مالیات طلا و اجرت ساخت در ۱۴۰۵؛ فاکتور طلا را خودمان حساب کنیم

مالیات طلا در سال ۱۴۰۵، ۱۰ درصد است؛ ولی فقط روی اجرت ساخت و سود فروشنده، نه روی خودِ طلا. یعنی اگر اجرت و سودِ یک گردنبند روی هم ۲۰ میلیون تومان باشد، مالیاتش ۲ میلیون تومان است. سکه، شمش، طلای آب‌شده و صندوق طلا اصلاً ارزش افزوده ندارند.

خیلی‌ها پیشِ من می‌آیند و می‌گویند: «ما سال‌ها طلا خریدیم، ولی آن‌قدر که فکر می‌کردیم سود نکردیم.» بیشترِ وقت‌ها جواب در همین چند ردیفِ فاکتور است. بیایید با هم یک فاکتورِ طلا را خط به خط بخوانیم، با عددهای ساده، تا دفعهٔ بعد خودتان حسابش کنید.

چرا طلایی که خریده‌اید ارزان‌تر خریده می‌شود؟

علی برای تولدِ مریم یک گردنبندِ طلا خرید. با خودش گفت: «هم یادگاری است، هم پس‌انداز.» چند ماه بعد پول لازم شدند. طلافروش مبلغی گفت که خیلی کمتر از پولِ فاکتور بود. قیمتِ طلا هم پایین نیامده بود.

این فاصله از سه پولی می‌آید که موقعِ خرید دادند و موقعِ فروش برنمی‌گردد: اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات. در بیش از ۲۰ سال کار در بازار، این پرسش را بیشتر از هر پرسشِ دیگری دربارهٔ طلای زینتی شنیده‌ام. پس اول ببینیم هر کدام از این سه چیست.

اجرت ساخت طلا چیست؟

اجرت ساخت یعنی دستمزدِ کسی که از یک تکه طلای خام، گردنبند و انگشتر و گوشواره ساخته است. وقتی زیورِ نو می‌خرید، دو پول می‌دهید: یکی پولِ خودِ طلا به نرخِ روز، یکی پولِ کار.

مثلِ پارچه و خیاط است. پارچه را متری می‌خرید و دستمزدِ خیاط را جدا می‌دهید. اگر فردا لباس را بفروشید، کسی پولِ خیاط را به شما پس نمی‌دهد؛ فقط پارچه را حساب می‌کنند. طلا هم همین است. خریدار فقط وزن و عیار را می‌بیند.

کارِ ساخت از طراحی و قالب‌سازی شروع می‌شود و تا ریخته‌گری، پرداخت و نشاندنِ نگین ادامه دارد. هرچه کار ظریف‌تر و دستی‌تر باشد، اجرت بیشتر است. برای همین است که به طلای کارکرده «طلای بی‌اجرت» هم می‌گویند: اجرتش را نفرِ اول داده و دیگر برنمی‌گردد.

اجرت طلا چطور محاسبه می‌شود؟ سه روشِ رایج

• درصدی از ارزشِ طلا: رایج‌ترین روش. وقتی فروشنده می‌گوید «اجرتش ۱۵ درصد است»، یعنی ۱۵ درصدِ پولِ طلای همان قطعه رویش می‌آید. اگر قیمتِ طلا بالا برود، مبلغِ تومانیِ اجرت هم بالا می‌رود.
• مبلغِ ثابت برای هر گرم: مثلاً «گرمی ۸۰۰ هزار تومان». اجرتِ یک قطعهٔ ۵ گرمی می‌شود ۴ میلیون تومان، قیمتِ طلا هر چه باشد.
• ترکیبی: یک درصد به‌علاوهٔ یک مبلغِ ثابت. بیشتر در کارهای سفارشی دیده می‌شود.

اجرت عددِ ثابتی ندارد. طلای کم‌اجرت نزدیکِ صفر است، بیشترِ زیورهای ویترین بینِ ۵ تا ۲۰ درصدند و کارهای دستی و نگین‌دار گاهی به ۳۰ درصد و بیشتر می‌رسند. رئیسِ اتحادیهٔ طلای تهران هم گفته که اجرت عرفِ بازار است، نه نرخی که قانون تعیین کرده باشد. پس همیشه مبلغِ تومانیِ اجرت را بپرسید، نه فقط درصدش را.

چه چیزهایی اجرت را بالا یا پایین می‌برد؟

• ظرافتِ طرح: زنجیرِ سادهٔ ماشینی اجرتِ کمی دارد. گردنبندِ پهن و پرنقش چند برابر.
• دستی یا ماشینی: کارِ دستِ استادکار گران‌تر از تولیدِ انبوهِ کارخانه است.
• نگین و سنگ: نشاندنِ نگین اجرت را بالا می‌برد. وزن و قیمتِ سنگ هم باید جدا در فاکتور بیاید. موقعِ فروش معمولاً پولِ زیادی بابتش نمی‌گیرید.
• مُد: مدل‌های تازه و پرطرفدار اجرتِ بیشتری دارند. مدل‌های قدیمی و ساده معقول‌ترند.
• وزن نه، سختیِ کار: یک گوشوارهٔ ظریفِ ۳ گرمی ممکن است اجرتی بیشتر از یک النگوی سادهٔ ۱۰ گرمی داشته باشد.
• نام و برند: بعضی برندها و طراحانِ معروف اجرت و سودِ بالاتری می‌گیرند.

مالیات طلا چقدر است و روی کدام بخشِ فاکتور می‌آید؟

اول ببینیم این مالیات اصلاً چیست. مالیات بر ارزش افزوده (VAT) یعنی مالیاتی که روی «ارزشِ تازه‌ای» گرفته می‌شود که هر مرحلهٔ ساخت و فروش به کالا اضافه کرده است. آخرِ کار هم خریدار آن را می‌پردازد.

در طلا، ارزشِ تازه کجاست؟ طلای خام در کارگاه «ساخته» نمی‌شود؛ فقط شکل می‌گیرد. چیزی که اضافه شده، دستمزدِ ساخت و سودِ مغازه است. برای همین قانون، اصلِ طلا، جواهر و پلاتینِ به‌کاررفته در زیورآلات را معاف کرده و مالیات فقط به اجرت ساخت، سود فروشنده و حق‌العمل تعلق می‌گیرد.

نرخش چقدر است؟ طبقِ قانونِ بودجه، نرخِ این مالیات برای طلا از ابتدای ۱۴۰۴، ۱۰ درصد است و در ۱۴۰۵ هم همین مانده. ممکن است هنوز از کسی «۹ درصد» بشنوید؛ آن نرخِ سال‌های قبل است. در دوره هم ۹ درصد را گفته‌ام، چون آن زمان نرخ همین بود. برای دیدنِ نرخ‌های رسمی، اطلاعیه‌های سازمان امور مالیاتی مرجع است.

پس مالیاتِ طلای نو، ۱۰ درصدِ «اجرت به‌علاوهٔ سود» است. نه ۱۰ درصدِ کلِ فاکتور. این تفاوتِ کوچک، چند میلیون تومان پول است؛ جلوتر با عدد نشانش می‌دهم.

فرمول کامل فاکتور طلا، قدم به قدم

من همیشه به دوستان می‌گویم: فرمول را خودتان یاد بگیرید. نه برای اینکه به طلافروش شک کنید؛ برای اینکه اگر عددی نخواند، بتوانید روی کاغذ نشانش بدهید و مثلِ یک آدمِ وارد حرف بزنید. همه‌چیز از یک عدد شروع می‌شود: قیمتِ روزِ یک گرم طلای ۱۸ عیار. این عدد را از چند مغازه بپرسید یا در صفحهٔ قیمت طلا امروز ببینید.

1. ارزشِ خودِ طلا = قیمتِ یک گرم ۱۸ عیار × وزن (گرم) × (عیار ÷ ۷۵۰). برای طلای ۱۸ عیار، «عیار ÷ ۷۵۰» همان ۱ است. من این بخش را از فرمول برنمی‌دارم، چون اگر عیار فرق داشت (مثلاً ۷۴۰)، فرمول باز درست کار کند.
2. اجرت ساخت = ارزشِ طلا × درصدِ اجرت.
3. سود فروشنده = (ارزشِ طلا + اجرت) × درصدِ سود. ضابطه‌ای که سال‌هاست در بازارِ طلا جاری است، سقفِ این سود را ۷ درصد می‌داند.
4. ملحقات (سنگ، نگین، مروارید): مبلغی جدا، با نام و وزنِ دقیق.
5. مالیات = (اجرت + سود فروشنده) × ۱۰٪.
6. جمعِ فاکتور = ارزشِ طلا + اجرت + سود + ملحقات + مالیات.

اگر قطعه ۱۸ عیار نیست، همان بندِ «عیار ÷ ۷۵۰» کار را درست می‌کند. توضیحِ کاملِ عیارها را در مقالهٔ عیار طلا چیست و چگونه محاسبه می‌شود نوشته‌ام.

مثال عددی: فاکتورِ ۱۰ گرم طلای نو

فرض کنیم یک گرم طلای ۱۸ عیار ۱۰ میلیون تومان باشد. این فقط مثال است و قیمتِ امروز نیست. یک گردنبندِ ۱۰ گرمی می‌خریم، با اجرتِ ۱۵ درصد و سودِ فروشندهٔ ۷ درصد. بدونِ نگین.

محاسبهٔ گام‌به‌گامِ فاکتور و مالیات طلا (مثال با قیمتِ فرضی)

گام	حساب	مبلغ (تومان)
۱. ارزشِ طلا	۱۰ گرم × ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰	۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰
۲. اجرت ساخت	۱۵٪ × ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰	۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰
۳. سود فروشنده	۷٪ × (۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ + ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰)	۸٬۰۵۰٬۰۰۰
۴. پایهٔ مالیات	۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ + ۸٬۰۵۰٬۰۰۰	۲۳٬۰۵۰٬۰۰۰
۵. مالیات (۱۰٪)	۱۰٪ × ۲۳٬۰۵۰٬۰۰۰	۲٬۳۰۵٬۰۰۰
۶. جمعِ فاکتور	۱۰۰ + ۱۵ + ۸٫۰۵ + ۲٫۳۰۵ میلیون	۱۲۵٬۳۵۵٬۰۰۰

یعنی برای ۱۰۰ میلیون تومان طلا، ۱۲۵ میلیون و ۳۵۵ هزار تومان داده‌ایم. حدودِ ۲۵ درصد بیشتر از ارزشِ خودِ طلا. ببینید مالیات کوچک‌ترین بخشِ این اضافه است؛ کمتر از ۲ درصدِ کلِ فاکتور. بزرگ‌ترین بخش اجرت است.

اشتباهِ رایج: ۱۰ درصد روی کلِ مبلغ

قدیم‌ها مالیات را روی کلِ قیمت حساب می‌کردند: طلا و اجرت و سود، همه با هم. چند سالی است قانون عوض شده. ولی هنوز ممکن است فاکتوری ببینید که این‌طور حساب شده باشد.

در مثالِ ما، اگر ۱۰ درصد را روی کلِ ۱۲۳٬۰۵۰٬۰۰۰ تومان بگیرند، مالیات می‌شود ۱۲٬۳۰۵٬۰۰۰ تومان. یعنی حدودِ ۱۰ میلیون تومان بیشتر از مبلغِ درست. پس اگر ردیفِ مالیاتِ فاکتورتان تقریباً یک‌دهمِ کلِ مبلغ است، با احترام بخواهید دوباره حسابش کنند.

اگر فردا بفروشید، چقدر دستتان می‌آید؟

این مهم‌ترین عددِ خریدِ طلای زینتی است و کمتر کسی آن را می‌پرسد. وقتی طلای زینتیِ سالم را می‌فروشید، اجرت و سود و مالیات صفر حساب می‌شود. تازه، عیار را معمولاً به‌جای ۷۵۰، ۷۴۰ حساب می‌کنند؛ یعنی یکی دو درصد پایین‌تر.

بیایید حساب کنیم. همان گردنبندِ مثالِ بالا را فردا، با همان قیمتِ طلا، بفروشیم:

۱۰ گرم × ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × (۷۴۰ ÷ ۷۵۰) = حدودِ ۹۸٬۶۷۰٬۰۰۰ تومان.

دیروز ۱۲۵ میلیون و ۳۵۵ هزار تومان دادیم؛ امروز حدودِ ۹۸ میلیون و ۶۷۰ هزار تومان می‌گیریم. نزدیکِ ۲۶ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان، یعنی حدودِ ۲۱ درصد از پول، یک‌شبه رفته است. قیمتِ طلا هم یک ریال پایین نیامده.

برای همین است که می‌گویم: همین الان طلای زینتی بخرید و ده دقیقه بعد به مغازهٔ بغلی بفروشید، پولِ زیادی از دست داده‌اید. بسته به اجرت، این فاصله می‌تواند ۲۰، ۳۰ و حتی ۴۰ درصد باشد.

قیمت طلا چقدر باید بالا برود تا ضرر نکنید؟

در مثالِ ما، برای اینکه موقعِ فروش همان ۱۲۵ میلیون و ۳۵۵ هزار تومان را پس بگیرید، قیمتِ هر گرم باید به حدودِ ۱۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان برسد. یعنی طلا باید حدودِ ۲۷ درصد گران شود تا شما فقط سربه‌سر شوید. جدولِ زیر همین حساب را برای اجرت‌های مختلف نشان می‌دهد:

رشدِ لازمِ قیمت طلا برای جبرانِ هزینه‌های خرید (سود ۷٪، مالیات ۱۰٪، فروش با عیارِ ۷۴۰؛ مثال)

اجرتِ ساخت	پولِ اضافه برای هر ۱۰۰ میلیون تومان طلا	رشدِ لازمِ قیمت برای سربه‌سر
۰٪ (طلای دست‌دوم، فقط سودِ ۷٪)	حدودِ ۷ میلیون تومان	حدودِ ۸٫۵٪
۵٪	حدودِ ۱۳٫۶ میلیون تومان	حدودِ ۱۵٪
۱۰٪	حدودِ ۱۹٫۵ میلیون تومان	حدودِ ۲۱٪
۱۵٪	حدودِ ۲۵٫۴ میلیون تومان	حدودِ ۲۷٪
۲۵٪	حدودِ ۳۷٫۱ میلیون تومان	حدودِ ۳۹٪

هر ۵ درصد اجرتِ بیشتر، حدودِ ۶ درصد رشدِ بیشترِ قیمت لازم دارد. اگر سال‌ها همین‌طور طلای زینتی بخرید و آخرش بخواهید با آن خانه بخرید، به‌جای خانهٔ ۱۰۰ متری شاید به یک خانهٔ ۵۰ یا ۶۰ متری برسید. من در دورهٔ صفر تا صد سرمایه‌گذاری در طلا همین حساب‌ها را برای خرید و فروشِ طلای نو، دست‌دوم و شکسته، قدم‌به‌قدم با جدول نشان داده‌ام.

ارزش افزوده روی اجرت حساب می‌شود یا کل طلا؟ نوع به نوع

جوابِ کوتاه: فقط روی اجرت و سود. ولی هر شکلِ طلا حسابِ خودش را دارد. این جدول را برای مقایسهٔ سریع ببینید:

اجرت و مالیات در انواعِ طلا (مهر ۱۴۰۵)

نوع طلا	اجرت ساخت	مالیات بر ارزش افزوده	هزینهٔ اصلیِ دیگر
زیورِ نو	دارد	۱۰٪ فقط روی اجرت و سود	سودِ فروشنده
طلای دست‌دوم	ندارد	معمولاً ندارد	سودِ فروشنده و ابهامِ عیار
طلای آب‌شده	ندارد	ندارد	اختلافِ خرید و فروش و عیارسنجی
سکهٔ بانکی	ندارد	ندارد	حبابِ سکه
شمش طلا	ندارد	ندارد	کارمزدِ ضرب و بسته‌بندی
صندوق طلا و گواهی سکه	ندارد	در معاملهٔ بورسی ندارد	کارمزدِ معامله و مدیریت

پس هرچه از زیورِ نو به سمتِ شکل‌های ساده‌تر بروید، پولِ کمتری در خرید و فروش جا می‌ماند.

طلای دست‌دوم: ارزان‌تر، ولی با چشمِ باز

طلای دست‌دوم یا «کارکرده» اجرتِ تازه ندارد و مالیات هم ندارد؛ فقط سودِ فروشنده رویش می‌آید. برای همین ارزان‌تر درمی‌آید. ولی مثلِ ماشینِ دست‌دوم است: ماشینِ صفر را می‌دانید چیست، ولی در دست‌دوم معلوم نیست چه چیزش عوض شده.

• عیارش مبهم‌تر است. ممکن است در فاکتور «۱۸ عیار» نوشته باشند و واقعاً نباشد. روش‌های ساده را در تشخیصِ طلای اصل از تقلبی نوشته‌ایم.
• جرم و کثیفی روی وزن می‌آید. کرم و چربیِ پوست به طلا می‌چسبد. پیش از وزن‌کردن بخواهید جرم‌گیری شود.
• فنرِ پنهان. در بعضی طلاهای قدیمی فنری از فلزِ دیگر داخلش هست که دیده نمی‌شود، ولی پولِ طلا بابتش می‌دهید.
• قانونش بارها عوض شده. از تیر ۱۴۰۴ اتاقِ اصناف فروشِ طلای دست‌دوم در مغازه‌ها را ممنوع اعلام کرد، ولی بحث بر سرِ آن هنوز تمام نشده. شما همچنان می‌توانید طلای خودتان را بفروشید. موقعِ خرید بپرسید قانونِ همان روز چیست.

مقایسهٔ کامل را در طلای نو یا دست دوم: مزایا و معایب بخوانید.

سکه، شمش، طلای آب‌شده و صندوق طلا

این چهار شکل اجرت ندارند و ارزش افزوده هم به آن‌ها تعلق نمی‌گیرد. ولی هر کدام هزینهٔ خودش را دارد:

• سکه: اجرت ندارد، ولی ممکن است با حباب معامله شود؛ یعنی گران‌تر از ارزشِ طلای خودش. حسابش را در حباب سکه چیست نوشته‌ام و قیمتِ لحظه‌ای را در قیمت سکه امروز ببینید.
• شمش: طلای ۲۴ عیار با کارمزدِ کمِ ضرب و بسته‌بندی. نکته‌هایش در خرید و فروش شمش طلا آمده است.
• طلای آب‌شده: بی‌اجرت و بی‌مالیات، نزدیک به قیمتِ خام. ولی عیارسنجی و فروشندهٔ مطمئن می‌خواهد. جزئیاتش در طلای آب‌شده چیست.
• صندوق طلا و گواهی سپردهٔ سکه: بی‌اجرت، بی‌دردسرِ نگهداری و بی ارزش افزوده. فقط کدِ بورسی می‌خواهد. مقایسه‌اش را در بهترین صندوق طلا ببینید.

مالیات طلا هنگام فروش: عایدی سرمایه چه می‌شود؟

وقتی طلای خودتان را به طلافروشی می‌فروشید، شما ارزش افزوده نمی‌پردازید. چیزی که کم می‌شود همان اجرت و سود و مالیاتِ خریدِ قبلی است که برنمی‌گردد، به‌علاوهٔ همان یکی دو درصدِ عیارِ ۷۴۰.

ولی یک قانونِ تازه هم هست. «قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی»، که به مالیات بر عایدی سرمایه معروف است، مرداد ۱۴۰۴ ابلاغ شد و طلا و سکه را هم در بر می‌گیرد. عایدی یعنی سودی که از فروش به دست آورده‌اید. چیزهایی که تا مهر ۱۴۰۵ روشن است:

• گرفتنِ این مالیات به راه‌افتادنِ بسترِ اجرایی در سامانهٔ مؤدیان بسته است. تا امروز برای خریدارانِ عادیِ طلا اجرا نشده است.
• مالیات فقط روی سود است، نه روی کلِ پولِ فروش. نرخ هم با طولانی‌تر شدنِ نگه‌داری کم می‌شود.
• برای مقدارهای معمولِ یک خانواده سقفِ معافیت پیش‌بینی شده است.
• عایدیِ صندوق‌های طلا و گواهی سپردهٔ سکه که در بورس معامله می‌شوند، مشمولِ این مالیات نیست.

عددِ دقیقِ نرخ‌ها و سقفِ معافیت در گزارش‌ها با هم فرق دارد و تا آیین‌نامهٔ نهایی قطعی نیست. برای همین اینجا عدد نمی‌نویسم. اگر طلای زیادی دارید، اطلاعیه‌های رسمی را دنبال کنید و فاکتورهایتان را نگه دارید؛ برای اثباتِ قیمتِ خرید به همین کاغذها نیاز پیدا می‌کنید.

مالیاتی که طلافروش می‌دهد، به شما ربطی ندارد

ارزش افزوده را شما می‌پردازید و طلافروش فقط آن را جمع می‌کند و به دولت می‌دهد. طلافروش جدا از آن، مالیات بر درآمدِ کسب‌وکارِ خودش را هم می‌دهد. آن مالیات در فاکتورِ شما ردیفی ندارد و نباید جدا از شما گرفته شود.

طلافروشی‌ها باید فاکتور را به‌صورتِ صورت‌حسابِ الکترونیکی در سامانهٔ مؤدیان ثبت کنند. برای همین ممکن است کد ملی‌تان را بخواهند. این برای ثبتِ فاکتورِ رسمی است و جای نگرانی ندارد.

چک‌لیست فاکتور طلا: پیش از امضا این‌ها را ببینید

فاکتورِ طلا مثلِ سندِ خانه است. اگر کامل نباشد، روزِ فروش ممکن است بپرسند «این را از کجا آورده‌اید؟». پیش از پرداخت این موارد را روی فاکتور ببینید:

1. تاریخِ معامله.
2. وزنِ دقیق تا سه رقمِ اعشار. وزنِ سنگ یا ملحقات جدا و کم‌شده باشد.
3. عیار (معمولاً ۷۵۰) و نشانِ عیار و کدِ سازنده روی خودِ قطعه.
4. فیِ هر گرم، یعنی قیمتِ روزِ یک گرم ۱۸ عیار. اگر خیلی بالاتر از نرخِ روز است، احتمالاً اجرت و سود را در آن قاطی کرده‌اند.
5. اجرت، سود و ملحقات، هر کدام جدا، به تومان.
6. مالیات: حدودِ یک‌دهمِ جمعِ اجرت و سود، نه یک‌دهمِ کل.
7. مهر و امضای فروشنده، نشانی و تلفنِ مغازه. اگر چاپ نشده بود، بخواهید با خودکار بنویسد.

و یک نکته که خیلی‌ها فراموش می‌کنند: فاکتور را هیچ‌وقت گم نکنید، ولی کنارِ خودِ طلا هم نگهش ندارید. اگر طلا گم شد یا دزد برد، فاکتور نباید با آن برود.

اگر نمی‌خواهید دستی حساب کنید، عددها را در محاسبهٔ قیمت طلای زینتی وارد کنید و جمع را با فاکتور مقایسه کنید. ولی پیشنهادِ من این است که یک بار هم خودتان روی کاغذ حساب کنید.

سه پرسشی که پیش از خرید از فروشنده بپرسید

1. «اجرتش چند درصد است و چند تومان می‌شود؟» درصد را با درصد و تومان را با تومان مقایسه کنید.
2. «سودِ خودتان را چند درصد حساب کرده‌اید؟» اگر بیشتر از ۷ درصد گفت، بپرسید چرا.
3. «مالیات را روی چه عددی حساب کرده‌اید؟» جوابِ درست: روی جمعِ اجرت و سود.

یک اشکالِ رفتاری هم داریم که باید با خودمان روراست باشیم. معمولاً یک جا چشممان چیزی را می‌گیرد و می‌گوییم «فقط همین را می‌خواهم». مغازهٔ بغلی هم همان را ندارد که قیمت را مقایسه کنیم. پس پیش از دل‌بستن، از چند جا قیمت بگیرید.

اشتباه‌های رایج دربارهٔ مالیات و اجرت طلا

• «مالیات طلا ۱۰ درصدِ قیمت است.» نه؛ ۱۰ درصدِ اجرت و سود است. در مثالِ ما کمتر از ۲ درصدِ کلِ فاکتور بود.
• «طلای سنگین‌تر اجرتِ بیشتری دارد.» اجرت به طرح و سختیِ کار بستگی دارد، نه به وزن.
• «اجرت را موقعِ فروش پس می‌گیرم.» خریدار فقط طلا را حساب می‌کند، آن هم با عیارِ ۷۴۰. اجرت هزینه است، نه دارایی.
• «سکه هم اجرت دارد.» سکه اجرت ندارد؛ چیزی که گاهی گرانش می‌کند حباب است.
• «فقط درصدِ اجرت مهم است.» سودِ فروشنده روی طلا و اجرت با هم حساب می‌شود و خودش هم مالیات دارد. جمعِ این دو را مقایسه کنید.

پس طلای زینتی بخریم یا نه؟

من صادقانه می‌گویم: برای سرمایه‌گذاری طلای زینتی نخرید. وقتی ۲۰ درصد یا بیشتر از پول همان روزِ اول جا می‌ماند، دیگر اسمش سرمایه‌گذاری نیست.

ولی طلای زینتی جای خودش را دارد. برای هدیه، برای عروسی، برای مهمانی رفتن و، راستش، کمی پز دادن، هیچ ایرادی ندارد. فقط بدانید که دارید برای یک چیزِ زیبا پول می‌دهید، همین. اجرت را هزینهٔ آن زیبایی بدانید.

• اگر هدف پس‌انداز است، سراغِ سکه، شمش، طلای آب‌شده، صندوق طلا یا گواهی سکه بروید.
• اگر زیور می‌خواهید، طلای کم‌اجرت را بپرسید. بیشترِ مغازه‌ها بخشی برای کارهای ساده دارند که اجرتش نزدیکِ صفر است.
• دو قطعهٔ شبیه را با جمعِ فاکتور مقایسه کنید، نه با ظاهر و نه با درصدِ اعلامی.

بحثِ سود و زیانِ زیورآلات را مفصل‌تر در سرمایه‌گذاری در طلای زینتی نوشته‌ام. اگر می‌خواهید از انتخابِ شکلِ طلا تا حسابِ حباب و زمانِ فروش را یک‌جا و منظم یاد بگیرید، دورهٔ صفر تا صد سرمایه‌گذاری در طلا برای همین ساخته شده است. تصمیمِ نهایی با خودتان.

سوالات متداول

جمع‌بندی

مالیات طلا در ۱۴۰۵ ساده‌تر از چیزی است که به نظر می‌رسد: ۱۰ درصد، فقط روی اجرت و سودِ فروشنده. هزینهٔ واقعیِ طلای نو اجرت است، نه مالیات. و پولی که در خرید اضافه می‌دهید، در فروش برنمی‌گردد.

پس دفعهٔ بعد که به طلافروشی رفتید، سه عدد را بپرسید: اجرت، سود و پایهٔ مالیات. بعد حساب کنید اگر فردا بفروشید چقدر دستتان می‌آید. اگر این فاصله برایتان زیاد بود، شاید جوابتان سکه، شمش یا صندوق طلا باشد، نه گردنبند.