ارز ریون کوین (RVN) چیست؟ کاربرد، استخراج با KAWPOW و ریسکها
فهرست مطالب۱۲ بخش
- ارز ریون کوین چیست؟ یک تعریف ساده
- ریون کوین فورک بیت کوین است؟
- عرضه منصفانه یعنی چه و چرا مهم است؟
- ریون کوین چه کاربردی دارد؟ صدور دارایی به زبان ساده
- ریون کوین چه داراییهایی را توکنیزه میکند؟
- استخراج ریون: KAWPOW و جنگ با ASIC
- ماینرها بعد از مرج اتریوم چه کردند؟
- استخراج ریون در ایران
- عرضه و هاوینگ ریون کوین؛ هر روز چند سکه تازه میآید؟
- ماجرای باگها: دو بار که شبکهی ریون لرزید
- باگ تورمی سال ۲۰۲۰
- باگ اجماع مرداد ۱۴۰۵
- ریسکهای سرمایهگذاری در ریون کوین چیست؟
- ریون کوین در کنار همخانوادههایش
- چکلیست پیش از هر تصمیم دربارهی ریون
- سوالات متداول
- جمعبندی

خیلیها اسم ریون کوین را از دوستی شنیدهاند که کارت گرافیک دارد و میگوید «من ریون میزنم». ارز ریون کوین با نماد RVN یک ارز دیجیتال اثبات کار است که در ژانویهی ۲۰۱۸ بی پیشفروش و بی سهم تیم راه افتاد. دو کار اصلی دارد: استخراج با کارت گرافیک، و ساختن و جابهجا کردن داراییهای دیجیتال (توکن) روی شبکهی خودش.
در این راهنما با هم میبینیم ریون کوین از کجا آمد، صدور دارایی در آن یعنی چه، استخراجش چطور کار میکند و چرا امروز، آبان ۱۴۰۵، ریسکهایش از وعدههایش جدیتر است. آخرش هم یک چکلیست میدهم که پیش از هر تصمیمی خودتان مرور کنید.
ارز ریون کوین چیست؟ یک تعریف ساده
ریون کوین یک بلاکچین مستقل است. بلاکچین یعنی دفتر حسابی که هزاران رایانه در دنیا نسخهای از آن را دارند و هیچکس بهتنهایی نمیتواند پاکش کند. واحد پول این دفتر RVN است، همانطور که واحد پول شبکهی بیتکوین، بیتکوین است.
اسمش از کلاغهای نامهرسان سریال «بازی تاج و تخت» گرفته شده است. در آن داستان کلاغها پیام را از یک قلعه به قلعهی دیگر میبردند. سازندگان ریون هم میخواستند شبکهشان «مالکیت» را از یک نفر به نفر دیگر ببرد.
پروژه را چند برنامهنویس، از جمله Bruce Fenton و Tron Black، شروع کردند. اول در اکتبر ۲۰۱۷ معرفی شد و نرمافزار استخراجش ۳ ژانویهی ۲۰۱۸ منتشر شد، یعنی درست نهمین سالگرد اولین بلاک بیتکوین.
پس ریون کوین یک آلت کوین با هدفی مشخص است: شبکهای ساده برای جابهجایی دارایی، که استخراجش در دست آدمهای معمولی بماند.
ریون کوین فورک بیت کوین است؟
بله و نه. ریون از کد بیتکوین ساخته شده، ولی از زنجیرهی بیتکوین جدا نشده است. این تفاوت مهم است و خیلیها قاطیاش میکنند.
یک تشبیه خانگی: فرض کنید دستور پخت قورمهسبزی مادربزرگ را برمیدارید و با آن رستوران خودتان را باز میکنید. دستور از او است، ولی دیگ و مشتری و حسابوکتاب مال شماست. در فورک زنجیره، مثل بیتکوین کش یا بیتکوین گلد، صاحبان بیتکوین قدیم سهمی از ارز تازه هم گرفتند. در ریون اینطور نبود. کسی که بیتکوین داشت، هیچ RVN مجانی نگرفت و همهی سکهها از صفر استخراج شدند.
ریون چند چیز را هم عوض کرد. فاصلهی بلاکها بهجای ۱۰ دقیقه، ۱ دقیقه است. سقف عرضه بهجای ۲۱ میلیون، ۲۱ میلیارد واحد است. یعنی برای هر بیتکوین، هزار ریون. الگوریتم استخراج هم چیز دیگری است که پایینتر میگوییم.
عرضه منصفانه یعنی چه و چرا مهم است؟
عرضه منصفانه (Fair Launch) یعنی هیچ سکهای پیش از روز اول ساخته نشده و به کسی نرسیده است. نه پیشفروش (ICO)، نه سهم سازندگان، نه صندوق توسعه. هر RVN که امروز وجود دارد، با استخراج به دنیا آمده است.
این را مقایسه کنید با پروژههایی که بخش بزرگی از توکنها را پیش از عرضه به سرمایهگذاران اولیه و تیم دادهاند. در آن پروژهها همیشه این ترس هست که یک روز این گروه یکجا بفروشند و قیمت بریزد. در ریون چنین گروهی وجود ندارد.
ولی این خوبی یک روی دیگر هم دارد. پروژهای که صندوق توسعه ندارد، برای پول دادن به برنامهنویسهایش به کمک داوطلبانه وابسته است. همین موضوع یکی از دلیلهای کند شدن توسعهی ریون در سالهای اخیر است. پس عرضه منصفانه ریسک «فروش تیم» را کم میکند، ولی ضمانت نمیکند پروژه زنده و پرتحرک بماند.
ریون کوین چه کاربردی دارد؟ صدور دارایی به زبان ساده
مهمترین کاربرد ریون، صدور دارایی است. صدور دارایی یعنی هر کسی میتواند روی شبکهی ریون یک توکن با اسم دلخواه بسازد، مثلا برای سهام یک شرکت کوچک، امتیاز باشگاه مشتریان یا بلیت یک رویداد. این قابلیت از اواخر ۲۰۱۸ روی شبکه فعال شد.
تفاوتش با اتریوم این است که ریون قرارداد هوشمند همهکاره ندارد. در اتریوم برنامهنویس هر منطقی بخواهد مینویسد. در ریون فقط چند کار از پیش آماده است: ساختن توکن، فرستادنش و چند قابلیت جانبی. این سادگی خطای برنامهنویسی را کمتر میکند، ولی دست سازنده را هم میبندد.
ریون کوین چه داراییهایی را توکنیزه میکند؟
توکنیزهکردن یعنی تبدیل حق مالکیت یک چیز به توکن دیجیتال. در ریون چند نوع دارایی میشود ساخت. این جدول آنها را ساده کنار هم گذاشته است.
| نوع دارایی | یعنی چه | مثال فرضی |
|---|---|---|
| دارایی اصلی | توکنی با اسم یکتا و تعداد دلخواه | یک میلیون واحد «سهم کارگاه» |
| دارایی فرعی | زیرمجموعهای از اسم اصلی | «کارگاه/بلیت-همایش» |
| دارایی یکتا | فقط یک نسخه، شبیه NFT | گواهی اصالت یک تابلو |
| دارایی محدود | فقط کیف پولهای تاییدشده میتوانند نگهش دارند | اوراقی که فقط به افراد احراز هویتشده میرسد |
| پیامرسانی | صادرکننده برای دارندگان پیام میفرستد | اعلام زمان مجمع یا رایگیری |
برای ساختن دارایی اصلی باید ۵۰۰ RVN «سوزانده» شود. سوزاندن یعنی این سکهها به آدرسی فرستاده میشوند که هیچکس کلیدش را ندارد، پس برای همیشه از گردش بیرون میروند. داراییهای فرعی و یکتا هزینهی کمتری دارند. این هزینه جلوی کسانی را میگیرد که میخواهند اسمهای معروف را مفت بگیرند و بعد گران بفروشند، مثل دامنهی اینترنتی.
یک نکتهی مهم: توکن ریون فقط به اندازهی کسی که آن را صادر کرده معتبر است. اگر شرکتی توکن «سهم» بسازد ولی بیرون از شبکه به تعهدش عمل نکند، بلاکچین نمیتواند حقتان را بگیرد. این همان مشکلی است که در مقالهی توکنیزه کردن داراییهای واقعی مفصل گفتهام. پس روی کاغذ کاربرد ریون روشن است، ولی در عمل تعداد پروژههای جدی که از آن استفاده کردهاند کم بوده است.
استخراج ریون: KAWPOW و جنگ با ASIC
ریون با اثبات کار امن میشود. یعنی ماینرها برای ساختن هر بلاک باید با حدسزدن میلیاردها عدد یک معمای ریاضی را حل کنند و برنده پاداش میگیرد. هر چه قدرت حدسزدن، یعنی هش ریت، بیشتر باشد، شانس برد بیشتر است.
مشکل بیتکوین این بود که دستگاههای ASIC آمدند. ASIC یعنی دستگاهی که فقط برای یک الگوریتم ساخته شده و آن را هزاران برابر سریعتر از کارت گرافیک انجام میدهد. نتیجه این شد که استخراج به دست چند شرکت بزرگ افتاد. سازندگان ریون میخواستند این اتفاق برایشان نیفتد.
برای همین الگوریتم ریون چند بار عوض شد. اول X16R بود که ترتیب ۱۶ تابع هش را مدام به هم میریخت. وقتی دستگاههای تخصصی برایش ساخته شد، به X16Rv2 رفتند و در سال ۲۰۲۰ به KAWPOW رسیدند. KAWPOW طوری طراحی شده که از همهی بخشهای یک کارت گرافیک، از حافظه تا هسته، استفاده کند. ساختن دستگاه تخصصی برای چنین کاری سود چندانی ندارد.
تفاوت این دستگاهها را در مقالهی انواع دستگاه ماینر از GPU تا ASIC ساده توضیح دادهام. پس استخراج ریون هنوز کار کارت گرافیک است، ولی این به معنای سودآور بودنش نیست.
ماینرها بعد از مرج اتریوم چه کردند؟
تا شهریور ۱۴۰۱ بیشتر کارتهای گرافیک دنیا اتریوم استخراج میکردند. با مرج اتریوم این راه بسته شد و میلیونها کارت یکشبه بیکار شدند. بخشی از آنها سراغ ریون آمدند.
نتیجه را با یک مثال ساده ببینید. فرض کنید یک کیک هر روز به اندازهی ثابت پخته میشود. اگر ده نفر سر سفره باشند، به هر کدام تکهی بزرگی میرسد. اگر ناگهان صد نفر بیایند، کیک همان است ولی تکهها خیلی کوچک میشوند. پاداش روزانهی ریون همان کیک است. هجوم ماینرها سهم هر کارت را کم کرد و سختی شبکه را بالا برد.
استخراج ریون در ایران
یک نکته را بیپرده بگویم: در ایران استخراج رمزارز بی مجوز، از جمله با کارت گرافیک در خانه، ممنوع است و جریمه دارد. جزییاتش و راه قانونی را در مجازات استخراج غیرمجاز رمزارز در ایران نوشتهام.
از نظر اقتصادی هم حساب ساده است. درآمد یک کارت گرافیک از ریون به قیمت روز RVN، سختی شبکه و پاداش بلاک بستگی دارد و هر سه سالهاست به ضرر ماینر کوچک حرکت کردهاند. پیش از خرید هر کارتی، روش حساب را در محاسبه سود ماینینگ با برق قانونی قدمبهقدم ببینید.
عرضه و هاوینگ ریون کوین؛ هر روز چند سکه تازه میآید؟
سقف عرضهی ریون ۲۱ میلیارد واحد است. پاداش هر بلاک اول ۵٬۰۰۰ RVN بود و هر ۲٬۱۰۰٬۰۰۰ بلاک، یعنی حدود هر چهار سال، نصف میشود. به این نصفشدن هاوینگ میگویند.

هاوینگ اول ژانویهی ۲۰۲۲ آمد و پاداش را به ۲٬۵۰۰ رساند. هاوینگ دوم در بلاک ۴٬۲۰۰٬۰۰۰ و در اوایل ۲۰۲۶ رخ داد و پاداش حالا ۱٬۲۵۰ RVN است. هاوینگ بعدی حدود سال ۲۰۳۰ برآورد میشود.
بیایید با هم حساب کنیم هر روز چقدر سکهی تازه به بازار میآید:
- هر بلاک حدود ۱ دقیقه است، پس در یک روز حدود ۱٬۴۴۰ بلاک ساخته میشود.
- با پاداش ۱٬۲۵۰، هر روز حدود ۱٫۸ میلیون RVN تازه ساخته میشود.
- در یک سال این عدد به حدود ۶۵۷ میلیون واحد میرسد.
- تا اوایل ۲۰۲۶ کمی بیش از ۱۵ میلیارد واحد استخراج شده بود.
- پس عرضه سالی حدود ۴٪ زیاد میشود.
این ۴٪ یعنی چه؟ یعنی اگر تقاضا ثابت بماند، ارزش هر واحد سالی حدود ۴٪ رقیق میشود، مثل لیوان شیری که هر سال کمی آب به آن اضافه میکنند. این عدد از تورم ریال خیلی کمتر است، ولی از بیتکوین که بعد از هاوینگ ۲۰۲۴ زیر ۱٪ است، بیشتر است. ماینرها هم معمولا بخشی از همین سکهها را برای پرداخت برق میفروشند و این فشار فروش همیشگی است.
یک چیز دیگر هم هست که مقالههای قدیمی ندارند. اگر جایی خواندید «پاداش هر بلاک ۵٬۰۰۰ یا ۲٬۵۰۰ ریون است»، آن متن کهنه است. با تغییر پاداش، هر حسابی که درآمد استخراج را با عدد قدیم نوشته، دو یا چهار برابر خوشبینانه است.
ماجرای باگها: دو بار که شبکهی ریون لرزید
برای شناختن ریسک یک شبکه، باید ببینیم در گذشته کجا زمین خورده است. ریون دو حادثهی جدی داشته است.
باگ تورمی سال ۲۰۲۰
در سال ۲۰۲۰ یک پژوهشگر متوجه شد کسی با استفاده از یک خطای کد، بیشتر از پاداش مجاز سکه ساخته است. اولین تراکنش مشکوک در بلاکی در اردیبهشت ۱۳۹۹ بود. تا وقتی که اصلاح در تیر ۱۳۹۹ اجرا شد، حدود ۳۰۰ میلیون RVN اضافه ساخته شده بود؛ گزارشهای اول این عدد را حدود ۳۱۵ میلیون گفتند، یعنی حدود ۱٫۵٪ کل سقف عرضه.
از کیف پول کسی چیزی دزدیده نشد. ولی این سکههای اضافه مثل چاپ پول بیپشتوانه بود: ضررش بین همهی دارندگان پخش شد. سکههای ساختهشده هم پس گرفته نشدند و در عرضه ماندند.
باگ اجماع مرداد ۱۴۰۵
در اوت ۲۰۲۶، یعنی مرداد امسال، تیم ریون اعلام کرد یک آسیبپذیری جدی در قاعدههای اجماع پیدا شده و مهاجمی هم از آن بهره برده است. اجماع یعنی قاعدههایی که همهی رایانههای شبکه با آن توافق میکنند کدام بلاک درست است. این خطا اجازه میداد رایانههایی که بهروز نشده بودند، بلاک نامعتبر را بپذیرند.
خطر اصلی این بود که زنجیره بازنویسی شود و تراکنشی که «انجامشده» به نظر میرسید، برگردد. به همین دلیل صرافیها و پلهای بین شبکهها باید نرمافزارشان را بهروز میکردند. پس برای ریون «امنیت شبکه» یک حرف نظری نیست؛ دو بار در عمل آزموده شده است.
ریسکهای سرمایهگذاری در ریون کوین چیست؟
من پیشنهاد خرید یا فروش هیچ ارزی را نمیدهم. کار من این است که ریسکها را روشن کنم تا خودتان تصمیم بگیرید. برای ریون اینها مهمترند:
- افت سنگین قیمت: ریون در اوج بازار ۲۰۲۱ به حدود ۲۰ تا ۳۰ سنت رسید. امروز قیمتش کسری از یک سنت است، یعنی بیش از ۹۵٪ پایینتر. قیمت روز را از صفحهی قیمت ارزهای دیجیتال ببینید.
- شبکهی کوچک: ارزش بازار ریون در مرداد ۱۴۰۵ حدود ۵۷ میلیون دلار گزارش شد. شبکهی کوچک در برابر حمله و بازنویسی زنجیره آسیبپذیرتر است.
- کاربرد کمرونق: ایدهی صدور دارایی خوب است، ولی شبکههای بزرگتر همین کار را با امکانات بیشتر انجام میدهند و بیشتر پروژههای جدی سراغ آنها رفتهاند.
- توسعهی وابسته به داوطلب: نبود صندوق توسعه یعنی سرعت رفع خطا و نوآوری به وقت آزاد چند برنامهنویس بستگی دارد.
- فشار فروش ماینرها: سالی حدود ۴٪ سکهی تازه، که بخشی از آن خرج برق میشود.
- توهم ارزانی: قیمت پایین هر واحد به خاطر عرضهی ۲۱ میلیاردی است، نه نشانهی فرصت. اگر RVN بخواهد به یک دلار برسد، ارزش بازارش باید بیش از ۱۵ میلیارد دلار شود. مقایسهی درست را با مارکت کپ انجام دهید، نه با قیمت هر واحد.
- نقدشوندگی: حجم معاملهی روزانه کم است و در روزهای پرهیجان، فاصلهی قیمت خرید و فروش میتواند زیاد شود.
پس ریون نه کلاهبرداری است و نه گنج پنهان. پروژهای قدیمی با ایدهای درست است که بازار تا امروز به آن جایزه نداده است.
ریون کوین در کنار همخانوادههایش
ریون تنها ارزی نیست که با کارت گرافیک استخراج میشود. این جدول کمک میکند جایگاهش را بهتر ببینید.
| ویژگی | ریون کوین | بیتکوین | اتریوم |
|---|---|---|---|
| سازوکار امنیت | اثبات کار با KAWPOW | اثبات کار با SHA-256 | اثبات سهام |
| دستگاه استخراج | کارت گرافیک | دستگاه ASIC | استخراج ندارد |
| فاصلهی بلاک | حدود ۱ دقیقه | حدود ۱۰ دقیقه | حدود ۱۲ ثانیه |
| سقف عرضه | ۲۱ میلیارد | ۲۱ میلیون | سقف ثابت ندارد |
| ساختن توکن | آماده و ساده | بهطور معمول ندارد | با قرارداد هوشمند، همهکاره |
| شروع | عرضه منصفانه، ۲۰۱۸ | عرضه منصفانه، ۲۰۰۹ | پیشفروش، ۲۰۱۵ |
این جدول نشان میدهد ریون جایی بین این دو ایستاده است: مثل بیتکوین استخراج دارد و مثل اتریوم توکن میسازد. ولی در هیچکدام از این دو کار بزرگترین بازیگر نیست.
چکلیست پیش از هر تصمیم دربارهی ریون
این سوالها را از خودتان بپرسید. همین روش را برای هر ارز دیگری هم میشود به کار برد و نسخهی کاملش را در چگونه یک ارز دیجیتال جدید را ارزیابی کنیم نوشتهام.
- آیا آخرین نسخهی نرمافزار ریون تازه منتشر شده و برنامهنویسها هنوز فعالاند؟
- در یک سال گذشته چند پروژهی واقعی روی ریون دارایی صادر کردهاند؟
- ارزش بازار و حجم معاملهی روزانه چقدر است و با یک خبر بد چقدر جا برای ریزش دارد؟
- اگر کل این پول را از دست بدهم، زندگیام عوض میشود؟ اگر بله، مبلغ زیاد است.
- سهم ارزهای کوچک در سبد ارز دیجیتال من چقدر است؟
- سکه را کجا نگه میدارم و عبارت بازیابی کیف پول را امن نوشتهام؟
- آیا فقط به خاطر «ارزان بودن» یا تعریف دیگران سراغش رفتهام؟
اگر دنبال معیارهای کلی برای جدا کردن پروژهی جدی از پروژهی تبلیغاتی هستید، مقالهی ۱۰ معیار تشخیص ارز آیندهدار را هم ببینید. پس دفعهی بعد که کسی گفت «ریون ارزان است، بخر»، اول همین چند سوال را بپرسید.
سوالات متداول
ارز دیجیتال ریون کوین چیست؟
ریون کوین با نماد RVN یک بلاکچین اثبات کار است که در ژانویهی ۲۰۱۸ با عرضه منصفانه، بی پیشفروش و بی سهم تیم، راه افتاد. از کد بیتکوین ساخته شده و برای صدور و جابهجایی داراییهای دیجیتال طراحی شده است.
ریون کوین چه کاربردی دارد؟
کاربرد اصلیاش ساختن توکن برای داراییهایی مثل سهام، امتیاز، بلیت یا گواهی اصالت است، بی نیاز به قرارداد هوشمند پیچیده. فرستادن و نگهداشتن RVN و استخراج با کارت گرافیک هم از کاربردهای دیگر آن است.
ریون کوین چه داراییهایی را توکنیزه میکند؟
روی ریون دارایی اصلی، دارایی فرعی، دارایی یکتا شبیه NFT و دارایی محدود برای افراد تاییدشده ساخته میشود. ساختن دارایی اصلی ۵۰۰ RVN سوزاندنی هزینه دارد. اعتبار هر توکن به تعهد صادرکنندهی آن بستگی دارد.
آیا ریون کوین فورک بیت کوین است؟
ریون از کد بیتکوین ساخته شده، ولی از زنجیرهی آن جدا نشده است. یعنی دارندگان بیتکوین هیچ RVN مجانی نگرفتند و همهی سکهها از صفر استخراج شدند. فاصلهی بلاک، سقف عرضه و الگوریتم استخراجش هم متفاوت است.
الگوریتم استخراج ریون چیست؟
ریون از سال ۲۰۲۰ الگوریتم KAWPOW دارد که برای کارت گرافیک طراحی شده و ساختن دستگاه ASIC برایش سود چندانی ندارد. پیش از آن الگوریتمهای X16R و X16Rv2 را به کار میبرد.
پاداش استخراج ریون کوین الان چقدر است؟
پس از هاوینگ دوم در اوایل ۲۰۲۶، پاداش هر بلاک ۱٬۲۵۰ RVN است. پاداش اول ۵٬۰۰۰ بود و در ژانویهی ۲۰۲۲ به ۲٬۵۰۰ رسید. هاوینگ بعدی حدود سال ۲۰۳۰ برآورد میشود.
آیا استخراج ریون در ایران قانونی است؟
استخراج رمزارز در ایران فقط با مجوز رسمی و برق مخصوص مجاز است. استخراج خانگی با کارت گرافیک بی مجوز ممنوع است و جریمه دارد. با پاداش و قیمت امروز، درآمدش هم برای ماینر کوچک ناچیز است.
ریسکهای سرمایهگذاری در ریون کوین چیست؟
مهمترین ریسکها افت بیش از ۹۵ درصدی قیمت از اوج ۲۰۲۱، شبکهی کوچک، دو باگ جدی در ۲۰۲۰ و ۲۰۲۶، کاربرد کمرونق، توسعهی وابسته به داوطلبان و فشار فروش ماینرهاست. ارزان بودن هر واحد هم نشانهی فرصت نیست.
سقف عرضه ریون کوین چقدر است؟
سقف عرضهی ریون ۲۱ میلیارد واحد است، هزار برابر بیتکوین. تا اوایل ۲۰۲۶ کمی بیش از ۱۵ میلیارد واحد استخراج شده بود و عرضه با پاداش فعلی سالی حدود ۴ درصد زیاد میشود.
جمعبندی
ریون کوین ارزی است با شروعی منصفانه و ایدهای روشن: شبکهای ساده برای ساختن و جابهجا کردن دارایی، که استخراجش در دست کارتهای گرافیک معمولی بماند. ولی کاربردش کمرونق مانده، قیمتش از اوج بسیار فاصله گرفته و دو باگ جدی امنیت شبکهاش را آزموده است.
پس اگر اسمش را شنیدید، اول بفهمید چه میخرید و چرا. تصمیم نهایی با خودتان است؛ فقط مبلغی را وارد کنید که از دست دادنش زندگیتان را به هم نریزد.
