کیف پول کاردانو: بهترین کیف پول‌های ADA، نحوه‌ی ساخت و استیکینگ

خیلی‌ها از من می‌پرسند: «کمی کاردانو خریده‌ام؛ کجا نگهش دارم که امن باشد؟» جواب کوتاه این است: کیف پول کاردانو برنامه‌ای است که کلید دارایی ADA شما را نگه می‌دارد. امروز برای بیشتر آدم‌ها Lace یا Eternl روی کامپیوتر، Vespr روی موبایل و برای مبلغ بزرگ یک کیف پول سخت‌افزاری مثل لجر انتخاب‌های خوبی‌اند. یوروی که سال‌ها پیشنهاد اول بود، از تیر ۱۴۰۵ تعطیل شده است.

در ادامه با هم می‌بینیم هر کدام به درد چه کسی می‌خورد، چطور یک کیف پول بسازیم، چطور ADA را در همان کیف پول استیک کنیم و کدام اشتباه‌ها پول آدم را می‌برد. اگر هنوز با خود کاردانو آشنا نیستید، اول آموزش صفر تا صد ارز دیجیتال کاردانو را بخوانید.

کیف پول کاردانو دقیقا چه کار می‌کند؟

یک نکته را اول بگویم که خیلی‌ها اشتباه می‌کنند: سکه‌های ADA داخل گوشی یا کامپیوتر شما نیستند. همه‌ی آن‌ها روی بلاک‌چین کاردانو ثبت شده‌اند. کیف پول فقط «کلید» را نگه می‌دارد؛ همان چیزی که ثابت می‌کند این ADAها مال شماست و اجازه می‌دهد جابه‌جایشان کنید.

مثل سند خانه است. خانه سر جایش است؛ هر کس سند و امضا را داشته باشد، صاحب خانه حساب می‌شود. برای همین اگر گوشی‌تان گم شود و کلید را جای دیگری داشته باشید، پول‌تان سالم است. ولی اگر کلید دست غریبه بیفتد، گوشی هم که پیش خودتان باشد فایده‌ای ندارد.

این کلید به شکل یک عبارت بازیابی به شما داده می‌شود. عبارت بازیابی یعنی چند کلمه‌ی انگلیسی پشت سر هم (در کیف پول‌های کاردانو معمولا ۱۵ یا ۲۴ کلمه) که با آن‌ها می‌شود کیف پول را روی هر دستگاهی دوباره ساخت. درباره‌ی نگه‌داری درستش در مقاله‌ی عبارت بازیابی کیف پول چیست مفصل نوشته‌ام.

پس کیف پول خوب، کیف پولی است که کلید را فقط پیش خود شما نگه دارد، سازنده‌ی معتبری داشته باشد و بتواند استیکینگ کاردانو را هم ساده انجام دهد.

انواع کیف پول کاردانو

کیف پول‌های ADA را می‌شود در پنج دسته گذاشت. هر دسته یک جور تعادل بین راحتی و امنیت است. این جدول را ببینید:

انواع کیف پول کاردانو و کاربرد هر کدام

نوع	یعنی چه؟	نمونه	مناسب برای
کیف پول سبک	کل بلاک‌چین را دانلود نمی‌کند و به سرور سازنده وصل می‌شود	Lace، Eternl، Vespr	بیشتر کاربران؛ استفاده‌ی روزمره
کیف پول کامل (فول‌نود)	کل تاریخچه‌ی شبکه را روی کامپیوتر شما می‌آورد و خودش همه چیز را چک می‌کند	Daedalus	کسی که کامپیوتر قوی دارد و به کسی اعتماد نمی‌کند
کیف پول سخت‌افزاری	یک دستگاه کوچک که کلید را بیرون از اینترنت نگه می‌دارد	لجر، ترزور، Keystone	مبلغ بزرگ و نگه‌داری بلندمدت
کیف پول چندارزی	یک برنامه برای ده‌ها ارز، از جمله ADA	تراست ولت، Exodus	کسی که چند ارز دارد و امکانات کامل کاردانو را نمی‌خواهد
کیف پول امانی	کلید دست صرافی است، نه شما	حساب شما در صرافی داخلی	فقط برای خرید و فروش کوتاه‌مدت

چهار ردیف اول «غیرامانی»اند؛ یعنی کلید فقط پیش خود شماست. ردیف آخر مثل سپردن طلا به امانت‌دار است: راحت است، ولی اگر امانت‌دار به مشکل بخورد، شما هم به مشکل می‌خورید. فرقشان را در مقایسه‌ی کیف پول‌های امانی و غیرامانی باز کرده‌ام.

بهترین کیف پول کاردانو کدام است؟

«بهترین» برای همه یکی نیست. خانمی که فقط می‌خواهد مقداری ADA بخرد و فراموشش کند، با کسی که هر روز با برنامه‌های غیرمتمرکز کار می‌کند، نیاز یکسانی ندارد. برای همین هر کیف پول را با نقطه‌ی قوت و ضعفش معرفی می‌کنم.

کیف پول Lace: انتخاب ساده و رسمی

Lace را شرکت IOG ساخته است؛ همان شرکتی که کاردانو را راه انداخت. بیشتر به شکل افزونه‌ی مرورگر (مثل کروم) شناخته می‌شود. ظاهرش ساده است، استیکینگ را در چند کلیک انجام می‌دهد و به لجر و ترزور هم وصل می‌شود. کیف پول قدیمی Nami هم در سال ۲۰۲۴ به آن پیوست و حالا داخل Lace به شکل یک «حالت» وجود دارد.

به نظر من برای تازه‌کار، Lace امن‌ترین شروع است، چون سازنده‌اش پشت کل شبکه است و رابطش آدم را گیج نمی‌کند. ضعفش این است که امکانات پیشرفته‌ی بعضی رقیب‌ها را ندارد.

کیف پول Eternl: برای کاربر حرفه‌ای

Eternl محبوب کاربرانی است که زیاد با شبکه کار می‌کنند. روی مرورگر و موبایل هست، چند حساب و چند کیف پول را کنار هم نشان می‌دهد، با برنامه‌های غیرمتمرکز (دپ‌ها) خوب کار می‌کند و از کیف پول‌های سخت‌افزاری هم پشتیبانی می‌کند.

دو نکته را منصفانه بگویم. اول، صفحه‌اش شلوغ است و تازه‌کار ممکن است گم شود. دوم، کدش کاملا متن‌باز نیست؛ یعنی همه نمی‌توانند ببینند داخلش چه می‌گذرد، و همین گاهی نقد شده است. حواستان هم باشد که زمستان گذشته ایمیل‌های جعلی با عنوان «نسخه‌ی دسکتاپ Eternl» برنامه‌ی آلوده پخش می‌کردند. برنامه را فقط از سایت رسمی سازنده بگیرید.

کیف پول Vespr: برای موبایل

اگر بیشتر با گوشی کار می‌کنید، Vespr یک کیف پول کاردانوی مخصوص موبایل است. متن‌باز است، استیکینگ دارد و ظاهرش ساده و تمیز است. ضعفش این است که نسخه‌ی کامپیوتر ندارد. برای مبلغ کم و استفاده‌ی روزمره خوب است؛ برای پس‌انداز بزرگ، گوشی را تنها نگه‌دار کلید نکنید.

کیف پول Daedalus: کیف پول کامل و سنگین

Daedalus قدیمی‌ترین کیف پول رسمی کاردانوست و فقط روی کامپیوتر کار می‌کند. فرقش با بقیه این است که کل بلاک‌چین کاردانو را دانلود می‌کند. یعنی برای دیدن موجودی به سرور هیچ شرکتی تکیه نمی‌کند و خودش همه چیز را چک می‌کند. این بیشترین استقلال را می‌دهد.

هزینه‌اش هم روشن است: فضای زیادی از هارد می‌گیرد (بیش از صد گیگابایت)، بار اول هماهنگ‌شدنش طول می‌کشد و نسخه‌ی موبایل ندارد. از دی ۱۴۰۴ نگه‌داری آن با قرارداد IOG به یک تیم دیگر سپرده شده و قابلیتی هم اضافه شده که هماهنگ‌شدن اول را سریع‌تر می‌کند. برای بیشتر آدم‌ها کیف پول سبک کافی است.

کیف پول سخت‌افزاری: لجر، ترزور و Keystone

اگر مقدار ADA شما برایتان مهم است، یعنی از دست‌دادنش زندگی‌تان را تکان می‌دهد، کیف پول سخت‌افزاری بخرید. این دستگاه کلید را بیرون از اینترنت نگه می‌دارد. هر تراکنش را باید روی خود دستگاه با دکمه تایید کنید؛ پس حتی اگر کامپیوترتان آلوده باشد، دزد نمی‌تواند بدون دستگاه پول را جابه‌جا کند.

نکته‌ی مهم: دستگاه سخت‌افزاری به تنهایی کار نمی‌کند. آن را به یکی از کیف پول‌های بالا (Lace، Eternl یا Daedalus) وصل می‌کنید و از همان‌جا استیک هم می‌کنید. یعنی امنیت دستگاه و راحتی نرم‌افزار را با هم دارید. اگر تازه می‌خواهید بخرید، مقایسه‌ی لجر و ترزور و آموزش کامل لجر را ببینید.

کیف پول‌های چندارزی

تراست ولت و Exodus و برنامه‌های مشابه، ADA را هم نگه می‌دارند. اگر چند ارز مختلف دارید و نمی‌خواهید برای هر کدام یک برنامه نصب کنید، راحت‌اند. ولی امکانات مخصوص کاردانو، مثل انتخاب آزاد استخر استیک، رای‌دادن یا کار با همه‌ی برنامه‌های این شبکه، در آن‌ها کامل نیست. اگر از قبل تراست ولت دارید، آموزش تراست ولت به کارتان می‌آید.

جدول مقایسه‌ی کیف پول‌های ADA

همه‌ی حرف‌های بالا را در یک نگاه کنار هم گذاشته‌ام. این وضعیت تا آبان ۱۴۰۵ است:

مقایسه‌ی بهترین کیف پول‌های کاردانو (آبان ۱۴۰۵)

کیف پول	کجا کار می‌کند	استیکینگ ADA	اتصال سخت‌افزاری	برای چه کسی
Lace	افزونه‌ی مرورگر	دارد، ساده	دارد	تازه‌کار و بیشتر کاربران
Eternl	مرورگر و موبایل	دارد، با جزییات	دارد	کاربر حرفه‌ای و کار با دپ‌ها
Vespr	فقط موبایل	دارد	محدود	استفاده‌ی روزمره با گوشی
Daedalus	فقط کامپیوتر	دارد	دارد	کسی که فول‌نود می‌خواهد
لجر / ترزور	همراه یکی از بالایی‌ها	از راه نرم‌افزار	خودش سخت‌افزار است	مبلغ بزرگ و بلندمدت
یوروی (Yoroi)	تعطیل شده	استفاده نکنید	-	فقط برای انتقال دارایی قدیمی

پس اگر بخواهم در یک جمله بگویم: برای شروع Lace، برای کار زیاد Eternl، برای گوشی Vespr، و برای هر مبلغی که برایتان مهم است، یکی از این‌ها همراه کیف پول سخت‌افزاری.

یوروی چه شد و اگر آنجا ADA دارم چه کنم؟

بیشتر راهنماهای فارسی هنوز یوروی (Yoroi) را پیشنهاد می‌کنند. ولی این کیف پول دیگر وجود ندارد. داستانش کوتاه این است:

1. اردیبهشت ۱۴۰۵، شرکت سازنده‌اش (EMURGO) اعلام کرد یوروی به یک برنامه‌ی تازه به نام SecondFi تبدیل می‌شود.
2. آخر خرداد ۱۴۰۵، کاربران به نسخه‌ی تازه رفتند. چند روز بعد، بین ۳۱ خرداد و ۲ تیر، یک ایراد در نحوه‌ی امضای تراکنش‌ها باعث شد از چند صد کیف پول حدود ۱۶ میلیون ADA برداشته شود.
3. سازنده گفت شبکه‌ی کاردانو آسیبی ندیده، ولی SecondFi و یوروی دیگر به کار عادی برنمی‌گردند. بعدها ابزاری برای انتقال دارایی باقی‌مانده و ابزار جدایی برای رسیدگی به کیف پول‌های خالی‌شده معرفی شد.

این ماجرا یک درس بزرگ دارد: حتی کیف پول معروف و قدیمی هم ممکن است یک روز بسته شود. برای همین عبارت بازیابی را همیشه جدا و امن نگه دارید. با آن عبارت، دارایی شما به هیچ برنامه‌ای وابسته نیست.

اگر هنوز در یوروی یا SecondFi چیزی دارید، با عجله کاری نکنید. فقط از سایت و راهنمای رسمی سازنده پیروی کنید، کیف پول قدیمی و عبارتش را پاک نکنید (ممکن است برای رسیدگی لازم باشد) و به هیچ پیامی که می‌گوید «برای نجات پول، عبارت بازیابی را بفرستید» جواب ندهید. این‌ها کلاهبرداری است. درباره‌ی این ترفندها فیشینگ ارز دیجیتال را بخوانید.

کیف پول دیدالوس با یوروی چه فرقی دارد؟

این سوال را هنوز زیاد می‌پرسند. فرق اصلی این بود که دیدالوس کیف پول «کامل» است و یوروی کیف پول «سبک» بود. دیدالوس کل بلاک‌چین را روی کامپیوتر شما می‌آورد؛ سنگین است ولی به هیچ سروری تکیه نمی‌کند. یوروی سریع و سبک بود، روی موبایل هم کار می‌کرد، ولی برای دیدن موجودی به سرور سازنده‌اش وصل می‌شد.

تشبیهش مثل این است که یکی کل دفتر حساب بانک را در خانه داشته باشد و خودش جمع بزند، و دیگری هر بار به بانک زنگ بزند و موجودی بپرسد. اولی مستقل‌تر است، دومی راحت‌تر. امروز چون یوروی تعطیل شده، جای «کیف پول سبک» را Lace، Eternl و Vespr گرفته‌اند.

چطور کیف پول کاردانو بسازیم؟

قدم‌ها در همه‌ی کیف پول‌های سبک تقریبا یکی است. من Lace را مثال می‌زنم، چون برای تازه‌کار ساده‌تر است:

1. برنامه را فقط از منبع رسمی بگیرید. از سایت خود سازنده به فروشگاه افزونه‌های مرورگر بروید. در جست‌وجو، اولین نتیجه گاهی تبلیغ یک نسخه‌ی جعلی است. نام سازنده و تعداد کاربران را چک کنید.
2. گزینه‌ی ساخت کیف پول تازه را بزنید و یک نام و یک رمز عبور بگذارید. این رمز فقط برای باز کردن برنامه روی همین دستگاه است؛ جای عبارت بازیابی را نمی‌گیرد.
3. عبارت بازیابی را روی کاغذ بنویسید. کلمه‌ها را با ترتیب درست، با خودکار، روی کاغذ بنویسید. عکس نگیرید، در یادداشت گوشی یا ایمیل یا پیام‌رسان نگه ندارید.
4. کیف پول از شما می‌خواهد چند کلمه را دوباره وارد کنید تا مطمین شود درست نوشته‌اید. این مرحله را جدی بگیرید.
5. آدرس دریافت را بردارید. در بخش «دریافت» آدرسی می‌بینید که با addr1 شروع می‌شود. این آدرس را به هر کسی که می‌خواهد برایتان ADA بفرستد بدهید.
6. اول یک مبلغ کم بفرستید. اگر رسید، بقیه را بفرستید. این کار چند دقیقه وقت می‌گیرد و جلوی خیلی از اشتباه‌ها را می‌گیرد.

اگر کیف پول سخت‌افزاری دارید، به جای قدم ۲ تا ۴ گزینه‌ی اتصال دستگاه را می‌زنید و عبارت بازیابی را روی خود دستگاه می‌سازید. قدم‌های کلی ساخت کیف پول روی گوشی را هم در آموزش ساخت کیف پول ارز دیجیتال در موبایل نوشته‌ام.

آدرس کاردانو را بشناسید

در کاردانو چند جور آدرس می‌بینید و دانستن فرقشان جلوی سردرگمی را می‌گیرد:

• آدرسی که با addr1 شروع می‌شود: آدرس معمولی برای دریافت ADA و توکن. بیشتر وقت‌ها با همین سروکار دارید.
• آدرسی که با stake1 شروع می‌شود: آدرس استیک است؛ پاداش استیکینگ به آن تعلق می‌گیرد. برای دریافت ADA از این آدرس استفاده نکنید.
• آدرس‌های قدیمی که با Ae2 یا DdzFF شروع می‌شوند: مال سال‌های اول کاردانو هستند. هنوز کار می‌کنند، ولی امکان استیکینگ ندارند.
• نام‌هایی که با علامت $ شروع می‌شوند: یک نام کوتاه که به آدرس طولانی وصل شده است. راحت است، ولی پیش از ارسال، آدرسی را که کیف پول نشان می‌دهد چک کنید.

نکته‌ی جالب کاردانو این است که کیف پول برای هر دریافت ممکن است آدرس تازه‌ای بسازد. نگران نشوید؛ همه‌ی آن‌ها مال همان کیف پول‌اند و موجودی یکجا نشان داده می‌شود.

استیکینگ ADA در کیف پول: پول قفل نمی‌شود

بله، می‌توانید ADA را در همان کیف پول استیک کنید و این یکی از بهترین ویژگی‌های کاردانوست. استیکینگ یعنی دارایی‌تان را به یک «استخر استیک» بسپارید تا به امنیت شبکه کمک کند و در عوض پاداش بگیرید. استخر استیک یعنی گروهی که سرور شبکه را روشن نگه می‌دارد و بلاک می‌سازد. شبکه با روش اثبات سهام کار می‌کند.

فرق بزرگ کاردانو با خیلی از شبکه‌ها این است که ADA شما از کیف پول بیرون نمی‌رود و قفل هم نمی‌شود. هر وقت خواستید می‌توانید بفروشید یا جابه‌جا کنید. استخر هم نمی‌تواند پول شما را بردارد و جریمه‌ای به اسم کسر از اصل پول (slashing) در کاردانو نیست. مثل این است که اسم‌تان را در یک صندوق قرض‌الحسنه‌ی محل بنویسید، ولی پول توی جیب خودتان بماند.

قدم‌های استیک کردن

1. در کیف پول به بخش استیکینگ (گاهی به اسم Staking یا Delegation) بروید.
2. یک استخر را انتخاب کنید (پایین‌تر می‌گویم چطور).
3. تراکنش تفویض را تایید کنید. بار اول ۲ ADA به‌عنوان سپرده کم می‌شود که هر وقت استیک را لغو کنید، برمی‌گردد. یک کارمزد کوچک شبکه هم دارد.
4. صبر کنید. اولین پاداش حدود ۱۵ تا ۲۰ روز بعد می‌آید و بعد از آن هر ۵ روز یک بار.

چرا این‌قدر صبر؟ زمان در کاردانو به «دوره»های ۵ روزه تقسیم شده است. شبکه اول از موجودی شما عکس می‌گیرد، بعد یک دوره صبر می‌کند تا استخر کار کند، و بعد حساب می‌کند و پاداش را می‌دهد. پس اگر روز اول پاداش نیامد، چیزی خراب نشده است.

بیایید با هم حساب کنیم

فرض کنیم ۱٬۰۰۰ ADA دارید و استخر شما سالانه حدود ۲٪ پاداش خالص بدهد. این عدد فقط مثال است. نرخ واقعی در سال ۲۰۲۶ دور و بر ۲ تا ۳ درصد بوده و کم‌کم پایین می‌آید.

• پاداش یک سال: ۱٬۰۰۰ × ۲٪ = حدود ۲۰ ADA.
• سال ۳۶۵ روز است و هر دوره ۵ روز؛ یعنی حدود ۷۳ دوره.
• پاداش هر دوره: ۲۰ ÷ ۷۳ = حدود ۰٫۲۷ ADA.

پس استیکینگ کاردانو شما را پولدار نمی‌کند. ۲٪ در سال یعنی تعداد ADA شما کمی بیشتر می‌شود؛ ولی اگر قیمت ADA به دلار ۳۰٪ پایین بیاید، این ۲٪ آن را جبران نمی‌کند. سود و زیان اصلی از قیمت می‌آید، نه از پاداش. قیمت روز را در صفحه‌ی قیمت ارزهای دیجیتال ببینید. با این حال، وقتی ADA را به هر حال نگه می‌دارید، استیک‌نکردنش یعنی این پاداش کوچک ولی بی‌دردسر را رها کرده‌اید.

استخر استیک خوب را چطور انتخاب کنیم؟

کیف پول فهرست بلندی از استخرها نشان می‌دهد. چهار عدد را نگاه کنید:

• اشباع (Saturation): هر استخر یک ظرفیت دارد. اگر بیش از ۱۰۰٪ پر شده باشد، پاداش همه‌ی اعضا کم می‌شود. استخری زیر ۸۰٪ انتخاب کنید.
• کارمزد درصدی (Margin): سهمی که استخر از پاداش برمی‌دارد. صفر تا ۳ درصد معمول است.
• کارمزد ثابت: مبلغ ثابتی که استخر هر دوره برمی‌دارد، پیش از تقسیم بین اعضا. کمینه‌اش امروز ۱۷۰ ADA است و بیشتر استخرها همین را می‌گیرند.
• ساخت بلاک: استخری که در ماه‌های اخیر بلاک نساخته، پاداشی هم نمی‌دهد. سابقه‌اش را ببینید.

یک نکته‌ی منصفانه هم بگویم: پاداش را عددهای کوچک بالا و پایین می‌کنند. اختلاف استخرهای خوب با هم معمولا کمتر از نیم درصد در سال است. پس وقت زیادی سر انتخاب «بهترین» نگذارید؛ از استخرهای بیش از حد پر و استخرهای خاموش دوری کنید، کافی است. مقایسه‌ی کلی‌تر استیکینگ ارزهای مختلف را در راهنمای استیکینگ ارز دیجیتال آورده‌ام.

رای‌دادن و برداشت پاداش

از سال ۲۰۲۵ کاردانو یک نظام رای‌گیری دارد که در آن دارندگان ADA درباره‌ی آینده‌ی شبکه و خرج‌کردن خزانه‌اش نظر می‌دهند. می‌توانید حق رای خودتان را به یک «نماینده» (DRep) بسپارید یا گزینه‌ی آماده‌ی «خودداری از رای» (Abstain) را بزنید.

چرا برای شما مهم است؟ چون در قاعده‌ی فعلی، پاداش استیکینگ جمع می‌شود و از بین نمی‌رود، ولی برای برداشتن آن باید حق رای را به یک نماینده یا یکی از گزینه‌های آماده سپرده باشید. کیف پول‌های تازه این را خودشان می‌پرسند. پیشنهادی برای حذف این شرط مطرح شده، ولی تا آبان ۱۴۰۵ هنوز اجرایی نشده است. اگر نمی‌خواهید وارد این بحث‌ها شوید، همان «خودداری از رای» کافی است.

انتقال ADA از صرافی به کیف پول

بیشتر کاربران ایرانی ADA را از صرافی داخلی می‌خرند و بعد می‌خواهند به کیف پول خودشان ببرند. چند نکته‌ی ساده دارد:

1. آدرس addr1 کیف پول را کپی کنید و در صرافی، در بخش برداشت ADA، بچسبانید.
2. شبکه را درست انتخاب کنید. بعضی صرافی‌ها نسخه‌های توکنی ADA را روی شبکه‌های دیگر هم دارند. شبکه باید خود کاردانو (Cardano یا ADA) باشد.
3. بعد از چسباندن، چهار حرف اول و چهار حرف آخر آدرس را با کیف پول مقایسه کنید. بعضی بدافزارها آدرس کپی‌شده را عوض می‌کنند.
4. اول مبلغ کم بفرستید. وقتی در کیف پول دیدید، بقیه را بفرستید.

کارمزد خود شبکه‌ی کاردانو کم است؛ معمولا کمتر از نیم ADA برای یک تراکنش ساده. کارمزد برداشت صرافی جداست و هر صرافی عدد خودش را دارد. یک قاعده‌ی فنی هم هست: هر بسته‌ی پولی که در کاردانو جابه‌جا می‌شود باید حداقل حدود یک ADA همراه داشته باشد. برای همین نمی‌شود مثلا ۰٫۳ ADA فرستاد، و گاهی وقتی توکن می‌فرستید، کمی ADA هم همراهش می‌رود.

شش اشتباه رایج که پول را می‌برد

1. عکس‌گرفتن از عبارت بازیابی. عکس در گوشی، فضای ابری یا پیام‌رسان یعنی کلید را جایی گذاشته‌اید که ممکن است دیگران ببینند. فقط کاغذ، و اگر می‌توانید، دو نسخه در دو جای امن.
2. نصب برنامه از لینک ایمیل یا پیام. کیف پول‌های جعلی کاردانو زیاد بوده‌اند. همیشه از سایت رسمی سازنده شروع کنید.
3. وارد کردن عبارت بازیابی در سایتی که «پشتیبانی» یا «جایزه» وعده می‌دهد. هیچ پشتیبان واقعی عبارت بازیابی نمی‌خواهد. هیچ‌وقت.
4. نگه‌داشتن همه‌ی دارایی در صرافی. صرافی برای خرید و فروش است، نه گاوصندوق. برای همین است که می‌گویند کلید دست هر کس باشد، پول مال اوست.
5. اعتماد کامل به یک برنامه. ماجرای یوروی نشان داد حتی کیف پول معروف هم ممکن است تعطیل شود. عبارت بازیابی امن یعنی شما به هیچ برنامه‌ای وابسته نیستید.
6. انتظار سود زیاد از استیکینگ. هر جا وعده‌ی ۲۰ یا ۳۰ درصد پاداش سالانه برای ADA دیدید، فرار کنید. پاداش واقعی شبکه چند درصد است.

چک‌لیست امنیت کیف پول کاردانو

پیش از اینکه پول زیادی در کیف پول بگذارید، این فهرست را یکی‌یکی تیک بزنید:

• برنامه را از سایت رسمی سازنده گرفته‌ام و نام سازنده را چک کرده‌ام.
• عبارت بازیابی را روی کاغذ نوشته‌ام و جایی جز کاغذ ندارم.
• یک بار کیف پول را با عبارت بازیابی روی دستگاه دیگری بازیابی کرده‌ام تا مطمین شوم درست است (با مبلغ کم).
• رمز گوشی و کامپیوترم قوی است و برنامه‌ی ناشناس نصب ندارم.
• برای مبلغ بزرگ از کیف پول سخت‌افزاری استفاده می‌کنم.
• آدرس را پیش از هر ارسال با چشم چک می‌کنم و اول مبلغ کم می‌فرستم.
• می‌دانم که هیچ پشتیبانی عبارت بازیابی را نمی‌خواهد.

اگر می‌خواهید عمیق‌تر شوید، ۱۰ راه عملی جلوگیری از هک کیف پول را هم ببینید. اگر ارز دیگری هم دارید، انواع کیف پول ارز دیجیتال همین منطق را برای شبکه‌های دیگر توضیح می‌دهد.

سوالات متداول

جمع‌بندی

کیف پول کاردانو جایی است که کلید ADA شما را نگه می‌دارد، نه خود سکه‌ها را. برای شروع Lace، برای کار زیاد Eternl، برای گوشی Vespr، برای استقلال کامل Daedalus، و برای هر مبلغی که برایتان مهم است، کیف پول سخت‌افزاری. یوروی را کنار بگذارید؛ تعطیل شده است.

استیکینگ ADA در کاردانو ساده و بی‌قفل است و پاداش کوچکی می‌دهد؛ ارزش انجام دادن دارد، ولی شما را پولدار نمی‌کند. و یک چیز از همه مهم‌تر است: عبارت بازیابی. پس امروز، پیش از هر کار دیگری، مطمین شوید آن چند کلمه روی کاغذ، در جای امن، فقط پیش خودتان است. تصمیم نهایی درباره‌ی خرید و نگه‌داری با خودتان است.