اوراکل چیست؟ نقش اوراکل در بلاک‌چین، انواع و چین‌لینک به زبان ساده

اوراکل چیست؟ اوراکل (Oracle) در بلاک‌چین یک سرویسِ واسطه است که خبرهای دنیای واقعی را به قراردادِ هوشمند می‌رساند؛ مثلِ قیمتِ بیت‌کوین، دمای هوا یا نتیجهٔ یک مسابقه. بلاک‌چین خودش از بیرون خبر ندارد. اوراکل این داده را از چند منبع می‌گیرد، بررسی می‌کند و داخلِ شبکه ثبت می‌کند تا قرارداد بر اساسش کار کند.

یک مثالِ آشنا بزنیم. فرض کنید قراردادِ اجارهٔ خانه‌تان نوشته باشد: «هر سال، اجاره به اندازهٔ تورمِ رسمی بالا می‌رود.» قرارداد روی کاغذ است و خودش روزنامه نمی‌خواند. یک نفر باید عددِ تورم را بیاورد و جلوی هر دو طرف بگذارد. در بلاک‌چین، آن «یک نفر» همان اوراکل است. تمامِ حرفِ این مقاله این است که این پیک را چطور می‌شود قابلِ اعتماد کرد.

اوراکل بلاک‌چین چیست؟ پلِ بین بلاک‌چین و دنیای واقعی

برای فهمیدنِ اوراکل، اول باید بدانیم بلاک‌چین چه جور جایی است. بلاک‌چین مثلِ یک دفترِ حسابِ مشترک است که هزاران نسخه از آن دستِ آدم‌های مختلف است. هر خطی که در آن نوشته شود، همه باید روی آن توافق کنند. برای همین بلاک‌چین خیلی امن است، ولی یک عیبِ بزرگ دارد: فقط چیزهایی را می‌داند که داخلِ خودش نوشته شده.

حالا قرارداد هوشمند را در نظر بگیرید. قرارداد هوشمند یعنی یک برنامهٔ کوچک روی بلاک‌چین که می‌گوید «اگر فلان شد، بهمان کار را انجام بده»، بی‌آنکه کسی دستش را بگیرد. مثلاً: «اگر قیمتِ اتریوم از ۲٬۰۰۰ دلار پایین‌تر رفت، وثیقه را بفروش.» ولی این قرارداد قیمتِ اتریوم را از کجا بفهمد؟ از بیرونِ شبکه. و اینجاست که پای اوراکل باز می‌شود.

یک نکته را همین اول روشن کنیم. «اوراکل» در اینجا ربطی به شرکتِ نرم‌افزاریِ معروفِ Oracle ندارد. فقط هم‌نام‌اند. اوراکل در بلاک‌چین اسمِ یک نقش است، نه یک شرکت. ممکن است یک شرکت این نقش را بازی کند، یا یک شبکهٔ بزرگ از کامپیوترهای مستقل.

نکتهٔ دوم: اوراکل خودش منبعِ داده نیست. قیمت را بازار می‌سازد، دما را ایستگاهِ هواشناسی اندازه می‌گیرد. اوراکل فقط پیکی است که داده را می‌گیرد، وارسی می‌کند و تحویل می‌دهد. پس وقتی می‌پرسیم «اوراکل چیست»، جوابِ کوتاه این است: چشم و گوشِ قراردادِ هوشمند در دنیای بیرون.

چرا قرارداد هوشمند به اوراکل نیاز دارد؟

شاید بپرسید: خب چرا بلاک‌چین خودش به اینترنت وصل نمی‌شود و قیمت را از یک سایت نمی‌خواند؟ جوابش در همان دفترِ حسابِ مشترک است. هر خطِ این دفتر را هزاران کامپیوتر جداگانه حساب می‌کنند و باید به یک جوابِ یکسان برسند.

تصور کنید هزار نفر هم‌زمان قیمتِ دلار را از یک سایت بپرسند. یکی چند ثانیه زودتر می‌پرسد، یکی دیرتر. یکی سایت را باز می‌کند و قطع است. جواب‌ها کمی با هم فرق می‌کند و دیگر توافقی در کار نیست. تازه اگر آن سایت دروغ بگوید یا هک شود، کلِ شبکه فریب می‌خورد. برای همین بلاک‌چین‌ها عمداً درِ خودشان را به روی دنیای بیرون بسته‌اند.

به این گره «مسئلهٔ اوراکل» (Oracle Problem) می‌گویند. یعنی: چطور دادهٔ خارج از زنجیره (off-chain) را وارد بلاک‌چین کنیم، بی‌آنکه همهٔ امنیتی که برایش زحمت کشیده‌ایم به یک منبعِ تک وابسته شود؟ قراردادِ هوشمند هر قدر هم بی‌نقص نوشته شده باشد، اگر دادهٔ غلط بگیرد، کارِ غلط می‌کند. برنامه‌نویس‌ها به این می‌گویند «آشغال بدهی، آشغال تحویل می‌گیری».

پس اوراکل فقط یک ابزارِ کمکی نیست. بدون اوراکل، بلاک‌چین تقریباً فقط به دردِ جابه‌جاییِ رمزارز می‌خورد. با اوراکل است که وام، بیمه، استیبل‌کوین و خیلی از خدماتِ دیگر روی بلاک‌چین ممکن می‌شوند.

اوراکل چطور کار می‌کند؟ قدم‌به‌قدم

بیایید یک اوراکلِ قیمت را از نزدیک ببینیم. فرض کنید یک قرارداد می‌خواهد قیمتِ لحظه‌ای اتریوم را بداند. در یک اوراکلِ غیرمتمرکزِ معمولی این اتفاق‌ها می‌افتد:

1. درخواست یا زمان‌بندی. یا قرارداد قیمت را می‌خواهد، یا اوراکل طبقِ برنامه (مثلاً هر بار که قیمت بیش از اندازهٔ معینی تکان بخورد) قیمتِ تازه را می‌فرستد.
2. جمع‌آوری از چند منبع. چندین کامپیوترِ مستقل، که به هر کدام «نود» (Node) می‌گویند، هر کدام قیمت را از چند منبعِ داده می‌گیرند.
3. کنار گذاشتنِ عددهای عجیب. اگر یک نود عددی خیلی دور از بقیه بدهد، کنار گذاشته می‌شود. معمولاً «میانه» گرفته می‌شود؛ یعنی عددِ وسطی وقتی همه را به ترتیب بچینیم.
4. امضا و ثبت روی زنجیره. نتیجه با امضای دیجیتالِ نودها روی بلاک‌چین نوشته می‌شود تا همه بتوانند وارسی‌اش کنند.
5. اجرای قرارداد. قراردادِ هوشمند عدد را می‌خواند و طبقِ قانونِ خودش کار می‌کند؛ مثلاً وام می‌دهد یا وثیقه را می‌فروشد.

چرا میانه و نه میانگین؟ چون میانه با یک عددِ دروغ تکان نمی‌خورد. اگر پنج نود بگویند ۱۰۰، ۱۰۱، ۱۰۰، ۹۹ و ۵۰۰، میانگین می‌شود ۱۸۰ که کاملاً غلط است. ولی میانه ۱۰۰ است. پس برای فریب دادنِ چنین اوراکلی، باید بیشترِ نودها را با هم خرید، نه فقط یکی را.

نودها هم مفت کار نمی‌کنند. در شبکه‌هایی مثلِ چین‌لینک، نودها برای کارشان کارمزد می‌گیرند و در بعضی سرویس‌ها مقداری توکن گرو می‌گذارند. اگر خراب‌کاری کنند، اعتبار و درآمدشان را از دست می‌دهند. یعنی صداقت برایشان به‌صرفه‌تر از دروغ است.

انواع اوراکل کدامند؟

اوراکل‌ها را از چند زاویه دسته‌بندی می‌کنند. هر دسته به یک پرسشِ ساده جواب می‌دهد: داده از کجا می‌آید؟ به کدام سمت می‌رود؟ و به چه کسی باید اعتماد کنیم؟

نرم‌افزاری و سخت‌افزاری: داده از کجا می‌آید؟

اوراکل نرم‌افزاری داده را از منابعِ آنلاین می‌گیرد: سایت‌های مالی، بازارها، سرویس‌های داده. بیشترِ اوراکل‌های رایج از همین نوع‌اند، چون بیشترین نیاز به قیمت‌ها و داده‌های مالی است.

اوراکل سخت‌افزاری داده را از دستگاه‌های فیزیکی می‌گیرد؛ مثلِ حسگرِ رطوبت در یک مزرعه یا برچسبِ هوشمندی که ورودِ یک بار به انبار را ثبت می‌کند. فرض کنید باغ‌دارِ انگور در یک منطقهٔ خشک بیمهٔ خشک‌سالی بخرد. حسگرِ باران در باغ، اندازهٔ بارش را به قرارداد می‌دهد و اگر از حدِ معینی کمتر بود، خسارت خودکار پرداخت می‌شود.

ورودی و خروجی: داده به کدام سمت می‌رود؟

اوراکل ورودی (Inbound) داده را از بیرون به داخلِ بلاک‌چین می‌آورد. همهٔ مثال‌هایی که تا اینجا زدیم از این نوع بودند.

اوراکل خروجی (Outbound) برعکس کار می‌کند: نتیجهٔ قرارداد را به دنیای بیرون می‌برد. مثلاً وقتی قرارداد اجرا شد، به سیستمِ یک بانک یا یک قفلِ هوشمند پیام می‌دهد که کاری انجام شود. این نوع کمتر رایج است ولی برای وصل کردنِ بلاک‌چین به سیستم‌های قدیمی لازم است.

متمرکز و غیرمتمرکز: به چه کسی اعتماد کنیم؟

مهم‌ترین دسته‌بندی همین است. اوراکل متمرکز را یک شرکت یا یک منبعِ تک اداره می‌کند. ساده و سریع است، ولی همهٔ تخم‌مرغ‌ها در یک سبد است. اگر آن منبع خطا کند، هک شود یا قطع شود، قرارداد بی‌داده می‌ماند یا دادهٔ غلط می‌گیرد.

اوراکل غیرمتمرکز از چندین نود و منبعِ مستقل استفاده می‌کند و نتیجه را از جمعِ آن‌ها درمی‌آورد. کمی کندتر و گران‌تر است، ولی خراب‌کاریِ یک نفر نتیجه را عوض نمی‌کند. این همان فکرِ تمرکززدایی است که خودِ بلاک‌چین بر آن بنا شده.

جدولِ زیر فرقِ این دو را کنارِ هم گذاشته است:

مقایسهٔ اوراکل متمرکز و اوراکل غیرمتمرکز

ویژگی	اوراکل متمرکز	اوراکل غیرمتمرکز
چه کسی داده را می‌دهد؟	یک شرکت یا یک منبع	چندین نود و منبعِ مستقل
به چه کسی باید اعتماد کرد؟	کاملاً به همان یک نفر	به جمع؛ دروغِ یکی اثر ندارد
اگر یک منبع خراب شود	کلِ سرویس می‌خوابد	بقیه کار را ادامه می‌دهند
سرعت و هزینه	سریع‌تر و ارزان‌تر	کمی کندتر و گران‌تر
خطرِ دست‌کاری	بالا	پایین‌تر، ولی صفر نیست

پس برای کارهای کوچک و کم‌خطر، اوراکلِ متمرکز شاید کافی باشد. ولی جایی که میلیون‌ها دلار پول به یک عدد بند است، پروژه‌های جدی سراغِ اوراکلِ غیرمتمرکز می‌روند.

فشاری و کششی: داده کی می‌رسد؟

یک دسته‌بندیِ تازه‌تر هم هست که رقیب‌ها کمتر به آن پرداخته‌اند. در مدلِ فشاری (Push)، اوراکل خودش قیمت را مرتب روی زنجیره می‌فرستد، چه کسی بخواهد چه نخواهد. مثلِ روزنامه‌ای که هر صبح دمِ درِ خانه می‌اندازند.

در مدلِ کششی (Pull)، قیمت بیرون از زنجیره مدام به‌روز می‌شود و هر وقت قراردادی لازمش داشت، آخرین نسخهٔ امضاشده را خودش برمی‌دارد و هزینه‌اش را می‌دهد. مثلِ اینکه هر وقت خواستید، خودتان از دکهٔ سرِ کوچه روزنامه بخرید. مدلِ کششی ارزان‌تر است و قیمتِ تازه‌تری می‌دهد، ولی قرارداد باید درست برنامه‌ریزی شده باشد تا قیمتِ کهنه نخواند.

یک مثالِ عددی: اگر اوراکل اشتباه کند، چه کسی ضرر می‌کند؟

بیایید با هم حساب کنیم تا ببینیم چرا این‌قدر روی اوراکل تأکید می‌شود. در دیفای (DeFi)، یعنی خدماتِ مالیِ بی‌واسطه روی بلاک‌چین، می‌شود رمزارز را وثیقه گذاشت و وام گرفت. همه‌چیز را قراردادِ هوشمند انجام می‌دهد و تنها چشمش به قیمت، اوراکل است. (عددها فقط مثال‌اند.)

1. شما معادلِ ۱٬۰۰۰ دلار اتریوم وثیقه می‌گذارید و ۶۰۰ دلار استیبل‌کوین وام می‌گیرید.
2. قانونِ قرارداد این است: اگر وام از ۸۰٪ ارزشِ وثیقه بیشتر شد، وثیقه فروخته می‌شود. به این «لیکوئید شدن» یا نقد کردنِ اجباری می‌گویند.
3. ۶۰۰ تقسیم بر ۰٫۸ می‌شود ۷۵۰. یعنی اگر ارزشِ وثیقه به ۷۵۰ دلار برسد، فروخته می‌شود. این یعنی ریزشِ ۲۵٪.
4. حالا فرض کنید قیمتِ واقعی فقط ۵٪ پایین آمده، یعنی وثیقه هنوز ۹۵۰ دلار می‌ارزد. ولی یک اوراکلِ ضعیف برای چند ثانیه قیمتی می‌دهد که ۳۰٪ پایین‌تر است. وثیقه از نگاهِ قرارداد ۷۰۰ دلار شده.
5. قرارداد هیچ شکی نمی‌کند. وثیقهٔ شما را می‌فروشد و شما چند درصد جریمهٔ نقد شدن هم می‌دهید. همه‌اش به خاطرِ یک عددِ غلط.

آیا قیمتِ واقعیِ اتریوم ۳۰٪ ریخته بود؟ نه. ولی قرارداد جز اوراکل چشمِ دیگری ندارد. پس امنیتِ پولِ شما در دیفای فقط به کدِ قرارداد بند نیست؛ به درستیِ اوراکلش هم بند است.

کاربردهای اوراکل بلاک‌چین در دنیای واقعی

هر جا قراردادی روی بلاک‌چین بخواهد چیزی از بیرون بداند، پای یک اوراکل در میان است. مهم‌ترین کاربردها این‌هاست:

• قیمتِ دارایی‌ها برای دیفای. بزرگ‌ترین کاربرد. پلتفرم‌های وام‌دهی، صرافی‌های غیرمتمرکز، استخرهای نقدینگی و بازارهای مشتقه برای قیمتِ رمزارز، طلا، نفت یا ارزهای کاغذی به اوراکل وابسته‌اند.
• استیبل‌کوین‌ها. استیبل‌کوین‌هایی که با وثیقهٔ رمزارز ساخته می‌شوند، مثلِ دای (DAI)، باید مدام ارزشِ وثیقه را بدانند تا پشتوانه کم نیاید.
• بیمه. بیمهٔ تأخیرِ پرواز یا بیمهٔ محصولاتِ کشاورزی: اوراکل خبرِ تأخیر یا میزانِ بارش را می‌آورد و قرارداد بی‌کاغذبازی خسارت را می‌پردازد.
• بازارهای پیش‌بینی. جایی که مردم روی نتیجهٔ یک رویداد معامله می‌کنند. اوراکل نقشِ داور را دارد و نتیجهٔ رسمی را اعلام می‌کند.
• عددِ تصادفیِ منصفانه. بلاک‌چین در ساختنِ عددِ واقعاً تصادفی مشکل دارد، چون همه‌چیزش باید قابلِ پیش‌بینی و وارسی باشد. سرویس‌هایی مثلِ VRF چین‌لینک عددِ تصادفی را همراه با یک اثباتِ ریاضی می‌دهند تا قرعه‌کشی یا بازی‌ها شفاف باشد.
• ارتباطِ بین زنجیره‌ها. شبکه‌های اوراکل حالا پیام و توکن را هم بین بلاک‌چین‌های مختلف جابه‌جا می‌کنند. پروتکلِ CCIP چین‌لینک برای همین کار ساخته شده.
• دارایی‌های واقعیِ توکنی‌شده. وقتی سهم، اوراق یا طلا به شکلِ توکن روی بلاک‌چین می‌آید، کسی باید ثابت کند پشتوانه‌اش واقعاً وجود دارد و ارزشش چقدر است. این هم کارِ اوراکل است.

شبکه‌های اوراکل با نظامِ بانکیِ سنتی هم آزمایش‌هایی کرده‌اند. مثلاً سوئیفت، شبکهٔ پیام‌رسانیِ بین‌بانکی، در سال ۲۰۲۳ نتیجهٔ آزمایشی را منتشر کرد که با کمکِ چین‌لینک، بانک‌ها را به چند بلاک‌چین وصل می‌کرد. این کارها هنوز بیشتر در مرحلهٔ آزمایش و پروژه‌های محدودند. پس اوراکل کم‌کم دارد از یک ابزارِ مخصوصِ رمزارز، به یک پلِ عمومی بینِ دو دنیا تبدیل می‌شود.

چین لینک چه نقشی دارد؟ معروف‌ترین پروژه‌های اوراکل

چین‌لینک (Chainlink) شناخته‌شده‌ترین شبکهٔ اوراکلِ غیرمتمرکز است. شبکه‌ای از نودهای مستقل که قیمت و داده‌های دیگر را به قراردادهای هوشمند روی اتریوم و ده‌ها بلاک‌چینِ دیگر می‌رسانند. توکنِ این شبکه LINK است که برای پرداختِ کارمزد به نودها و تضمینِ کارِ درستشان به کار می‌رود.

طبقِ داشبوردهای عمومیِ داده مثلِ DefiLlama، تا مهر ۱۴۰۵ بیش از نیمی از ارزشی که در دیفای به اوراکل وابسته است، با چین‌لینک تأمین می‌شود. عددِ دقیقش بسته به روشِ شمارش فرق می‌کند، ولی جایگاهِ اولِ چین‌لینک محلِ بحث نیست. بیشترِ پلتفرم‌های بزرگِ وام‌دهی، مثلِ Aave، قیمت‌هایشان را از آن می‌گیرند.

ولی چین‌لینک تنها نیست. چند رقیبِ جدی هم هستند که هر کدام راهِ خودشان را رفته‌اند:

• پایث (Pyth Network): به‌جای نودهای واسطه، خودِ صرافی‌ها، بازارسازها و شرکت‌های معاملاتی قیمتِ دست‌اولشان را مستقیم منتشر می‌کنند. قیمت‌ها در شبکهٔ خودش حدودِ هر ۴۰۰ میلی‌ثانیه به‌روز می‌شود و با مدلِ کششی به ده‌ها بلاک‌چین می‌رسد. در شبکهٔ سولانا بسیار پرکاربرد است.
• بند پروتکل (Band Protocol): بلاک‌چینِ جداگانهٔ خودش را برای اوراکل ساخته و داده را از آنجا به شبکه‌های دیگر می‌فرستد.
• API3: فکرش این است که خودِ صاحبانِ داده، اوراکلِ خودشان را بگردانند تا واسطه کمتر شود.
• اوراکل‌های داخلیِ پروژه‌ها: بعضی پروژه‌ها مثلِ MakerDAO (سازندهٔ دای) سیستمِ قیمت‌گذاریِ مخصوصِ خودشان را هم دارند.

جدولِ زیر این چند نام را خلاصه کرده است. وضعیتِ این پروژه‌ها مدام عوض می‌شود؛ این تصویرِ کلی تا مهر ۱۴۰۵ است.

مقایسهٔ چند پروژهٔ اوراکل مهم

پروژه	داده از کجا می‌آید؟	مدلِ تحویل	توکن
چین‌لینک	شبکهٔ نودهای مستقل که از چند منبع جمع می‌کنند	بیشتر فشاری؛ سرویسِ کششی هم دارد	LINK
پایث	صرافی‌ها و شرکت‌های معاملاتی، دست‌اول	کششی	PYTH
بند پروتکل	نودهای بلاک‌چینِ اختصاصیِ خودش	درخواستی	BAND
API3	خودِ صاحبانِ داده	فشاری	API3

این جدول برای فهمیدن است، نه برای انتخابِ سرمایه‌گذاری. اینکه یک اوراکل پرکاربرد است، به‌تنهایی نمی‌گوید توکنش خریدنی است. قیمتِ لحظه‌ای این توکن‌ها را می‌توانید در صفحهٔ قیمت ارزهای دیجیتال ببینید؛ تصمیمِ نهایی با خودتان.

اوراکل در اتریوم و سولانا

اتریوم، بزرگ‌ترین بسترِ قراردادِ هوشمند، خانهٔ اولِ اوراکل‌ها بود. دیفای روی اتریوم شکل گرفت و همان‌جا معلوم شد بدون اوراکلِ قابلِ اعتماد، هیچ پلتفرمِ وام‌دهی دوام نمی‌آورد. امروز بیشترِ ارزشِ وابسته به اوراکل در اتریوم و لایه‌های دومِ آن با چین‌لینک تأمین می‌شود.

سولانا بلاک‌چینی بسیار سریع است و قراردادهایش (که آن‌جا به آن‌ها «برنامه» می‌گویند) قیمتِ خیلی تازه می‌خواهند. برای همین پایث و سوییچ‌بورد (Switchboard) آنجا رشد کردند. سوییچ‌بورد به برنامه‌نویس اجازه می‌دهد اوراکلِ سفارشیِ خودش را با منابعِ دلخواه بسازد. چین‌لینک هم روی سولانا فعال است.

وقتی اوراکل فریب می‌خورد: حملهٔ دست‌کاری قیمت

معروف‌ترین خطرِ اوراکل این است که کسی قیمتِ منبعِ آن را عمداً جابه‌جا کند. این کار در بازارهای کم‌عمق راحت‌تر است. بازارِ کم‌عمق یعنی بازاری که خریدار و فروشندهٔ کمی دارد و با پولِ نه‌چندان زیاد می‌شود قیمت را بالا و پایین برد. مثلِ بازارِ یک کالای کمیاب در یک شهرِ کوچک که با یک خریدِ بزرگ، قیمتش دو برابر می‌شود.

نمونهٔ مشهورش مهرِ ۱۴۰۱ (اکتبر ۲۰۲۲) در پلتفرمِ معاملاتیِ غیرمتمرکزِ Mango Markets روی سولانا بود. یک معامله‌گر قیمتِ توکنِ کم‌حجمِ همان پلتفرم را در چند بازار به‌سرعت بالا برد. اوراکل این قیمتِ بادکرده را درست گزارش کرد، چون واقعاً در بازار بود. پلتفرم هم داراییِ او را خیلی بیشتر از ارزشِ واقعی حساب کرد و او با همین پشتوانه حدودِ ۱۱۰ میلیون دلار وام برداشت و رفت.

نکتهٔ جالب این است که اوراکل «دروغ» نگفته بود. مشکل این بود که پلتفرم به قیمتِ یک بازارِ کم‌عمق و دست‌کاری‌پذیر بیش از حد تکیه کرده بود. پس درسِ اصلی این است: اوراکلِ خوب لازم است، ولی کافی نیست؛ طراحیِ پلتفرم هم باید جلوی پرش‌های ناگهانیِ قیمت سد بگذارد.

اشتباه‌های رایج دربارهٔ اوراکل

• «اوراکل همان شرکتِ Oracle است.» نه. فقط هم‌نام‌اند.
• «اوراکل خودش منبعِ داده است.» نه. اوراکل پیک است؛ داده را از منبع می‌گیرد و می‌رساند.
• «غیرمتمرکز یعنی بی‌خطر.» نه. خطرش کمتر است، ولی اگر همهٔ منابع از یک بازارِ کم‌عمق بخوانند، همه با هم اشتباه می‌کنند.
• «قرارداد هوشمند همه‌چیز را خودش می‌فهمد.» نه. قرارداد فقط آنچه را می‌داند که اوراکل به او بگوید.
• «پرکاربرد بودنِ یک اوراکل یعنی توکنش حتماً بالا می‌رود.» نه. کاربرد و قیمتِ توکن دو موضوعِ جدا هستند.

چک‌لیست: پیش از استفاده از یک پروژهٔ دیفای، اوراکلش را بسنجید

اگر می‌خواهید در یک پروژهٔ دیفای پول بگذارید، این چند پرسش را از خودتان بپرسید. جوابشان معمولاً در مستنداتِ پروژه پیدا می‌شود:

• قیمت‌ها را از کدام اوراکل می‌گیرد؟ اسمش را صریح گفته است؟
• اوراکلش متمرکز است یا غیرمتمرکز؟ چند منبع و چند نود دارد؟
• برای توکن‌های کم‌حجم هم وام می‌دهد؟ اگر بله، قیمتِ آن‌ها را از کجا می‌آورد؟
• اگر اوراکل از کار بیفتد یا قیمتِ عجیبی بدهد، چه اتفاقی می‌افتد؟ سقفی برای پرشِ قیمت دارد؟
• کدِ پروژه را شرکت‌های معتبر بازرسی (Audit) کرده‌اند؟
• تا حالا حملهٔ اوراکلی داشته؟ اگر داشته، چه درسی گرفته و چه چیزی را درست کرده؟

پس دفعهٔ بعد که خبرِ «هک شدنِ یک پروژهٔ دیفای» را شنیدید، اول بپرسید: مشکل از کدِ قرارداد بود یا از اوراکل؟ خیلی وقت‌ها جواب دومی است.

سوالات متداول

جمع‌بندی: اوراکل چیست و چرا برای شما مهم است؟

اوراکل پیکی است که خبرهای دنیای واقعی را به قراردادِ هوشمند می‌رساند. بلاک‌چین برای امن ماندن درش را به روی دنیای بیرون بسته و اوراکل تنها پنجرهٔ آن است. به همین دلیل امنیتِ هر پروژهٔ دیفای به همان اندازه به اوراکلش وابسته است که به کدش.

اگر تازه وارد دنیای رمزارز شده‌اید، لازم نیست جزئیاتِ فنیِ نودها را حفظ کنید. همین که بدانید پشتِ هر وام و قیمت روی بلاک‌چین یک اوراکل کار می‌کند، و بپرسید آن اوراکل چقدر قابلِ اعتماد است، از بیشترِ مردم جلوترید. اگر می‌خواهید این مفاهیم را از پایه و منظم یاد بگیرید، دورهٔ آموزش ارز دیجیتال به زبان ساده از همین‌جا شروع می‌کند. پس قدمِ بعدی‌تان ساده است: پیش از هر سرمایه‌گذاری در دیفای، چک‌لیستِ بالا را یک بار مرور کنید.