مراحل ثبت نام در کارگزاری و دریافت کد بورسی غیرحضوری (۱۴۰۵)
فهرست مطالب۱۲ بخش
- پیش از شروع چه چیزهایی آماده کنید؟
- مراحل ثبت نام در کارگزاری قدمبهقدم
- قدم اول: ثبتنام در سامانه سجام
- قدم دوم: احراز هویت؛ با گوشی یا حضوری
- قدم سوم: انتخاب کارگزاری
- قدم چهارم: ثبتنام در سایت یا اپ کارگزاری
- قدم پنجم: امضای قرارداد آنلاین
- قدم ششم: گرفتن کد بورسی و رمز سامانه
- کد بورسی، کد پیگیری سجام و کد معاملاتی؛ فرقشان چیست؟
- دریافت کد بورسی چقدر طول میکشد؟
- اگر قبلا کد بورسی داشتهام چه کنم؟
- آیا میشود در چند کارگزاری ثبتنام کرد؟
- ثبتنام برای زیر ۱۸ سال و اتباع خارجی
- شش اشتباه رایج در مراحل ثبت نام کارگزاری
- بعد از گرفتن کد بورسی چه کار کنید؟
- چکلیست ثبتنام کارگزاری
- سوالات متداول
- جمعبندی

مراحل ثبت نام در کارگزاری چهار قدم است: اول در سامانه سجام ثبتنام میکنید و کد پیگیری میگیرید، بعد هویتتان را با گوشی یا حضوری تایید میکنید، سوم در سایت یا اپ یک کارگزاری ثبتنام میکنید و قرارداد آنلاین را امضا میکنید، و آخر کد بورسی و رمز سامانهی معاملات با پیامک میآید. همهی این کار غیرحضوری است و معمولا دو تا پنج روز کاری طول میکشد.
خیلیها فکر میکنند برای گرفتن کد بورسی باید به یک دفتر بروند، صف بایستند و چند برگه امضا کنند. آن روزها گذشته است. امروز از خانه، با یک گوشی و کارت ملی، کل کار را تمام میکنید. بیایید با هم قدمبهقدم جلو برویم تا جایی گیر نکنید.
پیش از شروع چه چیزهایی آماده کنید؟
این کار را مثل باز کردن حساب در بانک تصور کنید. اگر مدارک دم دستتان باشد، نیم ساعته تمام میشود. اگر نه، وسط کار باید دنبال کارت و شماره بگردید و فرم نیمهکاره میماند.
- کارت ملی هوشمند و شمارهی سریال پشت آن. برای تایید هویت غیرحضوری لازم است.
- سیمکارتی که به نام خودتان است. سامانه بررسی میکند خط مال چه کسی است. با خط همسر یا فرزند جلو نمیروید.
- شمارهی شبای یک حساب بانکی به نام خودتان. شبا همان شمارهی ۲۴ رقمی است که با IR شروع میشود. پول فروش سهم و سود شرکتها فقط به همین حساب میآید.
- کارت بانکی با رمز دوم برای پرداخت هزینهی کم ثبتنام سجام.
- اطلاعات شغلی و نشانی پستی. کد پستی دهرقمی خانه را از قبض یا سند پیدا کنید.
پس اگر این پنج چیز را دارید، کار نصفه نمیماند. بقیهاش فقط وارد کردن اطلاعات است.
مراحل ثبت نام در کارگزاری قدمبهقدم
این تصویر کل مسیر را در یک نگاه نشان میدهد. بعد تکتک قدمها را باز میکنیم.

قدم اول: ثبتنام در سامانه سجام
سجام یعنی «سامانهی جامع اطلاعات مشتریان». این سامانه مثل پروندهی شما در کل بازار سرمایه است. هر کارگزاری، صندوق یا شرکتی که بخواهد به شما خدمت بدهد، اطلاعاتتان را از همینجا میخواند. بدون سجام، هیچ کارگزاری برایتان حساب باز نمیکند.
- به سایت رسمی sejam.ir بروید. نشانی را خودتان تایپ کنید، نه از پیامک یا تبلیغ.
- کد ملی و شمارهی موبایل را وارد کنید و کد پیامکی را بزنید.
- هزینهی ثبتنام را از درگاه بانک بپردازید. مبلغ در خود سامانه نشان داده میشود و ناچیز است.
- فرمهای هویتی، نشانی، شغلی و بانکی را پر کنید و شبا را وارد کنید.
- در پایان یک کد پیگیری دهرقمی پیامک میشود. این پیامک را پاک نکنید.
یک خبر خوب هم بدهم: خیلی از کارگزاریها همین فرمهای سجام را روی سایت یا اپ خودشان گذاشتهاند. اگر از آن راه وارد شوید، سجام و ثبتنام کارگزاری با هم انجام میشود و گاهی هزینهی سجام را هم خود کارگزاری میدهد. جزییات کامل ثبتنام و اشتباههای رایجش را در راهنمای سامانه سجام نوشتهام.

قدم دوم: احراز هویت؛ با گوشی یا حضوری
«احراز هویت» یعنی ثابت کنید همان کسی هستید که فرم را پر کرده است. درست مثل وقتی که در بانک کارت ملیتان را نشان میدهید. دو راه دارید و این جدول آنها را کنار هم میگذارد.
| موضوع | غیرحضوری (با گوشی) | حضوری |
|---|---|---|
| کجا | سایت سجام یا سایت و اپ کارگزاریها | دفتر پیشخوان، کارگزاری یا بانکی که در فهرست سجام است |
| چه میخواهد | کد پیگیری، سریال کارت ملی هوشمند، عکس امضا و یک فیلم کوتاه از صورت | کد پیگیری، اصل کارت ملی و شناسنامه |
| هزینه | اغلب رایگان یا خیلی کم | طبق تعرفهی مصوب |
| زمان نتیجه | معمولا چند ساعت تا دو روز کاری | معمولا همان روز |
| برای چه کسی بهتر است | کسی که کارت ملی هوشمند دارد و با گوشی راحت است | کسی که فیلمش چند بار رد شده یا کارت هوشمند ندارد |
پس اگر کارت هوشمند دارید، راه گوشی راحتتر است. فقط فیلم را رو به نور، با پسزمینهی ساده و بدون عینک بگیرید. سامانه صورت شما را با عکس کارت ملی مقایسه میکند و سایه یا کادر شلوغ باعث رد شدن میشود.
قدم سوم: انتخاب کارگزاری
کارگزاری مثل بنگاه معاملات ملک است. شما مستقیم به بازار راه ندارید؛ کارگزار سفارش شما را به بورس میبرد و در عوض کارمزد میگیرد. همهی کارگزاریهای مجاز زیر نظر سازمان بورس کار میکنند و کارمزدشان را هم سازمان تعیین میکند. پس فرقشان بیشتر در کیفیت اپ، پشتیبانی و خدمات است، نه در قیمت.
این چهار سوال را از خودتان بپرسید:
- اپ و سامانهی معاملاتیاش ساده است و در ساعت شلوغ بازار گیر نمیکند؟
- تلفن پشتیبانیاش جواب میدهد؟ یک بار پیش از ثبتنام زنگ بزنید و ببینید.
- مجوزش در فهرست کارگزاریهای مجاز سازمان بورس هست؟
- خدماتی که لازم دارید، مثل صندوقها، عرضهی اولیه یا بورس کالا، را دارد؟
من در مقایسهی بهترین کارگزاریهای بورس ۱۴۰۵ کارگزاریهای بزرگ را با همین معیارها کنار هم گذاشتهام. تصمیم نهایی با خودتان است.
قدم چهارم: ثبتنام در سایت یا اپ کارگزاری
حالا که سجامتان کامل است، ثبتنام در کارگزاری کوتاه است. چون کارگزاری اطلاعات شما را از سجام میخواند، لازم نیست همه چیز را دوباره بنویسید.
- در سایت یا اپ رسمی کارگزاری، گزینهی ثبتنام را بزنید.
- کد ملی و موبایل را وارد کنید و کد پیامکی را بزنید.
- اجازه بدهید اطلاعاتتان از سجام فراخوانی شود. نام، نشانی و شبا را یک بار با دقت نگاه کنید.
- اگر کارگزاری خواست، عکس کارت ملی یا یک عکس از صورت هم بفرستید.
- قراردادها را امضای الکترونیکی کنید. در قدم بعد میگویم این قراردادها چیست.
قدم پنجم: امضای قرارداد آنلاین
قرارداد آنلاین همان برگههایی است که قدیم در دفتر کارگزاری امضا میکردیم، فقط حالا با یک کد پیامکی امضا میشود. معمولا یک قرارداد پایه برای خرید و فروش دارید و یک قرارداد برای معاملات برخط، یعنی خرید و فروش اینترنتی با خودتان. اگر بخواهید در بورس کالا یا بازار اختیار معامله هم کار کنید، قرارداد جدا دارد.
حواسمان باشد که «تایید» زدن یعنی امضا کردن. توصیهی من این است که دستکم بندهای کارمزد، مسوولیت حفظ رمز و شرایط بستن حساب را بخوانید. پنج دقیقه وقت میگیرد و بعدا جلوی دلخوری و اختلاف را میگیرد.
قدم ششم: گرفتن کد بورسی و رمز سامانه
بعد از امضا، کارگزاری برایتان از شرکت سپردهگذاری مرکزی کد بورسی میگیرد. کد بورسی هشت نویسه است: سه حرف فارسی و پنج رقم، مثلا چیزی شبیه «ثقف۱۲۳۴۵» (این فقط مثال است). معمولا یک تا سه روز کاری بعد، کد بورسی و نام کاربری و رمز سامانهی معاملات آنلاین پیامک میشود.
پس از اینجا به بعد شما سهامدارید. فقط مانده که حساب را شارژ کنید و اولین خرید را انجام دهید.
کد بورسی، کد پیگیری سجام و کد معاملاتی؛ فرقشان چیست؟
این سه اسم خیلیها را گیج میکند، چون همهشان «کد» هستند. این جدول فرقشان را ساده نشان میدهد.
| کد | شکل | چه کسی میدهد | به چه کاری میآید |
|---|---|---|---|
| کد پیگیری سجام | عدد دهرقمی | سامانه سجام | فقط برای احراز هویت و پیگیری ثبتنام |
| کد بورسی (کد سهامداری) | سه حرف و پنج رقم | سپردهگذاری مرکزی، از راه کارگزاری | شناسهی همیشگی شما در بازار سهام؛ یکی برای همهی عمر |
| نام کاربری و رمز سامانه | بسته به کارگزاری | همان کارگزاری | ورود به اپ یا سایت برای خرید و فروش |
بورس کالا داستان جدایی دارد و برای خرید سکه یا گواهی سپردهی کالایی گاهی کد جدا لازم است. آن را در انواع کد معاملاتی در بورس کالا توضیح دادهام.
دریافت کد بورسی چقدر طول میکشد؟
اگر همه چیز درست پیش برود، این جدول زمانبندی معمول را نشان میدهد. عددها معمولاند و تضمینی نیستند؛ روزهای تعطیل و شلوغی کارگزاری هم اثر دارد.
| مرحله | زمان معمول |
|---|---|
| ثبتنام سجام و گرفتن کد پیگیری | کمتر از یک ساعت |
| احراز هویت غیرحضوری | چند ساعت تا دو روز کاری |
| ثبتنام کارگزاری و امضای قرارداد | ده تا بیست دقیقه |
| صدور کد بورسی و رمز سامانه | یک تا سه روز کاری |
| کل مسیر | معمولا دو تا پنج روز کاری |
پس اگر امروز شروع کنید، به احتمال زیاد هفتهی بعد آمادهی معاملهاید. اگر بیشتر از یک هفته خبری نشد، اول وضعیت سجام را نگاه کنید، بعد به پشتیبانی کارگزاری زنگ بزنید.
اگر قبلا کد بورسی داشتهام چه کنم؟
کد بورسی یک بار برای همهی عمر صادر میشود. کسانی که سهام عدالت دارند یا سالها پیش در عرضهی اولیه سهم خریدهاند، اغلب از قبل کد بورسی دارند. در این حالت لازم نیست کد تازه بگیرید. فقط کافی است سجامتان کامل باشد و در کارگزاری دلخواه ثبتنام کنید تا همان کد قدیمی آنجا فعال شود.
اگر کد را فراموش کردهاید، راههای پیدا کردنش با کد ملی را در پیدا کردن کد بورسی فراموششده گفتهام. سهامهایی را هم که از قبل دارید، میتوانید در سامانهی دارا با کد ملی ببینید.

آیا میشود در چند کارگزاری ثبتنام کرد؟
بله. کد بورسی شما یکی است، ولی میتوانید در چند کارگزاری حساب داشته باشید. فقط یک نکته را بدانید: هر سهمی که میخرید، زیر نظر همان کارگزاری میماند که از آن خریدهاید. به این میگویند «کارگزار ناظر». یعنی آن سهم را فقط از همان کارگزاری میتوانید بفروشید، مگر اینکه ناظرش را عوض کنید.
این کار سخت نیست و معمولا یکی دو روز کاری طول میکشد. روشش را در تغییر کارگزار ناظر نوشتهام. پس اگر روزی در کارگزاری تازه دیدید سامانه میگوید «موجودی ندارید»، نترسید؛ سهم سر جایش است.
ثبتنام برای زیر ۱۸ سال و اتباع خارجی
برای فرزند زیر ۱۸ سال هم کد بورسی گرفته میشود، ولی پدر یا ولی قانونی باید ثبتنام را انجام دهد و خودش هم سجامی باشد. ثبتنام سجام این افراد باید از سایت خود سجام شروع شود. جزییاتش را در کد بورسی زیر ۱۸ سال ببینید.
اتباع خارجی ساکن ایران هم مسیر جدایی دارند و مدارکشان فرق میکند. راهنمایش در کد بورسی برای اتباع خارجی آمده است.
شش اشتباه رایج در مراحل ثبت نام کارگزاری
بیشتر کسانی که در این مسیر گیر میکنند، یکی از این اشتباهها را کردهاند. خبر خوب اینکه همهشان راه حل ساده دارند.
| اشتباه | نتیجه | راه حل |
|---|---|---|
| خط موبایل به نام کس دیگری است | سامانه سجام جلو نمیرود | خطی به نام خودتان بگیرید یا خط را به نامتان کنید |
| شبای حساب مشترک یا بستهشده | پول فروش و سود شرکتها نمیآید | شبای یک حساب فعال به نام خودتان را در سجام وارد کنید |
| فیلم احراز هویت در جای کمنور | احراز هویت رد میشود | رو به نور و با پسزمینهی ساده دوباره ضبط کنید؛ اگر باز رد شد، حضوری بروید |
| ورود از نشانیای که در پیامک آمده | خطر سایت جعلی و خالی شدن حساب | نشانی سجام و کارگزاری را همیشه خودتان تایپ کنید |
| دادن رمز سامانه به آشنا یا «مشاور» | معامله بدون اجازهی شما | رمز را به هیچکس ندهید و اگر دادهاید، همین امروز عوضش کنید |
| گرفتن کد بورسی تازه با وجود کد قدیمی | اتلاف وقت و سردرگمی | اول ببینید کد قدیمی دارید؛ همان در کارگزاری تازه فعال میشود |
پس پیش از هر کار، یک بار این جدول را مرور کنید. اکثر گرهها همینجا باز میشود.
بعد از گرفتن کد بورسی چه کار کنید؟
کد بورسی کلید در است، نه نقشهی خانه. گرفتنش به معنی سود کردن نیست؛ شروع یک مسیر است. پیشنهاد من این ترتیب است:
- حساب را با پول کم شارژ کنید. از راه درگاه داخل سامانهی کارگزاری پول بریزید. اولین بار با مبلغی شروع کنید که اگر ده درصدش را از دست دادید، زندگیتان عوض نشود.
- ساعت بازار را بدانید. بازار سهام شنبه تا چهارشنبه از ۹ تا ۱۲:۳۰ باز است. جزییاتش را در ساعت کاری بورس ببینید.
- کارمزد را حساب کنید. هر خرید و فروش هزینه دارد و فروش گرانتر از خرید است، چون مالیات هم دارد. عددهای روز را در کارمزد معاملات بورس نوشتهام.
- اولین خرید را یاد بگیرید. طرز گذاشتن سفارش و اشتباههای رایجش را در آموزش خرید و فروش آنلاین سهام قدمبهقدم گفتهام.
- اول یاد بگیرید، بعد پول بیشتری بگذارید. اگر تازه شروع میکنید، آموزش بورس از صفر رایگان است.
یک نکته هم دربارهی سهام عدالت: اگر سهام عدالت دارید و میخواهید به روش مستقیم مدیریتش کنید، همین کد بورسی و سجام کامل لازم است. اول همین دو کار را کامل کنید.

چکلیست ثبتنام کارگزاری
پیش از اینکه کار را تمامشده بدانید، اینها را تیک بزنید:
- کد پیگیری دهرقمی سجام پیامک شده است.
- وضعیت سجام «احراز هویت شده» است.
- در یک کارگزاری مجاز ثبتنام کردهاید و قراردادها امضا شده است.
- کد بورسی سه حرف و پنج رقم را جایی امن نوشتهاید.
- رمز سامانه را عوض کردهاید و به کسی ندادهاید.
- شبای ثبتشده در سجام مال حسابی فعال به نام خودتان است.
پس اگر همهی اینها تیک خورده، کارتان تمام است و میتوانید با خیال راحت وارد بازار شوید.
سوالات متداول
مراحل ثبتنام در کارگزاری چیست؟
ابتدا در سامانه سجام ثبتنام میکنید و کد پیگیری دهرقمی میگیرید. بعد هویتتان را با گوشی یا حضوری تایید میکنید. سپس در سایت یا اپ یک کارگزاری مجاز ثبتنام و قرارداد آنلاین را امضا میکنید. در آخر کد بورسی و رمز سامانه پیامک میشود.
کد بورسی را چطور غیرحضوری بگیریم؟
اگر کارت ملی هوشمند و خط موبایل به نام خودتان دارید، سجام را آنلاین پر کنید، احراز هویت را با فیلم کوتاه از صورت در سایت سجام یا کارگزاری انجام دهید و در اپ کارگزاری ثبتنام کنید. نیازی به رفتن به هیچ دفتری نیست.
دریافت کد بورسی چقدر طول میکشد؟
سجام کمتر از یک ساعت، احراز هویت غیرحضوری چند ساعت تا دو روز کاری و صدور کد بورسی یک تا سه روز کاری زمان میبرد. کل مسیر معمولا دو تا پنج روز کاری است. تعطیلیها و شلوغی کارگزاری میتواند آن را کمی طولانیتر کند.
آیا ثبتنام در کارگزاری هزینه دارد؟
ثبتنام در خود کارگزاری معمولا رایگان است. سجام یک هزینهی کم دارد که مبلغش در سامانه نشان داده میشود و بعضی کارگزاریها آن را خودشان میپردازند. احراز هویت غیرحضوری هم اغلب رایگان یا خیلی کمهزینه است.
آیا میتوان در چند کارگزاری همزمان ثبتنام کرد؟
بله. کد بورسی شما یکی است و میتوانید در چند کارگزاری حساب داشته باشید. فقط هر سهم زیر نظر کارگزاریای میماند که از آن خریدهاید و برای فروش در کارگزاری دیگر باید کارگزار ناظرش را عوض کنید.
فرق سجام و کد بورسی چیست؟
سجام پروندهی اطلاعات هویتی و بانکی شماست و کد پیگیری دهرقمی میدهد. کد بورسی را کارگزاری از سپردهگذاری مرکزی برایتان میگیرد و سه حرف و پنج رقم است. سجام پیششرط است، ولی خودش کد بورسی صادر نمیکند.
اگر قبلا کد بورسی داشته باشم، باید دوباره ثبتنام کنم؟
نه. کد بورسی یک بار برای همهی عمر صادر میشود. کافی است سجامتان کامل باشد و در کارگزاری دلخواه ثبتنام کنید تا همان کد قدیمی آنجا فعال شود. اگر کد را فراموش کردهاید، با کد ملی پیدا میشود.
آیا بدون حساب بانکی میشود کد بورسی گرفت؟
نه. در سجام باید شمارهی شبای یک حساب فعال به نام خودتان ثبت کنید. پول فروش سهم و سود شرکتها فقط به همین حساب واریز میشود. حساب مشترک، مسدود یا بستهشده پذیرفته نمیشود.
جمعبندی
مراحل ثبت نام در کارگزاری امروز ساده و غیرحضوری است: سجام، احراز هویت، ثبتنام و قرارداد آنلاین در کارگزاری، و پیامک کد بورسی. سختترین بخشش آماده کردن مدارک است، نه خود ثبتنام. پس امروز کارت ملی، شبا و خط به نام خودتان را کنار دستتان بگذارید و از سایت سجام شروع کنید. ولی یادتان باشد کد بورسی فقط کلید است؛ پیش از گذاشتن پول زیاد، کمی وقت برای یاد گرفتن بازار بگذارید.
