درآمد دستگاه ماینر؛ محاسبه سود ماینینگ با برق قانونی ایران

خیلی‌ها می‌پرسند: «یک دستگاه ماینر در ماه چقدر درآمد دارد؟» جواب کوتاه این است: درآمد دستگاه ماینر از ضربِ قدرتِ دستگاه (هش‌ریت) در «درآمدِ هر واحدِ هش‌ریت» به دست می‌آید و بعد باید پولِ برق، کارمزدِ استخر و استهلاک را از آن کم کرد. با برقِ قانونیِ ماینینگ در ایران، یک انت‌ماینر S21 امروز در ماه حدودِ ۴۰ میلیون تومان سودِ خالص می‌سازد؛ این فقط مثال است و با قیمتِ بیت‌کوین و دلار عوض می‌شود.

این عدد را حفظ نکنید. چیزی که ارزش دارد، روشِ حساب است. در این راهنما قدم‌به‌قدم با هم حساب می‌کنیم تا هر وقت خواستید، خودتان با عددهای همان روز سودِ هر دستگاهی را دربیاورید و گولِ تبلیغِ فروشنده را نخورید.

درآمد دستگاه ماینر از کجا می‌آید؟

شبکهٔ بیت‌کوین هر ده دقیقه یک «بلاک» می‌سازد؛ یعنی یک صفحهٔ تازه از دفترِ حسابِ بیت‌کوین. کسی که آن صفحه را ببندد، جایزه می‌گیرد. به این جایزه «پاداشِ بلاک» می‌گویند. بعد از هاوینگِ اردیبهشت ۱۴۰۳ (آوریل ۲۰۲۴)، این پاداش ۳٫۱۲۵ بیت‌کوین است.

روزی حدودِ ۱۴۴ بلاک ساخته می‌شود. پس هر روز حدودِ ۴۵۰ بیت‌کوین، به‌اضافهٔ کمی کارمزدِ تراکنش‌ها، بینِ همهٔ ماینرهای دنیا تقسیم می‌شود. سهمِ هر دستگاه به اندازهٔ زورِ آن نسبت به زورِ کلِ شبکه است.

مثلِ یک سفرهٔ بزرگ است که هر روز ۴۵۰ قرص نان رویش می‌گذارند. هر کس به اندازهٔ دست‌هایش نان برمی‌دارد. دستگاهِ شما چند دست دارد و کلِ سفره چند هزار دست؟ همین نسبت، درآمدِ شما را تعیین می‌کند. اگر مهمان‌های تازه بیایند و نان همان باشد، سهمِ هر نفر کم می‌شود.

یک دستگاهِ تنها تقریباً هیچ‌وقت خودش بلاک پیدا نمی‌کند. برای همین ماینرها به «استخر» می‌پیوندند؛ یعنی گروهی که زورشان را روی هم می‌گذارند و جایزه را به نسبتِ سهمِ هر نفر، هر روز تقسیم می‌کنند. دربارهٔ اینکه استخر استخراج چیست و چطور انتخابش کنیم جداگانه نوشته‌ام.

پس درآمدِ ماینر به چهار چیز بند است: زورِ دستگاه، زورِ کلِ شبکه، پاداشِ بلاک و قیمتِ بیت‌کوین.

پنج عددی که پیش از هر محاسبه لازم دارید

پیش از اینکه حساب کنیم، چند اصطلاح را ساده کنیم. همین چند عدد روی برچسبِ هر دستگاه یا در جدولِ فروشنده هست.

• هش‌ریت (TH/s): یعنی دستگاه در هر ثانیه چند حدس می‌زند. هر «تراهش» یعنی هزار میلیارد حدس در ثانیه. هر چه بیشتر، سهمِ بیشتری از سفره.
• مصرفِ برق (وات): یعنی دستگاه در هر ساعت چقدر برق می‌کشد. یک دستگاهِ ۳٬۵۰۰ واتی تقریباً به اندازهٔ دو کولرگازیِ بزرگ برق می‌خورد، آن هم شبانه‌روز.
• بازدهی (J/TH): یعنی برای هر تراهش چقدر انرژی خرج می‌شود. مثلِ مصرفِ بنزینِ ماشین در صد کیلومتر است: عددِ کمتر یعنی دستگاهِ کم‌مصرف‌تر و بهتر.
• سختیِ شبکه: یعنی معمای بیت‌کوین چقدر سخت است. حدودِ هر دو هفته یک بار تنظیم می‌شود و در درازمدت تقریباً همیشه بالا رفته. توضیحِ کاملش در مقالهٔ سختی شبکه بیت‌کوین چیست آمده است.
• هش‌پرایس: یعنی هر تراهش در یک روز چند دلار درآمد دارد. این عدد همهٔ چیزهای بالا (پاداش، سختی و قیمت) را در خودش دارد و کارِ ما را خیلی ساده می‌کند.

پس اگر هش‌پرایس را بدانید، دیگر لازم نیست با سختیِ شبکه و پاداشِ بلاک کلنجار بروید. یک ضرب کافی است.

فرمولِ محاسبه سود ماینینگ، قدم‌به‌قدم

محاسبه را در پنج قدم انجام می‌دهیم. شکلِ زیر همین زنجیره را نشان می‌دهد.

1. درآمدِ روزانه به دلار = هش‌ریتِ دستگاه × هش‌پرایس.
2. کارمزدِ استخر را کم کنید؛ معمولاً بینِ ۱ تا ۴ درصد است.
3. درآمد را به تومان ببرید: ضربدر قیمتِ دلار (یا تتر)، چون بیت‌کوین در بازارِ داخلی به همین نرخ تبدیل می‌شود.
4. هزینهٔ برق = (وات ÷ ۱٬۰۰۰) × ۲۴ ساعت × ۳۰ روز × نرخِ هر کیلووات‌ساعت.
5. سودِ خالص = درآمدِ تومانی منهای برق، منهای هزینهٔ میزبانی و نگه‌داری.

هش‌پرایس در شهریور ۱۴۰۵ (سپتامبر ۲۰۲۶) به‌طورِ میانگین حدودِ ۴ سنت برای هر تراهش در روز بود. این عدد با قیمتِ بیت‌کوین بالا و پایین می‌رود؛ قیمتِ لحظه‌ای را در صفحهٔ قیمت ارزهای دیجیتال امروز ببینید و هش‌پرایسِ روز را از ماشین‌حساب‌های سودآوریِ استخراج بگیرید.

مثالِ کامل: یک انت‌ماینر S21 در یک ماه

بیایید با هم حساب کنیم. فرض‌ها همه مثال‌اند و گرد شده‌اند: دستگاه S21 با ۲۰۰ تراهش و ۳٬۵۰۰ وات، هش‌پرایس ۴ سنت، کارمزدِ استخر ۲٪، دلار ۲۵۰ هزار تومان و برقِ ماینینگ ۷ هزار تومان برای هر کیلووات‌ساعت.

1. درآمدِ روزانه: ۲۰۰ × ۰٫۰۴ = ۸ دلار. در ۳۰ روز می‌شود ۲۴۰ دلار.
2. کارمزدِ استخر: ۲٪ از ۲۴۰ دلار حدودِ ۵ دلار است. می‌ماند حدودِ ۲۳۵ دلار.
3. به تومان: ۲۳۵ × ۲۵۰ هزار = حدودِ ۵۸٫۸ میلیون تومان.
4. برق: ۳٫۵ کیلووات × ۲۴ × ۳۰ = ۲٬۵۲۰ کیلووات‌ساعت. ضربدر ۷ هزار تومان می‌شود حدودِ ۱۷٫۶ میلیون تومان.
5. سودِ خالص پیش از میزبانی و استهلاک: ۵۸٫۸ منهای ۱۷٫۶ = حدودِ ۴۱ میلیون تومان در ماه.

یعنی از هر ۱۰۰ تومانی که دستگاه درمی‌آورد، حدودِ ۳۰ تومانش خرجِ برق می‌شود. این نسبت خوب است. یک قاعدهٔ سرانگشتیِ قدیمی می‌گوید اگر برق کمتر از نصفِ درآمد را بخورد، دستگاه سودآور است. اگر به ۷۰ یا ۸۰ درصد برسد، با کوچک‌ترین افتِ قیمت به ضرر می‌افتید.

پس اول این سه عدد را دربیاورید: درآمدِ دلاری، هزینهٔ برق و نسبتِ این دو به هم.

هزینهٔ برق چقدر از سود ماینر را می‌خورد؟

برق بزرگ‌ترین خرجِ همیشگیِ ماینر است. دستگاه شبانه‌روز روشن است و هر ساعتِ روشن بودنش پول می‌خورد. برای همین «برق ارزان» برای ماینر مثلِ آبِ مجانی برای کشاورز است.

در ایران ماینرِ قانونی نمی‌تواند از برقِ معمولیِ خانه یا کارگاه استفاده کند. وزارت نیرو برای مراکزِ مجازِ استخراج یک نرخِ جدا دارد که هر سه ماه یک بار عوض می‌شود. مبنای آن میانگینِ قیمتِ برقِ صادراتی و نرخِ ارزِ مرکزِ مبادله است.

آخرین نرخی که من پیدا کردم، برای ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ تا ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ بود: ۷۰٬۹۰۵ ریال، یعنی حدودِ ۷٬۱۰۰ تومان برای هر کیلووات‌ساعت (ریال را به تومان تبدیل کرده‌ام). سه ماه پیش از آن ۴۲٬۸۵۴ ریال بود. یعنی در یک فصل حدودِ ۶۵٪ گران شد. پیش از محاسبه، نرخِ همان فصل را از شرکتِ برقِ منطقه‌ای بپرسید.

یک نکتهٔ مهم: این نرخ به نرخِ ارزِ رسمی بسته است، ولی درآمدِ شما با دلارِ بازار حساب می‌شود. تا وقتی فاصلهٔ این دو زیاد است، برقِ قانونی به دلار ارزان درمی‌آید. اگر نرخِ مرکزِ مبادله بالا برود، برقِ شما هم گران می‌شود. پس قیمتِ دلار امروز هم روی درآمد اثر دارد و هم، با تأخیر، روی هزینه.

تابستان را از حساب‌تان نیندازید

چیزی که خیلی از جدول‌های اینترنتی نمی‌گویند، خاموشیِ تابستان است. در سال‌های اخیر، در اوجِ مصرفِ تابستان برقِ مراکزِ مجاز محدود یا کامل قطع شده است. برای نمونه در تابستانِ ۱۴۰۴ فعالیتِ این مراکز تا پایانِ شهریور محدود شد. خریدِ برق در ساعت‌های محدودیتِ شبکه هم برایشان ممنوع است.

یعنی اگر حساب کنید دستگاه ۱۲ ماه کار می‌کند، خودتان را گول زده‌اید. محتاطانه فرض کنید سالی ۹ ماه کار می‌کند. در آن سه ماه، قسطِ دستگاه و اجارهٔ سوله سرِ جایش است، ولی درآمدی نیست.

پس سودِ ماهانه را در ۹ ضرب کنید، نه در ۱۲. عددِ سالانهٔ واقعی‌تر همین است.

پرسودترین دستگاه ماینر کدام است؟

پرسودترین دستگاه، آن نیست که بیشترین هش‌ریت را دارد. آن است که برای هر تراهش کمترین برق را می‌خورد؛ یعنی کمترین عددِ J/TH. با برقِ گران، این فرق خودش را خیلی زود نشان می‌دهد.

در جدولِ زیر چند دستگاهِ شناخته‌شدهٔ استخراج بیت‌کوین را با همان فرض‌های مثالِ بالا مقایسه کرده‌ام. مشخصاتِ فنی از برگهٔ سازنده است؛ درآمد و هزینه مثال‌اند و به میلیون تومان در ماه.

درآمد دستگاه ماینر بیت‌کوین در یک ماه (مثال: هش‌پرایس ۴ سنت، کارمزد استخر ۲٪، دلار ۲۵۰ هزار تومان، برق ۷ هزار تومان)

دستگاه	هش‌ریت (TH/s)	مصرف (وات)	بازدهی (J/TH)	درآمد ماهانه	هزینهٔ برق	سود پیش از استهلاک
Antminer S19j Pro	۱۰۴	۳٬۰۶۸	۲۹٫۵	۳۰٫۶	۱۵٫۵	۱۵٫۱
Antminer S21	۲۰۰	۳٬۵۰۰	۱۷٫۵	۵۸٫۸	۱۷٫۶	۴۱٫۲
Antminer S21 Pro	۲۳۴	۳٬۵۱۰	۱۵	۶۸٫۸	۱۷٫۷	۵۱٫۱
Antminer S21 XP	۲۷۰	۳٬۶۴۵	۱۳٫۵	۷۹٫۴	۱۸٫۴	۶۱٫۰
Antminer S21 XP Hydro	۴۷۳	۵٬۶۷۶	۱۲	۱۳۹٫۱	۲۸٫۶	۱۱۰٫۵
Antminer S23 Hydro	۵۸۰	۵٬۵۱۰	۹٫۵	۱۷۰٫۵	۲۷٫۸	۱۴۲٫۷

نگاه کنید: S19j Pro تقریباً نصفِ درآمدش را به برق می‌دهد، ولی S23 Hydro فقط حدودِ ۱۶٪. دستگاهِ قدیمی هنوز سود دارد، اما با اولین گرانیِ برق یا افتِ قیمت، اول از همه همین دستگاه از کار می‌افتد. مدل‌های «هایدرو» هم خنک‌کاریِ آبی و برقِ سه‌فاز می‌خواهند؛ یعنی هزینهٔ راه‌اندازیِ بیشتر.

پس در خرید ماینر به جای پرسیدنِ «چند تراهش است؟» بپرسید «چند ژول بر تراهش است؟». عددِ دوم سرنوشتِ دستگاه را در دو سالِ آینده تعیین می‌کند. برای آشنایی با انواعِ دستگاه، از کامپیوترِ خانگی تا ASIC، مقالهٔ دستگاه ماینر و انواع آن را بخوانید.

دورهٔ بازگشت سرمایهٔ خرید ماینر چقدر است؟

دورهٔ بازگشت سرمایه یعنی چند ماه طول می‌کشد تا پولی که برای دستگاه داده‌اید، از سودش برگردد. فرمولش ساده است: قیمتِ تمام‌شدهٔ دستگاه تقسیم بر سودِ خالصِ ماهانه.

فرض کنیم یک S21 با حمل و گمرک و تجهیزاتِ جانبی ۸۰۰ میلیون تومان تمام شود (این عدد مثال است؛ قیمت ماینر بیت کوین را از چند فروشنده بپرسید). با سودِ ماهانهٔ ۴۱ میلیون تومان:

• حسابِ خوش‌بینانه: ۸۰۰ ÷ ۴۱ = حدودِ ۲۰ ماه.
• با خاموشیِ تابستان: سالی ۹ ماه کار، یعنی سالی حدودِ ۳۷۰ میلیون تومان. بازگشت حدودِ ۲۶ ماه.
• با بالا رفتنِ سختیِ شبکه: اگر قیمتِ بیت‌کوین ثابت بماند و سختی بالا برود، درآمدِ هر ماه کمی کمتر از ماهِ قبل است. بازگشت باز هم دیرتر می‌شود.

حالا یک عددِ مهم‌تر: هاوینگِ بعدی. هر حدودِ چهار سال یک بار پاداشِ بلاک نصف می‌شود. هاوینگِ بعدی طبقِ برآوردِ فعلی حدودِ بهارِ ۱۴۰۷ (آوریل ۲۰۲۸) است؛ یعنی حدودِ ۱۸ ماهِ دیگر. از آن روز، اگر قیمتِ بیت‌کوین بالا نرود، درآمدِ هر دستگاه یک‌شبه نصف می‌شود.

بیایید حساب کنیم: S21 بعد از هاوینگ، با همین قیمت‌ها، ماهی حدودِ ۲۹ میلیون تومان درمی‌آورد و ۱۷٫۶ میلیون برق می‌دهد. سود از ۴۱ میلیون به حدودِ ۱۲ میلیون می‌رسد. یعنی کمتر از یک‌سوم.

پس قاعدهٔ من این است: دستگاهی که با حسابِ محتاطانه تا هاوینگِ بعدی پولِ خودش را برنمی‌گرداند، خریدنش قمار روی بالا رفتنِ قیمتِ بیت‌کوین است، نه سرمایه‌گذاری روی ماینینگ. اثرِ هاوینگ روی قیمت را در مقالهٔ تأثیر هاوینگ بر قیمت بیت‌کوین بررسی کرده‌ام.

چیزهایی که در ماشین‌حساب‌های سودآوری نیست

ماشین‌حساب‌های اینترنتی فقط درآمد و برق را می‌بینند. ولی در دنیای واقعی، چند خرجِ دیگر هم هست که آرام‌آرام سود را می‌خورد.

• میزبانی: بیشترِ آدم‌ها سوله و مجوز ندارند و دستگاه را به یک مرکزِ مجاز می‌سپارند. این مرکز علاوه بر برق، هزینهٔ نگه‌داری می‌گیرد. قرارداد را بخوانید: برق به چه نرخی حساب می‌شود و در خاموشیِ تابستان چه کسی ضرر می‌کند؟
• خنک‌کاری و تهویه: هر ۳٬۵۰۰ وات برق، تقریباً همه‌اش گرما می‌شود. فن، کانالِ هوا و فیلتر پول می‌خواهد.
• تعمیر و قطعه: برد و پاور و فن خراب می‌شوند. دستگاهِ دست‌دوم بیشتر.
• از کار افتادن: هر روزی که دستگاه خاموش است، درآمد صفر است ولی بقیهٔ خرج‌ها سرِ جایش.
• مالیات: درآمدِ استخراج هم مالیات دارد. جزئیاتش را در مالیات ارزهای دیجیتال در ایران نوشته‌ام.
• استهلاک: دستگاه هر سال ارزان‌تر می‌شود، چون مدلِ کم‌مصرف‌تر می‌آید. ارزشِ فروشِ دوباره‌اش را بعد از دو سال خیلی بالا فرض نکنید.

پس به سودِ ماشین‌حساب ۱۰ تا ۲۰ درصد تخفیف بدهید. عددی که می‌ماند، به واقعیت نزدیک‌تر است.

ماینینگ با برق خانگی: حسابش را هم نکنید

خیلی‌ها حساب می‌کنند اگر دستگاه را با برقِ ارزانِ خانه روشن کنند، چقدر سود می‌کنند. من این حساب را نمی‌نویسم، چون مالِ کارِ غیرقانونی است. استخراجِ رمزارز با برقِ خانگی، کشاورزی یا صنعتیِ معمولی در ایران ممنوع است و هیچ مجوزی برای ماینینگ در خانه داده نمی‌شود.

عواقبش هم سنگین است: جریمه به اندازهٔ برقِ مصرف‌شده با نرخِ گران، ضبطِ دستگاه و قطعِ برق. توانیر اعلام کرده برقِ یارانه‌ایِ محل‌های شناسایی‌شده تا یک سال قطع می‌شود؛ یعنی حتی اگر خانه را بفروشید یا اجاره بدهید، گرفتاری با آن ملک می‌ماند. جزئیات را در مقالهٔ ماینینگ خانگی ممنوع؛ عواقب و مجازات ببینید. فهرستِ ارزهای پرسود برای استخراج خانگی را هم فقط با برقِ مجاز معنا دارد.

راهِ قانونی دو تاست: یا مجوز از وزارتِ صمت و برق با تعرفهٔ ماینینگ، یا سپردنِ دستگاه به مرکزی که مجوز دارد. مراحلش را در صفر تا صد استخراج قانونی ارز دیجیتال در ایران توضیح داده‌ام.

پیش از خرید ماینر این چک‌لیست را مرور کنید

اگر بعد از همهٔ این حساب‌ها هنوز به خرید فکر می‌کنید، این پرسش‌ها را یکی‌یکی جواب بدهید.

• مجوز یا جای قانونی برای روشن کردنِ دستگاه دارم؟ قرارداد میزبانی را خوانده‌ام؟
• نرخِ برقِ همین فصل را از منبعِ رسمی پرسیده‌ام، نه از فروشنده؟
• بازدهیِ دستگاه (J/TH) را می‌دانم و با مدل‌های تازه مقایسه کرده‌ام؟
• سود را با ۹ ماه کار در سال حساب کرده‌ام؟
• دستگاه تا هاوینگِ بعدی پولِ خودش را برمی‌گرداند؟
• اگر بیت‌کوین ۳۰٪ ارزان شود، هنوز برق را درمی‌آورم؟
• دستگاه نو است یا کارکرده؟ سریال، گارانتی و فاکتور دارد؟ ورودش به کشور قانونی بوده؟
• پولی که می‌گذارم، پولی است که اگر دو سال گیر بماند، زندگی‌ام به هم نمی‌ریزد؟

یک نکتهٔ صادقانه هم بگویم. اگر هدفِ اصلی‌تان داشتنِ بیت‌کوین است، نه کسب‌وکارِ ماینینگ، مقایسه کنید: همین پول اگر مستقیم صرفِ خریدِ بیت‌کوین شود، دردسرِ برق و تعمیر و خاموشی را ندارد. ماینینگ یک کسب‌وکار است، نه پس‌اندازِ ساده. تصمیمِ نهایی با خودتان.

اشتباه‌های رایج در محاسبه سود ماینر

1. درآمدِ امروز را برای دو سال ضرب کردن. سختیِ شبکه بالا می‌رود و هاوینگ می‌آید. درآمدِ امروز سقف است، نه کف.
2. نرخِ برقِ تبلیغاتی را باور کردن. نرخِ برقِ مجاز هر سه ماه عوض می‌شود و در یک فصل ممکن است چند ده درصد بالا برود.
3. دیدنِ هش‌ریت و ندیدنِ مصرف. دستگاهِ پرزور ولی پرمصرف، با اولین گرانیِ برق زمین‌گیر می‌شود.
4. جا انداختنِ کارمزدِ استخر و هزینهٔ میزبانی. هر کدام چند درصد است، ولی روی هم سودِ قابلِ توجهی را می‌برد.
5. فراموش کردنِ تابستان. سه ماه خاموشی یعنی یک‌چهارمِ درآمدِ سال.
6. خریدِ دستگاهِ کارکرده بی‌آزمایش. دستگاه را جلوی خودتان روشن کنید، هش‌ریت را در استخر ببینید، بعد پول بدهید.

پس دفعهٔ بعد که کسی گفت «این دستگاه ماهی فلان قدر درمی‌آورد»، سه چیز را بپرسید: با چه نرخِ برقی؟ با چه قیمتِ بیت‌کوینی؟ و تا هاوینگ چقدرش می‌ماند؟ برای آشناییِ بیشتر با کلِ ماجرای استخراج، مقالهٔ ماینینگ چیست و سودآوری آن چقدر است را هم بخوانید.

سوالات متداول