انس طلا چیست؟ رابطهٔ انس جهانی با قیمت طلای ایران

انس طلا (یا اونس) واحدِ وزنی است که قیمتِ جهانیِ طلا با آن اعلام می‌شود: هر انسِ تروی دقیقاً ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم طلای خالص است. وقتی می‌گویند «انس جهانی چهار هزار دلار شد»، یعنی همین مقدار طلای ۲۴ عیار در بازارهای لندن و نیویورک چهار هزار دلار معامله می‌شود. قیمتِ طلای ایران از حاصل‌ضربِ همین عدد در نرخِ دلارِ آزاد ساخته می‌شود.

در این راهنما توضیح می‌دهم انس از کجا آمده، قیمتش کجا ساخته می‌شود، چه ساعتی به وقتِ تهران تکان می‌خورد، و با یک مثالِ عددیِ گام‌به‌گام نشان می‌دهم چطور از انس به قیمتِ گرمِ ۱۸ عیار و مثقال برسید. قیمتِ لحظه‌ایِ انس و طلای داخلی را هم همیشه در صفحهٔ قیمت طلا امروز و انس جهانی می‌بینید.

انس طلا چیست و هر انس چند گرم است؟

کلمهٔ «انس» در انگلیسی دو معنا دارد و همین سردرگمی می‌سازد. انسِ معمولی یا avoirdupois حدود ۲۸٫۳۵ گرم است و برای وزن کردنِ مواد غذایی و بسته‌های پستی به کار می‌رود. اما طلا، نقره، پلاتین و پالادیوم با انس تروی (troy ounce) سنجیده می‌شوند که ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم است؛ یعنی حدود ۹٫۷٪ سنگین‌تر.

این عدد قراردادی و دقیق است. از سالِ ۱۹۵۹ که کشورهای انگلیسی‌زبان یکاهای وزن را با گرم هماهنگ کردند، هر انسِ تروی برابر ۴۸۰ «گرین» و هر گرین برابر ۶۴٫۷۹۸۹۱ میلی‌گرم تعریف شد. حاصلش همان ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم است. در محاسبه‌های روزمره عددِ ۳۱٫۱۰۳۵ کاملاً کافی است.

تبدیلِ انس تروی به واحدهای رایج در ایران

واحد	معادلِ وزنی	نسبت به انس تروی
انس تروی (oz t)	۳۱٫۱۰۳۵ گرم	۱
انس معمولی (oz)	۲۸٫۳۵ گرم	حدود ۰٫۹۱ انس تروی
مثقالِ طلافروشی	۴٫۶۰۸ گرم	هر انس ≈ ۶٫۷۵ مثقال
گرم	۱ گرم	هر انس ≈ ۳۱٫۱ گرم
کیلوگرم	۱٬۰۰۰ گرم	هر کیلو ≈ ۳۲٫۱۵ انس
سکهٔ امامی (وزنِ کل)	۸٫۱۳۳ گرم با عیارِ ۹۰۰	حدود ۰٫۲۶ انس

چرا اسمش «تروی» است؟

نامِ تروی از شهرِ Troyes در شمالِ فرانسه می‌آید که در قرونِ وسطی بازارهای بزرگِ تجاری داشت و بازرگانان فلزِ گران‌بها را با سنگ‌های وزنِ آنجا می‌سنجیدند. انگلستان این واحد را برای سکه و شمش پذیرفت و چون لندن قرن‌ها مرکزِ تجارتِ طلای دنیا بود، انس تروی به زبانِ مشترکِ این بازار تبدیل شد. امروز هم شمش‌های استانداردِ لندن حدود ۴۰۰ انس وزن دارند.

قیمت انس جهانی کجا ساخته می‌شود؟

طلا برخلافِ سهام یک «بورسِ» واحد ندارد. قیمتی که در تابلوها با نامِ انس جهانی می‌بینید از سه مرکزِ اصلی می‌آید که هم‌زمان کار می‌کنند و با هم آربیتراژ می‌شوند؛ یعنی اگر یکی گران‌تر شود، معامله‌گرها از ارزان‌تر می‌خرند و آنجا می‌فروشند تا فاصله بسته شود.

لندن: بازارِ نقد و قیمتِ مرجعِ LBMA

لندن بزرگ‌ترین بازارِ طلای فیزیکی است و معامله‌ها بیشتر خارج از بورس و میانِ بانک‌ها انجام می‌شود. روزی دو بار، ساعتِ ۱۰:۳۰ و ۱۵:۰۰ به وقتِ لندن، یک حراجِ الکترونیکی برگزار می‌شود و نتیجه‌اش «قیمتِ طلای LBMA» است؛ همان چیزی که قدیم «فیکس لندن» می‌گفتند. بانک‌های مرکزی، معدن‌کاران و صندوق‌ها قراردادهایشان را با این عدد تسویه می‌کنند.

نیویورک: قراردادهای آتیِ COMEX

در بورسِ COMEX که زیرمجموعهٔ گروهِ CME است، قراردادِ آتیِ طلا با نمادِ GC و اندازهٔ ۱۰۰ انس معامله می‌شود. حجمِ این بازار آن‌قدر بزرگ است که بیشترِ نوسان‌های روزانهٔ انس، به‌خصوص هنگامِ انتشارِ آمارهای اقتصادیِ آمریکا، از همین‌جا شروع می‌شود. قیمتِ آتی معمولاً کمی بالاتر از قیمتِ نقد است، چون هزینهٔ نگه‌داری و بهره را در خود دارد.

شانگهای: بزرگ‌ترین خریدارِ فیزیکی

بورسِ طلای شانگهای از سالِ ۲۰۱۶ روزی دو بار، ساعتِ ۱۰:۱۵ و ۱۴:۱۵ به وقتِ پکن، قیمتِ مرجعِ خودش را به یوآن برای هر گرم اعلام می‌کند. چین بزرگ‌ترین مصرف‌کنندهٔ طلای جهان است و وقتی تقاضای آنجا داغ می‌شود، طلای شانگهای با «صرف» یا پرمیوم نسبت به لندن معامله می‌شود. این صرف یکی از نشانه‌هایی است که حرفه‌ای‌ها برای سنجیدنِ تقاضای واقعیِ آسیا نگاه می‌کنند.

XAU/USD در تابلوها یعنی چه؟

XAU کدِ بین‌المللیِ طلا در استانداردِ کدهای ارزی است (Au نمادِ شیمیاییِ طلاست و X یعنی کالایی که ارزِ یک کشور نیست). پس XAU/USD یعنی «یک انس طلا چند دلار آمریکا». نقره هم به همین شکل XAG/USD نوشته می‌شود و قیمتِ زنده‌اش را در صفحهٔ قیمت نقره امروز و انس نقره می‌بینید.

ساعت معاملهٔ انس جهانی به وقت تهران

بازارِ جهانیِ طلا از بامدادِ دوشنبه به وقتِ تهران تا بامدادِ شنبه تقریباً بی‌وقفه باز است و فقط روزی یک ساعت مکث دارد. چون ساعتِ رسمیِ ایران دیگر جابه‌جا نمی‌شود ولی آمریکا و انگلیس ساعتِ تابستانی دارند، هر رویداد در نیمهٔ گرم و نیمهٔ سردِ سال یک ساعت فاصله دارد.

رویدادهای مهمِ بازارِ انس به وقتِ تهران (تقریبی)

رویداد	وقتِ محلی	تهران، نیمهٔ گرمِ سال	تهران، نیمهٔ سردِ سال
بازگشاییِ هفتگی	یکشنبه ۱۸:۰۰ نیویورک	دوشنبه ۰۱:۳۰	دوشنبه ۰۲:۳۰
قیمتِ مرجعِ صبحِ شانگهای	۱۰:۱۵ پکن	۰۵:۴۵	۰۵:۴۵
حراجِ صبحِ LBMA	۱۰:۳۰ لندن	۱۳:۰۰	۱۴:۰۰
آمارهای اقتصادیِ آمریکا (اشتغال، تورم)	۸:۳۰ نیویورک	۱۶:۰۰	۱۷:۰۰
حراجِ عصرِ LBMA	۱۵:۰۰ لندن	۱۷:۳۰	۱۸:۳۰
قیمتِ تسویهٔ COMEX	۱۳:۳۰ نیویورک	۲۱:۰۰	۲۲:۰۰
اعلامِ نرخِ بهرهٔ فدرال رزرو	۱۴:۰۰ نیویورک	۲۲:۳۰	۲۳:۳۰
تعطیلیِ هفتگی	جمعه ۱۷:۰۰ نیویورک	شنبه ۰۰:۳۰	شنبه ۰۱:۳۰

پرنوسان‌ترین بازهٔ روز معمولاً همپوشانیِ لندن و نیویورک است؛ تقریباً از ۱۵:۳۰ تا ۲۰:۰۰ به وقتِ تهران. نکتهٔ مهم برای ما این است که شنبه و یکشنبه، وقتی بازارِ طلای ایران فعال است، انس تعطیل است. پس هر تغییری در قیمتِ طلای داخلی در این دو روز از دلار، تقاضای داخلی یا خبرهای داخلی می‌آید، نه از بازارِ جهانی.

چه چیزی انس جهانی را بالا و پایین می‌برد؟

عامل‌های مؤثر بر قیمتِ طلای جهانی را در مقالهٔ عوامل مؤثر بر قیمت طلای جهانی مفصل بررسی کرده‌ام. اینجا فقط پنج محرکِ اصلی را خلاصه می‌کنم تا بدانید هنگامِ دیدنِ نمودارِ انس دنبالِ چه بگردید.

• نرخِ بهرهٔ واقعی: طلا سود نمی‌دهد. وقتی بازدهِ اوراقِ خزانهٔ آمریکا منهای تورم بالا می‌رود، نگه‌داشتنِ طلا گران‌تر تمام می‌شود و انس معمولاً فشار می‌خورد. انتظارِ کاهشِ نرخ بهره برعکس عمل می‌کند.
• شاخصِ دلار (DXY): چون طلا به دلار قیمت‌گذاری می‌شود، دلارِ قوی آن را برای خریدارانِ اروپایی و آسیایی گران‌تر می‌کند. رابطه معمولاً معکوس است، اما همیشگی نیست.
• خریدِ بانک‌های مرکزی: طبقِ آمارِ شورای جهانیِ طلا، بانک‌های مرکزی در سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ هر سال بیش از هزار تن طلا خریدند و در ۲۰۲۵ هم با حدود ۸۶۳ تن، هنوز نزدیک به دو برابرِ میانگینِ دههٔ قبل بودند. این خریدارها به قیمت حساسیتِ کمی دارند و کفِ بازار را محکم می‌کنند.
• جریانِ صندوق‌های ETF: صندوق‌های طلای پشتوانه‌دار در دنیا در سالِ ۲۰۲۵ رکوردِ ورودِ پول را با حدود ۸۹ میلیارد دلار ثبت کردند و دارایی‌شان به بیش از ۴ هزار تن رسید. ورود و خروجِ هفتگیِ این صندوق‌ها تصویرِ خوبی از رفتارِ سرمایه‌گذارِ غربی است.
• ژئوپلیتیک و ترس: جنگ، تحریم و بحرانِ بانکی تقاضای «پناهگاهِ امن» را بالا می‌برد. اما اثرِ خبرِ سیاسی اغلب کوتاه است و اگر به نرخ بهره و دلار سرایت نکند، چند روزه برمی‌گردد.

رابطهٔ انس جهانی با قیمت طلای ایران

قیمتِ طلا در ایران دو موتور دارد: انس جهانی به دلار و نرخِ دلارِ آزاد به تومان. هرچه یکی از این دو بالا برود، طلای داخلی هم بالا می‌رود، به شرطِ آنکه دیگری ثابت بماند. نرخِ روزِ دلار را در صفحهٔ قیمت دلار امروز می‌بینید.

فرمولِ قیمتِ هر گرم طلای ۱۸ عیار

انس برای طلای ۲۴ عیار (تقریباً خالص) است، پس اول قیمتِ یک گرم طلای خالص را حساب می‌کنیم و بعد آن را به عیارِ ۷۵۰ (همان ۱۸ عیار) می‌بریم. اگر با مفهومِ عیار آشنا نیستید، مقالهٔ عیار طلا چیست و چگونه محاسبه می‌شود را ببینید.

قیمتِ هر گرم ۱۸ عیار = (انس به دلار × دلارِ آزاد به تومان ÷ ۳۱٫۱۰۳۵) × ۰٫۷۵

فرمولِ مثقال و مظنه

در بازارِ طلای تهران، «مظنه» یعنی قیمتِ یک مثقال طلای آب‌شده با عیارِ ۷۰۵ (حدود ۱۷ عیار). مثقالِ طلافروشی ۴٫۶۰۸ گرم است، پس هر مثقالِ ۷۰۵ حدود ۳٫۲۴۹ گرم طلای خالص دارد. اگر این را در فرمول بگذارید، به یک میان‌بُرِ معروف می‌رسید:

قیمتِ هر مثقال (عیار ۷۰۵) ≈ انس به دلار × دلارِ آزاد ÷ ۹٫۵۷۴

رابطهٔ مثقال با گرمِ ۱۸ عیار هم ساده است: قیمتِ هر مثقال تقریباً ۴٫۳۳ برابرِ قیمتِ یک گرم ۱۸ عیار است. مثقالِ شرعی (حدود ۳٫۴۶ گرم) را با این مثقال اشتباه نگیرید.

مثال عددی گام‌به‌گام

عددهای این مثال فرضی و گرد انتخاب شده‌اند تا محاسبه راحت دنبال شود. این‌ها قیمتِ امروز نیستند. فرض کنید انس جهانی ۴٬۰۰۰ دلار و دلارِ آزاد ۱۰۰٬۰۰۰ تومان است.

مثالِ فرضی: از انس ۴٬۰۰۰ دلاری و دلار ۱۰۰٬۰۰۰ تومانی به قیمتِ طلای داخلی

گام	محاسبه	نتیجهٔ تقریبی
۱. ارزشِ یک انس به تومان	۴٬۰۰۰ × ۱۰۰٬۰۰۰	۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
۲. هر گرم طلای ۲۴ عیار	۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۳۱٫۱۰۳۵	۱۲٬۸۶۰٬۳۰۰ تومان
۳. هر گرم طلای ۱۸ عیار	۱۲٬۸۶۰٬۳۰۰ × ۰٫۷۵	۹٬۶۴۵٬۲۰۰ تومان
۴. هر مثقال (عیار ۷۰۵)	۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۹٫۵۷۴	۴۱٬۷۷۸٬۵۰۰ تومان
۵. ارزشِ طلای سکهٔ امامی	۱۲٬۸۶۰٬۳۰۰ × ۸٫۱۳۳ × ۰٫۹	۹۴٬۱۳۳٬۵۰۰ تومان

این عددها «ارزشِ ذاتی» یا نظری هستند. قیمتی که در بازار می‌بینید ممکن است بالاتر یا پایین‌تر باشد و برای طلای زینتی، اجرت و سودِ فروشنده و مالیات هم اضافه می‌شود. برای محاسبهٔ قیمتِ یک قطعهٔ مشخص از ماشین‌حساب قیمت طلای زینتی استفاده کنید و دربارهٔ هزینه‌های جانبی مقالهٔ اجرت ساخت طلا را بخوانید.

انس مهم‌تر است یا دلار؟

در همان مثال، اگر انس ۱۰۰ دلار بالا برود (۲٫۵٪)، هر گرم ۱۸ عیار حدود ۲۴۱ هزار تومان گران می‌شود. اگر به‌جای آن دلارِ آزاد ۵٪ بالا برود، افزایش حدود ۴۸۲ هزار تومان است. اثرِ هر دو متغیر درصدی و هم‌وزن است: یک درصد تغییر در هرکدام، یک درصد تغییر در ارزشِ ذاتیِ طلا می‌سازد.

تجربهٔ من در این سال‌ها این است که در ایران نوسانِ دلار معمولاً بزرگ‌تر و ناگهانی‌تر از نوسانِ انس است. به همین دلیل خیلی وقت‌ها انس بالا می‌رود ولی طلای داخلی تکان نمی‌خورد، چون دلار هم‌زمان کمی پایین آمده است. همیشه هر دو را با هم ببینید.

«دلار طلا» و حباب بازار داخلی

اگر فرمول را برعکس کنید، به عددی می‌رسید که بازاری‌ها به آن «دلارِ طلا» یا دلارِ ضمنی می‌گویند: نرخِ دلاری که قیمتِ فعلیِ طلای داخلی را با انسِ فعلی توجیه می‌کند.

دلارِ طلا = (قیمتِ هر گرم ۱۸ عیار ÷ ۰٫۷۵ × ۳۱٫۱۰۳۵) ÷ انس

مثالِ فرضی: انس ۴٬۰۰۰ دلار است و هر گرم ۱۸ عیار در بازار ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان معامله می‌شود. دلارِ طلا می‌شود حدود ۱۰۳٬۷۰۰ تومان. اگر دلارِ آزاد ۱۰۰٬۰۰۰ تومان باشد، طلای داخلی حدود ۳٫۷٪ حبابِ مثبت دارد؛ یعنی خریدار انتظارِ گران‌تر شدنِ دلار را پیشاپیش در قیمت گذاشته یا تقاضای داخلی داغ است.

حبابِ منفی هم پیش می‌آید، معمولاً وقتی بازار ترسیده و فروشنده زیاد است. حبابِ سکه به‌خاطرِ عرضهٔ محدود معمولاً بزرگ‌تر از طلای آب‌شده است؛ نحوهٔ محاسبه‌اش را در مقالهٔ حباب سکه چیست توضیح داده‌ام و حبابِ لحظه‌ایِ هر سکه را در صفحهٔ قیمت سکه امروز و حباب سکه می‌بینید. قاعدهٔ من ساده است: حبابِ بالا ریسکِ خرید را زیاد می‌کند، حتی اگر انس صعودی باشد.

نقطه‌های عطف تاریخی انس طلا

نگاه به تاریخِ انس نشان می‌دهد طلا دوره‌های رونقِ بلند و اصلاح‌های سنگین را پشتِ سر هم تجربه کرده است. تاریخ‌ها و عددهای جدول قیمتِ نقدِ تقریبی در طولِ روز هستند و منابعِ مختلف ممکن است چند دلار متفاوت گزارش کنند.

مهم‌ترین رکوردها و نقطه‌های عطفِ قیمتِ انس طلا

تاریخ	قیمتِ تقریبیِ انس	زمینه
مرداد ۱۳۵۰ (اوت ۱۹۷۱)	۳۵ دلار	پایانِ تبدیل‌پذیریِ دلار به طلا و آزاد شدنِ قیمت
بهمن ۱۳۵۸ (ژانویهٔ ۱۹۸۰)	۸۵۰ دلار	تورمِ دورقمیِ آمریکا، انقلابِ ایران و حملهٔ شوروی به افغانستان
دی ۱۳۸۶ (ژانویهٔ ۲۰۰۸)	بالای ۸۵۰ دلار	شکستنِ رکوردِ اسمیِ ۱۹۸۰ پس از ۲۸ سال
شهریور ۱۳۹۰ (سپتامبرِ ۲۰۱۱)	حدود ۱٬۹۲۰ دلار	بحرانِ بدهیِ اروپا و تسهیلِ پولیِ پس از بحرانِ ۲۰۰۸
مرداد ۱۳۹۹ (اوتِ ۲۰۲۰)	حدود ۲٬۰۷۵ دلار	همه‌گیریِ کرونا و نرخِ بهرهٔ نزدیک به صفر
آبان ۱۴۰۳ (اکتبرِ ۲۰۲۴)	حدود ۲٬۷۹۰ دلار	شروعِ کاهشِ نرخ بهره و خریدِ سنگینِ بانک‌های مرکزی
اسفند ۱۴۰۳ (مارسِ ۲۰۲۵)	۳٬۰۰۰ دلار	عبورِ تاریخی از مرزِ سه هزار دلار
شهریور ۱۴۰۴ (سپتامبرِ ۲۰۲۵)	حدود ۳٬۶۷۰ دلار	عبور از رکوردِ ۱۹۸۰ پس از تعدیلِ تورم
مهر ۱۴۰۴ (اکتبرِ ۲۰۲۵)	۴٬۰۰۰ دلار	عبور از مرزِ چهار هزار دلار
بهمن ۱۴۰۴ (ژانویهٔ ۲۰۲۶)	حدود ۵٬۶۰۰ دلار	بالاترین رکوردِ تاریخ تا مهر ۱۴۰۵

سالِ ۲۰۲۵ با رشدِ حدود ۶۵ درصدی، بهترین سالِ طلا از ۱۹۷۹ بود. اما بعد از اوجِ بهمن ۱۴۰۴، با بالا رفتنِ بازدهِ اوراقِ خزانهٔ آمریکا و کم‌رنگ شدنِ انتظارِ کاهشِ نرخ بهره، انس در ماه‌های بعد بیش از ۲۰٪ اصلاح کرد. درسِ این جدول روشن است: طلا در بلندمدت ارزش را حفظ کرده، ولی کسی که در اوجِ ۱۹۸۰ یا ۲۰۱۱ خرید، سال‌ها زیانِ دلاری را تحمل کرد.

علت افزایش اونس جهانی طلا امروز را چطور بفهمیم؟

به‌جای دنبال کردنِ تیترهای هیجانی، هر روز این هفت پرسش را مرور کنید. معمولاً یکی دو مورد از آن‌ها علتِ اصلیِ حرکتِ انس را توضیح می‌دهد.

1. امروز آمارِ مهمی از آمریکا منتشر شد؟ اشتغالِ غیرکشاورزی، تورمِ مصرف‌کننده (CPI) و تورمِ هزینه‌های مصرفی (PCE) بیشترین اثر را دارند. ساعتِ انتشارشان در جدولِ بالا آمده است.
2. بازدهِ اوراقِ ده‌سالهٔ آمریکا بالا رفت یا پایین؟ اگر بازده پایین آمده، بالا رفتنِ انس طبیعی است.
3. شاخصِ دلار چه کرد؟ افتِ DXY معمولاً به انس کمک می‌کند.
4. یکی از مقام‌های فدرال رزرو حرفِ تازه‌ای زد؟ هر اشاره به کاهش یا افزایشِ نرخ بهره انتظارها را جابه‌جا می‌کند.
5. خبرِ ژئوپلیتیکیِ بزرگی آمد؟ ببینید اثرش هم‌زمان در نفت و اوراق هم دیده می‌شود یا فقط در طلا.
6. صندوق‌های طلا ورودی داشتند یا خروجی؟ جریانِ چندروزهٔ ETFها جهتِ پولِ بزرگ را نشان می‌دهد.
7. حرکت فنی است؟ شکستنِ یک عددِ رُند مثلِ ۴٬۰۰۰ یا ۵٬۰۰۰ دلار، یا انقضای قراردادهای آتی، گاهی بدونِ هیچ خبری نوسان می‌سازد.

اشتباه‌های رایج در خواندنِ قیمتِ انس

• تقسیم بر ۲۸٫۳۵ به‌جای ۳۱٫۱: با انسِ معمولی حساب کنید، قیمتِ هر گرم را حدود ۱۰٪ بیشتر از واقع به دست می‌آورید.
• یکی گرفتنِ قیمتِ آتی و نقد: عددِ GC در COMEX معمولاً چند دلار تا چند ده دلار بالاتر از XAU/USD است.
• مقایسهٔ انس با طلای زینتی: فرمول ارزشِ طلای خام را می‌دهد. اجرت، سود و مالیاتِ طلای زینتی را باید جدا اضافه کنید.
• انتظارِ واکنشِ فوریِ بازارِ ایران: بازارِ داخلی گاهی با تأخیر، و در تعطیلاتِ آخرِ هفتهٔ جهانی فقط با دلار حرکت می‌کند.
• نادیده گرفتنِ حباب: انسِ صعودی دلیلِ کافی برای خریدِ طلای داخلی با حبابِ بالا نیست.

اگر می‌خواهید این محاسبه‌ها، تحلیلِ انس و انتخابِ روشِ سرمایه‌گذاری در طلا را منظم و از پایه یاد بگیرید، دورهٔ آموزش صفر تا صد سرمایه‌گذاری در طلا را ببینید. برای آشنایی با واژه‌هایی مثلِ مظنه، آب‌شده و حباب هم مقالهٔ اصطلاحات بازار طلا مفید است.

سوالات متداول