اندیکاتور ADX چیست؟ سنجش قدرت روند با +DI و -DI (DMI) به زبان ساده

اندیکاتور ADX یا «شاخصِ جهت‌دارِ میانگین» به ما می‌گوید روندِ یک سهم یا بازار چقدر قوی است، نه اینکه رو به بالاست یا رو به پایین. عددش بین ۰ تا ۱۰۰ است. زیرِ ۲۰ یعنی بازار تقریباً بی‌روند است و بالای ۲۵ یعنی روندی جدی شکل گرفته. جهت را دو خطِ همراهش، +DI و -DI، نشان می‌دهند.

یک مثالِ ساده کمک می‌کند. سرعت‌سنجِ ماشین به شما می‌گوید با چه سرعتی می‌روید، ولی نمی‌گوید به سمتِ شمال می‌روید یا جنوب. ADX همان سرعت‌سنج است. برای فهمیدنِ جهت، باید به قطب‌نما نگاه کنیم؛ یعنی به همان دو خطِ DI. در این راهنما هر سه خط را از صفر یاد می‌گیریم و یک بار با هم حسابش می‌کنیم. بعد می‌بینیم در بورسِ ایران کجا ممکن است فریب‌مان بدهد.

اندیکاتور ADX چیست و چه کسی آن را ساخت؟

ADX کوتاه‌شدهٔ Average Directional Index است. در فارسی به آن «شاخصِ جهت‌دارِ میانگین» یا «میانگینِ حرکتِ جهت‌دار» هم می‌گویند. سازنده‌اش جِی. وِلز وایلدر است؛ همان کسی که اندیکاتور RSI و ATR را هم ساخت. وایلدر این ابزار را در سالِ ۱۹۷۸ در کتابِ معروفش معرفی کرد.

وایلدر یک مشکلِ واقعی داشت. ابزارهای روندی، مثلِ میانگینِ متحرک، در بازارِ رونددار خوب کار می‌کنند. ولی وقتی بازار درجا می‌زند، پشتِ سرِ هم سیگنالِ غلط می‌دهند. او ابزاری می‌خواست که پیش از هر کاری بگوید: «الان اصلاً روندی هست یا نه؟» جوابِ این پرسش ADX شد.

به مجموعهٔ این سه خط، یعنی ADX و +DI و -DI، «سیستمِ حرکتِ جهت‌دار» یا DMI می‌گویند. پس وقتی کسی از «اندیکاتور DMI» حرف می‌زند، منظورش همین سه خط کنارِ هم است. اگر تازه با اندیکاتورها آشنا می‌شوید، اول نگاهی به اندیکاتور چیست و هشت اندیکاتورِ مهم بیندازید.

پس ADX یک «فیلترِ روند» است: پیش از اینکه بپرسیم کجا بخریم، می‌پرسد اصلاً وقتِ روندبازی هست یا نه.

سه خطِ اندیکاتور DMI: یک سرعت‌سنج و دو طناب

وقتی این اندیکاتور را روی نمودار می‌آورید، زیرِ نمودارِ قیمت یک پنجرهٔ جدا باز می‌شود. در آن معمولاً سه خط می‌بینید. هر کدام کارِ خودش را دارد.

• +DI (خطِ جهت‌دارِ مثبت): زورِ خریدارها را نشان می‌دهد. یعنی قیمت در روزهای اخیر چقدر توانسته سقفِ تازه بزند.
• -DI (خطِ جهت‌دارِ منفی): زورِ فروشنده‌ها را نشان می‌دهد. یعنی قیمت چقدر کفِ تازه ساخته.
• ADX: فاصلهٔ این دو زور را می‌سنجد. اگر یکی خیلی از دیگری جلو باشد، روند قوی است؛ فرقی نمی‌کند کدام جلو باشد.

دو خطِ DI را مثلِ طناب‌کشی تصور کنید. اگر دو تیم هم‌زور باشند، طناب جابه‌جا نمی‌شود؛ این همان بازارِ رنج است. اگر یک تیم خیلی قوی‌تر باشد، طناب تند به سمتِ آن می‌رود. ADX نمی‌گوید کدام تیم برنده است؛ می‌گوید برتریِ برنده چقدر قاطع است.

تفاوت ADX با +DI و -DI چیست؟

این پرسش زیاد پیش می‌آید و جوابش در یک جدولِ کوچک جا می‌شود.

کارِ هر خط در اندیکاتور DMI

خط	به چه پرسشی جواب می‌دهد؟	چطور بخوانیم
+DI	خریدارها چقدر زور دارند؟	بالای -DI باشد یعنی دستِ بالا با خریدارهاست.
-DI	فروشنده‌ها چقدر زور دارند؟	بالای +DI باشد یعنی دستِ بالا با فروشنده‌هاست.
ADX	روند، هر جهتی که دارد، چقدر قوی است؟	رو به بالا یعنی روند جان می‌گیرد؛ رو به پایین یعنی روند کم‌جان می‌شود.

یک نکته را هیچ‌وقت فراموش نکنید: ADX در روندِ نزولیِ تند هم بالا می‌رود. یعنی ADXِ بالا همیشه خبرِ خوش نیست. اگر هم‌زمان -DI بالای +DI باشد، معنایش «ریزشِ قوی» است.

ADX بالای ۲۵ یعنی چه؟ جدولِ تفسیرِ عددها

عددِ ADX بین ۰ تا ۱۰۰ است، ولی در عمل کم پیش می‌آید از ۶۰ بالاتر برود. معامله‌گرها این بازه‌ها را برای خواندنِ آن به کار می‌برند. این مرزها قانونِ قطعی نیستند؛ تجربهٔ جمعیِ تحلیلگرهاست و در منابعِ مختلف کمی فرق دارد.

تفسیرِ رایجِ عددِ ADX (با تنظیمِ ۱۴ دوره)

عدد ADX	وضعیتِ بازار	ابزارِ مناسب
زیرِ ۲۰	بی‌روند یا روندِ خیلی ضعیف؛ قیمت درجا می‌زند.	اسیلاتورها مثلِ RSI و استوکاستیک؛ معامله در کف و سقفِ رنج.
۲۰ تا ۲۵	منطقهٔ مرزی؛ شاید روندی در حالِ شکل‌گرفتن باشد.	صبر و تماشا؛ منتظرِ تأیید بمانید.
۲۵ تا ۴۰	روندِ قوی و قابلِ اتکا.	ابزارهای روندی مثلِ میانگینِ متحرک و خطِ روند.
۴۰ تا ۵۰	روندِ خیلی قوی.	ماندن در معامله با حدِ ضررِ دنباله‌دار.
بالای ۵۰	روندِ داغ و کشیده؛ کم پیش می‌آید.	ورودِ تازه پرخطر است؛ حواس‌تان به خستگیِ روند باشد.

چرا ۲۵ این‌قدر معروف شد؟ چون خودِ وایلدر بالای ۲۵ را نشانهٔ بازارِ رونددار و زیرِ ۲۰ را نشانهٔ بازارِ بی‌روند گرفته بود. بعدها همین دو عدد در بیشترِ کتاب‌ها و نرم‌افزارها جا افتاد. بعضی‌ها هم ۲۳ یا ۳۰ را مرز می‌گیرند.

یک چیز از خودِ عدد مهم‌تر است: جهتِ حرکتِ خطِ ADX. ADXی که از ۱۸ به ۲۴ رسیده، از ADXی که از ۴۵ به ۳۵ افتاده، خبرِ بهتری برای روندبازها دارد. اولی روندی را نشان می‌دهد که جان می‌گیرد؛ دومی روندی که نفسش دارد می‌بُرد. پس هم عدد را ببینید، هم شیبِ خط را.

فرمول و محاسبهٔ ADX با یک مثالِ عددی

بیشترِ نرم‌افزارها این حساب را خودشان انجام می‌دهند. ولی وقتی یک بار با دستِ خودتان حسابش کنید، دیگر هیچ‌وقت آن را اشتباه نمی‌خوانید. محاسبه چهار قدم دارد. عددهای زیر مثال‌اند و به سهمِ خاصی ربط ندارند.

فرض کنید قیمتِ یک سهم در دو روزِ پشتِ سرِ هم این‌طور بوده (به تومان):

• دیروز: بیشترین قیمت ۱۰٬۵۰۰، کمترین ۱۰٬۰۰۰، قیمتِ پایانی ۱۰٬۴۰۰.
• امروز: بیشترین قیمت ۱۰٬۸۰۰، کمترین ۱۰٬۳۰۰، قیمتِ پایانی ۱۰٬۷۰۰.

1. حرکتِ جهت‌دار (+DM و -DM): سقفِ امروز ۳۰۰ تومان از سقفِ دیروز بالاتر رفته؛ پس +DM برابر ۳۰۰ است. کفِ امروز پایین‌تر از کفِ دیروز نرفته؛ پس -DM صفر است. قاعده این است: هر روز فقط حرکتِ بزرگ‌تر حساب می‌شود و دیگری صفر می‌شود. اگر هیچ‌کدام مثبت نبود، هر دو صفرند.
2. دامنهٔ واقعی (TR): بزرگ‌ترینِ این سه عدد است: سقفِ امروز منهای کفِ امروز (۵۰۰)، سقفِ امروز منهای پایانیِ دیروز (۴۰۰)، و کفِ امروز منهای پایانیِ دیروز بدونِ علامت (۱۰۰). پس TR امروز ۵۰۰ تومان است. میانگینِ همین عدد همان ATR است.
3. خط‌های +DI و -DI: این عددها را برای ۱۴ روز جمع یا هموار می‌کنیم. فرض کنید در ۱۴ روزِ اخیر جمعِ +DM ۲٬۱۰۰، جمعِ -DM ۷۰۰ و جمعِ TR ۷٬۰۰۰ شده باشد. آن وقت +DI می‌شود ۲٬۱۰۰ تقسیم بر ۷٬۰۰۰ ضربِ ۱۰۰، یعنی ۳۰. به همین شکل -DI می‌شود ۱۰.
4. DX و بعد ADX: فاصلهٔ دو خط را تقسیم بر جمعِ آن‌ها می‌کنیم و ضربِ ۱۰۰. یعنی (۳۰ منهای ۱۰) تقسیم بر (۳۰ به‌اضافهٔ ۱۰)، ضربِ ۱۰۰، که می‌شود ۵۰. این عدد DX است. ADX میانگینِ همواره‌شدهٔ همین DX در ۱۴ روز است.

قدمِ آخر را کمی باز کنیم، چون رازِ کُندیِ ADX همین‌جاست. روشِ وایلدر این است: ADXِ دیروز را ضربِ ۱۳ می‌کنیم، DXِ امروز را به آن اضافه می‌کنیم و حاصل را تقسیم بر ۱۴ می‌کنیم. اگر ADXِ دیروز ۳۰ بوده و DXِ امروز ۵۰، حساب این است: (۳۹۰ به‌اضافهٔ ۵۰) تقسیم بر ۱۴، یعنی حدودِ ۳۱٫۴.

دیدید چه شد؟ DXِ امروز ۵۰ بود، ولی ADX فقط حدودِ یک‌ونیم واحد بالا رفت. مثلِ یک کشتیِ بزرگ است که دیر راه می‌افتد و دیر هم می‌ایستد. این کُندی دو رو دارد: نویز را می‌گیرد، ولی خبرها را هم دیر می‌دهد. یک نکتهٔ فنی هم بماند: چون دو بار میانگین گرفته می‌شود، نرم‌افزار برای نشان‌دادنِ اولین عدد معمولاً حدودِ دو برابرِ دوره، یعنی ۲۷ تا ۲۸ کندل، داده لازم دارد.

پس فرمول را حفظ نکنید؛ همین را به خاطر بسپارید: DIها زورِ دو طرف‌اند و ADX میانگینِ آرامِ فاصلهٔ آن دو.

بهترین تنظیمات ADX کدام است؟

تنظیمِ پیش‌فرض در تقریباً همهٔ نرم‌افزارها ۱۴ دوره است. یعنی روی نمودارِ روزانه، ۱۴ روز. این همان عددی است که وایلدر به کار می‌برد. در بیشترِ نرم‌افزارها دو عدد جدا می‌بینید: یکی طولِ دورهٔ DIها و دیگری دورهٔ همواری برای ADX. در تریدینگ‌ویو نامِ این دو DI Length و ADX Smoothing است و هر دو به‌طورِ پیش‌فرض ۱۴‌اند.

«بهترین» تنظیم وجود ندارد؛ فقط بده‌بستان هست. جدولِ زیر این بده‌بستان را نشان می‌دهد.

اثرِ تغییرِ دوره در اندیکاتور ADX

دوره	رفتار	مناسبِ چه کسی
کوتاه (۷ تا ۱۰)	زودتر واکنش می‌دهد، ولی سیگنالِ غلطش بیشتر است.	نوسان‌گیرِ کوتاه‌مدت و بازارهای پرنوسان.
استاندارد (۱۴)	تعادلِ میانِ سرعت و دقت.	بیشترِ معامله‌گرها؛ نقطهٔ شروعِ پیشنهادیِ من.
بلند (۲۰ تا ۲۸)	آرام‌تر و قابلِ اعتمادتر، ولی دیرتر.	سرمایه‌گذارِ میان‌مدت که دنبالِ روندهای بزرگ است.

توصیهٔ من این است که با همان ۱۴ شروع کنید و تا مدتی دست به آن نزنید. کسی که مدام عدد را عوض می‌کند تا با گذشته جور شود، در واقع دارد خودش را گول می‌زند. اگر هم دوره را کوتاه کردید، مرزِ ۲۵ را کمی بالاتر ببرید، چون خطِ کوتاه‌مدت راحت‌تر بالا و پایین می‌پرد.

تایم‌فریم هم مهم است. ۱۴ کندلِ روزانه یعنی حدودِ سه هفتهٔ کاری. ۱۴ کندلِ هفتگی یعنی بیش از سه ماه. پس ADXِ هفتگی روندهای بزرگ را نشان می‌دهد و ADXِ روزانه روندهای میان‌مدت را.

سیگنال‌های ADX: چطور با آن تصمیم بگیریم؟

ADX به‌تنهایی سیگنالِ خرید یا فروش نمی‌دهد. ولی وقتی کنارِ دو خطِ DI بنشیند، چند الگوی معروف ساخته می‌شود.

۱. تقاطعِ +DI و -DI با تأییدِ ADX

وقتی +DI از پایین -DI را قطع می‌کند و بالا می‌رود، یعنی زورِ خریدارها بیشتر شده. اگر هم‌زمان ADX بالای ۲۰ یا ۲۵ و رو به بالا باشد، این تقاطع اعتبارِ بیشتری دارد. برعکسش، یعنی عبورِ -DI از بالای +DI، هشدارِ قوی‌شدنِ فروشنده‌هاست.

اگر ADX زیرِ ۲۰ باشد، تقاطعِ DIها را جدی نگیرید. در بازارِ بی‌روند این دو خط مدام یکدیگر را قطع می‌کنند، مثلِ دو بچه که دورِ یک میز دنبالِ هم می‌دوند.

۲. قاعدهٔ نقطهٔ حدیِ وایلدر

وایلدر برای کم‌کردنِ سیگنالِ غلط یک قاعدهٔ ساده داشت. روزی که +DI از -DI عبور می‌کند، بیشترین قیمتِ همان روز را یادداشت کنید. فقط وقتی وارد شوید که قیمت در روزهای بعد از این عدد بالاتر برود. اگر نرفت، تقاطع احتمالاً گول‌زننده بوده. برای سیگنالِ فروش هم کمترین قیمتِ روزِ تقاطع ملاک است.

۳. شیبِ ADX و خستگیِ روند

وقتی ADX بعد از یک اوجِ بالا، مثلاً بالای ۴۰، رو به پایین برمی‌گردد، یعنی روند دارد نفس کم می‌آورد. این لزوماً به معنای برگشتِ قیمت نیست. ممکن است قیمت فقط مدتی درجا بزند. ولی برای کسی که در سود است، زنگِ خوبی برای سفت‌کردنِ حدِ ضرر یا برداشتنِ بخشی از سود است.

۴. واگرایی میانِ ADX و قیمت

اگر قیمت سقفِ تازه بزند ولی ADX سقفِ پایین‌تری بسازد، روند ضعیف شده است. این شبیهِ واگرایی در اندیکاتورها است، با یک فرق: چون ADX جهت ندارد، این واگرایی فقط از کاهشِ قدرت خبر می‌دهد، نه از جهتِ حرکتِ بعدی.

پس سیگنالِ خوب معمولاً سه جزء دارد: تقاطعِ DIها برای جهت، ADXِ بالای ۲۰ و رو به بالا برای قدرت، و تأییدِ خودِ قیمت.

ADX را با چه اندیکاتوری ترکیب کنیم؟

بهترین کارِ ADX این است که بگوید از کدام ابزار استفاده کنیم. مثلِ پیش‌بینیِ هواست: به شما نمی‌گوید کجا بروید، ولی می‌گوید چتر بردارید یا عینکِ آفتابی. این جدول ترکیب‌های رایج را نشان می‌دهد.

ترکیب‌های رایجِ ADX با اندیکاتورهای دیگر

ترکیب	کارِ ADX	کارِ ابزارِ دوم
ADX و میانگینِ متحرک	تأیید می‌کند روند قوی است.	جهت را نشان می‌دهد؛ قیمتِ بالای میانگین یعنی صعودی.
ADX و RSI یا استوکاستیک	زیرِ ۲۰ می‌گوید بازار رنج است.	در رنج، کف و سقف (اشباعِ خرید و فروش) را نشان می‌دهد.
ADX و MACD	تقاطع‌های بی‌پشتوانه را کنار می‌گذارد.	زمانِ ورود و شتابِ حرکت را نشان می‌دهد.
ADX و ATR	قدرتِ روند را می‌سنجد.	اندازهٔ نوسان را می‌دهد تا حدِ ضرر را منطقی بچینید.
ADX و ایچیموکو	روندهای کم‌جان را فیلتر می‌کند.	جهت، حمایت و مقاومت را با هم نشان می‌دهد.

یک نکتهٔ مهم در ترکیبِ ADX با اسیلاتورها هست. در روندِ قوی، RSI می‌تواند هفته‌ها بالای ۷۰ بماند و مدام سیگنالِ فروشِ زودهنگام بدهد. ADXِ بالای ۲۵ به شما می‌گوید: «الان وقتِ گوش‌دادن به RSI نیست.» برعکس، وقتی ADX زیرِ ۲۰ است، استوکاستیک و RSI بهترین روزهایشان را دارند. کارِ MACD را هم در آموزشِ کاملِ MACD قدم‌به‌قدم توضیح داده‌ایم.

پس بهترین اندیکاتورِ تشخیصِ روند یک ابزارِ تنها نیست؛ یک جفت است: یکی برای جهت و یکی برای قدرت.

ADX در بورسِ ایران: سه نکته که در کتاب‌های خارجی نیست

کتاب‌ها و مقاله‌های خارجی دربارهٔ بازاری حرف می‌زنند که دامنهٔ نوسان و صف ندارد. بورسِ ما فرق دارد. این سه نکته را پیش از اعتماد به ADX در سهم‌های ایرانی بدانید.

نمودارِ تعدیل‌شده را انتخاب کنید

بعد از مجمع و تقسیمِ سود، یا بعد از افزایشِ سرمایه، قیمتِ سهم یک‌باره پایین می‌آید. این ریزش واقعی نیست؛ فقط حسابداری است. ولی در نمودارِ تعدیل‌نشده، یک شکافِ بزرگ رو به پایین ساخته می‌شود. -DI ناگهان بالا می‌پرد و ADX روزها فکر می‌کند ریزشِ شدیدی در کار است. برای همین، ADX را همیشه روی نمودارِ تعدیل‌شده ببینید. فرقِ این دو را در مقالهٔ نمودارِ تعدیل‌شده و بدونِ تعدیل توضیح داده‌ایم.

دامنهٔ نوسان و صف، روند را کش می‌دهد

در بورسِ ایران، قیمتِ هر سهم در یک روز فقط تا حدِ معینی بالا یا پایین می‌رود. به این حد دامنهٔ نوسانِ مجاز می‌گویند. حرکتی که در بازارِ آزاد ممکن بود در یک روز تمام شود، این‌جا چند روز طول می‌کشد. نتیجه این است که ADX در روزهای صفِ خرید یا فروش، آرام و پیوسته بالا می‌رود.

مشکل روزی است که صف می‌شکند. ADX چون کُند است، هنوز بالا ایستاده و از «روندِ قوی» خبر می‌دهد. در حالی که فضای سهم شاید عوض شده باشد. پس در سهم‌های صف‌دار، ADXِ بالا را نشانهٔ امنیت نگیرید. تابلو و حجمِ معاملات را هم کنارش ببینید.

در سهم‌های کم‌حجم به آن اعتماد نکنید

وقتی در یک نماد هر روز فقط چند معاملهٔ کوچک انجام می‌شود، سقف و کفِ روزانه بیشتر تصادفی است تا نشانهٔ زورِ خریدار و فروشنده. ADX روی این داده‌ها عددهای بی‌معنا می‌سازد. همین‌طور نمادی که مدتی بسته بوده و با شکافِ بزرگ باز شده، تا چند هفته ADXِ قابلِ اتکایی ندارد. روی شاخصِ کلِ بورس، سهم‌های پرمعامله و صندوق‌های پرحجم، ADX رفتارِ قابلِ اعتمادتری دارد.

پس در بورسِ ایران ADX به کار می‌آید، به این شرط که نمودار تعدیل‌شده باشد، سهم نقدشونده باشد و صف‌ها را جدا بسنجید.

اشتباه‌های رایج در استفاده از اندیکاتور ADX

این‌ها اشتباه‌هایی است که بیشترین ضرر را به تازه‌کارها می‌زند.

1. بالا رفتنِ ADX را نشانهٔ صعود گرفتن. ADX در ریزش هم بالا می‌رود. جهت را از DIها و خودِ قیمت بپرسید.
2. ورود وقتی ADX خیلی بالاست. ADXِ ۵۰ یعنی روند خیلی جلو رفته. کسی که آن موقع تازه وارد می‌شود، معمولاً دیر رسیده است.
3. افتادنِ ADX را برگشتِ قیمت دانستن. افتِ ADX یعنی روند کم‌جان شده، نه اینکه قیمت حتماً برمی‌گردد. شاید فقط مدتی درجا بزند.
4. استفادهٔ تنها. ADX یک فیلتر است، نه یک سیستمِ کامل. بدونِ ابزارِ جهت‌نما و بدونِ برنامهٔ معاملاتی، فقط یک عدد است.
5. فراموش‌کردنِ کُندی. ADX بر پایهٔ گذشته ساخته می‌شود و دیر واکنش می‌دهد. شروعِ روند را معمولاً بعد از چند کندل تأیید می‌کند، نه در همان روزِ اول.
6. دست‌کاریِ مدامِ تنظیمات. عوض‌کردنِ دوره تا وقتی که نمودارِ گذشته «قشنگ» شود، آینده را بهتر نمی‌کند.

چک‌لیستِ پیش از استفاده از ADX

پیش از اینکه بر پایهٔ این اندیکاتور تصمیم بگیرید، این شش پرسش را از خودتان بپرسید.

• نمودار تعدیل‌شده است؟
• سهم نقدشونده است و هر روز معاملهٔ کافی دارد؟
• ADX بالای ۲۰ است و شیبش رو به بالاست؟
• کدام DI بالاتر است؟ جهت با برداشتِ من یکی است؟
• خودِ قیمت هم تأیید می‌کند؟ مثلاً سقفِ روزِ تقاطع شکسته شده یا نه؟
• حدِ ضررم را از پیش، مثلاً با کمکِ ATR، تعیین کرده‌ام؟

اگر جوابِ یکی از این‌ها «نه» بود، صبر کردن ضرری ندارد. بازار هر روز فرصتِ تازه می‌سازد.

مزایا و معایبِ اندیکاتور ADX

هر ابزاری خوبی و بدی دارد. این جدول هر دو را کنارِ هم می‌گذارد.

مزایا و معایبِ ADX در یک نگاه

مزایا	معایب
روند را از رنج جدا می‌کند و جلوی بسیاری از سیگنال‌های غلط را می‌گیرد.	کُند است و شروع و پایانِ روند را دیر نشان می‌دهد.
در روندِ صعودی و نزولی یکسان کار می‌کند.	به‌تنهایی جهت را نشان نمی‌دهد.
با یک عدد ساده می‌گوید کدام نوع ابزار مناسب است.	در سهم‌های کم‌حجم و صف‌دار گمراه‌کننده می‌شود.
روی هر بازار و هر تایم‌فریمی قابلِ استفاده است.	مرزهای ۲۰ و ۲۵ قراردادی‌اند و همه‌جا یکسان جواب نمی‌دهند.

کفهٔ مزایا سنگین‌تر است، به شرطی که ADX را برای کاری بخواهید که برایش ساخته شده: سنجشِ قدرتِ روند.

سوالات متداول

جمع‌بندی

اندیکاتور ADX سرعت‌سنجِ بازار است. نمی‌گوید به کدام سمت می‌رویم؛ می‌گوید با چه قدرتی. زیرِ ۲۰ یعنی بازار درجا می‌زند و بالای ۲۵ یعنی روندی جدی در کار است. جهت را از +DI و -DI و خودِ قیمت بپرسید.

پس دفعهٔ بعد که خواستید روی یک سیگنالِ روندی تصمیم بگیرید، اول این سه را نگاه کنید: عددِ ADX، شیبِ آن، و اینکه کدام DI بالاتر است. در بورسِ ایران هم نمودارِ تعدیل‌شده و سهمِ نقدشونده را فراموش نکنید. تصمیمِ نهایی همیشه با خودتان است.