طلا بخریم یا دلار؟ مقایسهٔ بازده، ریسک و نقدشوندگی
فهرست مطالب۱۲ بخش
- طلا و دلار چه رابطه‌ای با هم دارند؟ یک فرمولِ ساده
- در بلندمدت طلا سود بیشتری داده یا دلار؟
- سال‌هایی که دلار از طلا جلو زد
- سرمایه‌گذاری دلار: مزایا، معایب و محدودیت‌ها
- خوبی‌های دلار
- بدی‌ها و ریسک‌های دلار
- سرمایه‌گذاری در طلا: مزایا و معایب
- خوبی‌های طلا
- بدی‌ها و ریسک‌های طلا
- ریسک نگهداری دلار و طلا چیست؟
- مقایسهٔ طلا و دلار در یک نگاه
- برای پسانداز کم کدام بهتر است؟
- هر دو را بخریم؟ تنوعبخشی بینِ طلا و دلار
- چک‌لیستِ پیش از خریدِ طلا یا دلار
- اشتباه‌های رایج در انتخاب بینِ طلا و دلار
- سوالات متداول
- جمع‌بندی: پس طلا یا دلار؟
خیلی‌ها از من می‌پرسند: «یک مقدار پول کنار گذاشته‌ام؛ طلا بخرم یا دلار؟» جوابِ کوتاه این است: در بلندمدت، طلا در ایران تقریباً همیشه از دلار جلوتر بوده، چون قیمتِ طلا خودش از دلار ساخته میشود و رشدِ انس جهانی هم رویش می‌آید. ولی در سرمایه‌گذاری دلار ریسکِ انس نیست؛ در چند سالی که انس ریخته، دلار برنده بوده است.
پس سؤالِ درست این نیست که «کدام بهتر است». سؤالِ درست این است: پول را برای چه مدتی کنار گذاشته‌اید، چقدر نوسان را تحمل می‌کنید و از کدام راه می‌خرید. بیایید با هم قدم‌به‌قدم حساب کنیم.
طلا و دلار چه رابطه‌ای با هم دارند؟ یک فرمولِ ساده
قیمتِ طلا در ایران از سه چیز به دست می‌آید: قیمتِ انس جهانی به دلار، نرخِ دلارِ بازارِ آزاد به تومان، و حباب. انس یعنی قیمتِ حدودِ ۳۱ گرم طلای خالص در بازارِ جهانی. حباب هم یعنی آن مقداری که مردم بالاتر از ارزشِ واقعیِ طلا می‌پردازند.
به زبانِ ساده: قیمتِ طلا در ایران ≈ انس × دلار + حباب. این را با یک مثالِ آشپزخانه‌ای تصور کنید. دلار مثلِ آردِ نان است و انس مثلِ خودِ نانوا. اگر آرد گران شود، نان گران میشود. اگر نانوا هم نرخ را بالا ببرد، نان دوباره گران‌تر میشود.
نتیجهٔ مهمِ این فرمول این است: کسی که طلا می‌خرد، در واقع دلار هم خریده است؛ بهاضافهٔ یک شرطِ دوم روی انس. اگر انس بالا برود، طلا از دلار جلو می‌زند. اگر انس پایین بیاید، طلا از دلار عقب میماند.
بیایید با عددِ گرد ببینیم. فرض کنیم در یک سال دلار ۲۰٪ گران شود:
- اگر انس ۱۰٪ بالا برود: طلا حدودِ ۱٫۲ × ۱٫۱ = ۱٫۳۲، یعنی ۳۲٪ گران میشود. طلا برنده است.
- اگر انس تکان نخورد: طلا هم حدودِ ۲۰٪ گران میشود. مساوی.
- اگر انس ۱۰٪ پایین بیاید: طلا حدودِ ۱٫۲ × ۰٫۹ = ۱٫۰۸، یعنی فقط ۸٪ گران میشود. دلار برنده است.
این عددها فقط مثال‌اند و حباب را هم کنار گذاشته‌ایم. پس هر وقت خواستید بین طلا و دلار تصمیم بگیرید، در واقع دارید دربارهٔ انس جهانی تصمیم می‌گیرید.
در بلندمدت طلا سود بیشتری داده یا دلار؟
از نظرِ بازده تاریخی، جواب روشن است: در بیشترِ دوره‌های چندساله طلا جلو بوده. دلیلش هم همان فرمول است. انس جهانی در بیست سالِ گذشته چند برابر شده و این رشد روی رشدِ دلار سوار شده است.
من در دورهٔ صفر تا صد سرمایه‌گذاری در طلا یک مقایسهٔ ۱۵ ساله آورده‌ام. فرض کرده‌ام کسی سالِ ۱۳۸۸ دویست میلیون تومان داشته و تا ۱۴۰۳ نگه داشته است:
| بازار | ارزش در ۱۴۰۳ | چند برابر |
|---|---|---|
| سپردهٔ یک‌سالهٔ بانکی (سودِ مرکب) | حدودِ ۳٫۲ میلیارد تومان | حدودِ ۱۶ |
| ملک (میانگینِ متری تهران) | حدودِ ۱۰ میلیارد تومان | حدودِ ۵۰ |
| دلار | حدودِ ۱۲ میلیارد تومان | حدودِ ۶۰ |
| طلا | حدودِ ۳۰ میلیارد تومان | حدودِ ۱۵۰ |
| بورس (شاخص کل) | حدودِ ۵۵ میلیارد تومان | حدودِ ۲۷۵ |
یعنی در این پانزده سال، طلا حدودِ دو و نیم برابرِ دلار بازده داده است. ولی این عددها مالِ گذشته‌اند. هیچ‌کس نمی‌تواند بگوید پانزده سالِ آینده هم همین میشود.
برای اینکه ببینیم این نتیجه به سالِ شروع بستگی دارد یا نه، من از بانکِ قیمتِ سایت حساب کرده‌ام. نرخِ دلار را از آرشیوِ روزانه برداشته‌ام و طلا را با همان فرمولِ «انس × دلار» و بدونِ حباب تخمین زده‌ام:
| شروع | اگر دلار خریده بودیم | اگر طلا خریده بودیم |
|---|---|---|
| نوروزِ ۱۳۹۰ | حدودِ ۲۴۰ میلیون | حدودِ ۷۰۰ میلیون |
| نوروزِ ۱۳۹۵ | حدودِ ۷۷ میلیون | حدودِ ۲۵۵ میلیون |
| نوروزِ ۱۴۰۰ | حدودِ ۱۱ میلیون | حدودِ ۲۶ میلیون |
| نوروزِ ۱۴۰۴ | حدودِ ۲٫۶ میلیون | حدودِ ۳٫۶ میلیون |
از هر سالی که شروع کنیم، تا امروز طلا جلوتر بوده است. ولی فاصله یکسان نیست. هرچه دوره کوتاه‌تر شده، فاصلهٔ طلا و دلار هم کمتر شده است.
سال‌هایی که دلار از طلا جلو زد
حالا روی دیگرِ سکه. از نوروزِ ۱۳۹۲ تا نوروزِ ۱۳۹۵، دلارِ آزاد تقریباً تکان نخورد. ولی انس جهانی در همین سه سال حدودِ ۲۰٪ ارزان شد. نتیجه؟ کسی که سالِ ۹۲ طلا خریده بود، سه سال بعد حدودِ یک‌پنجمِ پولش را از دست داده بود. دلاردار دست‌کم ضرر نکرده بود.
مثالِ تازه‌تر هم داریم. طبقِ بانکِ قیمتِ ما، از اوایلِ اردیبهشت تا مهر ۱۴۰۵ دلارِ آزاد حدودِ ۴۶٪ گران شد، ولی طلای ۱۸ عیار حدودِ ۲۸٪. دلیلش همان فرمول است: در این چند ماه انس جهانی از اوجِ تاریخی‌اش پایین آمد.
پس طلا در بلندمدت برنده بوده، ولی در کوتاه‌مدت هیچ تضمینی نیست. اگر پول را تا یکی دو سالِ دیگر لازم دارید، این نوسان را جدی بگیرید.
سرمایه‌گذاری دلار: مزایا، معایب و محدودیت‌ها
سرمایه‌گذاری دلار یعنی ریال را به دلار تبدیل کنیم تا وقتی ریال ارزش از دست میدهد، دارایی‌مان کوچک نشود. برای خیلی از خانواده‌ها، این آشناترین راهِ حفظِ ارزش است.
خوبی‌های دلار
- ساده است. حساب‌وکتابِ عیار و اجرت و حباب ندارد. یک دلار، یک دلار است.
- ریسکِ انس ندارد. وقتی انس جهانی میریزد، دلاردار آسیبی نمی‌بیند.
- اختلافِ قیمتِ خرید و فروشش معمولاً کم است. برخلافِ طلای زینتی که اجرت و سودِ فروشنده دارد.
- همه دلار را می‌شناسند. اگر خرجِ سفر، درمان یا تحصیل به ارز دارید، دلار همان چیزی است که لازم دارید.
بدی‌ها و ریسک‌های دلار
- خودِ دلار هم کم‌ارزش میشود. من همیشه می‌گویم دلار هم بی‌ارزش میشود. آمریکا هم تورم دارد و هر سال با یک دلار کمتر از پارسال میشود خرید. طلا را ولی هیچ دستگاهِ چاپی زیاد نمی‌کند.
- سود ندارد. اسکناسی که در کمد است، نه بهره میدهد نه اجاره. فقط منتظرِ گران‌شدن است.
- محدودیتِ قانونی دارد. طبقِ دستورالعملِ بانک مرکزی، سقفِ نگهداریِ ارز برای هر نفر معادلِ ۱۰ هزار یورو است. بیشتر از آن فقط با سندِ معتبر مجاز است؛ مثلاً فاکتورِ صرافیِ مجاز. خرید و فروش هم فقط از صرافی و بانکِ مجاز قانونی است.
- اسکناسِ تقلبی و قدیمی. خرید از دست‌فروشِ خیابان یعنی ریسکِ اسکناسِ جعلی. اسکناس‌های قدیمی یا آسیب‌دیده هم گاهی ارزان‌تر خریده می‌شوند. دربارهٔ انواعِ نرخ دلار در ایران جدا نوشته‌ام.
- ریسکِ تثبیت و افتِ ناگهانی. دلار در ایران گاهی ماه‌ها ثابت میماند یا با یک خبرِ مهم یکباره پایین می‌آید.
دربارهٔ محدودیت خرید ارز هم یک نکته: از ۱۱ مهر ۱۴۰۵ پنج بانک فروشِ ارز با کارت ملی را تا سقفِ ۱۰ هزار دلار برای هر نفرِ بالای ۱۸ سال شروع کرده‌اند. این قاعده‌ها زیاد عوض می‌شوند. پیش از خرید، شرایطِ روز را از خودِ بانک یا صرافیِ مجاز بپرسید.
پس دلار برای حفظِ ارزش در برابرِ ریال خوب است، ولی خودش هم تورم دارد و قاعده‌های قانونیِ خودش را.
سرمایه‌گذاری در طلا: مزایا و معایب
طلا قدیمی‌ترین پساندازِ ایرانی‌هاست؛ از سکهٔ عید تا النگوی جهیزیه. ولی همهٔ طلاها برای سرمایه‌گذاری مناسب نیستند.
خوبی‌های طلا
- دو موتور دارد. هم از گرانشدنِ دلار سود می‌برد، هم از گرانشدنِ انس.
- بدهکار ندارد. وقتی طلا در دستِ شماست، به هیچ‌کس وابسته نیستید. طلا فاسد نمی‌شود، خراب نمی‌شود، استهلاک ندارد.
- شکل‌های مختلف دارد. سکه، شمش، آب‌شده، گواهی سپرده و صندوق طلا. هر کس با هر بودجه‌ای راهِ خودش را دارد.
- راهِ بورسی دارد. با صندوق طلا میشود با پولِ کم و بی‌دردسرِ نگهداری خرید. دلار چنین راهِ ساده‌ای در بورس ندارد.
بدی‌ها و ریسک‌های طلا
- نوسانِ بیشتر. طلا هم نوسانِ دلار را دارد، هم نوسانِ انس را. در سال‌های بدِ انس، عقب میماند.
- هزینهٔ خرید و فروشِ طلای فیزیکی. طلای زینتی اجرت و سودِ فروشنده و مالیات دارد. برای سرمایه‌گذاری طلای زینتی نخرید. دربارهٔ اجرتِ ساختِ طلا جدا توضیح داده‌ام.
- حباب. سکه گاهی چند درصد بالاتر از ارزشِ طلایش فروخته میشود. اگر با حبابِ زیاد بخرید و حباب بخوابد، ضرر کرده‌اید، حتی اگر طلا گران شده باشد. روشِ حسابش در مقالهٔ حباب سکه آمده است.
- تقلب و نگهداری. طلای فیزیکی ریسکِ دزدی، تقلبی‌بودن و آسیبدیدن دارد.
پس طلا بازدهِ بلندمدتِ بهتری داشته، ولی به شرطی که «طلای درست» را از «راهِ درست» بخرید.
ریسک نگهداری دلار و طلا چیست؟
یکی از تفاوت‌هایی که کمتر کسی به آن فکر میکند، خودِ نگهداری است. اسکناس و سکه هر دو کوچک‌اند و در خانه جا می‌شوند. ولی همین کوچکی، دزدی را هم آسان میکند.
| ریسک | دلارِ اسکناس | طلای فیزیکی | صندوق طلا در بورس |
|---|---|---|---|
| دزدی و گمشدن | بالا | بالا | ندارد |
| تقلبی‌بودن | دارد (اسکناسِ جعلی) | دارد (عیارِ پایین، سکهٔ غیراصل) | ندارد |
| آسیبدیدن | پارگی و رنگ‌پریدگی، قیمت را کم میکند | کج‌شدن و ضربه، برای زینتی ارزش را کم میکند | ندارد |
| محدودیتِ قانونی | سقفِ نگهداری و لزومِ فاکتور | برای مقدارِ متعارف ندارد | ندارد |
| وابستگی به کارگزار و سامانه | ندارد | ندارد | دارد (کد بورسی و کارگزاری) |
یعنی هر دو دارایی وقتی در خانه نگه داشته شوند، ریسکِ مشابهی دارند. صندوق طلا این ریسکها را برمی‌دارد، ولی در عوض به سامانهٔ کارگزاری وابسته‌تان میکند. اگر مقدارِ زیادی طلا یا ارز دارید، دربارهٔ صندوقِ امانات یا راهِ بورسی جدی فکر کنید.
مقایسهٔ طلا و دلار در یک نگاه
بیایید همه‌چیز را کنارِ هم بگذاریم. این جدول را برای تصمیمِ خودتان نگه دارید:
| معیار | دلار | طلا |
|---|---|---|
| بازدهِ بلندمدت در ایران | خوب؛ تقریباً هم‌پای کاهشِ ارزشِ ریال | بهتر؛ رشدِ دلار بهاضافهٔ رشدِ انس |
| نوسانِ کوتاه‌مدت | کمتر، ولی گاهی جهشی | بیشتر؛ دو منبعِ نوسان دارد |
| نقدشوندگی | بالا؛ همان روز در صرافی | بالا؛ صندوق طلا تا یکی دو روز، فیزیکی همان روز تا فردا |
| هزینهٔ معامله | اختلافِ خرید و فروشِ صرافی | صندوق کم؛ سکه حباب؛ زینتی خیلی زیاد |
| حداقلِ پول | کم | صندوق طلا کم؛ سکه و شمش زیاد |
| تورمِ خودِ دارایی | دارد (تورمِ آمریکا) | ندارد |
| محدودیتِ قانونی | سقفِ خرید و نگهداری | برای مقدارِ متعارف کمتر |
| مناسبِ چه کسی | کسی که خرجِ ارزی دارد یا نوسانِ انس را نمی‌خواهد | کسی که افقِ چندساله دارد و نوسان را تحمل میکند |
اگر فقط یک خط از این جدول یادتان بماند، این باشد: دلار ساده‌تر و کم‌نوسان‌تر است، طلا پربازده‌تر و پرنوسان‌تر.
برای پسانداز کم کدام بهتر است؟
فرض کنیم هر ماه چند میلیون تومان از حقوق کنار می‌گذارید. با این پول نه شمش میشود خرید، نه سکهٔ تمام. خریدِ چند اسکناسِ دلار هم هر بار رفت‌وآمد و اختلافِ قیمت دارد.
به نظرِ من برای پساندازِ کم و منظم، صندوق طلا راحتترین راه است. با کد بورسی، از اپلیکیشنِ کارگزاری و با هر مبلغی که دارید می‌خرید. نه نگرانِ دزد هستید، نه نگرانِ اجرت. روشش را در سرمایه‌گذاری در طلا با پول کم قدم‌به‌قدم نوشته‌ام و برای انتخاب بین صندوق‌ها هم مقایسهٔ صندوق‌های طلا را ببینید.
ولی دو چیز را فراموش نکنید. اول، صندوق طلا هم حباب دارد و پیش از خرید باید نگاهش کنید. دوم، اگر پول را برای خرجِ ارزی جمع می‌کنید، مثلاً شهریهٔ دانشگاهِ خارج، دلار انتخابِ منطقی‌تری است. چون آن خرج به دلار است، نه به طلا.
هر دو را بخریم؟ تنوعبخشی بینِ طلا و دلار
همیشه می‌گوییم تخم‌مرغ‌ها را در یک سبد نگذاریم. لازم نیست بینِ طلا و دلار یکی را انتخاب کنید. خیلی‌ها هر دو را دارند و این کار منطقی است.
چرا؟ چون هر دو در برابرِ گرانشدنِ دلار از شما محافظت میکنند. ولی وقتی انس میریزد، بخشِ دلاری ضربه را کم میکند. وقتی انس بالا میرود، بخشِ طلایی سودِ بیشتر میآورد.
یک مثالِ فرضی: کسی ۱۰۰ میلیون تومان دارد. ۶۰ میلیون را صندوق طلا می‌خرد و ۴۰ میلیون را دلار. حالا فرض کنید دلار ۲۰٪ گران شود و انس ۱۰٪ بریزد. بخشِ دلاری ۴۸ میلیون میشود و بخشِ طلایی حدودِ ۶۵ میلیون. جمعاً حدودِ ۱۱۳ میلیون؛ یعنی ۱۳٪ رشد. اگر همه‌اش طلا بود، فقط ۸٪ بود.
این عددها فقط مثال‌اند و نسبتِ ۶۰ به ۴۰ هم پیشنهاد نیست. تصمیمِ نهایی با خودتان است. دربارهٔ چیدنِ سبدِ سرمایه‌گذاری جدا نوشته‌ام.
چک‌لیستِ پیش از خریدِ طلا یا دلار
پیش از اینکه پولی جابه‌جا کنید، این چند سؤال را از خودتان بپرسید:
- این پول را کی لازم دارم؟ اگر زیرِ یک سال، نوسانِ طلا را جدی بگیرم.
- خرجِ آینده‌ام به تومان است یا به ارز؟
- قیمتِ روز را از کجا دیده‌ام؟ قیمتِ طلا و قیمتِ دلار را از چند جا ببینید، نه از حرفِ فروشنده.
- اگر سکه می‌خرم، حبابش چند درصد است؟ قیمتِ سکه و حبابش را پیش از خرید ببینید.
- از جای مجاز می‌خرم؟ فاکتور می‌گیرم؟ فاکتور را هیچ‌وقت گم نکنید.
- جای امنی برای نگهداری دارم؟
- هزینهٔ رفت‌وبرگشت را حساب کرده‌ام؟ یعنی اگر فردا پشیمان شوم، چقدر کمتر پس می‌گیرم؟
اشتباه‌های رایج در انتخاب بینِ طلا و دلار
- دنبالِ صف دویدن. وقتی همه از گرانیِ دلار حرف می‌زنند، معمولاً بخشِ بزرگی از رشد اتفاق افتاده است. زمانِ مناسب را در کی طلا بخریم؟ کی طلا بفروشیم؟ بررسی کرده‌ام.
- خریدِ طلای زینتی به نیتِ سرمایه‌گذاری. اجرت و سود و مالیات را موقعِ فروش پس نمی‌گیرید.
- مقایسهٔ کوتاه‌مدت. «ماهِ پیش دلار بیشتر سود داد» حرفی دربارهٔ ده سالِ آینده نمی‌زند.
- یادِ انس نبودن. کسی که طلا می‌خرد و فقط دلار را دنبال میکند، نصفِ ماجرا را نمی‌بیند.
- خرید از دلالِ خیابان. ارزان‌تر به نظر می‌رسد، ولی ریسکِ اسکناسِ جعلی و دردسرِ قانونی دارد.
- یکجا خریدن با همهٔ پول. خریدِ پله‌ای در چند نوبت، ریسکِ خرید در سقف را کم میکند.
سوالات متداول
طلا بخریم یا دلار؟
به افق و هدفتان بستگی دارد. در بلندمدت طلا در ایران معمولاً بازدهِ بیشتری داشته، چون رشدِ دلار و رشدِ انس را با هم دارد. اگر پول را کوتاه‌مدت لازم دارید یا خرجتان ارزی است، دلار ساده‌تر و کم‌نوسان‌تر است.
در بلندمدت طلا سود بیشتری داده یا دلار؟
طلا. در مقایسهٔ ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۳، دویست میلیون تومان دلار حدودِ ۱۲ میلیارد شد و همین پول در طلا حدودِ ۳۰ میلیارد. ولی این بازدهِ گذشته است و در دوره‌هایی که انس جهانی ریخته، دلار جلو بوده است.
چرا گاهی دلار گران میشود ولی طلا نه؟
چون قیمتِ طلا در ایران تقریباً برابرِ انس ضرب در دلار بهاضافهٔ حباب است. اگر همزمان با گرانشدنِ دلار، انس جهانی پایین بیاید یا حباب کم شود، طلا کمتر از دلار رشد میکند یا حتی ثابت میماند.
ریسک نگهداری دلار و طلا چیست؟
هر دو در خانه ریسکِ دزدی و گمشدن دارند. دلار ریسکِ اسکناسِ تقلبی و سقفِ قانونیِ نگهداری دارد و طلا ریسکِ عیارِ پایین و آسیبدیدن. صندوق طلا در بورس این ریسکها را ندارد ولی به کارگزاری وابسته است.
برای پسانداز کم طلا بهتر است یا دلار؟
برای پساندازِ ماهانه و کم، صندوق طلا راحتترین راه است، چون با هر مبلغی از اپلیکیشنِ کارگزاری خریده میشود و نگهداری و اجرت ندارد. اگر پول برای خرجِ ارزی جمع میشود، دلار منطقیتر است.
هر نفر چقدر می‌تواند دلار بخرد و نگه دارد؟
طبقِ دستورالعملِ بانک مرکزی، سقفِ نگهداری معادلِ ۱۰ هزار یورو است و بیشتر از آن سندِ معتبر می‌خواهد. سقفِ خرید از بانک‌ها و صرافی‌ها بارها عوض شده؛ از مهر ۱۴۰۵ تا ۱۰ هزار دلار با کارت ملی اعلام شده است.
آیا خرید همزمانِ طلا و دلار کارِ درستی است؟
بله، تنوعبخشی ریسک را کم میکند. هر دو در برابرِ افتِ ریال محافظت میکنند، ولی وقتی انس جهانی میریزد بخشِ دلاری ضربه را کم میکند و وقتی انس بالا میرود بخشِ طلایی سودِ بیشتری میآورد.
دلار بخرم یا صندوق طلا؟
صندوق طلا بازدهِ طلا را بدونِ دردسرِ نگهداری و اجرت میدهد و با پولِ کم هم خریده میشود. دلار نوسانِ کمتری دارد و ریسکِ انس ندارد. اگر افقِ چندساله دارید، صندوق طلا معمولاً انتخابِ بهتری بوده است.
جمع‌بندی: پس طلا یا دلار؟
پس بیایید خلاصه کنیم. قیمتِ طلا در ایران از دلار ساخته میشود و انس جهانی رویش می‌آید. برای همین در بلندمدت طلا تقریباً همیشه جلوتر بوده است. دلار ساده‌تر است و ریسکِ انس ندارد، ولی خودش هم تورم دارد و محدودیتِ قانونی.
اگر افقِ چندساله دارید و نوسان شما را نمی‌ترساند، طلا، به‌خصوص از راهِ صندوق یا سکه با حبابِ کم، در گذشته انتخابِ بهتری بوده. اگر پول را زود لازم دارید یا خرجتان ارزی است، دلار منطقیتر است. خیلی وقت‌ها هم ترکیبِ هر دو بهترین جواب است.
پس دفعهٔ بعد که خواستید پولی را جابه‌جا کنید، اول سه چیز را بپرسید: پول را کی لازم دارم، انس جهانی کجاست، و حبابِ چیزی که می‌خرم چقدر است. من در دورهٔ صفر تا صد سرمایه‌گذاری در طلا همین محاسبه‌ها را برای سکه، شمش، آب‌شده و صندوق با مثال‌های واقعی نشان داده‌ام.