دکس تریدینگ چیست؟ صرافی غیرمتمرکز (DEX) و تفاوتش با صرافی متمرکز

خیلی‌ها از من می‌پرسند: «این دکس تریدینگ که همه از آن حرف می‌زنند، چیست؟» جوابِ کوتاه این است: دکس تریدینگ یعنی خرید و فروشِ ارز دیجیتال در صرافی غیرمتمرکز (DEX). در این صرافی هیچ شرکتی پولِ شما را نگه نمی‌دارد. شما کیف پولِ خودتان را وصل می‌کنید و یک برنامهٔ خودکار روی بلاک‌چین، که به آن قرارداد هوشمند می‌گویند، معامله را انجام می‌دهد.

در صرافی متمرکز (CEX) ماجرا فرق دارد: اول پول یا ارزتان را به حسابِ صرافی می‌ریزید و صرافی مثلِ یک امانت‌دار آن را نگه می‌دارد. پس فرقِ اصلیِ این دو، در یک پرسش خلاصه می‌شود: کلیدِ دارایی دستِ کیست؟ در ادامه با هم می‌بینیم صرافی غیرمتمرکز چطور کار می‌کند، استخر نقدینگی و AMM یعنی چه، اسلیپیج چطور پولتان را می‌خورد و چه ریسک‌هایی باید بشناسید.

صرافی متمرکز چیست و چطور کار می‌کند؟

صرافی متمرکز را یک شرکت اداره می‌کند. شبیهِ یک صرافیِ ارزِ معمولی در خیابان است، فقط اینترنتی. ثبت‌نام می‌کنید، هویتتان را تأیید می‌کنید، تومان یا ارز دیجیتال واریز می‌کنید و بعد خرید و فروش می‌کنید.

بیشترِ صرافی‌های متمرکز با «دفتر سفارش» (Order Book) کار می‌کنند. دفتر سفارش یعنی فهرستی از همهٔ کسانی که می‌خواهند بخرند و همهٔ کسانی که می‌خواهند بفروشند، هر کدام با قیمتِ خودش. سیستمِ صرافی خریدار و فروشنده‌ای را که قیمتشان به هم می‌خورد پیدا می‌کند و معامله را جوش می‌دهد. این همان سازوکارِ آشنای تابلوی بورس تهران است.

بعضی صرافی‌ها هم مثلِ مغازه کار می‌کنند. یعنی شما همیشه با خودِ صرافی معامله می‌کنید، نه با یک آدمِ دیگر. به این‌ها «بروکر» هم می‌گویند. معمولاً گران‌تر از بازار می‌فروشند و ارزان‌تر از بازار می‌خرند؛ سودشان همین فاصله است.

صرافی‌های ایرانی که با تومان کار می‌کنند، همگی متمرکزند. برای همین از شما مدارک می‌خواهند؛ دربارهٔ اینکه این کار چرا لازم است، در مطلبِ احراز هویت در صرافی ارز دیجیتال مفصل نوشته‌ام. پس صرافی متمرکز یعنی یک امانت‌دار وسطِ کار است؛ راحت است، ولی باید به او اعتماد کنید.

صرافی غیرمتمرکز چیست؟

صرافی غیرمتمرکز (Decentralized Exchange) را هیچ شرکتی به معنای معمول نگه نمی‌دارد. قاعده‌های معامله از قبل به شکلِ کد روی یک بلاک‌چین، مثلاً اتریوم، نوشته شده‌اند. این کدها همان قرارداد هوشمند هستند.

قرارداد هوشمند را مثلِ یک دستگاهِ فروشِ خودکار در نظر بگیرید. پول را می‌اندازید، دکمه را می‌زنید و نوشابه بیرون می‌آید. کسی پشتِ دستگاه نایستاده که بگوید «بله» یا «نه». قرارداد هوشمند هم با یک ورودیِ مشخص، همیشه همان خروجیِ از پیش تعیین‌شده را می‌دهد.

در صرافی غیرمتمرکز لازم نیست ارزتان را جایی واریز کنید. کیف پولِ خودتان را به سایتِ صرافی وصل می‌کنید، سفارش می‌دهید و بعد از معامله، موجودیِ تازه را مستقیم در همان کیف پول می‌بینید. اگر هنوز با کیف پول آشنا نیستید، اول مطلبِ ولت یا کیف پول ارز دیجیتال چیست را بخوانید.

یک تشبیهِ ساده: فلش‌مموری و کامپیوتر

فرض کنید یک فایلِ مهم روی فلش‌مموری دارید و می‌خواهید با یک کامپیوترِ قوی رویش کاری انجام دهید. دو راه دارید.

راهِ اول: اصلِ فایل را به کامپیوترِ دیگری منتقل می‌کنید، آنجا کار را انجام می‌دهند و بعد نتیجه را برایتان پس می‌فرستند. این شبیهِ صرافی متمرکز است؛ مدتی فایلتان دستِ کسِ دیگری است.

راهِ دوم: خودِ فلش را به کامپیوتر وصل می‌کنید، کار را انجام می‌دهید و فلش را برمی‌دارید. فایل هیچ‌وقت از جای اصلی‌اش بیرون نرفت. این شبیهِ صرافی غیرمتمرکز است. پس در DEX دارایی در کیف پولِ خودتان می‌ماند و فقط برای لحظهٔ معامله به قرارداد وصل می‌شود.

دکس تریدینگ چیست و قدم‌به‌قدم چطور انجام می‌شود؟

دکس تریدینگ همان معامله در صرافی غیرمتمرکز است. کارِ اصلی در بیشترِ این صرافی‌ها «سواپ» است. سواپ (Swap) یعنی یک ارز را مستقیم با ارزِ دیگری عوض کنید؛ مثلاً تتر بدهید و اتریوم بگیرید. روندِ کار معمولاً این است:

1. کیف پولِ غیرامانی می‌سازید. کیف پولِ غیرامانی یعنی کلیدش فقط دستِ خودتان است، نه یک شرکت. مثالِ معروفش کیف پول متامسک است.
2. ارزِ اصلیِ همان شبکه را برای کارمزد کنار می‌گذارید. هر شبکه کارمزدِ خودش را با ارزِ خودش می‌گیرد؛ مثلاً در شبکهٔ اتریوم باید کمی اتر داشته باشید.
3. کیف پول را به سایتِ صرافی وصل می‌کنید. دکمهٔ اتصال را می‌زنید و کیف پول از شما اجازه می‌خواهد.
4. دو ارز و مقدار را انتخاب می‌کنید. صرافی نشان می‌دهد چقدر می‌گیرید، کارمزد چقدر است و قیمت چقدر جابه‌جا می‌شود.
5. حدِ اسلیپیج را تنظیم می‌کنید. یعنی می‌گویید حداکثر چند درصد بدتر از قیمتِ نمایش‌داده‌شده را می‌پذیرید.
6. اجازهٔ خرج و بعد خودِ معامله را تأیید می‌کنید. بارِ اولی که یک توکن را می‌فروشید، معمولاً دو تأیید لازم است: یکی اجازهٔ دسترسی (Approve) و یکی خودِ سواپ.
7. منتظرِ ثبت در بلاک‌چین می‌مانید. بعد از چند ثانیه تا چند دقیقه، ارزِ تازه در کیف پولتان می‌نشیند.

همین هفت قدم نشان می‌دهد چرا دکس تریدینگ برای تازه‌کار ساده نیست. هر قدم یک جای اشتباه دارد و در بلاک‌چین، اشتباه برنمی‌گردد. پس پیش از هر چیز، با مبلغی کوچک تمرین کنید.

استخر نقدینگی و AMM: موتورِ اصلیِ صرافی غیرمتمرکز

شاید بپرسید: «در صرافی غیرمتمرکز که دفتر سفارش ندارد، طرفِ معاملهٔ من کیست؟» جواب: یک استخر نقدینگی.

استخر نقدینگی یعنی صندوقی که دو ارز در آن ریخته شده؛ مثلاً هم تتر و هم یک توکنِ دیگر. این پول را آدم‌های معمولی گذاشته‌اند که به آن‌ها «تأمین‌کنندهٔ نقدینگی» می‌گویند. در عوض، از هر معامله سهمی از کارمزد به آن‌ها می‌رسد.

قیمت را هم یک فرمول تعیین می‌کند، نه آدم. به این سازوکار AMM یا «بازارسازِ خودکار» می‌گویند. ساده‌ترین شکلش این قاعده است: حاصل‌ضربِ مقدارِ دو ارزِ استخر باید ثابت بماند. اگر از یک ارز برداشته شود، باید از ارزِ دیگر بیشتر گذاشته شود. پس هر چه بیشتر از یک توکن بخرید، گران‌تر می‌شود.

تشبیهِ من برای این فرمول، یک لاکِ میوه در بازارِ روز است. وقتی لاک پر است، فروشنده راحت می‌فروشد. هر چه خالی‌تر شود، قیمتِ هر کیلوی بعدی را بالاتر می‌گوید. استخرِ کوچک مثلِ لاکِ نیمه‌خالی است؛ با یک خریدِ بزرگ، قیمت زود بالا می‌رود.

بیایید با هم حساب کنیم (مثالِ فرضی)

استخری را تصور کنید که در آن ۱۰ واحد از «توکنِ الف» و ۱۰٬۰۰۰ تتر هست. پس قیمتِ هر توکن ۱٬۰۰۰ تتر است. حاصل‌ضربِ این دو عدد ۱۰۰٬۰۰۰ است و باید ثابت بماند.

حالا شما ۱٬۰۰۰ تتر می‌دهید تا توکن بخرید. تترِ استخر ۱۱٬۰۰۰ می‌شود. برای اینکه حاصل‌ضرب ۱۰۰٬۰۰۰ بماند، توکنِ استخر باید حدودِ ۹٫۰۹ شود. یعنی شما فقط حدودِ ۰٫۹۱ توکن می‌گیرید، نه یک توکنِ کامل.

به زبانِ ساده: هر توکن را حدودِ ۱٬۱۰۰ تتر خریدید، نه ۱٬۰۰۰. یعنی حدودِ ۱۰٪ گران‌تر، آن هم پیش از کارمزد. این خیلی زیاد است. اگر همین خرید را در استخری بکنید که ۱۰۰ برابر بزرگ‌تر است، فاصله به حدودِ ۰٫۱٪ می‌رسد. این عددها فقط مثال‌اند، ولی درسشان واقعی است.

اسلیپیج چیست و چرا در DEX مهم‌تر است؟

اسلیپیج یعنی فاصلهٔ قیمتی که روی صفحه دیدید با قیمتی که واقعاً معامله شد. در مثالِ بالا دیدیم بخشی از این فاصله از کوچکیِ استخر می‌آید. بخشِ دیگرش از زمان است: تا معاملهٔ شما در بلاک‌چین ثبت شود، دیگران هم معامله کرده‌اند و قیمت جابه‌جا شده است.

برای همین صرافی از شما «حدِ اسلیپیج» می‌پرسد. اگر بگویید ۱٪ و قیمت بیشتر از آن بد شود، معامله انجام نمی‌شود. ولی حواستان باشد که کارمزدِ شبکه را در هر صورت داده‌اید.

یک خطرِ پنهان هم هست. ربات‌هایی هستند که سفارش‌های در صفِ انتظار را می‌بینند. اگر حدِ اسلیپیج را خیلی باز بگذارید، مثلاً ۱۰٪، ربات درست پیش از شما می‌خرد و درست بعد از شما می‌فروشد. به این کار «حملهٔ ساندویچی» می‌گویند و فرقش را شما می‌پردازید. پس حدِ اسلیپیج را تا جای ممکن تنگ نگه دارید و سفارشِ بزرگ را در استخرِ کم‌عمق نگذارید.

کارمزد گس و کارمزدهای دیگر

در دکس تریدینگ معمولاً دو کارمزد می‌دهید. اولی کارمزدِ استخر است که درصدی از معامله است و به تأمین‌کننده‌های نقدینگی می‌رسد. در بیشترِ استخرها چیزی بین حدودِ ۰٫۰۵٪ تا ۱٪ است.

دومی کارمزد گس است. گس یعنی پولی که برای ثبتِ تراکنش به خودِ شبکهٔ بلاک‌چین می‌دهید، نه به صرافی. این کارمزد مبلغِ ثابتی نیست و به شلوغیِ شبکه بستگی دارد. در ساعت‌های شلوغِ شبکهٔ اتریوم، ممکن است کارمزدِ یک سواپ از خودِ یک خریدِ کوچک بیشتر شود.

برای همین بخشِ بزرگی از دکس تریدینگ به شبکه‌های ارزان‌تر و لایه دوم اتریوم رفته است. پس پیش از هر سواپ، جمعِ هر دو کارمزد را با مبلغِ معامله مقایسه کنید. اگر کارمزد ۵٪ مبلغ است، آن معامله اصلاً به‌صرفه نیست.

تفاوت صرافی متمرکز و غیرمتمرکز در یک نگاه

تا اینجا هر دو نوع صرافی را جدا دیدیم. جدولِ زیر فرق‌ها را کنارِ هم می‌گذارد:

مقایسهٔ صرافی متمرکز (CEX) و صرافی غیرمتمرکز (DEX)

موضوع	صرافی متمرکز (CEX)	صرافی غیرمتمرکز (DEX)
نگهداریِ دارایی	نزدِ صرافی (امانی)	در کیف پولِ خودتان (غیرامانی)
طرفِ معامله	کاربرِ دیگر یا خودِ صرافی، با دفتر سفارش	استخر نقدینگی و فرمولِ AMM
ثبت‌نام و تأییدِ هویت	لازم است	در خودِ قرارداد حسابِ کاربری نیست؛ همهٔ تراکنش‌ها عمومی ثبت می‌شوند
واریز با تومان	صرافی‌های ایرانی دارند	ندارد؛ فقط ارز دیجیتال با ارز دیجیتال
کارمزد	کارمزدِ معامله و برداشت	کارمزدِ استخر به‌علاوهٔ کارمزد گس
تنوعِ ارزها	فقط ارزهایی که صرافی پذیرفته	تقریباً هر توکنی، از جمله توکن‌های تقلبی
پشتیبانی و جبرانِ اشتباه	تا حدی ممکن است	تقریباً هیچ؛ اشتباه برنمی‌گردد
خطرِ اصلی	ورشکستگی، هک یا مسدود شدنِ حساب	باگِ قرارداد، کلاهبرداری و اشتباهِ خودِ کاربر

همان‌طور که می‌بینید، هیچ‌کدام مطلقاً بهتر نیست. صرافی متمرکز خطرِ «امانت‌دار» دارد و صرافی غیرمتمرکز خطرِ «خودم». انتخاب به این بستگی دارد که کدام خطر را بهتر می‌توانید مدیریت کنید.

مزیت‌های صرافی غیرمتمرکز

• دارایی دستِ خودتان است. اگر یک صرافی متمرکز ورشکست شود، ممکن است پولِ مشتری‌ها گیر بیفتد؛ ماجرای ورشکستگی صرافی FTX نمونهٔ تلخش است. در DEX چنین طلبی از کسی ندارید.
• یک انبارِ بزرگ برای هکرها نیست. صرافی متمرکز دارایی هزاران نفر را یک‌جا نگه می‌دارد. حتی صرافی‌های بزرگِ داخلی هم هک شده‌اند؛ مثلاً خرداد ۱۴۰۴. در صرافی غیرمتمرکز هر کس دارایی خودش را نگه می‌دارد.
• شفافیت. کدِ قرارداد و همهٔ معامله‌ها روی بلاک‌چین دیده می‌شوند. هر کسی می‌تواند موجودیِ استخر را ببیند.
• دسترسی به توکن‌های تازه. بیشترِ توکن‌ها اول در صرافی غیرمتمرکز معامله می‌شوند. این هم فرصت است و هم، چنان‌که خواهیم دید، دامِ بزرگ.
• درآمد از کارمزد. کسی که نقدینگی می‌گذارد، سهمی از کارمزدها می‌گیرد. این همان چیزی است که در بخشِ دیفای مفصل‌تر توضیح داده‌ام.

پس مزیتِ اصلی، استقلال است. ولی استقلال یعنی مسئولیتِ کامل، و این ما را به بخشِ مهم‌تر می‌رساند.

مزیت‌های صرافی متمرکز

• سادگی. نه کلیدِ خصوصی، نه کارمزد گس، نه تأییدِ چندمرحله‌ای. برای تازه‌کار، شروع از صرافی متمرکز خیلی کم‌دردسرتر است.
• واریز و برداشتِ تومانی. صرافی‌های ایرانی پلِ میانِ ریال و ارز دیجیتال‌اند. در DEX چنین امکانی نیست.
• نقدینگیِ بیشتر برای ارزهای بزرگ. برای بیت‌کوین و تتر، دفتر سفارشِ صرافی‌های بزرگ معمولاً عمیق است و اسلیپیج کمتر.
• پشتیبانی. اگر رمزتان را فراموش کنید، صرافی می‌تواند دسترسی را برگرداند. در کیف پولِ غیرامانی، اگر عبارتِ بازیابی را گم کنید، کسی نمی‌تواند کمکتان کند.
• ابزارهای بیشتر. سفارشِ حد ضرر، نمودارِ کامل و انواعِ سفارش در صرافی متمرکز رایج‌تر است.

طبقِ داده‌های تحلیلیِ بازار، در تابستانِ ۲۰۲۶ حجمِ معاملاتِ نقدیِ صرافی‌های غیرمتمرکز به حدودِ یک‌چهارمِ حجمِ صرافی‌های متمرکز رسید. یعنی DEX دیگر بازیِ حاشیه‌ای نیست، ولی هنوز بیشترِ معامله‌ها در صرافی‌های متمرکز انجام می‌شود.

ریسک‌های ترید در DEX کدام‌اند؟

این مهم‌ترین بخشِ این مطلب است. دلیلش ساده است: در صرافی غیرمتمرکز کسی نیست که جلوی اشتباهتان را بگیرد. این‌ها خطرهایی است که باید بشناسید:

1. توکنِ تقلبی با نامِ آشنا. هر کسی می‌تواند توکنی بسازد و اسمش را «تتر» بگذارد. فقط با نشانیِ قراردادِ رسمی خرید کنید، نه با اسم. دربارهٔ این دام‌ها در مطلبِ اسکم در ارز دیجیتال نوشته‌ام.
2. رَگ‌پول (Rug Pull). یعنی سازندهٔ توکن، نقدینگیِ استخر را ناگهان بیرون می‌کشد. توکنِ شما سرِ جایش است، ولی دیگر خریداری ندارد. شبیهِ مغازه‌داری که شبانه کرکره را پایین می‌کشد و می‌رود.
3. اجازهٔ خرجِ بی‌حد. وقتی Approve می‌زنید، به یک قرارداد اجازه می‌دهید از کیف پولتان برداشت کند. اگر آن قرارداد مخرب باشد، می‌تواند همهٔ آن توکن را ببرد. اجازه را فقط به اندازهٔ لازم بدهید و اجازه‌های قدیمی را هر چند وقت یک بار پس بگیرید.
4. سایتِ جعلی. نسخهٔ تقلبیِ سایتِ صرافی‌ها زیاد است و از راهِ تبلیغ و پیام پخش می‌شود. نشانی را خودتان بنویسید و نشانک کنید.
5. باگِ قرارداد هوشمند. کدِ قرارداد را آدم نوشته و ممکن است ایراد داشته باشد. صرافی‌های غیرمتمرکزِ زیادی تا امروز از همین راه پول از دست داده‌اند.
6. اشتباه در شبکه یا نشانی. اگر ارز را روی شبکهٔ اشتباه یا به نشانیِ اشتباه بفرستید، معمولاً برنمی‌گردد.
7. گم کردنِ عبارتِ بازیابی. عبارتِ بازیابی (Seed Phrase) یعنی همان ۱۲ یا ۲۴ کلمه‌ای که کلیدِ کیف پول است. گمش کنید، دارایی رفته است. کسی بفهمد، دارایی رفته است. پس آن را روی کاغذ بنویسید و جای امنی نگه دارید.
8. ضرر ناپایدار برای تأمین‌کنندهٔ نقدینگی. این را در بخشِ بعد جدا توضیح می‌دهم.

پس قاعدهٔ طلاییِ دکس تریدینگ این است: هر چیزی را که نمی‌فهمید، امضا نکنید. پنجرهٔ تأییدِ کیف پول همان جایی است که پولتان یا می‌ماند یا می‌رود.

ریسک‌های خاصِ کاربرانِ ایرانی

کاربرِ ایرانی چند خطرِ اضافه هم دارد که باید صادقانه گفت. خیلی از سایت‌هایی که رابطِ کاربریِ این صرافی‌ها را ارائه می‌دهند، در شرایطِ استفادهٔ خودشان خدمت به ساکنانِ ایران را ممنوع کرده‌اند. استفاده برخلافِ این شرایط، خطرِ حقوقی و فنیِ خودش را دارد.

خطرِ دیگر مسدود شدنِ دارایی است. شرکت‌های سازندهٔ بعضی استیبل‌کوین‌ها، مثلِ تتر، از نظرِ فنی می‌توانند نشانی‌ها را مسدود کنند و تا امروز نشانی‌هایی مرتبط با ایران را هم مسدود کرده‌اند. «کیف پولِ شخصی» یعنی کلید دستِ شماست، ولی معنایش این نیست که هیچ قدرتی نمی‌تواند آن توکن را از کار بیندازد.

قانونِ داخلی هم برای ارز دیجیتال قاعده‌های خودش را دارد و ممکن است تغییر کند. پیش از هر کاری، مطلبِ قوانین ایران برای خرید و فروش ارزهای دیجیتال را بخوانید. تصمیمِ نهایی با خودتان است، ولی با چشمِ باز تصمیم بگیرید.

ضرر ناپایدار: چرا گذاشتنِ پول در استخر همیشه سود نیست؟

خیلی‌ها فکر می‌کنند گذاشتنِ پول در استخر نقدینگی یعنی سودِ بی‌دردسر، مثلِ سپردهٔ بانکی. این‌طور نیست. ضرر ناپایدار (Impermanent Loss) یعنی وقتی قیمتِ یکی از دو ارزِ استخر زیاد تغییر کند، سهمِ شما از استخر کمتر از وقتی می‌ارزد که همان دو ارز را ساده در کیف پول نگه می‌داشتید.

بیایید حساب کنیم. فرض کنید ۱ توکن به قیمتِ ۱٬۰۰۰ تتر و ۱٬۰۰۰ تتر در استخر گذاشته‌اید؛ جمعاً ۲٬۰۰۰ تتر. حالا قیمتِ توکن چهار برابر می‌شود و به ۴٬۰۰۰ می‌رسد.

اگر در کیف پول نگهشان داشته بودید، ۴٬۰۰۰ به‌علاوهٔ ۱٬۰۰۰ یعنی ۵٬۰۰۰ تتر داشتید. ولی استخر خودش را متعادل می‌کند. سهمِ شما حالا حدودِ نیم توکن و ۲٬۰۰۰ تتر است؛ یعنی ۴٬۰۰۰ تتر. فرقِ این دو، ۲۰٪ است. اگر قیمت فقط دو برابر شده بود، این فرق حدودِ ۶٪ بود.

اسمش «ناپایدار» است چون اگر قیمت به نقطهٔ اول برگردد، این ضرر هم از بین می‌رود. ولی اگر در همان حال پولتان را بیرون بکشید، ضرر قطعی می‌شود. کارمزدهایی که می‌گیرید گاهی این ضرر را جبران می‌کند و گاهی نه. مطلبِ ضرر واگرایی همین موضوع را از زاویهٔ دیگری باز کرده است.

بهترین صرافی غیر متمرکز کدام است؟

این پرسش را زیاد می‌شنوم و خیلی از سایت‌ها برایش «لیست صرافی‌های غیر متمرکز» منتشر می‌کنند. من در این مطلب صرافیِ مشخصی معرفی نمی‌کنم. دلیلش این است که بهترین صرافی برای همه یکی نیست و فهرست‌ها هم زود کهنه می‌شوند. به‌جایش معیارِ سنجیدن را می‌دهم تا خودتان قضاوت کنید:

• کدام شبکه؟ صرافی روی همان شبکه‌ای باشد که ارزتان آنجاست. کارمزد گس را هم همین انتخاب تعیین می‌کند.
• عمقِ استخر. هر چه نقدینگیِ استخرِ آن جفت‌ارز بیشتر باشد، اسلیپیج کمتر است.
• سابقه و بازرسیِ کد. چند سال کار کرده؟ کدش را شرکت‌های مستقل بررسی کرده‌اند؟ تا حالا هک شده و چطور جبران کرده؟
• ارزشِ قفل‌شده. یعنی جمعِ پولی که کاربران در قراردادهایش گذاشته‌اند. عددِ بزرگ تضمین نیست، ولی نشانهٔ اعتمادِ بازار است.
• نشانیِ رسمی. فقط از نشانیِ رسمی وارد شوید و آن را از چند منبعِ معتبر چک کنید.

پس به‌جای پرسیدنِ «بهترین صرافی کدام است؟»، بپرسید «این صرافی در این پنج معیار چه نمره‌ای می‌گیرد؟». این پرسش شما را از دامِ تبلیغ دور نگه می‌دارد.

اشتباه‌های رایجِ تازه‌کارها در دکس تریدینگ

• خریدِ توکن از روی اسم، نه نشانیِ قرارداد.
• باز گذاشتنِ حدِ اسلیپیج روی عددِ بزرگ برای اینکه «معامله حتماً انجام شود».
• تأییدِ هر پنجره‌ای که کیف پول باز می‌کند، بی‌آنکه بخوانند چه اجازه‌ای می‌دهند.
• نداشتنِ ارزِ اصلیِ شبکه برای کارمزد و گیر افتادنِ دارایی در کیف پول.
• عکس گرفتن از عبارتِ بازیابی یا نوشتنش در پیام‌رسان.
• معاملهٔ کوچک در شبکهٔ گران، طوری که کارمزد از سود بیشتر شود.
• گذاشتنِ پول در استخری با سودِ نجومی، بی‌آنکه بپرسند این سود از کجا می‌آید.

اگر بخواهم همه را در یک جمله بگویم: در صرافی غیرمتمرکز، سرعت دشمنِ شماست. آرام کار کنید، هر قدم را بخوانید و اول با مبلغی کار کنید که از دست دادنش زندگی‌تان را به هم نمی‌ریزد. قیمتِ لحظه‌ایِ ارزها را هم می‌توانید در صفحهٔ قیمت ارزهای دیجیتال امروز ببینید.

سوالات متداول

جمع‌بندی

دکس تریدینگ یعنی معامله در صرافی غیرمتمرکز، جایی که دارایی در کیف پولِ خودتان می‌ماند و قرارداد هوشمند جای شرکتِ امانت‌دار را می‌گیرد. موتورِ این صرافی‌ها استخر نقدینگی و فرمولِ AMM است. برای همین اسلیپیج، کارمزد گس و ضرر ناپایدار سه عددی‌اند که باید پیش از هر معامله بشناسید.

صرافی متمرکز ساده‌تر است و پلِ تومان به ارز دیجیتال است، ولی باید به امانت‌دار اعتماد کنید. صرافی غیرمتمرکز مستقل‌تر است، ولی هر اشتباه به پای خودتان نوشته می‌شود. پس توصیهٔ من این است: اگر تازه‌کارید، اول اصولِ کیف پول و امنیت را یاد بگیرید، بعد با مبلغی کوچک سراغِ صرافی غیرمتمرکز بروید. اگر می‌خواهید این مسیر را از پایه و مرتب یاد بگیرید، آموزش کریپتو از صفر برای همین ساخته شده است.