آلت کوین چیست؟ انواع آلتکوینها و تفاوتشان با بیت کوین
فهرست مطالب۱۴ بخش
- آلت کوین چیست و از کجا آمد؟
- تفاوت آلت کوین با بیت کوین در یک نگاه
- کوین و توکن چه فرقی دارند؟
- انواع آلت کوین کدامند؟
- چرا قیمت آلت کوینها دنبالِ بیت کوین میرود؟
- دامیننس بیت کوین؛ دماسنجِ بازارِ آلتکوینها
- آلت سیزن چیست و چه زمانی شروع میشود؟
- ارزان بودنِ قیمت، ارزان بودنِ آلت کوین نیست
- ریسک سرمایهگذاری در آلت کوینها چیست؟
- پیش از خریدِ هر آلت کوین این چک‌لیست را مرور کنید
- چهار اشتباهِ رایج در خریدِ آلتکوین
- آلت کوین بهتر است یا بیت کوین؟
- سوالات متداول
- جمع‌بندی
خیلیها از من می‌پرسند: «این آلت کوین که همه از آن حرف می‌زنند، چیست؟» جوابش ساده است. آلت کوین یعنی هر ارز دیجیتالی بهجز بیتکوین. اتریوم، تتر، سولانا، دوج‌کوین و هزاران ارزِ دیگر همه آلت‌کوین‌اند. این واژه از دو کلمهٔ انگلیسیِ Alternative (جایگزین) و Coin (سکه) ساخته شده؛ یعنی «سکهٔ جایگزینِ بیتکوین».
ولی دانستنِ تعریف کافی نیست. آلتکوینها با هم خیلی فرق دارند. یکی دلارِ دیجیتال است و قیمتش تکان نمی‌خورد. یکی فقط با یک شوخیِ اینترنتی بالا رفته. یکی هم زیرساختِ هزاران برنامه است. در این راهنما با هم می‌بینیم آلتکوینها چند نوع‌اند، چه فرقی با بیتکوین دارند، «آلت سیزن» چه وقت میآید و چه خطرهایی پشتِ قیمتِ ارزانِ آن‌هاست.
آلت کوین چیست و از کجا آمد؟
بیتکوین در سال ۲۰۰۹ به دنیا آمد. کدِ برنامه‌اش باز بود؛ یعنی هر کسی می‌توانست آن را ببیند، کپی کند و تغییر بدهد. برای همین خیلی زود عده‌ای گفتند: «ما هم بیت‌کوینِ خودمان را می‌سازیم، فقط کمی بهتر.»
اولین آلتکوینها در سال ۲۰۱۱ آمدند. نیم‌کوین (Namecoin) و بعد لایت‌کوین تقریباً کپیِ بیتکوین بودند، با چند تغییرِ کوچک. لایت‌کوین مثلاً تراکنش‌ها را سریع‌تر تأیید می‌کرد. برای همین به آن «نقره در برابرِ طلای بیتکوین» می‌گفتند.
بعد نسلِ تازه‌ای آمد که دیگر کپی نبود. اتریوم در سال ۲۰۱۵ بلاکچینِ خودش را ساخت و چیزی به نامِ «قرارداد هوشمند» را به دنیا آورد. از آن به بعد آلتکوینها فقط پول نبودند؛ پایهٔ برنامه‌ها، بازی‌ها، وام‌دهی و هزاران پروژهٔ دیگر شدند.
پس آلتکوین یک گروهِ یکدست نیست. اسمِ مشترکِ همهٔ ارزهای دیجیتال است، غیر از بیتکوین. درست مثلِ اینکه بگوییم «همهٔ خودروها غیر از پیکان»؛ از پراید تا ماشینِ آلمانی همه در این گروه‌اند.
تفاوت آلت کوین با بیت کوین در یک نگاه
بیتکوین یک هدفِ اصلی دارد: پولی که هیچ دولت و بانکی نتواند چاپش کند. تعدادش هم سقف دارد و هیچ‌وقت از ۲۱ میلیون بیشتر نمی‌شود. آلتکوینها هر کدام هدفِ خودشان را دارند و قاعده‌هایشان را سازنده‌هایشان تعیین کرده‌اند.
جدولِ زیر فرق‌های مهم را کنارِ هم گذاشته است.
| ویژگی | بیتکوین | آلتکوینها |
|---|---|---|
| سابقه | از ۲۰۰۹؛ قدیمی‌ترین ارزِ دیجیتال | از ۲۰۱۱ به بعد؛ بیشترشان چند سال عمر دارند |
| هدف | پولِ کمیاب و ذخیرهٔ ارزش | بسیار متنوع: قرارداد هوشمند، پرداخت، بازی، دلارِ دیجیتال و… |
| تعداد | یکی | دهها هزار، و هر روز بیشتر |
| سقفِ عرضه | ثابت: ۲۱ میلیون واحد | بعضی سقف دارند، بعضی ندارند؛ قاعده را سازنده تعیین میکند |
| نوسانِ قیمت | زیاد | معمولاً خیلی بیشتر از بیتکوین |
| نقدشوندگی | بالاترین در بازار | چند آلت‌کوینِ بزرگ بالا؛ بیشترشان پایین |
| خطرِ صفر شدن | کم | برای آلت‌کوین‌های کوچک واقعی و زیاد |
پس اگر یک جمله بخواهید: بیتکوین ساده‌تر و جاافتاده‌تر است؛ آلتکوینها متنوع‌تر، پرنوسان‌تر و پرخطرترند.
کوین و توکن چه فرقی دارند؟
پیش از اینکه سراغِ انواعِ آلتکوین برویم، باید یک فرقِ ریز را بدانیم. خیلی از چیزهایی که به آن‌ها آلتکوین می‌گوییم، در اصل «توکن»اند، نه «کوین».
- کوین بلاکچینِ خودش را دارد. مثلِ صاحب‌خانه‌ای که خانهٔ خودش را ساخته. اتر برای شبکهٔ اتریوم، یا سولانا برای شبکهٔ سولانا.
- توکن روی بلاکچینِ یک پروژهٔ دیگر ساخته میشود. مثلِ مستأجری که در خانهٔ دیگری زندگی میکند. هزاران توکن روی شبکهٔ اتریوم ساخته شده‌اند.
در گفت‌وگوی روزمره به هر دو آلتکوین میگویند. ولی این فرق مهم است. اگر شبکهٔ میزبان دچار مشکل شود، توکن‌هایی که رویش ساخته شده‌اند هم آسیب می‌بینند.
انواع آلت کوین کدامند؟
دسته‌بندیِ قدیمی آلتکوینها را «نسل اول، دوم، سوم» می‌نامید. امروز بهتر است آن‌ها را بر اساسِ کاری که انجام می‌دهند بشناسیم. چون خطر و رفتارِ قیمتِ هر دسته فرق دارد.
۱. شبکههای لایه یک (پلتفرم‌های قرارداد هوشمند)
این‌ها زمینِ بازی‌اند. بلاکچینِ مستقلی دارند که برنامه‌ها و توکنهای دیگر رویش ساخته میشوند. اتریوم بزرگ‌ترینِ آن‌هاست. سولانا، کاردانو و آوالانچ هم در همین دسته‌اند.
«قرارداد هوشمند» یعنی برنامه‌ای که روی بلاکچین می‌نشیند و خودش، بدونِ واسطه، کار را انجام میدهد. مثلِ دستگاهِ فروشِ خودکار: پول را می‌اندازید، نوشابه بیرون میآید؛ نه فروشنده‌ای هست و نه چانه‌ای.
۲. شبکههای لایه دو
وقتی اتریوم شلوغ شد، کارمزدها گران شد. لایه دوم اتریوم مثلِ یک اتوبانِ کناری است که ترافیکِ جادهٔ اصلی را کم میکند. تراکنش‌ها بیرون انجام میشوند و فقط خلاصه‌شان به شبکهٔ اصلی برمی‌گردد. آربیتروم (Arbitrum) و آپتیمیزم (Optimism) نمونه‌های معروف‌اند.
۳. استیبل کوینها
استیبل کوین یعنی ارزِ دیجیتالی که قیمتش به یک دارایی، معمولاً دلار، گره خورده است. یک واحدِ تتر قرار است همیشه حدودِ یک دلار بیرزد. دای هم نمونهٔ دیگری است.
استیبل کوین برای سود ساخته نشده. کارش این است که پول را در بازارِ ارز دیجیتال ثابت نگه دارد؛ مثلِ کیف‌پولی که وسطِ بازارِ پرنوسان دستتان است. ولی آن هم بی‌خطر نیست. اگر ناشرش پشتوانهٔ کافی نداشته باشد، ممکن است از یک دلار جدا شود.
۴. میم کوینها
میم کوین ارزی است که با یک شوخی یا تصویرِ اینترنتی ساخته شده. دوج‌کوین و شیبا معروف‌ترین‌هایشان‌اند. بیشترشان کاربردِ واقعی ندارند و قیمتشان با هیجان و حرفِ شبکههای اجتماعی بالا و پایین میرود.
دربارهٔ میم کوین صادق باشیم: چند نفر با آن پول‌دار شدند و خیلیها پولشان را باختند. خبرِ آن چند نفر به گوشمان میرسد؛ خبرِ این خیلیها نه.
۵. توکنهای دیفای و کاربردی
دیفای یعنی خدماتِ مالی بدونِ بانک: وام گرفتن، وام دادن و معاوضهٔ ارز با قرارداد هوشمند. توکن‌هایی مثلِ یونی‌سواپ و آوه (Aave) در این دسته‌اند. چین لینک هم داده‌های دنیای واقعی، مثلِ قیمتِ طلا، را به قراردادهای هوشمند می‌رساند.
«توکن کاربردی» یعنی توکنی که داخلِ یک پروژه کاری انجام میدهد؛ مثلاً با آن کارمزد می‌پردازید یا در تصمیم‌های پروژه رأی می‌دهید. مثلِ ژتونِ شهربازی که فقط در همان شهربازی به کار میآید.
۶. توکنهای بازی، متاورس و NFT
بعضی آلتکوینها پولِ داخلِ یک بازی یا دنیای مجازی‌اند. سندباکس و گالا نمونه‌اند. سرنوشتِ این توکن‌ها به سرنوشتِ همان بازی بسته است. اگر بازیکن‌ها بروند، توکن هم بی‌ارزش میشود.
جدولِ زیر این شش دسته را از نگاهِ خطر کنارِ هم گذاشته است.
| دسته | کارش چیست؟ | نمونه | خطرِ نسبی |
|---|---|---|---|
| لایه یک | بلاکچینِ مستقل برای برنامه‌ها | اتریوم، سولانا، کاردانو | متوسط تا زیاد |
| لایه دو | سریع و ارزان کردنِ شبکهٔ اصلی | آربیتروم، آپتیمیزم | زیاد |
| استیبل کوین | ثابت نگه داشتنِ ارزش | تتر، دای | کم از نظرِ قیمت؛ خطرِ ناشر دارد |
| میم کوین | شوخی و هیجان | دوج‌کوین، شیبا | بسیار زیاد |
| دیفای و کاربردی | خدماتِ مالی و کاربردِ داخلِ پروژه | یونی‌سواپ، چین لینک | زیاد |
| بازی و متاورس | پولِ داخلِ بازی | سندباکس، گالا | بسیار زیاد |
این جدول نظرِ کلیِ من است، نه پیشنهادِ خرید. یک پروژهٔ لایه یک هم ممکن است شکست بخورد. پس خطرِ هر ارز را جداگانه بسنجید.
چرا قیمت آلت کوینها دنبالِ بیت کوین میرود؟
در بازارِ ارز دیجیتال یک قانونِ نانوشته هست: بیتکوین رهبر است. وقتی بیتکوین می‌ریزد، بیشترِ آلتکوینها هم می‌ریزند، و معمولاً تندتر. وقتی بیتکوین بالا میرود، آن‌ها هم دیر یا زود دنبالش می‌آیند.
در نمودارِ بالا حرکتِ قیمتِ بیتکوین (آبی) و اتریوم (نارنجی) را کنارِ هم می‌بینید. جهتِ حرکتشان بیشترِ وقت‌ها یکی است. به این هم‌جهت بودن «همبستگی» میگویند.
دلیلش ساده است. بیشترِ پولِ تازه از راهِ بیتکوین وارد این بازار میشود. بیشترِ آلتکوینها هم در برابرِ بیتکوین یا تتر معامله میشوند. پس وقتی ترس میآید، مردم اول آلتکوین را می‌فروشند و به جای امن‌تر پناه می‌برند. نتیجه؟ آلتکوین بیشتر ضرر میکند.
دامیننس بیت کوین؛ دماسنجِ بازارِ آلتکوینها
برای اینکه بدانیم پولِ بازار بیشتر کجاست، عددی به نامِ «دامیننس بیت کوین» داریم. دامیننس یعنی سهمِ بیتکوین از کلِ ارزشِ بازارِ ارزهای دیجیتال.
بیایید با یک مثالِ گرد حساب کنیم. فرض کنید ارزشِ همهٔ ارزهای دیجیتال روی هم ۱۰۰ واحد باشد و ارزشِ بیتکوین ۶۰ واحد. دامیننس ۶۰٪ است. یعنی از هر ۱۰۰ تومانی که در این بازار است، ۶۰ تومانش در بیتکوین است و ۴۰ تومانش در همهٔ آلتکوینها روی هم. (عددها مثال‌اند.)
- دامیننس بالا میرود: پول به سمتِ بیتکوین میرود. معمولاً دورانِ سختی برای آلتکوینهاست.
- دامیننس پایین میآید: پول از بیتکوین بیرون میآید و سراغِ آلتکوینها میرود. اگر همزمان کلِ بازار هم بالا برود، نشانهٔ خوبی برای آلتکوینهاست.
یک نکتهٔ ریز هم هست. اگر دامیننس پایین بیاید ولی پول به استیبل کوینها برود، یعنی مردم از بازار ترسیده‌اند و نقد شده‌اند، نه اینکه آلتکوین خریده باشند. برای همین حرفه‌ای‌ها دامیننسِ تتر را هم کنارش نگاه میکنند.
پس دامیننس به تنهایی پیش‌گو نیست، ولی دماسنجِ خوبی است. نشان میدهد هوای بازار به سمتِ بیتکوین است یا آلتکوینها.
آلت سیزن چیست و چه زمانی شروع میشود؟
آلت سیزن یعنی «فصلِ آلتکوینها»: دوره‌ای که بیشترِ آلتکوینها خیلی بیشتر از بیتکوین سود می‌دهند. در این دوره گاهی ارزهای کوچک در چند هفته چند برابر میشوند. برای همین همه دنبالِ پیش‌بینیِ آن‌اند.
یک معیارِ رایج، شاخصی به نامِ «شاخصِ فصلِ آلتکوین» (Altcoin Season Index) است. حسابش ساده است: اگر در ۹۰ روزِ گذشته، دست‌کم ۷۵٪ از ۵۰ ارزِ بزرگ (بدونِ استیبل کوینها) بیشتر از بیتکوین سود داده باشند، میگویند آلت سیزن است. اگر کمتر از ۲۵٪ باشند، فصلِ بیتکوین است.
آلت سیزن معمولاً چطور اتفاق می‌افتد؟
تجربهٔ دوره‌های قبل یک ترتیبِ تکراری نشان میدهد. پول مثلِ آبی است که از ظرفِ بزرگ به ظرف‌های کوچک‌تر سرریز میکند.
- اول بیتکوین: پولِ تازه وارد بیتکوین میشود و قیمتش بالا میرود. دامیننس هم بالا میرود.
- بعد اتریوم: وقتی رشدِ بیتکوین آرام میشود، سود به اتریوم میرود. نسبتِ قیمتِ اتریوم به بیتکوین بالا میرود.
- بعد آلت‌کوین‌های بزرگ: پول سراغِ ارزهای بزرگ و شناخته‌شده میرود.
- آخر ارزهای کوچک و میم کوینها: هیجان به اوج میرسد. همه از سودهای چندبرابری حرف می‌زنند.
دو آلت سیزنِ معروف در اواخرِ ۲۰۱۷ و اوایلِ ۲۰۲۱ بود. در هر دو بار دامیننسِ بیتکوین به زیرِ ۴۰ درصد رسید. در دورهٔ بعد اما چنین اتفاقِ فراگیری نیفتاد. تا شهریور ۱۴۰۵ دامیننس بیشترِ وقت بالای ۵۵ درصد بود و فقط تک‌وتوک ارزها رشدِ بزرگ داشتند.
حواسمان باشد: مرحلهٔ آخر، یعنی وقتی همه از آلتکوین حرف می‌زنند، معمولاً به پایانِ فصل نزدیک است، نه شروعش. وقتی همسایه و راننده تاکسی هم از آلتکوین حرف می‌زنند، وقتِ احتیاط است. برای جزئیاتِ بیشتر، مقالهٔ آلت سیزن چیست و چطور تشخیصش بدهیم را بخوانید.
پس آلت سیزن تقویم ندارد. هیچ‌کس نمی‌تواند روزش را بگوید. فقط میشود نشانه‌هایش را دید: دامیننسِ رو به پایین، رشدِ اتریوم در برابرِ بیتکوین، و بالا رفتنِ کلِ ارزشِ بازار.
ارزان بودنِ قیمت، ارزان بودنِ آلت کوین نیست
یکی از رایج‌ترین اشتباه‌ها این است: «بیتکوین گران است، من این آلتکوین را می‌خرم که چند تومان است. اگر به یک دلار برسد، پول‌دار می‌شوم.» این فکر از پایه غلط است.
چیزی که مهم است، قیمتِ هر واحد نیست؛ «ارزش بازار (مارکت کپ)» است. ارزشِ بازار یعنی قیمتِ هر واحد ضربِ در تعدادِ واحدهایی که در بازار است. مثلِ این است که بپرسیم کلِ یک ساختمان چند می‌ارزد، نه فقط یک آجرش.
بیایید با دو مثالِ فرضی حساب کنیم:
| ارزِ فرضی | قیمتِ هر واحد | تعدادِ واحدها | ارزشِ بازار |
|---|---|---|---|
| ارزِ «الف» | یک‌هزارم دلار | ۵۰۰ میلیارد | ۵۰۰ میلیون دلار |
| ارزِ «ب» | ۵۰ دلار | ۲ میلیون | ۱۰۰ میلیون دلار |
ارزِ «الف» هزاران بار ارزان‌تر به نظر میرسد. ولی کلِ بازارش ۵ برابرِ ارزِ «ب» است. اگر «الف» بخواهد به یک دلار برسد، ارزشِ بازارش باید ۵۰۰ میلیارد دلار شود. این از ارزشِ بیشترِ شرکت‌های بزرگِ دنیا هم بیشتر است. پس چنین رویایی تقریباً ناممکن است.
پس پیش از هر چیز، به‌جای قیمتِ هر واحد، ارزشِ بازار و تعدادِ کلِ واحدها را ببینید. قیمتِ لحظه‌ای را هم از صفحهٔ قیمت ارزهای دیجیتال امروز ببینید، نه از کانال‌های تبلیغاتی.
ریسک سرمایهگذاری در آلت کوینها چیست؟
آلتکوین می‌تواند سودِ زیادی بدهد. ولی همان‌قدر هم می‌تواند پولتان را ببرد. بیایید خطرها را بی‌پرده بشماریم.
۱. ریزشهای عمیق و ریاضیِ بی‌رحمِ ضرر
آلتکوینها در بازارِ نزولی گاهی ۸۰ تا ۹۰ درصد می‌ریزند. حالا بیایید با هم حساب کنیم. فرض کنید ۱۰ میلیون تومان آلتکوین خریده‌اید و ۸۰٪ ریخته است. الان ۲ میلیون تومان دارید.
برای اینکه به همان ۱۰ میلیون برگردید، این ۲ میلیون باید ۵ برابر شود. یعنی ۴۰۰٪ رشد. برای ریزشِ ۹۰ درصدی، رشدِ لازم ۹۰۰٪ است. پس هر چه ریزش عمیق‌تر باشد، برگشتن سخت‌تر میشود. خیلی از آلتکوینها هیچ‌وقت به سقفِ قبلی‌شان برنگشتند.
۲. پروژه‌هایی که برای همیشه می‌میرند
تعدادِ آلتکوینها به دهها هزار رسیده است. ولی بخشِ بزرگی از آن‌ها بعد از مدتی بی‌صاحب و بی‌معامله شده‌اند. به ارزهای بی‌ارزش و بی‌هدف «شت کوین» میگویند. بعضی هم از اول برای کلاهبرداری ساخته شده‌اند: سازنده‌ها ارز را بالا می‌برند، می‌فروشند و ناپدید میشوند. نشانه‌هایش را در مقالهٔ گام‌های شناسایی توکنهای کلاهبرداری نوشته‌ایم.
۳. نقدشوندگیِ کم
نقدشوندگی یعنی اینکه هر وقت خواستید، بتوانید با قیمتِ منصفانه بفروشید. در آلت‌کوین‌های کوچک خریدار کم است. شاید روی کاغذ سود کرده باشید، ولی وقتی بخواهید بفروشید، با فروشِ شما قیمت پایین میآید. مثلِ خانه‌ای در کوچه‌ای دورافتاده است: روی کاغذ گران است، ولی مشتری‌اش پیدا نمی‌شود.
۴. حذف از صرافی (دلیست)
صرافی‌ها گاهی یک ارز را از فهرستشان حذف میکنند. اگر آلت‌کوینی دارید که فقط در یک صرافی معامله میشود و آن صرافی حذفش کند، عملاً جایی برای فروشش ندارید. در صرافی‌های داخلی هم بعضی ارزها بازارِ تومانی ندارند و باید اول به تتر تبدیل شوند؛ هر تبدیل یعنی یک کارمزدِ دیگر.
۵. عرضهٔ تازه و آزاد شدنِ توکن‌ها
در بعضی پروژه‌ها بخشِ بزرگی از توکن‌ها دستِ سازنده‌ها و سرمایه‌گذارانِ اولیه است. این توکن‌ها در زمان‌های مشخصی آزاد میشوند و به بازار می‌آیند. عرضهٔ بیشتر یعنی فشارِ فروش. مثلِ این است که ناگهان چند کامیون گوجه وارد میدانِ تره‌بار شود؛ قیمت پایین میآید. برنامهٔ این آزادسازی را در بخشِ توکنومیکس هر پروژه میشود دید.
۶. خطرهای قانونی و امنیتی
قانون‌های ارز دیجیتال، چه در ایران و چه در دنیا، مدام عوض میشوند. پیش از هر کاری قوانین ایران برای خرید و فروش ارزهای دیجیتال را بدانید. خطرِ هک شدنِ کیف پول و صرافی هم همیشه هست.
پس آلتکوین جای پولی نیست که برای اجاره، قسط یا جهیزیه کنار گذاشته‌اید. فقط پولی را که اگر صفر شود زندگی‌تان به هم نمیریزد، به آن فکر کنید.
پیش از خریدِ هر آلت کوین این چک‌لیست را مرور کنید
توصیهٔ من این است که هیچ آلت‌کوینی را به خاطرِ حرفِ دوست یا تبلیغِ کانال نخرید. پیش از خرید، این پرسش‌ها را از خودتان بپرسید:
- این پروژه دقیقاً چه مشکلی را حل میکند؟ می‌توانم در دو جمله برای کسی توضیحش بدهم؟
- ارزشِ بازارش چقدر است و چند درصدِ کلِ توکن‌ها الان در بازار است؟
- تیمِ سازنده شناخته‌شده است؟ پروژه چند سال سابقه دارد؟
- در چند صرافیِ معتبر معامله میشود؟ حجمِ معاملهٔ روزانه‌اش کافی است؟
- آزادسازیِ بزرگِ توکن در ماه‌های آینده دارد؟
- در ریزشِ قبلیِ بازار چقدر افت کرد و برگشت یا نه؟
- اگر فردا ۹۰٪ بریزد، چه حالی پیدا می‌کنم؟ زندگی‌ام به هم می‌ریزد؟
اگر جوابِ چند پرسش را نمی‌دانید، یعنی هنوز وقتِ خرید نرسیده. معیارهای دقیق‌تر را در مقالهٔ معیارهای انتخاب کوین در ارزهای دیجیتال و تحلیل بنیادی ارزهای دیجیتال آورده‌ایم.
چهار اشتباهِ رایج در خریدِ آلتکوین
- خریدن به خاطرِ قیمتِ پایین: همان‌طور که دیدیم، قیمتِ هر واحد مهم نیست؛ ارزشِ بازار مهم است.
- دنبال کردنِ هیجان: وقتی ارزی در یک هفته سه برابر شده، احتمالاً شما آخرین خریدارید، نه اولی.
- سبدِ شلوغ از ارزهای کوچک: خیلیها فکر میکنند با خریدنِ ۲۰ آلت‌کوینِ کوچک ریسک را پخش کرده‌اند. ولی وقتی بازار می‌ریزد، همه با هم می‌ریزند. تنوع در بازاری که همه‌اش هم‌جهت است، کمتر از آنچه فکر می‌کنید کمک میکند.
- نگه داشتنِ ارز در صرافیِ ناشناخته: هر چه صرافی کوچک‌تر و ناشناخته‌تر باشد، خطرِ از دست رفتنِ دارایی بیشتر است.
پس قاعدهٔ ساده این است: کمتر بخرید، بهتر بشناسید، و هیچ‌وقت همهٔ پولتان را در یک بازارِ پرنوسان نگذارید.
آلت کوین بهتر است یا بیت کوین؟
این پرسش جوابِ یکسان برای همه ندارد. بیتکوین ساده‌تر، قدیمی‌تر و پرنقدشونده‌تر است و خطرِ صفر شدنش کمتر است. برای همین بسیاری از سرمایه‌گذارانِ محتاط بیشترِ سهمِ ارز دیجیتالشان را در بیتکوین نگه می‌دارند.
آلتکوینها فرصتِ سودِ بیشتر دارند، ولی دانش، وقت و دلِ محکم می‌خواهند. کسی که پروژه را نمی‌شناسد، در آلتکوین بیشتر شانس می‌آزماید تا سرمایهگذاری کند. اگر می‌خواهید بیشتر بدانید، مقالهٔ سرمایهگذاری در ارزهای دیجیتال و مفهومِ ریسک را هم بخوانید.
پس تصمیمِ نهایی با خودتان است. فقط یادتان باشد: سودِ بزرگ همیشه با خطرِ بزرگ همراه است.
سوالات متداول
آلت کوین چیست و چه فرقی با بیت کوین دارد؟
آلت کوین به هر ارز دیجیتالی بهجز بیتکوین میگویند. بیتکوین یک هدف دارد و سقفِ عرضهاش ثابت است، ولی آلتکوینها هدفها و قاعدههای متفاوتی دارند، تعدادشان به دهها هزار میرسد و معمولاً نوسان و خطرِ بیشتری دارند.
آیا اتریوم آلت کوین است؟
بله. اتریوم بزرگترین آلتکوین است، چون هر ارزی غیر از بیتکوین آلتکوین حساب میشود. البته به خاطرِ اندازه و جایگاهش، خیلیها آن را جدا از بقیهٔ آلتکوینها بررسی میکنند.
آیا تتر و استیبل کوینها هم آلت کوین هستند؟
از نظرِ تعریف بله، چون بیتکوین نیستند. ولی رفتارشان کاملاً فرق دارد. قیمتشان به دلار گره خورده و برای سود ساخته نشدهاند، برای همین در محاسبهٔ شاخصِ آلت سیزن معمولاً کنار گذاشته میشوند.
انواع آلت کوین کدامند؟
آلتکوینها را بر اساسِ کارشان میشود در شش دسته گذاشت: شبکههای لایه یک، شبکههای لایه دو، استیبل کوینها، میم کوینها، توکنهای دیفای و کاربردی، و توکنهای بازی و متاورس. خطر و رفتارِ قیمتِ هر دسته متفاوت است.
فصل آلت کوینها یا آلت سیزن چه زمانی شروع میشود؟
تاریخِ مشخصی ندارد. معمولاً بعد از یک رشدِ بزرگِ بیتکوین، وقتی دامیننسِ آن پایین میآید و اتریوم در برابرِ بیتکوین قوی میشود، پول به آلتکوینها سرریز میکند. اگر ۷۵ درصدِ ارزهای بزرگ در ۹۰ روز از بیتکوین جلو بزنند، آلت سیزن میگویند.
دامیننس بیت کوین چه ربطی به آلت کوینها دارد؟
دامیننس سهمِ بیتکوین از کلِ ارزشِ بازارِ ارزهای دیجیتال است. وقتی بالا میرود یعنی پول به سمتِ بیتکوین میرود و آلتکوینها معمولاً ضعیفاند. وقتی پایین میآید و کلِ بازار هم رشد میکند، معمولاً دورانِ بهتری برای آلتکوینهاست.
ریسک سرمایهگذاری در آلت کوینها چیست؟
مهمترین خطرها ریزشهای ۸۰ تا ۹۰ درصدی، مرگِ کاملِ پروژه، کلاهبرداری، نقدشوندگیِ کم، حذف از صرافی و آزاد شدنِ ناگهانیِ توکنهاست. برای همین فقط پولی را که از دست رفتنش زندگی را به هم نمیریزد در آن بگذارید.
آیا آلت کوین ارزان سودِ بیشتری میدهد؟
نه لزوماً. قیمتِ هر واحد به تنهایی چیزی نمیگوید. باید ارزشِ کلِ بازار را دید، یعنی قیمت ضربِ در تعدادِ واحدها. ارزی که چند تومان است ولی صدها میلیارد واحد دارد، ممکن است از ارزِ گرانتر هم گرانتر باشد.
جمع‌بندی
آلتکوین یعنی هر ارز دیجیتالی غیر از بیتکوین. از تتر که قیمتش ثابت است تا میم کوینی که با یک شوخی بالا رفته، همه در این گروه‌اند. برای همین «آلتکوین خوب است یا بد؟» پرسشِ درستی نیست. پرسشِ درست این است: «این آلت‌کوینِ مشخص چه کاری میکند و چقدر خطر دارد؟»
پس دفعهٔ بعد که کسی از یک آلت‌کوینِ «ارزان» تعریف کرد، اول سه چیز را بپرسید: ارزشِ بازارش چقدر است، در چند صرافیِ معتبر معامله میشود، و در ریزشِ قبلی چه بلایی سرش آمد. همین سه پرسش جلوی خیلی از ضررها را می‌گیرد.