بزرگ‌ترین عرضههای اولیه فرابورس؛ از وسپهر تا ۱۴۰۵
فهرست مطالب۱۱ بخش
- «بزرگ‌ترین عرضه اولیه» را چطور سنجیده‌ام؟
- ده عرضه اولیه بزرگ فرابورس در تاریخ
- چرا وسپهر با این فاصله بزرگ‌ترین عرضه اولیه فرابورس است؟
- بزرگ‌ترین عرضه اولیه ۱۴۰۵ در فرابورس
- عرضه‌هایی که هنوز در این جدول نیستند
- بزرگ‌ترین عرضه اولیه بورس تهران در ۱۴۰۵: تابان
- عرضههای اولیه فرابورس سال به سال
- لیست عرضه اولیه ۱۴۰۴ در فرابورس
- عرضه اولیه بزرگ برای شما چه معنایی دارد؟
- بهترین عرضه اولیه در بورس کدام است؟
- فهرست کامل عرضههای اولیه را کجا ببینیم؟
- سوالات متداول
- جمع‌بندی
بزرگ‌ترین عرضه اولیه فرابورس تا امروز «وسپهر» است: شهریور ۱۳۹۹، نزدیک ۶ میلیارد سهم گروه مالی سپهر صادرات (۱۹٫۹ درصد شرکت) به ارزش حدود ۶٬۰۰۳ میلیارد تومان، یعنی حدود ۶ همت، دست به دست شد. در ۱۴۰۵ هم بزرگ‌ترین عرضههای فرابورس تا این لحظه «رانیز» با حدود ۸۹۹ و «احیا» با حدود ۸۷۷ میلیارد تومان بوده‌اند. هر دو در فهرست ده عرضهٔ بزرگ تاریخ فرابورس جا گرفته‌اند.
این رتبهبندی را خودم از آرشیو سایت ساخته‌ام. در این آرشیو هر ۲۸۱ عرضهٔ اولیهٔ فرابورس از مهر ۱۳۸۸ تا شهریور ۱۴۰۵ آمده و داده‌اش از گزارش رسمی «عرضه اولیه» فرابورس ایران وارد شده است. پایین‌تر می‌گویم «بزرگ‌ترین» را دقیقاً با چه معیاری سنجیده‌ام و چرا ۱۳۹۹ با این فاصله جلوتر است. فهرست کامل عرضههای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ را هم آورده‌ام و توضیح می‌دهم اندازهٔ یک عرضه برای سهمیهٔ شما چه معنایی دارد.
| معیار «بزرگ‌ترین» | ارزش ریالی معامله‌شده در بازهٔ عرضه، به قیمت اسمی همان روز (تعدیل تورمی نشده) |
|---|---|
| بزرگ‌ترین در کل تاریخ فرابورس | وسپهر، ۳۱ شهریور ۱۳۹۹، حدود ۶٬۰۰۳ میلیارد تومان (≈ ۶ همت) |
| دوم و سوم | فجهان (شهریور ۱۴۰۰، حدود ۲٬۲۰۰ میلیارد تومان) و صبا (فروردین ۱۳۹۹، حدود ۱٬۸۰۰ میلیارد تومان) |
| بزرگ‌ترین عرضهٔ فرابورس در ۱۴۰۵ | رانیز، ۷ تیر، حدود ۸۹۹ میلیارد تومان؛ بعد احیا، ۱۹ مرداد، حدود ۸۷۷ میلیارد تومان |
| بزرگ‌ترین عرضهٔ بورس تهران در ۱۴۰۵ | تابان، ۹ شهریور؛ از نظر حجم گزارش شده (حدود ۶ میلیارد سهم). در این آرشیو نیست |
| پربارترین سال | ۱۳۹۹ با ۲۰ عرضه و حدود ۱۲٬۲۴۲ میلیارد تومان، نزدیک ۲۹ درصد ارزش کل ۱۸ سال |
| تعداد عرضه‌ها | ۲۸۱ عرضه در فرابورس از ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۵؛ ۲۲ ردیف در ۱۴۰۴ و ۱۱ ردیف در ۱۴۰۵ (تا ۱۱ شهریور) |
| نکتهٔ مهم | بزرگ بودن عرضه یعنی سهمیهٔ بیشتر برای هر کد، نه لزوماً سود بیشتر |
«بزرگ‌ترین عرضه اولیه» را چطور سنجیده‌ام؟
«بزرگ» را می‌شود چند جور تعریف کرد: تعداد سهم عرضه‌شده، درصدی از شرکت که فروخته شد، یا پولی که در آن جابه‌جا شد. من ملاک اصلی را ارزش ریالی معامله‌شده در بازهٔ عرضه گذاشته‌ام، چون همین عدد نشان میدهد بازار چقدر پول وارد آن عرضه کرد. این رقم مستقیم از گزارش عرضهٔ اولیهٔ فرابورس آمده و من فقط مرتبش کرده‌ام.
سه نکته را پیش از خواندن جدول‌ها در نظر داشته باشید:
- ارزش‌ها اسمی‌اند. ۶ همت در ۱۳۹۹ با ۶ همت امروز یکی نیست. من ارزش‌ها را با تورم تعدیل نکرده‌ام، چون هر شاخص تعدیلی خودش یک فرض تازه به داده اضافه می‌کند. نتیجه این است که عرضههای قدیمی در جدول کوچک‌تر از وزن واقعی‌شان دیده میشوند. مثلاً «همراه» (ارتباطات سیار ایران) آذر ۱۳۸۹ با حدود ۳۹۴ میلیارد تومان ۹۱ درصد ارزش همهٔ عرضههای آن سال بود، اما در جدول اسمی امروز رتبهٔ ۲۶ را دارد.
- واحدها را درست تبدیل کنید. هر ۱۰ ریال یک تومان است و هر «همت» (هزار میلیارد تومان) برابر ۱۰ هزار میلیارد ریال، یعنی یک با ۱۳ صفر ریال. پس ۶۰٬۰۳۰ میلیارد ریال وسپهر می‌شود ۶٬۰۰۳ میلیارد تومان یا حدود ۶ همت. در جدول‌ها همه‌چیز را به میلیارد تومان گرد کرده‌ام.
- فقط فرابورس. این آرشیو از گزارش فرابورس ساخته شده و عرضههای بورس تهران در آن نیست. پذیرهنویسی صندوقها، مثل صندوق‌های ETF دولتی ۱۳۹۹، هم در آن نیامده است. پس جدول‌ها جواب «بزرگ‌ترین عرضهٔ اولیهٔ فرابورس» هستند، نه همهٔ بازار سرمایه.
ده عرضه اولیه بزرگ فرابورس در تاریخ
این ده عرضه بیشترین ارزش معامله را در بازهٔ عرضه داشته‌اند. ستون قیمت همان «قیمت پایانی بازهٔ عرضه» در گزارش فرابورس است که در عمل با ارزش معامله تقسیم بر حجم برابر درمی‌آید.
| رتبه | نماد | صنعت | تاریخ عرضه | روش | قیمت (ریال) | ارزش (میلیارد تومان) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ۱ | وسپهر | چندرشته‌ای صنعتی (هلدینگ) | ۳۱ شهریور ۱۳۹۹ | ثبت سفارش | ۱۰٬۰۶۲ | ۶٬۰۰۳ |
| ۲ | فجهان | فلزات اساسی | ۲۰ شهریور ۱۴۰۰ | ثبت سفارش | ۵٬۵۰۰ | ۲٬۲۰۰ |
| ۳ | صبا | سرمایه‌گذاری‌ها | ۲۰ فروردین ۱۳۹۹ | ثبت سفارش | ۱۲٬۰۰۰ | ۱٬۸۰۰ |
| ۴ | آریا | محصولات شیمیایی | ۷ خرداد ۱۳۹۹ | ثبت سفارش | ۶۵٬۱۱۹ | ۱٬۱۹۴ |
| ۵ | شگویا | محصولات شیمیایی | ۱۷ اسفند ۱۳۹۸ | ثبت سفارش | ۴٬۳۸۰ | ۹۰۲ |
| ۶ | رانیز | خودرو و ساخت قطعات | ۷ تیر ۱۴۰۵ | ترکیبی | ۱۶٬۰۶۲ | ۸۹۹ |
| ۷ | احیا | فلزات اساسی | ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ | ترکیبی | ۳٬۴۱۸ | ۸۷۷ |
| ۸ | بپیوند | برق، گاز و بخار | ۱۲ شهریور ۱۳۹۹ | ثبت سفارش | ۱۸٬۵۰۰ | ۸۲۵ |
| ۹ | انتخاب | ماشین‌آلات و تجهیزات | ۳۰ بهمن ۱۴۰۱ | ترکیبی | ۱۸٬۷۱۴ | ۷۴۹ |
| ۱۰ | نیشکر | قند و شکر | ۲۴ دی ۱۴۰۳ | ترکیبی | ۴۳٬۵۳۰ | ۷۴۶ |
از این جدول سه الگو درمی‌آید:
- پنج عرضهٔ اول همه مال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ هستند و چهار عرضه از ده عرضهٔ بزرگ فقط در ۱۳۹۹ انجام شده است.
- شش عرضه از ده عرضه با روش ثبت سفارش (کشف قیمت در یک دامنه) انجام شده‌اند. روش ترکیبی، که مرحلهٔ اولش مال صندوق‌هاست، نخستین بار شهریور ۱۴۰۰ در فرابورس به کار رفت و از ۱۴۰۲ به بعد روش اصلی عرضه در فرابورس شد. تفاوت روش‌ها را در انواع روش‌های عرضه اولیه توضیح داده‌ام.
- دو عرضه از ۱۴۰۵ در این فهرست هستند. رانیز و احیا رتبه‌های ۶ و ۷ را گرفته‌اند. بخشی از این به تورم برمی‌گردد، ولی نشان میدهد عرضههای امسال کوچک هم نبوده‌اند.
چرا وسپهر با این فاصله بزرگ‌ترین عرضه اولیه فرابورس است؟
وسپهر به‌تنهایی ۱۴٫۴ درصد ارزش همهٔ ۲۸۱ عرضهٔ این آرشیو و ۴۹ درصد ارزش عرضههای ۱۳۹۹ را به خودش اختصاص داده است. ارزشش نزدیک سه برابر نفر دوم است. به نظر من سه چیز هم‌زمان این عدد را ساخت:
- بازار داغ ۱۳۹۹. شاخص کل بورس تهران ۱۹ مرداد ۱۳۹۹ برای نخستین بار از ۲ میلیون واحد گذشت و موج بزرگی از سرمایه‌گذاران تازه وارد بازار شد. عرضهٔ اولیه در آن سال برای خیلی‌ها یعنی «سود تقریباً مطمئن»، و همین تقاضا را بالا برد. وقتی وسپهر عرضه شد، شاخص از اوج مرداد پایین آمده بود و ریزش بزرگ ۱۳۹۹ شروع شده بود.
- دوران واگذاری با ETF. دولت در همان سال سهامش را از راه صندوق‌های قابل معامله واگذار کرد: «دارایکم» در اردیبهشت ۱۳۹۹ و «پالایش یکم» در شهریور ۱۳۹۹. طبق گزارش خبرگزاری دانشجو، آخرین مهلت خرید پالایش یکم با عرضهٔ وسپهر هم‌زمان بود. این واگذاری‌ها توجه عمومی به بورس را باز هم بیشتر کرد (دربارهٔ این صندوقها در صندوق‌های ETF دولتی نوشته‌ام).
- حجم بزرگ و مشارکت بسیار زیاد. گروه مالی سپهر صادرات ۳۰ میلیارد سهم داشت و حدود ۲۰ درصدش عرضه شد. سقف خرید هر کد ۱٬۱۰۰ سهم در دامنهٔ ۹٬۵۰۰ تا ۱۰٬۱۰۰ ریال بود. طبق گزارش بورس۲۴، ۵٬۴۵۷٬۶۶۱ کد معاملاتی در آن شرکت کردند. طبق همین گزارش، به هر کد همان تعداد و قیمتی تخصیص یافت که سفارش داده بود؛ یعنی کسی که ۱٬۱۰۰ سهم را در سقف قیمت سفارش داد، حدود ۱٫۱ میلیون تومان سهم گرفت. برای مقایسه، در عرضههای فرابورس ۱۴۰۵ معمولاً ۱٫۲ تا ۱٫۷ میلیون کد شرکت می‌کنند.
فجهان (جهان فولاد سیرجان) در شهریور ۱۴۰۰ با ۴ میلیارد سهم نفر دوم است. دنیای اقتصاد گزارش داد حدود ۳٫۱۲ میلیون کد در آن شرکت کردند، بیشترین مشارکت ۱۴۰۰. این هم نشان میدهد عرضههای بزرگ دقیقاً در سال‌هایی آمدند که بیشترین آدم در صف بود.
بزرگ‌ترین عرضه اولیه ۱۴۰۵ در فرابورس
بازار در ۱۴۰۵ تا ۲۹ اردیبهشت بسته بود و عرضه‌ها از خرداد شروع شدند. همهٔ ۱۱ عرضه‌ای که تا ۱۱ شهریور در گزارش فرابورس ثبت شده، به روش ترکیبی بوده‌اند. ارزش جمعشان حدود ۴٬۴۴۶ میلیارد تومان است؛ یعنی ۱۴۰۵ با اینکه نیمه‌تمام است، از نظر ارزش اسمی از همهٔ سال‌ها جز ۱۳۹۹ جلوتر است. ستون آخر رتبهٔ هر عرضه را در میان هر ۲۸۱ عرضهٔ تاریخ فرابورس نشان میدهد.
| رتبه در ۱۴۰۵ | نماد | تاریخ | صنعت | قیمت (ریال) | حجم (میلیون سهم) | ارزش (میلیارد تومان) | رتبه در تاریخ فرابورس |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ۱ | رانیز | ۷ تیر ۱۴۰۵ | خودرو و ساخت قطعات | ۱۶٬۰۶۲ | ۵۶۰ | ۸۹۹ | ۶ |
| ۲ | احیا | ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ | فلزات اساسی | ۳٬۴۱۸ | ۲٬۵۶۶ | ۸۷۷ | ۷ |
| ۳ | پاریز | ۲۴ خرداد ۱۴۰۵ | انبوه‌سازی و املاک | ۲۸٬۲۶۶ | ۱۸۰ | ۵۰۹ | ۱۷ |
| ۴ | منجیل | ۳ شهریور ۱۴۰۵ | برق، گاز و بخار | ۱۸٬۴۵۰ | ۲۷۰ | ۴۹۸ | ۱۹ |
| ۵ | سمهریز | ۴ شهریور ۱۴۰۵ | سیمان، آهک و گچ | ۲۱٬۸۳۱ | ۲۲۵ | ۴۹۱ | ۲۰ |
| ۶ | ذرت | ۳۰ خرداد ۱۴۰۵ | غذایی و آشامیدنی | ۱۷٬۷۲۱ | ۲۰۸ | ۳۶۸ | ۲۸ |
| ۷ | کولان | ۱۳ خرداد ۱۴۰۵ | محصولات کاغذی | ۲۴٬۱۱۰ | ۱۰۲ | ۲۴۶ | ۴۴ |
| ۸ | زهلال | ۲۷ خرداد ۱۴۰۵ | زراعت و خدمات وابسته | ۳۶٬۵۶۳ | ۶۰ | ۲۱۹ | ۵۲ |
| ۹ | شیفته | ۹ خرداد ۱۴۰۵ | غذایی و آشامیدنی | ۱۵٬۵۱۴ | ۱۰۷ | ۱۶۷ | ۶۴ |
| ۱۰ | رهیاب (نوآفرین) | ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ | اطلاعات و ارتباطات | ۷٬۳۹۲ | ۱۲۲ | ۹۰ | ۱۰۳ |
| ۱۱ | خگلپا (نوآفرین) | ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ | خودرو و ساخت قطعات | ۳٬۷۱۵ | ۲۱۶ | ۸۰ | ۱۱۰ |
احیا را جدا ببینید: ۲٫۵۷ میلیارد سهم در آن معامله شد، که بعد از وسپهر و فجهان سومین حجم در تاریخ فرابورس است. اما قیمتش حدود ۳٬۴۱۸ ریال بود و برای همین در ارزش کمی پایین‌تر از رانیز ایستاد.
عرضه‌هایی که هنوز در این جدول نیستند
گزارش عرضهٔ اولیهٔ فرابورس گزارش پس از عرضه است و همیشه کمی از واقعیت عقب است. طبق داده‌های سازمان بورس که توسعه‌برند منتشر کرد، از بازگشایی بازار تا اواخر شهریور ۱۴۰۵، ۱۳ شرکت در فرابورس عرضه شدند. دو عرضه‌ای که هنوز در آرشیو نیامده‌اند این‌ها هستند:
- لبن (۲۱ شهریور ۱۴۰۵): در مجموع ۱ میلیارد سهم با قیمت کشف‌شدهٔ ۹٬۸۳۱ ریال عرضه شد. اگر همهٔ آن با همین قیمت معامله شده باشد، ارزشش حدود ۹۸۳ میلیارد تومان می‌شود؛ یعنی احتمالاً از رانیز هم بزرگتر است. تا رقم رسمی در گزارش فرابورس نیاید، آن را در رتبهبندی نمی‌آورم.
- فنقره (۳۱ شهریور ۱۴۰۵): قیمت در ۱۵٬۸۱۸ ریال کشف شد و حدود ۱٫۷۲ میلیون کد در آن شرکت کردند. حجم کل معامله‌شده هنوز در گزارش نیامده است.
عرضهٔ بعدی فرابورس، «شکیمیا»، هم برای ۸ مهر ۱۴۰۵ اعلام شده است. تاریخ و جزئیات عرضههای پیش رو را در تقویم عرضه اولیه به‌روز نگه می‌دارم.
بزرگ‌ترین عرضه اولیه بورس تهران در ۱۴۰۵: تابان
در بورس تهران، «تابان» (گروه پتروشیمی تابان فردا) ۹ شهریور ۱۴۰۵ به روش ثبت سفارش و با قیمت ۱۲٬۸۰۰ ریال عرضه شد. طبق گزارش‌های پس از عرضه، از نظر حجم بزرگ‌ترین عرضهٔ بورس تهران در ۱۴۰۵ بود: حدود ۶ میلیارد سهم، معادل ۲ درصد شرکت. نزدیک ۲ میلیون کد در آن شرکت کردند و سهم هر کد حدود ۳٬۷۰۰ سهم (حدود ۴٫۷ میلیون تومان) گزارش شد.
ولی رقم‌ها یکسان نیستند. گزارش‌های پیش از عرضه حجم را حدود ۴٫۶۹ میلیارد سهم گفته بودند و ضربِ سهم هر کد در تعداد کدها هم با هیچ‌کدام از دو رقم جور درنمی‌آید. اگر همهٔ سهم‌ها با همان ۱۲٬۸۰۰ ریال معامله شده باشند، ارزش تابان با هر دو رقم جایی بین ۶ تا ۷٫۷ همت می‌افتد: هم‌اندازهٔ وسپهر یا بزرگتر از آن. به همین دلیل نمی‌توانم با قطعیت بگویم «بزرگ‌ترین عرضهٔ اولیهٔ تاریخ بورس ایران» کدام است. عرضههای بورس تهران در آرشیو من نیستند و رقم دقیق تابان هم هنوز روشن نیست.
عرضههای اولیه فرابورس سال به سال
این جدول کار نمودار را می‌کند: تعداد و ارزش عرضههای هر سال و بزرگ‌ترین عرضهٔ همان سال. ستون «سهم از کل» نشان میدهد هر سال چند درصد از ارزش هر ۲۸۱ عرضه را ساخته است.
| سال | تعداد عرضه | ارزش کل (میلیارد تومان) | سهم از کل (درصد) | بزرگ‌ترین عرضهٔ سال (میلیارد تومان) |
|---|---|---|---|---|
| ۱۳۸۸ | ۴ | ۱۹ | کمتر از ۰٫۱ | وایران (۱۶) |
| ۱۳۸۹ | ۸ | ۴۳۴ | ۱٫۰ | همراه (۳۹۴) |
| ۱۳۹۰ | ۱۸ | ۵۹۶ | ۱٫۴ | مارون (۲۲۳) |
| ۱۳۹۱ | ۱۷ | ۲۴۶ | ۰٫۶ | شپاس (۷۷) |
| ۱۳۹۲ | ۱۲ | ۵۱۰ | ۱٫۲ | جم (۳۲۳) |
| ۱۳۹۳ | ۹ | ۸۰ | ۰٫۲ | حخزر (۲۹) |
| ۱۳۹۴ | ۱۶ | ۵۰۴ | ۱٫۲ | دماوند (۲۳۸) |
| ۱۳۹۵ | ۱۸ | ۱۹۰ | ۰٫۵ | وهور (۴۱) |
| ۱۳۹۶ | ۱۰ | ۱۰۰ | ۰٫۲ | تبرک (۳۱) |
| ۱۳۹۷ | ۱۶ | ۶۹۳ | ۱٫۷ | کگهر (۴۱۸) |
| ۱۳۹۸ | ۱۷ | ۲٬۳۱۶ | ۵٫۶ | شگویا (۹۰۲) |
| ۱۳۹۹ | ۲۰ | ۱۲٬۲۴۲ | ۲۹٫۴ | وسپهر (۶٬۰۰۳) |
| ۱۴۰۰ | ۱۵ | ۳٬۹۸۵ | ۹٫۶ | فجهان (۲٬۲۰۰) |
| ۱۴۰۱ | ۲۰ | ۳٬۷۱۰ | ۸٫۹ | انتخاب (۷۴۹) |
| ۱۴۰۲ | ۲۶ | ۴٬۲۶۴ | ۱۰٫۲ | بمولد (۵۷۸) |
| ۱۴۰۳ | ۲۲ | ۳٬۹۹۰ | ۹٫۶ | نیشکر (۷۴۶) |
| ۱۴۰۴ | ۲۲ | ۳٬۳۵۸ | ۸٫۱ | هانیکو (۵۱۰) |
| ۱۴۰۵ | ۱۱ | ۴٬۴۴۶ | ۱۰٫۷ | رانیز (۸۹۹) |
جمع ارزش هر ۲۸۱ عرضه حدود ۴۱٬۶۸۳ میلیارد تومان (حدود ۴۱٫۷ همت) است. جهش ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ کاملاً پیداست: ارزش عرضه‌ها از حدود ۶۹۳ میلیارد تومان در ۱۳۹۷ به ۱۲٬۲۴۲ میلیارد تومان در ۱۳۹۹ رسید. از ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ ارزش سالانه بین حدود ۳٬۳۰۰ تا ۴٬۳۰۰ میلیارد تومان ماند و هر سال ۱۵ تا ۲۶ عرضه انجام شد. یعنی پول میان عرضههای بیشتری پخش شد و هیچ عرضه‌ای به اندازهٔ غول‌های ۱۳۹۹ نرسید. در ۱۴۰۴ بزرگ‌ترین عرضه فقط ۱۵ درصد ارزش سال را داشت، در حالی که در ۱۳۹۹ این رقم ۴۹ درصد بود.
لیست عرضه اولیه ۱۴۰۴ در فرابورس
گزارش فرابورس برای ۱۴۰۴، ۲۲ ردیف دارد، ولی همهٔ آن‌ها عرضهٔ اولیه به معنایی که ما می‌شناسیم نیستند. ۱۴ ردیف عرضهٔ ترکیبی بوده‌اند و ۸ ردیف با روش «گشایش نماد» ثبت شده‌اند. در این ۸ ردیف فقط از حدود ۲۳۵ هزار تا ۹ میلیون سهم معامله شد (حداکثر ۰٫۲ درصد شرکت) و جمع ارزششان حدود ۵٫۵ میلیارد تومان بود. یعنی سهمیه‌ای که مثل یک عرضهٔ معمولی بین کدها تقسیم شود، در کار نبود. بزرگ‌ترین عرضهٔ ۱۴۰۴ «هانیکو» بود با حدود ۵۱۰ میلیارد تومان.
| ردیف | نماد | تاریخ عرضه | روش | قیمت (ریال) | ارزش (میلیارد تومان) |
|---|---|---|---|---|---|
| ۱ | وپایا | ۲۵ فروردین ۱۴۰۴ | ترکیبی | ۱٬۲۳۹ | ۱۹۳ |
| ۲ | مهر | ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۴ | ترکیبی | ۳٬۱۲۱ | ۱۱۲ |
| ۳ | تفارس | ۷ خرداد ۱۴۰۴ | گشایش نماد | ۱٬۷۸۰ | کمتر از ۱ |
| ۴ | وثنو | ۱۱ خرداد ۱۴۰۴ | گشایش نماد | ۳٬۶۸۷ | ۲٫۰ |
| ۵ | رپویا (نوآفرین) | ۱۳ خرداد ۱۴۰۴ | ترکیبی | ۲۶٬۲۹۶ | ۱۲۶ |
| ۶ | نان | ۱۸ خرداد ۱۴۰۴ | ترکیبی | ۳٬۱۷۷ | ۲۸۶ |
| ۷ | پلاست | ۹ تیر ۱۴۰۴ | گشایش نماد | ۱٬۳۰۰ | کمتر از ۱ |
| ۸ | سمتاز | ۱۳ مرداد ۱۴۰۴ | گشایش نماد | ۲۷٬۸۵۰ | کمتر از ۱ |
| ۹ | پتوسعه | ۱۰ آبان ۱۴۰۴ | ترکیبی | ۸٬۹۰۱ | ۲۴۰ |
| ۱۰ | قتربت | ۱۲ آبان ۱۴۰۴ | گشایش نماد | ۳٬۵۰۱ | کمتر از ۱ |
| ۱۱ | زفارس | ۱۴ آبان ۱۴۰۴ | ترکیبی | ۱۰٬۰۴۲ | ۱۷۳ |
| ۱۲ | کوچین | ۱ آذر ۱۴۰۴ | ترکیبی | ۱۸٬۰۱۷ | ۳۲۴ |
| ۱۳ | فوکا | ۱۲ آذر ۱۴۰۴ | گشایش نماد | ۹٬۴۰۰ | کمتر از ۱ |
| ۱۴ | بانیان | ۱۹ آذر ۱۴۰۴ | ترکیبی | ۱۶٬۴۹۸ | ۲۰۴ |
| ۱۵ | هانیکو | ۲۲ آذر ۱۴۰۴ | ترکیبی | ۸٬۶۵۶ | ۵۱۰ |
| ۱۶ | کیمازی (نوآفرین) | ۲۶ آذر ۱۴۰۴ | ترکیبی | ۲۸٬۰۶۱ | ۱۸۰ |
| ۱۷ | درپاد | ۱۴ دی ۱۴۰۴ | ترکیبی | ۸٬۳۵۸ | ۱۵۰ |
| ۱۸ | کپرسپولیس | ۲۲ دی ۱۴۰۴ | ترکیبی | ۶٬۳۵۷ | ۳۸۳ |
| ۱۹ | فهامون | ۲۹ دی ۱۴۰۴ | ترکیبی | ۴٬۳۲۶ | ۱۷۴ |
| ۲۰ | نیروترانسفو | ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ | ترکیبی | ۸٬۲۰۰ | ۲۹۵ |
| ۲۱ | بتهران | ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ | گشایش نماد | ۲٬۲۰۰ | ۲٫۰ |
| ۲۲ | اتکاسا | ۲۷ بهمن ۱۴۰۴ | گشایش نماد | ۲٬۷۵۱ | کمتر از ۱ |
نمادهایی که کنارشان «نوآفرین» آمده در بازار نوآفرین فرابورس عرضه شده‌اند. بقیه همه در بازار دوم فرابورس بوده‌اند (تفاوت این بازارها در بازار اول و دوم فرابورس توضیح داده شده). عرضههای ۱۴۰۴ بورس تهران در این فهرست نیستند.
عرضه اولیه بزرگ برای شما چه معنایی دارد؟
برای یک سرمایه‌گذار خرد، اندازهٔ عرضه قبل از هر چیز روی سهمیهٔ هر کد اثر می‌گذارد. در مرحلهٔ عمومی عرضههای ترکیبی و در ثبت سفارشِ پرتقاضا، سهم‌ها تقریباً مساوی بین کدها تقسیم میشوند. پس حساب سرانگشتی ساده است:
سهم هر کد ≈ حجم مرحلهٔ عمومی ÷ تعداد کدهای شرکت‌کننده
مثلاً در ذرت (۳۰ خرداد ۱۴۰۵) از حدود ۲۰۸ میلیون سهم، ۱۳۸٫۶ میلیون سهم به مرحلهٔ عمومی رسید. حدود ۱٫۲۱ میلیون کد در آن شرکت کردند و ۱۳۸٫۶ میلیون تقسیم بر ۱٫۲۱ میلیون حدود ۱۱۵ می‌شود. نبض بورس هم دقیقاً «حداکثر ۱۱۵ سهم» گزارش کرد، یعنی با قیمت ۱۷٬۷۲۱ ریال حدود ۲۰۴ هزار تومان.
| عرضه | حجم | کدهای شرکت‌کننده | سهم هر کد | ارزش تقریبی سهم هر کد |
|---|---|---|---|---|
| سمهریز (فرابورس، ۴ شهریور ۱۴۰۵) | حدود ۲۲۵ میلیون سهم (کل) | حدود ۱٫۴۲ میلیون | ۱۰۹ سهم | حدود ۲۳۸ هزار تومان |
| منجیل (فرابورس، ۳ شهریور ۱۴۰۵) | حدود ۲۷۰ میلیون سهم (کل) | حدود ۱٫۴۷ میلیون | ۱۲۳ سهم | حدود ۲۲۷ هزار تومان |
| ذرت (فرابورس، ۳۰ خرداد ۱۴۰۵) | ۱۳۸٫۶ میلیون سهم (مرحلهٔ عمومی) | حدود ۱٫۲۱ میلیون | ۱۱۵ سهم | حدود ۲۰۴ هزار تومان |
| لبن (فرابورس، ۲۱ شهریور ۱۴۰۵) | ۶۸۷٫۵ میلیون سهم (مرحلهٔ عمومی) | حدود ۱٫۶۵ میلیون | حدود ۴۱۵ سهم (برآورد حسابی، رقم رسمی منتشر نشده) | حدود ۴۰۸ هزار تومان |
| تابان (بورس تهران، ۹ شهریور ۱۴۰۵) | حدود ۶ میلیارد سهم (گزارش‌شده) | حدود ۲ میلیون | حدود ۳٬۷۰۰ سهم (گزارش‌شده) | حدود ۴٫۷ میلیون تومان |
| وسپهر (فرابورس، شهریور ۱۳۹۹) | حدود ۵٫۹۷ میلیارد سهم | حدود ۵٫۴۶ میلیون | تا سقف ۱٬۱۰۰ سهم | تا حدود ۱٫۱ میلیون تومان |
نتیجهٔ عملی سه چیز است:
- نقدینگی را به اندازهٔ سقف نگه دارید، نه سهمیهٔ احتمالی. برای گرفتن بیشترین سهمیه باید تا سقف سفارش بدهید و مبلغ سفارش در حسابتان بلوکه می‌شود. در عرضههای بزرگ این رقم ممکن است چند میلیون تومان باشد. حساب دقیقش را در نقدینگی لازم و سهمیهٔ هر کد در عرضه اولیه گفته‌ام.
- در عرضههای کوچک، درصد سود زیاد هم پول زیادی نمی‌شود. ۲۰ درصد سود روی ۲۰۰ هزار تومان می‌شود ۴۰ هزار تومان، پیش از کارمزد.
- سهمیهٔ بزرگ یعنی فروشندهٔ بالقوهٔ بیشتر. وقتی سهم زیادی به دست مردم می‌رسد، تعداد کسانی هم که می‌خواهند روزهای اول بفروشند بیشتر است. به نظر من این را باید در تصمیم فروش در نظر گرفت، هرچند قاعدهٔ ثابتی نیست و وضع بازار می‌تواند آن را کاملاً عوض کند.
بهترین عرضه اولیه در بورس کدام است؟
اگر دنبال «بهترین عرضهٔ اولیه» هستید، اندازه معیار خوبی نیست. بزرگ‌ترین عرضه لزوماً سودآورترین نبوده است. مثلاً وسپهر در روزهایی عرضه شد که بازار از اوج مرداد ۱۳۹۹ پایین می‌آمد. من برای قضاوت دربارهٔ یک عرضه این چند چیز را نگاه می‌کنم:
- فاصلهٔ قیمت کشفشده با قیمت ارزش‌گذاری. در روش ترکیبی، صندوقها در مرحلهٔ اول قیمت را کشف می‌کنند و مردم با همان قیمت می‌خرند. در ۱۴۰۵ این فاصله کم نبوده است: ذرت حدود ۳۴ درصد (۱۷٬۷۲۱ در برابر ۱۳٬۲۵۴ ریال)، لبن حدود ۴۰ درصد (۹٬۸۳۱ در برابر ۷٬۰۲۶ ریال) و فنقره حدود ۳۴ درصد (۱۵٬۸۱۸ در برابر ۱۱٬۸۲۷ ریال) بالاتر از قیمت ارزش‌گذاری کشف شدند. هرچه این فاصله بیشتر باشد، بخش بیشتری از «ارزانی» عرضه پیش از رسیدن به دست شما مصرف شده است.
- اختیار فروش تبعی. در برخی عرضههای ۱۴۰۵، مثل لبن، خریداران مرحلهٔ عمومی اختیار فروش تبعی گرفتند. در لبن قیمت اعمال طبق اطلاعیهٔ منتشرشده ۳۰ درصد بالاتر از قیمت کشفشده است (برخی کارگزاری‌ها ۳۵ درصد نوشته‌اند) و سررسیدش ۲۱ شهریور ۱۴۰۶. این یعنی اگر سهم را یک سال نگه دارید، کف مشخصی دارید.
- وضع کل بازار. عرضهٔ اولیه در بازار صعودی اغلب با صف خرید باز می‌شود و در بازار خسته ممکن است زود به قیمت عرضه برگردد.
- اندازه و سهمیه. همان بخش قبل: عرضهٔ بزرگ سهمیهٔ بیشتری میدهد، ولی فروشندهٔ بالقوه هم بیشتر دارد.
اینکه آیا عرضه‌ها همیشه سود می‌دهند را با مثال در آیا عرضه اولیه‌ها همیشه سودآور هستند؟ بررسی کرده‌ام و زمان فروش را در بهترین زمان فروش سهام عرضه اولیه. این مطلب آموزشی است و توصیه به خرید یا فروش هیچ نمادی نیست.
فهرست کامل عرضههای اولیه را کجا ببینیم؟
همهٔ ۲۸۱ عرضهٔ این مقاله در صفحهٔ تقویم عرضه اولیه زیر بخش آرشیو آمده‌اند و آنجا می‌شود جست‌وجو و فیلترشان کرد:
- صفحهٔ تقویم عرضه اولیه را باز کنید. بالای صفحه عرضهٔ بعدی و شمارش معکوسش آمده است.
- پایین‌تر به بخش آرشیو بروید.
- سال (مثلاً ۱۴۰۴) یا صنعت را انتخاب کنید، یا نام نماد را جست‌وجو کنید.
- برای هر عرضه صنعت، تاریخ، بازار و روش، قیمت پایانی، ارزش عرضه و سهم عرضه‌شده از شرکت را می‌بینید.
برای ساعت دقیق سفارش‌گذاری روز عرضه هم ساعت عرضه اولیه را ببینید. قواعد عرضه، از سقف خرید تا ساعت و روش، هر بار با اطلاعیهٔ عرضه و پیام ناظر روز عرضه اعلام می‌شود و ممکن است عوض شود. پیش از سفارش همیشه همان اطلاعیهٔ رسمی را ببینید. پیش‌نویس اصلاح «دستورالعمل پذیرش، عرضه و نقل‌وانتقال اوراق بهادار در فرابورس» هم تا ۷ مهر ۱۴۰۵ به نظرخواهی گذاشته شده بود و اگر تصویب شود، ممکن است بخشی از این قواعد عوض شود.
سوالات متداول
بزرگ‌ترین عرضه اولیه تاریخ فرابورس کدام است؟
وسپهر (گروه مالی سپهر صادرات) در شهریور ۱۳۹۹ با حدود ۶٬۰۰۳ میلیارد تومان، یعنی حدود ۶ همت، ارزش معامله در بازهٔ عرضه. نفر دوم فجهان در شهریور ۱۴۰۰ با حدود ۲٬۲۰۰ میلیارد تومان است.
بزرگ‌ترین عرضه اولیه ۱۴۰۵ کدام بوده است؟
در فرابورس و تا ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، رانیز با حدود ۸۹۹ میلیارد تومان و بعد احیا با حدود ۸۷۷ میلیارد تومان. لبن (۲۱ شهریور) هنوز در گزارش رسمی نیامده و ممکن است از آن‌ها بزرگتر باشد. در بورس تهران، تابان از نظر حجم بزرگ‌ترین عرضهٔ ۱۴۰۵ گزارش شده است.
یک همت چند میلیارد تومان است؟
هر همت (هزار میلیارد تومان) برابر ۱٬۰۰۰ میلیارد تومان یا ۱۰٬۰۰۰ میلیارد ریال است. پس عرضهٔ ۶۰٬۰۳۰ میلیارد ریالی وسپهر حدود ۶ همت می‌شود.
در سال ۱۴۰۴ چند عرضه اولیه در فرابورس انجام شد؟
گزارش فرابورس برای ۱۴۰۴، ۲۲ ردیف دارد: ۱۴ عرضهٔ ترکیبی و ۸ گشایش نماد با حجم ناچیز. بزرگ‌ترین عرضهٔ ۱۴۰۴ هانیکو در ۲۲ آذر با حدود ۵۱۰ میلیارد تومان بود.
آیا عرضه اولیه بزرگتر سود بیشتری دارد؟
نه لزوماً. عرضهٔ بزرگ سهمیهٔ بیشتری به هر کد میدهد، اما سود به فاصلهٔ قیمت کشفشده با ارزش شرکت و حال بازار بستگی دارد، نه به اندازهٔ عرضه.
چرا سهم من از عرضه اولیه اینقدر کم است؟
چون سهمهای مرحلهٔ عمومی تقریباً مساوی بین کدها تقسیم میشوند و در ۱۴۰۵ معمولاً ۱٫۲ تا ۱٫۷ میلیون کد در هر عرضهٔ فرابورس شرکت کردهاند. مثلاً در ذرت ۱۳۸٫۶ میلیون سهم بین حدود ۱٫۲۱ میلیون کد تقسیم شد و به هر کد حداکثر ۱۱۵ سهم رسید.
آیا عرضههای بورس تهران هم در این رتبهبندی هستند؟
نه. این رتبهبندی فقط از گزارش عرضهٔ اولیهٔ فرابورس ساخته شده و عرضههای بورس تهران، مثل تابان، و پذیرهنویسی صندوقها در آن نیستند.
جمع‌بندی
اگر «بزرگ» را با پولی بسنجیم که در بازهٔ عرضه جابه‌جا شد، وسپهر با حدود ۶ همت بزرگ‌ترین عرضهٔ اولیهٔ تاریخ فرابورس است. این عدد محصول بازار داغ و موج کدهای تازهٔ ۱۳۹۹ بود. در ۱۴۰۵ رانیز و احیا بزرگ‌ترین عرضههای ثبت‌شدهٔ فرابورس‌اند، هر دو در میان ده عرضهٔ بزرگ تاریخ، و لبن احتمالاً پس از ثبت رسمی به آن‌ها می‌رسد. در بورس تهران هم تابان از نظر حجم بزرگ‌ترین عرضهٔ امسال گزارش شده است. از این جدول‌ها برای فهم اندازه و سهمیه استفاده کنید، نه برای پیش‌بینی سود. عرضهٔ بزرگ سهمیهٔ بیشتری به شما میدهد، اما سودش به قیمت کشفشده و حال بازار بستگی دارد.