قاتلان اتریوم کدام‌اند؟ مقایسه سولانا، کاردانو و آوالانچ با اتریوم
فهرست مطالب۱۳ بخش
- چرا به بعضی بلاکچینها «قاتل اتریوم» میگویند؟
- مشکل اصلی: سه‌گانه‌ی بلاکچین
- سولانا: سریع‌ترین و پرسروصداترین رقیب
- رمز سرعت سولانا چیست؟
- هزینه‌ی این سرعت
- آینده ارز سولانا به چه بستگی دارد؟
- کاردانو چیست و چه فرقی با بقیه دارد؟
- آوالانچ: شبکه‌ای که دوست دارد سازگار باشد
- پولکادات و رقیبان کم‌سروصداتر
- جدول مقایسه سولانا، کاردانو و آوالانچ با اتریوم
- کدام رقیب اتریوم موفقتر بوده است؟
- آیا اتریوم جایگزین میشود؟
- اشتباه‌های رایج در خرید قاتلان اتریوم
- چکلیست بررسی یک «قاتل اتریوم» تازه
- سوالات متداول
- جمع‌بندی
«قاتلان اتریوم» لقبی است که بازار به بلاکچینهایی داده که میخواستند کار اتریوم را سریعتر و ارزانتر انجام دهند. مشهورترین‌شان سولانا، کاردانو و آوالانچ هستند و پولکادات هم کنارشان می‌آید. کوتاه بگویم: تا امروز هیچ‌کدام اتریوم را «نکشته‌اند»؛ سولانا موفقترین رقیب بوده، ولی اتریوم هنوز بزرگترین شبکه‌ی قرارداد هوشمند است.
خیلی‌ها از من می‌پرسند: «اگر سولانا این‌قدر سریع است، چرا هنوز همه از اتریوم حرف می‌زنند؟» جواب این سوال، همان چیزی است که در این مقاله‌ی مقایسه‌ای با هم باز می‌کنیم: هر کدام از این شبکهها چه مشکلی را حل کرده‌اند، چه چیزی را فدا کرده‌اند و برای آینده چه برگی در دست دارند.
چرا به بعضی بلاکچینها «قاتل اتریوم» میگویند؟
اتریوم در سال ۲۰۱۵ (۱۳۹۴) راه افتاد و اولین شبکه‌ای بود که روی آن میشد قرارداد هوشمند نوشت. قرارداد هوشمند یعنی برنامهای که روی بلاکچین اجرا میشود و وقتی شرطش برقرار شد، خودش کار را انجام می‌دهد؛ بی‌آنکه بانکی یا واسطه‌ای لازم باشد. صرافی‌های غیرمتمرکز، وام‌دهی رمزارزی، NFT و استیبلکوینها همه روی همین ایده ساخته شدند.
مشکل از روزی شروع شد که اتریوم شلوغ شد. شبکه‌ی اصلی اتریوم در هر ثانیه فقط حدود ۱۵ تا ۳۰ تراکنش را جا می‌دهد. وقتی همه هم‌زمان میخواستند معامله کنند، کارمزد شبکه (که در اتریوم به آن «گس» میگویند) گاهی به چند ده دلار برای یک تراکنش ساده میرسید. مثل جاده‌ی یک‌بانده‌ای که همه می‌خواهند از آن رد شوند: هر کس عوارض بیشتری بدهد، زودتر رد میشود.
اینجا بود که پروژههای تازه گفتند: ما همین کار را با جاده‌ی پهن‌تر و عوارض کمتر انجام می‌دهیم. رسانهها هم اسمشان را گذاشتند «قاتل اتریوم» (Ethereum Killer). پس این لقب یک اسم بازاری است، نه یک دسته‌بندی فنی؛ و بیشتر از آنکه واقعیت باشد، یک ادعا بود.
مشکل اصلی: سه‌گانه‌ی بلاکچین
برای اینکه بفهمیم چرا کشتن اتریوم آسان نیست، باید یک قاعده‌ی ساده را بدانیم. ویتالیک بوترین، خالق اتریوم، آن را «سه‌گانه‌ی بلاکچین» نامیده است. هر بلاکچین سه هدف دارد و رسیدن هم‌زمان به هر سه خیلی سخت است:
- مقیاس‌پذیری یعنی شبکه بتواند تراکنش‌های زیاد را سریع و ارزان انجام دهد.
- امنیت یعنی حمله‌کردن و تقلب در شبکه آن‌قدر گران باشد که کسی سراغش نرود.
- عدم تمرکز یعنی کنترل شبکه دست چند شرکت یا چند سرور بزرگ نباشد و آدم معمولی هم بتواند یکی از نگهبانان شبکه شود.
تشبیه ساده‌اش رستوران است: غذای سریع، ارزان و خانگی را با هم کمتر جایی پیدا می‌کنید. اتریوم بیشتر روی امنیت و عدم تمرکز ایستاده و سرعت را به لایههای بالاتر سپرده است. قاتلان اتریوم معمولا سرعت را جلو انداخته‌اند و در عوض چیزی از عدم تمرکز یا سادگی شبکه کم کرده‌اند. پس هر بار شنیدید «فلان شبکه هزار برابر سریعتر است»، بپرسید: در عوضش چه چیزی را داده است؟
سولانا: سریع‌ترین و پرسروصداترین رقیب
سولانا را آناتولی یاکوونکو، مهندس سابق شرکت کوالکام، ساخت و شبکه‌ی اصلی‌اش از اسفند ۱۳۹۸ (مارس ۲۰۲۰) کار میکند. ارز آن SOL است. حرف اصلی سولانا سرعت است: به جای چند ده تراکنش در ثانیه، هزاران تراکنش، با کارمزدی که معمولا کسری از یک سنت است.
رمز سرعت سولانا چیست؟
سولانا کنار اثبات سهام از روشی به نام «اثبات تاریخچه» (Proof of History) استفاده میکند. یعنی شبکه برای هر تراکنش یک مهر زمانی قابل‌وارسی می‌زند تا نگهبانان شبکه لازم نباشد مدام درباره‌ی ترتیب تراکنشها با هم چانه بزنند. مثل صف نانوایی که به هر نفر شماره‌ی نوبت می‌دهند؛ دیگر کسی دعوا نمی‌کند که چه کسی اول آمده است.
هزینه‌ی این سرعت
این سرعت مجانی نیامده است. برای اینکه کسی نگهبان (اعتبارسنج) سولانا شود، سخت‌افزار گران و اینترنت خیلی قوی لازم است؛ پس تعداد کسانی که می‌توانند این کار را بکنند کمتر از اتریوم است. شبکه چند بار هم کاملا از کار افتاده است؛ مثلا در شهریور ۱۴۰۰ حدود ۱۷ ساعت و در بهمن ۱۴۰۲ حدود ۵ ساعت. برای شبکه‌ای که قرار است پول مردم را جابه‌جا کند، این کم چیزی نیست.
ضربه‌ی بزرگ دیگر، ورشکستگی یک صرافی بزرگ خارجی در آبان ۱۴۰۱ بود که از حامیان اصلی سولانا به شمار می‌رفت. قیمت SOL در آن روزها به‌شدت ریخت و خیلی‌ها گفتند کار سولانا تمام است. ولی شبکه دوباره برگشت و در سالهای بعد با موج میم کوین‌ها، پرداخت‌ها و برنامههای موبایلی، یکی از پرکارترین بلاکچینها شد.
آینده ارز سولانا به چه بستگی دارد؟
دو پروژهی مهم برای سولانا در جریان است. اولی Firedancer است؛ یک نرم‌افزار دوم برای اجرای شبکه که تیم دیگری نوشته تا اگر یک نرم‌افزار خطا داد، کل شبکه نخوابد. دومی Alpenglow است؛ تغییری در روش توافق شبکه که قرار است زمان قطعی‌شدن تراکنش را از چند ثانیه به کسری از ثانیه برساند. تا آبان ۱۴۰۵ هر دو در مسیر اجرا هستند، ولی هنوز باید دید در عمل شبکه را پایدارتر می‌کنند یا نه.
پس آیندهی سولانا بیشتر به یک پرسش گره خورده است: آیا می‌تواند سرعتش را نگه دارد و در عین حال دیگر از کار نیفتد؟ اگر بله، جدیترین رقیب اتریوم می‌ماند. اگر نه، هر قطعی تازه اعتماد را عقب می‌برد.
کاردانو چیست و چه فرقی با بقیه دارد؟
کاردانو را چارلز هاسکینسون ساخت؛ کسی که خودش از بنیانگذاران اتریوم بود و بعد جدا شد. شبکه‌ی کاردانو از سال ۲۰۱۷ (۱۳۹۶) کار میکند و ارز آن ADA است. اگر سولانا «اول سرعت» است، کاردانو «اول دقت» است.
تیم کاردانو هر تغییر مهم را اول به شکل مقاله‌ی علمی می‌نویسد، به داوری دانشگاهی می‌دهد و بعد پیاده میکند. روش اثبات سهام آن، به نام Ouroboros، از همین راه آمده است. کاردانو مدل حسابداری متفاوتی هم دارد (eUTXO) که شبیه بیتکوین است: به جای یک دفتر حساب بزرگ، پول مثل اسکناس‌های جدا جابه‌جا میشود. این مدل پیش‌بینی کارمزد را دقیق‌تر میکند، ولی برنامه‌نویسی روی آن برای توسعه‌دهنده‌های اتریوم سخت‌تر است.
عیب این دقت، کندی است. قرارداد هوشمند روی کاردانو تازه در شهریور ۱۴۰۰ (به‌روزرسانی Alonzo) فعال شد؛ یعنی شش سال بعد از اتریوم. در این فاصله، بیشتر برنامه‌نویس‌ها و پول‌ها جای دیگری خانه کرده بودند. برای همین، ارزش بازار ADA سال‌ها بزرگ بوده، ولی پولی که واقعا در برنامههای کاردانو قفل شده (شاخص TVL) در مقایسه با اتریوم و سولانا کوچک مانده است.
نقطه‌ی قوت دیگر کاردانو حکمرانی روی زنجیره است. از به‌روزرسانی Chang در شهریور ۱۴۰۳، دارندگان ADA می‌توانند درباره‌ی تغییرات شبکه و خرج‌کردن خزانه‌ی آن رای بدهند. برای مقیاس‌پذیری هم دو راه دارد: Hydra که لایه‌ای کنار شبکه‌ی اصلی است، و Leios که هنوز در دست ساخت است. اگر می‌خواهید دو غول را رودررو ببینید، مقایسه کامل اتریوم و کاردانو را بخوانید.
آوالانچ: شبکه‌ای که دوست دارد سازگار باشد
آوالانچ را شرکت آوا لبز، به رهبری امین گون سیرر، استاد پیشین دانشگاه کرنل، ساخت. شبکه‌ی اصلی از شهریور ۱۳۹۹ (سپتامبر ۲۰۲۰) کار میکند و ارز آن AVAX است. آوالانچ برای قطعی‌کردن تراکنش معمولا حدود یک تا دو ثانیه وقت لازم دارد؛ یعنی وقتی تراکنش تایید شد، دیگر برنمی‌گردد.
زیرکی آوالانچ در این بود که خودش را با اتریوم دشمن نکرد. یکی از سه زنجیره‌ی اصلی آن (C-Chain) با ماشین مجازی اتریوم (EVM) سازگار است. یعنی برنامهای که برای اتریوم نوشته شده، تقریبا بیتغییر روی آوالانچ هم اجرا میشود. مثل آشپزی که همان دستور پخت را در آشپزخانه‌ی خلوت‌تری درست میکند.
برگ دیگر آوالانچ این است که هر شرکت یا پروژه می‌تواند بلاکچین اختصاصی خودش را بسازد؛ با قانون‌های خودش و جدا از ترافیک بقیه. قبلا به این‌ها «سابنت» می‌گفتند. از به‌روزرسانی Etna در آذر ۱۴۰۳، اسمشان «L1های آوالانچ» شده و ساختنشان خیلی ارزانتر شده است. برای همین آوالانچ بیشتر سراغ بازی‌ها، شرکتها و پروژههای توکنی‌کردن دارایی‌های واقعی رفته است.
ضعف آوالانچ این است که ساختار چندزنجیرهای آن برای کاربر تازه‌کار پیچیده است و بخشی از فعالیت، روی همان زنجیره‌های اختصاصی پخش میشود. پس در آمار کلی، شبکه کوچک‌تر از چیزی که هست به نظر می‌رسد.
پولکادات و رقیبان کم‌سروصداتر
پولکادات را گاوین وود، یکی دیگر از بنیانگذاران اتریوم، ساخت. ایده‌اش به جای یک شبکه‌ی سریع، شبکه‌ای از شبکه‌هاست: یک زنجیره‌ی مرکزی امنیت را تامین میکند و زنجیره‌های کوچک‌تر (پاراچین‌ها) به آن وصل می‌شوند. ایده‌ی هوشمندانه‌ای بود، ولی جذب کاربر کندتر از انتظار پیش رفت. اگر کاردانو و پولکادات را با هم مقایسه می‌کنید، مقایسه کاردانو و پولکادات را ببینید.
نام‌های دیگری هم در این فهرست بوده‌اند: نیر (NEAR) با ایده‌ی شاردینگ، تزوس با به‌روزرسانی بی‌انشعاب، الگوراند با تمرکز بر پرداخت، و نسل تازهتری مثل اپتوس و سویی. هر کدام در دوره‌ای «قاتل بعدی» خوانده شدند؛ بیشترشان امروز در حاشیه‌اند.
جدول مقایسه سولانا، کاردانو و آوالانچ با اتریوم
در جدول زیر، این چهار شبکه را از چند زاویه‌ی ساده کنار هم گذاشته‌ام. عددها تقریبی و گرد هستند و با هر به‌روزرسانی عوض می‌شوند؛ هدف دیدن تفاوت شخصیت شبکه‌هاست.
| ویژگی | اتریوم | سولانا | کاردانو | آوالانچ |
|---|---|---|---|---|
| شروع شبکه‌ی اصلی | ۲۰۱۵ | ۲۰۲۰ | ۲۰۱۷ (قرارداد هوشمند از ۲۰۲۱) | ۲۰۲۰ |
| روش توافق | اثبات سهام (از ۲۰۲۲) | اثبات سهام + اثبات تاریخچه | اثبات سهام (Ouroboros) | اثبات سهام (پروتکل آوالانچ) |
| شخصیت اصلی | امنیت و عدم تمرکز؛ سرعت در لایه دوم | سرعت و کارمزد خیلی کم | دقت علمی و حکمرانی | سازگاری با اتریوم و زنجیره‌ی اختصاصی |
| کارمزد یک تراکنش ساده | در لایه‌ی اصلی از چند سنت تا چند دلار؛ در لایه دوم زیر یک سنت | معمولا کسری از سنت | معمولا کمتر از یک دلار | معمولا چند سنت |
| سازگار با برنامههای اتریوم (EVM) | بله | نه (زبان و ماشین خودش) | نه مستقیم | بله، در C-Chain |
| بزرگترین نگرانی | پراکنده‌شدن کاربران میان لایههای دوم | قطعیهای گذشته و سخت‌افزار گران | کندی پیشرفت و اکوسیستم کوچک | پیچیدگی و پراکندگی فعالیت |
اگر از این جدول فقط یک چیز در ذهنتان بماند، این باشد: هیچ شبکه‌ای در همه‌ی ستون‌ها برنده نیست. هر کدام یک جا را قوی کرده و یک جا را فدا کرده است. همان سه‌گانه‌ای که بالاتر گفتیم.
کدام رقیب اتریوم موفقتر بوده است؟
اگر معیار را «استفادهی واقعی» بگذاریم، یعنی تعداد کاربران فعال، حجم معاملات دیفای و تعداد تراکنش‌های روزانه، سولانا در سالهای اخیر به‌روشنی جلوتر از بقیه‌ی قاتلان بوده و تعداد تراکنش‌های روزانه‌اش چند برابر شبکه‌ی اصلی اتریوم است. البته بخش بزرگی از این شلوغی، معامله‌ی میم کوین‌ها بوده که حواسمان باشد پایدار نیست.
اگر معیار «پول امانت‌گذاشته‌شده» باشد، یعنی ارزش دارایی‌هایی که در برنامههای هر شبکه قفل شده و حجم استیبلکوینها، اتریوم هنوز با فاصله‌ی زیاد اول است. پول بزرگ و محتاط، مثل صندوق‌ها و نهادهای مالی، هنوز به امن‌ترین و قدیمی‌ترین شبکه اعتماد بیشتری دارد.
کاردانو در ارزش بازار سال‌ها جزو ده ارز بزرگ بوده، ولی در استفادهی واقعی عقب‌تر است. آوالانچ هم در حوزه‌ی خودش، یعنی زنجیره‌های اختصاصی و پروژههای شرکتی، جای پایی دارد ولی سهمش از کل بازار کوچک‌تر است. برای دیدن ارزش بازار و قیمت امروز این ارزها، به صفحه‌ی قیمت ارزهای دیجیتال امروز سر بزنید؛ من عدد روز را در متن نمی‌نویسم چون زود کهنه میشود.
پس جواب کوتاه این است: سولانا موفقترین قاتل بوده، ولی قاتل نبوده؛ رقیب بوده.
آیا اتریوم جایگزین میشود؟
به نظر من، دستکم در چند سال آینده، نه. دلیلش این است که اتریوم هم ساکت ننشست. در شهریور ۱۴۰۱ با مرج اتریوم از استخراج به اثبات سهام رفت و مصرف انرژی‌اش حدود ۹۹٪ کم شد. بعد، به جای اینکه جاده‌ی اصلی را پهن کند، کنار آن بزرگراه‌های فرعی ساخت؛ همان لایه دوم اتریوم مثل آربیتروم و آپتیمیزم.
به‌روزرسانی‌های بعدی هم همین مسیر را ادامه دادند. به‌روزرسانی Dencun در اسفند ۱۴۰۲ هزینه‌ی ثبت داده‌ی لایههای دوم را خیلی پایین آورد و کارمزد بسیاری از تراکنشها در آنها به زیر یک سنت رسید. به‌روزرسانی Fusaka هم در آذر ۱۴۰۴ فعال شد و ظرفیت شبکه را باز هم بیشتر کرد. یعنی بزرگترین دلیل تولد قاتلان اتریوم، یعنی کارمزد گران، برای کاربر عادی تا حد زیادی کم‌رنگ شده است.
اتفاق جالب‌تر این است که رقابت اصلی عوض شده است. امروز بخش بزرگی از رقابت نه میان اتریوم و سولانا، بلکه میان خود لایههای دوم اتریوم است. بعضی تحلیل‌گرها میگویند خطر واقعی برای اتریوم این است که ارزش در این لایه‌ها بماند و به خود ETH نرسد. این دوستان هم حرفشان منطقی است و این بحث هنوز تمام نشده است.
پس محتملترین آینده، دنیای چندزنجیرهای است: اتریوم مثل بانک مرکزی و پشتوانه‌ی امنیت، سولانا برای کارهای سریع و پرتعداد، و بقیه هر کدام در گوشه‌ی تخصصی خودشان. مثل اینکه هم مترو داریم، هم تاکسی، هم اتوبوس؛ هیچ‌کدام دیگری را نکشت.
اشتباه‌های رایج در خرید قاتلان اتریوم
این شبکهها برای سرمایه‌گذار ایرانی اغلب با یک قصه‌ی جذاب فروخته می‌شوند: «این ارز جای اتریوم را می‌گیرد، پس ده برابر میشود.» من این اشتباه‌ها را زیاد دیده‌ام:
- سرعت ادعایی را با استفادهی واقعی یکی گرفتن. عدد «هزاران تراکنش در ثانیه» در آزمایشگاه با چیزی که هر روز در شبکه رخ می‌دهد فرق دارد. بپرسید: امروز واقعا چند نفر از این شبکه استفاده می‌کنند؟
- ارزش بازار را با موفقیت یکی دانستن. ارزی که ارزش بازار بزرگی دارد ولی پول کمی در برنامه‌هایش قفل شده، شاید بیشتر روی امید معامله میشود تا روی کاربرد.
- خرید با قصه‌ی «اتریوم بعدی». بیشتر قاتلان دوره‌ی ۱۴۰۰ امروز با فاصله‌ی زیاد زیر بالاترین قیمتشان هستند. لقب جذاب، پشتوانه‌ی قیمت نیست.
- فراموش‌کردن ریسک تمرکز. وقتی یک شرکت یا یک بنیاد، بیشتر توکنها یا تصمیم‌ها را در دست دارد، یک خبر بد درباره‌ی آنها می‌تواند کل شبکه را بلرزاند. ماجرای سولانا در آبان ۱۴۰۱ نمونه‌ی همین بود.
- همه‌ی پول را روی یک شبکه گذاشتن. آلت‌کوین‌ها در ریزش بازار معمولا خیلی تندتر از بیتکوین و اتریوم میریزند. درباره‌ی این رفتار، مقاله‌ی آلت کوین چیست را بخوانید.
چکلیست بررسی یک «قاتل اتریوم» تازه
هر چند وقت یک بار اسم تازه‌ای با همین لقب بالا می‌آید. پیش از اینکه هیجان‌زده شوید، این چند پرسش را از خودتان بپرسید:
- این شبکه دقیقا چه مشکلی از اتریوم را حل میکند که لایههای دوم اتریوم حل نکرده‌اند؟
- در عوض سرعت، چه چیزی را فدا کرده است: تعداد نگهبانان، سادگی، یا امنیت؟
- تا امروز چند بار از کار افتاده و تیمش چطور پاسخ داده است؟
- پول واقعی در برنامه‌هایش (TVL) با ارزش بازارش جور درمی‌آید؟
- چه کسانی بیشترین توکنها را دارند و چه زمانی آزاد می‌شوند؟
- اگر فردا این پروژه ناکام بماند، چقدر از سرمایه‌ام آسیب می‌بیند؟
پس اگر جواب چند تا از این پرسش‌ها را پیدا نکردید، صبر کنید. در بازار رمزارز، صبر معمولا ارزانتر از پشیمانی است. اگر هم بعد از بررسی تصمیم به خرید گرفتید، پیش از هر کاری اصول سرمایهگذاری در ارزهای دیجیتال را مرور کنید. تصمیم نهایی با خودتان است.
سوالات متداول
قاتلان اتریوم چه ارزهایی هستند؟
به بلاکچینهایی گفته میشود که میخواستند کار اتریوم، یعنی اجرای قرارداد هوشمند، را سریعتر و ارزانتر انجام دهند. مشهورترینها سولانا، کاردانو، آوالانچ و پولکادات هستند. نیر، تزوس، الگوراند و نسل تازهتری مثل اپتوس و سویی هم گاهی در این فهرست میآیند.
چرا به بعضی بلاکچینها قاتل اتریوم میگویند؟
چون اتریوم در دورههای شلوغی کند و گران میشد و کارمزد یک تراکنش ساده گاهی به چند ده دلار میرسید. پروژههای تازه وعده دادند همین کارها را با سرعت بیشتر و کارمزد کمتر انجام دهند و رسانهها به آنها لقب قاتل اتریوم دادند. این لقب بازاری است، نه فنی.
کدام رقیب اتریوم موفقتر بوده است؟
از نظر استفادهی واقعی، مثل تعداد کاربران و تراکنشها، سولانا در سالهای اخیر موفقترین رقیب بوده است. ولی از نظر پول قفلشده در برنامهها، استیبلکوینها و اعتماد نهادهای مالی، اتریوم هنوز با فاصله اول است. کاردانو و آوالانچ سهم کوچکتری دارند.
آیا اتریوم جایگزین میشود؟
دستکم در چند سال آینده بعید است. اتریوم با رفتن به اثبات سهام و ساختن لایههای دوم ارزان، بزرگترین مشکلش یعنی کارمزد گران را تا حد زیادی کم کرده است. محتملترین آینده دنیای چندزنجیرهای است که در آن هر شبکه کار تخصصی خودش را دارد.
کاردانو چیست و چه فرقی با اتریوم دارد؟
کاردانو بلاکچینی است که چارلز هاسکینسون، از بنیانگذاران اتریوم، ساخت. هر تغییرش را اول با داوری علمی بررسی میکند، مدل حسابداری شبیه بیتکوین دارد و حکمرانی روی زنجیرهاش فعال است. در عوض پیشرفتش کندتر بوده و برنامههای کمتری روی آن ساخته شده است.
آوالانچ چه مزیتی نسبت به سولانا دارد؟
بزرگترین مزیت آوالانچ سازگاری با برنامههای اتریوم است؛ برنامهای که برای اتریوم نوشته شده تقریبا بیتغییر روی آن اجرا میشود. امکان ساخت بلاکچین اختصاصی برای شرکتها هم دارد. سولانا در عوض سریعتر و پرکاربرتر است، ولی زبان و ماشین خودش را دارد.
آینده ارز سولانا چگونه است؟
آیندهی سولانا بیشتر به پایداری شبکه بستگی دارد. دو پروژهی Firedancer و Alpenglow قرار است شبکه را مقاومتر و تایید تراکنش را سریعتر کنند. اگر قطعیهای گذشته تکرار نشود، جایگاهش بهعنوان جدیترین رقیب اتریوم محکمتر میشود؛ ولی هیچکس نمیتواند قیمت آینده را تضمین کند.
آیا خرید قاتلان اتریوم از خرید اتریوم پرریسکتر است؟
معمولا بله. این شبکهها جوانتر و کوچکترند، بخش بزرگی از توکنها دست تیم و حامیان اولیه است و در ریزش بازار تندتر میریزند. اگر قصد سرمایهگذاری دارید، فقط بخش کوچکی از سرمایه را به آنها بدهید و پیش از خرید چکلیست بررسی را مرور کنید.
جمع‌بندی
قاتلان اتریوم، یعنی سولانا، کاردانو، آوالانچ و پولکادات، هر کدام یکی از ضعف‌های قدیمی اتریوم را نشانه گرفتند و هر کدام هم چیزی را در عوضش فدا کردند. سولانا سریع‌ترین و پرکاربردترین شد، کاردانو دقیق‌ترین و کندترین، آوالانچ سازگارترین. اتریوم هم با لایههای دوم کارمزدش را پایین آورد و هنوز سر جایش است. پس دفعه‌ی بعد که شنیدید «این ارز اتریوم را می‌کشد»، اول بپرسید: چه چیزی را بهتر کرده و چه چیزی را داده است؟