اگر هر بار برای دویست هزار تومان نان و شیر حسابوکتاب کنید، همه خسته میشوند. دو راهِ ساده دارید:
- هر خرید را همان لحظه ثبت کنید. ده ثانیه وقت میگیرد و یادتان نمیرود.
- خریدهای شخصی را قاطی نکنید. اگر قلمی فقط برای یک نفر است، مثلا غذای مخصوصِ او، به اسمِ خودش بزنید. دُنگت هم اجازه میدهد یک فاکتور را به چند قلم بشکنید و هر قلم را به آدمهای خودش بدهید.
بعضی همخانهها یک قلک یا حسابِ مشترک دارند و ماهانه مبلغی در آن میریزند. این هم راهِ خوبی است؛ ولی هنوز باید کسی بداند چه خرجی از آن شده. هر راهی را که انتخاب میکنید، شفافیت مهمتر از روش است.
مثالِ کامل: سه همخانه، یک ماه
سه نفر هستیم: علی، مینا و رضا. اجارهی ماهانه ۳۰ میلیون تومان است. علی اتاقِ بزرگ دارد، مینا اتاقِ متوسط و رضا اتاقِ کوچک. این ماه این خرجها را داشتیم (عددها فرضیاند):
- علی اجارهی ۳۰ میلیونی را به صاحبخانه داده است.
- مینا قبضِ برق، گاز و اینترنت را داده: ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان.
- رضا خریدِ مشترکِ ماه را کرده: ۶ میلیون تومان.
گام ۱: اجاره. سهمِ اتاقها را ۴۰٪، ۳۵٪ و ۲۵٪ گذاشتهایم. یعنی علی ۱۲ میلیون، مینا ۱۰ و نیم میلیون و رضا ۷ و نیم میلیون.
گام ۲: قبضها. رضا نیمِ ماه مسافرت بود. ضریبِ علی و مینا ۱ است و ضریبِ رضا ۰٫۵. جمعِ ضریبها ۲٫۵ میشود. ۴٫۵ میلیون تقسیم بر ۲٫۵ میشود ۱٫۸ میلیون برای هر سهم. پس علی ۱٫۸ میلیون، مینا ۱٫۸ میلیون و رضا ۰٫۹ میلیون.
گام ۳: خرید. ۶ میلیون را مساوی تقسیم میکنیم: هر نفر ۲ میلیون.
گام ۴: جمع. حالا سهمِ هر نفر را از سه خرج کنار هم میگذاریم و با آنچه پرداخته مقایسه میکنیم:
| نفر | اجاره | قبض | خرید | جمعِ سهم | پرداخته | نتیجه |
|---|---|---|---|---|---|---|
| علی | ۱۲ | ۱٫۸ | ۲ | ۱۵٫۸ | ۳۰ | ۱۴٫۲ طلبکار |
| مینا | ۱۰٫۵ | ۱٫۸ | ۲ | ۱۴٫۳ | ۴٫۵ | ۹٫۸ بدهکار |
| رضا | ۷٫۵ | ۰٫۹ | ۲ | ۱۰٫۴ | ۶ | ۴٫۴ بدهکار |
جمعِ سهمها ۴۰٫۵ میلیون است و دقیقا برابر با جمعِ خرجها (۳۰ + ۴٫۵ + ۶). یعنی حساب بسته است. طلبِ علی هم با بدهیِ مینا و رضا برابر میشود: ۹٫۸ + ۴٫۴ = ۱۴٫۲.
تسویه: فقط دو جابهجایی لازم است. مینا ۹٫۸ میلیون به علی بدهد و رضا ۴٫۴ میلیون. هر سه نفر لازم نیست به هم پول بدهند. چون ماه به ماه تکرار میشود، همین نظم باعث میشود تسویه همیشه کوتاه بماند.
دُنگت در این حساب چه کمکی میکند؟
همین حساب را میشود با دفترچه انجام داد. ولی ماهِ دوم و سوم، خرجها زیاد میشود و دفترچه گم میشود. دُنگت این کارها را برایتان انجام میدهد. توضیحِ کاملِ اپ در معرفیِ دُنگت آمده است؛ اینجا فقط آنچه به کارِ همخانهها میآید را میگویم:
- یک گروه بسازید. مثلا «خانهی مشترک» و واحدِ پولش را تومان یا هر چیزِ دیگر بگذارید. دُنگت امکانِ نمایشِ مبلغها به تومان را هم دارد.
- همخانهها را اضافه کنید با لینک یا کدِ QR. اگر کسی اپ را نصب نکرده، اسمش را تایپ کنید؛ لازم نیست حساب داشته باشد تا در تقسیم بیاید.
- اجاره را با روشِ «درصدی» ثبت کنید. درصدِ هر اتاق را یک بار مینویسید و ماهِ بعد هم همان را به کار میبرید.
- قبض را با روشِ «ضریبی» ثبت کنید. به کسی که نبوده ضریبِ کمتر بدهید.
- خرید را با «مساوی» یا «مقداری» بزنید. سوپرمارکت را بشکنید و هر قلم را به صاحبش بدهید.
- آخرِ ماه زبانهی «ترازها» را باز کنید. هر کس میبیند طلبکار است یا بدهکار و دُنگت کمترین تعدادِ جابهجایی را پیشنهاد میدهد.
چهار روشِ تقسیمِ دُنگت دقیقا همانهایی است که اینجا نیاز داشتیم: مساوی، مبلغ، درصد و ضریب. ولی یک نکته را فراموش نکنید: دُنگت خودش پولی جابهجا نمیکند. فقط میگوید چه کسی به چه کسی چقدر بدهد. کارتبهکارت را خودتان میزنید و بعد در اپ تاییدش میکنید. اگر بخواهید جزییاتِ بیشتری ببینید، سایتِ دُنگت هم دارد.
یک امکانِ دیگر هم به کارِ خانه میآید: «کارهای گروه». اینکه چه کسی این هفته سطلِ زباله را ببرد، چه کسی لولهکش را خبر کند یا چه کسی اینترنت را عوض کند، همانجا کنارِ حسابها مینشیند و نیازی به یادآوریِ ناخوشایند نیست.
پنج عادت که حسابِ همخانهها را سالم نگه میدارد
- قاعده را پیش از اولین ماه بنویسید. درصدِ اجاره، سهمِ قبضها و اینکه کدام خریدها مشترک است.
- هر خرج را همان روز ثبت کنید. ماهِ بعد کسی یادش نمیماند.
- ماهی یک بار تسویه کنید. بدهیِ چندماهه ناخوشایند میشود.
- همخانهی تازه که آمد، قاعدهها را دوباره ببینید. درصدها با آمدنِ یک نفرِ دیگر عوض میشود.
- چیزهای شخصی را مشترک نکنید. هر چه فقط مالِ یک نفر است به اسمِ خودش ثبت شود.
دُنگت چه کاری نمیکند؟
- کیف پول یا درگاهِ پرداخت نیست. پول را شما جابهجا میکنید.
- عددِ اپ سندِ قانونی یا قراردادِ اجاره نیست. رسیدِ توافقِ دوستانهی شماست. دربارهی قراردادِ اجاره با صاحبخانه به مشاورِ حقوقی مراجعه کنید.
- فقط روی گوشی است. نسخهی اندروید و آیفون دارد؛ نسخهی وب یا کامپیوتر ندارد.
پرسشهای متداول
اجارهی خانه را بین همخانهها چطور منصفانه تقسیم کنیم؟
اگر اتاقها شبیه هماند، مساوی تقسیم کنید. اگر فرق دارند، برای هر اتاق یک درصد بگذارید؛ مثلا ۴۰، ۳۵ و ۲۵. معیارِ اندازه، نور، حمامِ جدا و بالکن است. درصدها را پیش از اولین ماه بنویسید و ماهبهماه تکرار نکنید.
قبضها را مساوی تقسیم کنیم یا بر اساس مصرف؟
معمولا مساوی کافی است، چون جدا کردنِ مصرفِ هر نفر عملا ممکن نیست. اگر یکی مدتی نبوده، با ضریب سهمش را کم کنید؛ مثلا ضریبِ ۰٫۵ برای کسی که نصفِ ماه خانه نبوده.
اگر یکی از همخانهها اپ نصب نکند چه میشود؟
مشکلی نیست. در دُنگت میتوان کسی را فقط با تایپِ اسمش به گروه اضافه کرد و او بدون حساب هم در تقسیم میآید. ولی اگر همه نصب کنند، هر کس خرجِ خودش را ثبت میکند و همه یک عدد میبینند.
روشِ ضریبی در دُنگت برای چه کاری خوب است؟
برای وقتی که سهمها برابر نیست. به هر نفر یک ضریب میدهید و سهمش به همان نسبت حساب میشود. مثلا کسی که نصفِ ماه بوده ضریبِ ۰٫۵ میگیرد و نصفِ سهمِ کسی را میپردازد که کاملِ ماه بوده است.
آیا دُنگت پولِ همخانهها را جابهجا میکند؟
نه. دُنگت به حسابِ بانکی وصل نیست و پول نگه نمیدارد. فقط پیشنهاد میدهد چه کسی به چه کسی چقدر بدهد. پرداخت را خودتان انجام میدهید و بعد در اپ تاییدش میکنید.
میشود فاکتورِ خریدِ سوپرمارکت را بینِ چند نفر شکست؟
بله. یک خرج را میتوان به چند قلم تقسیم کرد و هر قلم را به کسانی داد که در آن سهم داشتهاند. مثلا نان و پنیر مالِ همه است، ولی غذای مخصوصِ یک نفر فقط به اسمِ خودِ او ثبت میشود.
هر چند وقت یک بار باید حساب را تسویه کنیم؟
بهتر است ماهی یک بار، همان موقعی که اجاره پرداخت میشود. بدهی که چند ماه جمع شود، هم یادآوریاش ناخوشایند است و هم عددش بزرگتر از چیزی میشود که کسی انتظار دارد.
دُنگت را از کجا نصب کنم؟
نسخهی اندروید در Google Play و نسخهی آیفون در App Store است. پیوندِ هر دو در همین صفحه آمده. اپ نسخهی وب یا کامپیوتر ندارد. بدون ثبتنام هم میتوانید در حالتِ مهمان امتحانش کنید.
جمعبندی
خرجِ مشترکِ همخانهها وقتی دردسر میشود که قاعدهاش معلوم نباشد. اجاره را با درصدِ هر اتاق، قبض را با ضریبِ مدتِ حضور و خرید را مساوی یا قلمبهقلم تقسیم کنید؛ همانطور که در مثالِ سهنفره دیدیم، حسابِ یک ماه به دو جابهجایی میرسد.
پس این هفته قبل از هر چیز، سرِ یک چای بنشینید، درصدِ اتاقها را بنویسید و گروهِ خانه را بسازید. بقیهاش عادتِ ثبتکردن است.
