دای (DAI) چیست؟ استیبل‌کوین غیرمتمرکز میکر به زبان ساده + فرق با تتر و USDS

دای (DAI) یک ارزِ دیجیتالِ ثابت است که قیمتش همیشه نزدیکِ یک دلار می‌ماند. فرقش با تتر این است که هیچ شرکتی پشتش دلار در بانک نگه نمی‌دارد. دای را مردم با گرو گذاشتنِ ارزهای دیجیتالِ دیگر می‌سازند و یک برنامهٔ خودکار روی شبکهٔ اتریوم آن را اداره می‌کند. سازندهٔ آن پروژهٔ میکر (MakerDAO) است که از سال ۲۰۲۴ اسمش را «اسکای» گذاشته است.

شاید بپرسید: «چطور چیزی که پشتش دلار نیست، یک دلار می‌ارزد؟» این دقیقاً همان پرسشی است که می‌خواهیم با هم قدم‌به‌قدم جوابش را پیدا کنیم. با یک مثالِ آشنا شروع می‌کنیم: گرو گذاشتنِ سکه برای وام.

دای به زبانِ ساده: وام با گرو گذاشتنِ سکه

خیلی از ما این صحنه را دیده‌ایم. کسی پول لازم دارد، ولی نمی‌خواهد سکه‌هایش را بفروشد. سکه را در صندوقِ قرض‌الحسنه گرو می‌گذارد و وام می‌گیرد. صندوق هم هیچ‌وقت به اندازهٔ کلِ ارزشِ سکه وام نمی‌دهد؛ کمتر می‌دهد تا اگر قیمت پایین آمد، ضرر نکند.

دای هم دقیقاً همین‌طور ساخته می‌شود. فقط به‌جای سکه، ارزِ دیجیتال گرو گذاشته می‌شود؛ مثلاً اتریوم. به‌جای صندوق، یک قراردادِ هوشمند کار را انجام می‌دهد؛ یعنی برنامه‌ای روی بلاک‌چین که خودش و بی کارمند، طبقِ قاعده‌های از پیش نوشته عمل می‌کند. و وامی که می‌گیرید، به‌جای تومان، دای است.

وقتی وام را با کمی کارمزد پس دادید، گروِ شما آزاد می‌شود و آن دای‌ها از بین می‌روند. پس دای در اصل «رسیدِ یک وامِ دلاری» است که پشتش وثیقه‌ای بیشتر از خودِ وام خوابیده است.

استیبل کوین دای در کدام دسته است؟

استیبل‌کوین یعنی ارزِ دیجیتالی که قیمتش بالا و پایین نمی‌رود و به چیزی مثلِ دلار گره خورده است. ولی همهٔ استیبل‌کوین‌ها به یک روش ثابت نمی‌مانند. جدولِ زیر سه روشِ اصلی را کنارِ هم گذاشته است.

سه نوعِ استیبل‌کوین و جایگاهِ دای

نوع	پشتوانه	چه کسی اداره می‌کند؟	نمونه
با پشتوانهٔ پولِ رسمی	دلار و اوراقِ قرضهٔ کوتاه‌مدت نزدِ یک شرکت	شرکتِ ناشر	تتر (USDT)، USDC
با پشتوانهٔ رمزارز	ارزهای دیجیتالی بیشتر از ارزشِ وام	قراردادِ هوشمند و رأیِ دارندگانِ توکنِ حاکمیتی	دای (DAI)، USDS
الگوریتمی	تقریباً هیچ؛ فقط یک فرمولِ عرضه و تقاضا	الگوریتم	UST شبکهٔ ترا (در سال ۲۰۲۲ فروپاشید)

دای در ردیفِ دوم است. پشتوانه دارد، ولی پشتوانه‌اش در یک حسابِ بانکی نیست؛ روی بلاک‌چین و جلوی چشمِ همه است. همین فرقش را با ماجرای ترا روشن می‌کند. آنجا پشتوانهٔ واقعی‌ای در کار نبود و وقتی اعتماد رفت، همه‌چیز در چند روز فروریخت.

میکر، اسکای و داستانِ دای در چند خط

دای در دسامبرِ ۲۰۱۷ روی شبکهٔ اتریوم به راه افتاد. اولش فقط اتر را به‌عنوانِ گرو می‌پذیرفت. از نوامبرِ ۲۰۱۹ نسخهٔ «چندوثیقه‌ای» آمد و دارایی‌های دیگر هم پذیرفته شدند.

پروژه را «میکردائو» اداره می‌کرد. دائو (DAO) یعنی سازمانی که مدیرعامل ندارد و تصمیم‌ها با رأیِ دارندگانِ یک توکن گرفته می‌شود. آن توکن MKR بود. نرخِ کارمزد، نوعِ وثیقه‌ها و حدِ وام را همین رأی‌دهندگان تعیین می‌کردند.

در اوتِ ۲۰۲۴ میکردائو اسمش را به اسکای (Sky) تغییر داد. یک استیبل‌کوینِ تازه به اسمِ USDS و یک توکنِ حاکمیتیِ تازه به اسمِ SKY هم معرفی شد. هر MKR را می‌شود با نرخِ ثابتِ ۱ به ۲۴٬۰۰۰ به SKY تبدیل کرد.

دای از بین نرفت. تا امروز هم معامله می‌شود و هر دای را می‌شود یک‌به‌یک و بی کارمزد (جز کارمزدِ شبکه) به USDS تبدیل کرد، و برعکس. پس اگر جایی خواندید «دای تمام شد»، دقیق نیست؛ دای و USDS دو شکلِ یک سیستم‌اند.

دای چطور ساخته می‌شود؟ قدم‌به‌قدم

ساختنِ دای همان گرفتنِ وام است. این قدم‌ها را ببینید:

1. بازکردنِ خزانه: کاربر یک «خزانه» (Vault) باز می‌کند. خزانه یعنی یک گاوصندوقِ شخصی درونِ قراردادِ هوشمند.
2. گذاشتنِ وثیقه: مثلاً مقداری اتریوم در خزانه می‌گذارد. این وثیقه قفل می‌شود.
3. گرفتنِ دای: سیستم اجازه می‌دهد کمتر از ارزشِ وثیقه دای بگیرد. این دای تازه ساخته می‌شود و به کیف پولِ او می‌رود.
4. استفاده: دای را خرج می‌کند، پس‌انداز می‌کند یا در جای دیگری به کار می‌گیرد.
5. بازپرداخت: هر وقت خواست، همان مقدار دای را به‌علاوهٔ کارمزدِ ثبات برمی‌گرداند.
6. آزادشدنِ وثیقه: دای‌های برگشتی سوزانده می‌شوند، یعنی برای همیشه از گردش بیرون می‌روند، و اتریومِ او آزاد می‌شود.

«کارمزدِ ثبات» (Stability Fee) همان سودِ وام است. سالانه حساب می‌شود و رأی‌دهندگانِ پروژه آن را بالا و پایین می‌برند. پس دای همیشه با یک بدهی به دنیا می‌آید و با پس دادنِ همان بدهی از بین می‌رود.

وثیقه‌گذاری بیش از حد؛ چرا ۱٬۵۰۰ دلار می‌دهید و ۱٬۰۰۰ دلار می‌گیرید؟

قیمتِ اتریوم ممکن است در یک روز ۲۰٪ پایین بیاید. اگر سیستم به اندازهٔ کلِ ارزشِ وثیقه وام می‌داد، با اولین ریزش پشتوانهٔ دای کم می‌آمد. برای همین همیشه وثیقه باید از وام بیشتر باشد. به این کار «وثیقه‌گذاری بیش از حد» می‌گویند.

بیایید با هم حساب کنیم. عددها فقط مثال‌اند؛ قیمتِ روزِ اتریوم را در صفحهٔ قیمتِ ارزهای دیجیتال ببینید.

• فرض کنید یک اتریوم ۳٬۰۰۰ دلار بیرزد و آن را گرو بگذارید.
• فرض کنید حداقلِ نسبتِ وثیقه ۱۵۰٪ باشد. یعنی ارزشِ وثیقه باید دست‌کم یک‌ونیم برابرِ وام بماند.
• پس بیشترین وامی که می‌توانید بگیرید ۲٬۰۰۰ دای است (۳٬۰۰۰ تقسیم بر ۱٫۵).

حالا دو آدمِ متفاوت را در نظر بگیرید. اولی محتاط است و فقط ۱٬۰۰۰ دای می‌گیرد. دومی حریص است و ۱٬۸۰۰ دای می‌گیرد.

مثال: قیمتِ خطرناکِ اتریوم برای دو وام‌گیرنده (حداقلِ نسبتِ فرضی ۱۵۰٪)

وام‌گیرنده	دایِ گرفته‌شده	نسبتِ وثیقهٔ اول	قیمتِ نقدشدن	چقدر ریزش تحمل می‌کند؟
محتاط	۱٬۰۰۰	۳۰۰٪	۱٬۵۰۰ دلار	۵۰٪
حریص	۱٬۸۰۰	۱۶۷٪	۲٬۷۰۰ دلار	فقط ۱۰٪

قیمتِ نقدشدن را این‌طور حساب کردیم: وام ضربِ در ۱٫۵. برای آدمِ حریص، ۱٬۸۰۰ ضربِ در ۱٫۵ می‌شود ۲٬۷۰۰ دلار. یعنی اگر اتریوم فقط ۱۰٪ پایین بیاید، وثیقه‌اش در خطر است. در بازارِ رمزارز، ۱۰٪ ریزش اتفاقِ یک بعدازظهرِ معمولی است.

نقدشدن (لیکوئید شدن) یعنی چه؟

اگر نسبتِ وثیقه از حداقل پایین‌تر برود، سیستم منتظرِ شما نمی‌ماند. وثیقه را در یک حراجِ خودکار می‌فروشد، بدهی را صاف می‌کند و یک جریمهٔ چنددرصدی هم برمی‌دارد. باقی‌مانده، اگر چیزی بماند، به شما برمی‌گردد. به این کار نقدشدن یا لیکوئید شدن می‌گویند.

این درست مثلِ صندوقی است که بگوید: «اگر قیمتِ سکه آن‌قدر پایین بیاید که دیگر وام را پوشش ندهد، سکه را می‌فروشیم.» پس اگر روزی خواستید با وثیقه دای بگیرید، توصیهٔ من این است که خیلی کمتر از سقف وام بگیرید. حاشیهٔ امن یعنی خواب راحت.

دای چطور قیمتش را ثابت نگه می‌دارد؟

وثیقهٔ اضافه فقط جلوی کم آمدنِ پشتوانه را می‌گیرد. ولی قیمتِ دای در بازار را عرضه و تقاضا تعیین می‌کند. اگر همه بخواهند دای بخرند، گران می‌شود؛ اگر همه بفروشند، ارزان. سیستم برای برگرداندنِ قیمت به یک دلار چند ابزار دارد.

۱. وقتی دای بالای یک دلار است

فرض کنید دای ۱٫۰۲ دلار معامله شود. هر کس خزانه دارد، انگیزه پیدا می‌کند دای بسازد و در بازار بفروشد؛ چون هر دای را ۱٫۰۲ دلار می‌فروشد و بعداً با یک دلار بدهی‌اش را صاف می‌کند. دایِ بیشتر وارد بازار می‌شود و قیمت پایین می‌آید. سیستم هم می‌تواند کارمزدِ ثبات را پایین بیاورد تا وام گرفتن ارزان‌تر و ساختنِ دای بیشتر شود.

۲. وقتی دای زیرِ یک دلار است

حالا برعکس. اگر دای ۰٫۹۸ دلار شود، وام‌گیرنده‌ها می‌توانند دای را ارزان بخرند و بدهیِ یک‌دلاری‌شان را با آن صاف کنند. دای‌ها سوزانده می‌شوند، عرضه کم می‌شود و قیمت بالا می‌رود. سیستم هم می‌تواند کارمزدِ ثبات یا نرخِ پس‌انداز را بالا ببرد تا نگه داشتنِ دای جذاب‌تر شود.

۳. ماژولِ تثبیتِ قیمت (PSM)

این ابزار بعد از سال ۲۰۲۰ اضافه شد. کارش ساده است: هر کس بخواهد، می‌تواند USDC بدهد و تقریباً یک‌به‌یک دای بگیرد، یا برعکس. مثلِ صرافی‌ای است که همیشه یک نرخِ ثابت اعلام می‌کند. همین باعث می‌شود قیمتِ دای خیلی از یک دلار دور نشود. ولی همان‌طور که جلوتر می‌گوییم، این ابزار یک هزینهٔ پنهان هم دارد.

۴. اوراکل؛ چشمِ سیستم

قراردادِ هوشمند خودش نمی‌داند امروز اتریوم چند است. یک نفر باید قیمت را از بیرون برایش بیاورد. به این خبررسان اوراکل می‌گویند. میکر چند منبعِ مستقل را جمع می‌کرد و قیمت را با کمی تأخیر به سیستم می‌داد تا یک قیمتِ غلطِ لحظه‌ای کسی را بی‌دلیل نقد نکند. پس اگر اوراکل خراب شود، کلِ حسابِ وثیقه‌ها خراب می‌شود؛ برای همین روی آن خیلی حساسیت هست.

پس ثباتِ دای به یک ابزار وابسته نیست. وثیقهٔ اضافه، نقدشدن، کارمزد، نرخِ پس‌انداز و ماژولِ تثبیت با هم کار می‌کنند.

نرخ پس‌انداز دای (DSR) و sDAI چیست؟

نرخِ پس‌اندازِ دای مثلِ سودِ سپردهٔ بانکی است، ولی روی بلاک‌چین. هر کس دای‌اش را در قراردادِ پس‌انداز بگذارد، سود می‌گیرد. این سود از کارمزدهایی می‌آید که وام‌گیرنده‌ها می‌پردازند و از درآمدِ دارایی‌هایی که پشتوانهٔ سیستم‌اند.

نسخهٔ توکنیِ این سپرده sDAI است. یعنی رسیدی که نشان می‌دهد چند دای سپرده گذاشته‌اید و ارزشش با گذشتِ زمان کم‌کم بیشتر می‌شود. بعد از تغییر نام، نرخِ تازه‌ای به اسمِ نرخِ پس‌اندازِ اسکای (SSR) برای USDS آمد و رسیدش sUSDS است. طبقِ اطلاعاتِ منتشرشده تا مهرِ ۱۴۰۵، نسخهٔ دای هم هنوز کار می‌کند، ولی بیشترِ پول‌ها به نسخهٔ تازه رفته‌اند.

این نرخ ثابت نیست. رأی‌دهندگانِ پروژه آن را تغییر می‌دهند و در سال‌های مختلف از نزدیکِ صفر تا چند درصد بوده است. پس عددی را که در یک مقالهٔ قدیمی دیدید، ملاک نگیرید. یک نکتهٔ مهم هم یادتان باشد: این سود به دلار است، نه به تومان؛ با سودِ سپردهٔ ریالیِ بانک مستقیم قابلِ مقایسه نیست.

پشتوانهٔ دای امروز چیست؟

در مقاله‌های قدیمی می‌خوانید که پشتوانهٔ دای فقط اتریوم است. آن حرف مالِ سال‌های اول است. امروز پشتوانهٔ سیستم سه بخشِ اصلی دارد:

• رمزارزها: اتریوم، اتریومِ استیک‌شده و چند دارایی دیگر.
• استیبل‌کوین‌های متمرکز: به‌خصوص USDC که از راهِ ماژولِ تثبیت وارد شده است.
• دارایی‌های دنیای واقعی (RWA): بیشتر اوراقِ قرضهٔ کوتاه‌مدتِ خزانه‌داری آمریکا که از راهِ شرکت‌های واسطه نگه داشته می‌شوند.

طبقِ گزارش‌های سالِ ۲۰۲۶، سهمِ بزرگی از پشتوانه را USDC و اوراقِ خزانه تشکیل می‌دهند و رمزارزها دیگر بخشِ اصلی نیستند. این ترکیب مدام عوض می‌شود. پس تصویرِ «دای یعنی فقط اتریومِ قفل‌شده» دیگر درست نیست.

فرق دای با تتر چیست؟

این پرسشی است که بیشتر از همه می‌شنوم. هر دو قرار است یک دلار بیرزند، ولی راهشان فرق دارد. جدولِ زیر تتر، USDC و دای را کنارِ هم گذاشته است.

مقایسهٔ دای با تتر و USDC

ویژگی	دای (DAI)	تتر (USDT)	USDC
ناشر	قراردادِ هوشمند، با رأیِ دارندگانِ توکن	یک شرکت	یک شرکت
پشتوانه	ترکیبی از رمزارز، USDC و اوراقِ خزانه	بیشتر اوراقِ خزانه، نقد و دارایی‌های دیگر	نقد و اوراقِ خزانه
شفافیت	وثیقه‌ها روی بلاک‌چین دیده می‌شوند	گزارشِ دوره‌ایِ خودِ شرکت	گزارشِ دوره‌ایِ خودِ شرکت
امکانِ مسدودکردنِ دارایی توسطِ ناشر	در قراردادِ دای پیش‌بینی نشده	دارد	دارد
شبکه‌ها	بیشتر اتریوم و چند شبکهٔ سازگار	شبکه‌های زیاد	شبکه‌های زیاد
اندازهٔ بازار	کوچک‌تر (چند میلیارد دلار، همراهِ USDS)	بزرگ‌ترینِ استیبل‌کوین‌ها	دومِ بازار
بیشترین کاربرد	دیفای و وام	معامله و جابه‌جایی	معامله و پرداخت

خلاصهٔ جدول این است: تتر و USDC به اعتماد به یک شرکت تکیه دارند. دای به اعتماد به یک برنامه و رأی‌دهندگانش تکیه دارد. هیچ‌کدام بی‌ریسک نیست؛ ریسک‌ها فقط جنسشان فرق می‌کند.

فرق دای و USDS؛ کدام را نگه داریم؟

USDS را می‌شود نسخهٔ تازهٔ دای دانست. پشتوانهٔ هر دو یک استخرِ مشترک است و تبدیلشان به هم یک‌به‌یک است. فرق‌ها بیشتر در جزئیات است.

دای در برابرِ USDS

ویژگی	دای	USDS
سالِ آغاز	۲۰۱۷	۲۰۲۴
توکنِ رأی‌دهی	MKR (قابلِ تبدیل به SKY)	SKY
نرخِ پس‌انداز	DSR با رسیدِ sDAI	SSR با رسیدِ sUSDS
پذیرش در برنامه‌های دیفای	بسیار گسترده و قدیمی	رو به افزایش
تبدیل به دیگری	یک‌به‌یک	یک‌به‌یک

وقتی USDS معرفی شد، بحث‌هایی دربارهٔ اختیاراتِ بیشترِ گردانندگان در قراردادِ تازه پیش آمد و بعضی کاربرانِ قدیمی ترجیح دادند همان دای را نگه دارند. پس انتخاب بیشتر سلیقه‌ای است: اگر برنامه‌ای که با آن کار می‌کنید فقط یکی از این دو را می‌پذیرد، همان را نگه دارید.

دای همیشه یک دلار مانده؟ دو امتحانِ سخت

نه. دای چند بار از یک دلار فاصله گرفته و برگشته است. دو اتفاق از همه مهم‌ترند و هر کدام یک درس دارند.

پنجشنبهٔ سیاه، اسفندِ ۱۳۹۸ (مارسِ ۲۰۲۰): قیمتِ اتریوم در یک روز به‌شدت ریخت. شبکه شلوغ شد و حراج‌های نقدشدن درست کار نکردند. بعضی وثیقه‌ها تقریباً مجانی فروخته شدند و سیستم کسری آورد. در همان روزها دای حتی بالاتر از یک دلار رفت، چون همه برای صاف کردنِ بدهی دنبالِ دای بودند. درسش این بود که وثیقهٔ فقط‌رمزارزی در روزِ وحشت کافی نیست. بعد از همین ماجرا USDC به پشتوانه‌ها اضافه شد.

مارسِ ۲۰۲۳ (اسفندِ ۱۴۰۱): یک بانکِ آمریکایی ورشکست شد و بخشی از ذخیرهٔ USDC در آن گیر افتاد. قیمتِ USDC چند روز زیرِ یک دلار رفت و دای هم، چون بخشِ بزرگی از پشتوانه‌اش USDC بود، همراهش تا حدودِ ۰٫۹ دلار پایین آمد. بعد از اینکه نگرانی برطرف شد، هر دو برگشتند. درسش این بود که دای فقط به اندازهٔ ضعیف‌ترین پشتوانه‌اش محکم است.

پس اینکه در بعضی متن‌ها می‌خوانید «دای کاملاً غیرمتمرکز است و هیچ‌کس کنترلش نمی‌کند»، اغراق است. من هم در نسخهٔ قدیمِ همین مقاله همین را نوشته بودم و باید درستش کنم. دای از تتر غیرمتمرکزتر است، ولی به شرکت‌ها و بانک‌های آمریکایی هم بی‌ربط نیست.

ریسک‌های ارز دای را بشناسید

هر دارایی‌ای که «ثابت» به نظر می‌رسد، ریسک‌هایی دارد که در روزهای آرام دیده نمی‌شوند. این‌ها مهم‌ترین ریسک‌های دای‌اند:

• ریسکِ قراردادِ هوشمند: اگر در کدِ برنامه اشکالی پیدا شود، ممکن است پول‌ها در خطر بیفتند. کدِ میکر سال‌ها بررسی شده، ولی «سال‌ها سالم بوده» با «هرگز خراب نمی‌شود» یکی نیست.
• ریسکِ پشتوانهٔ متمرکز: سهمِ بزرگِ USDC و اوراقِ خزانه یعنی اتفاقی در آن طرف می‌تواند به دای هم برسد.
• ریسکِ حاکمیت: تصمیم‌ها با رأیِ دارندگانِ توکن است و چند دارندهٔ بزرگ می‌توانند وزنِ زیادی داشته باشند.
• ریسکِ نقدشدن برای وام‌گیرنده: اگر خودتان با وثیقه دای بگیرید، ریزشِ تند می‌تواند وثیقه‌تان را از دستتان بگیرد.
• ریسکِ نرخِ ارز برای ما ایرانی‌ها: دای به دلار گره خورده، نه به تومان. سود و زیانِ واقعیِ شما به قیمتِ دلار در بازارِ داخل هم بستگی دارد که در صفحهٔ قیمتِ دلار می‌بینید.

پس دای را «جایگزینِ بی‌خطرِ دلارِ کاغذی» ندانید. ابزاری است با مزیت‌ها و ریسک‌های خودش.

دای به چه کاری می‌آید؟

بیشترِ کاربردِ دای در دیفای است؛ یعنی برنامه‌های مالی‌ای که روی بلاک‌چین و بی بانک کار می‌کنند. چند کاربردِ رایج:

• وام گرفتن بدون فروختن: کسی که اتریوم دارد و نمی‌خواهد بفروشد، با گرو گذاشتنش دای می‌گیرد. دربارهٔ این روش در مقالهٔ دریافتِ وام با ارزهای دیجیتال بیشتر نوشته‌ایم.
• پس‌انداز به دلار: با نرخِ پس‌انداز، روی دای سودِ دلاری گرفته می‌شود.
• واحدِ حساب در دیفای: خیلی از استخرهای نقدینگی و بازارهای وام، قیمت‌ها را به دای حساب می‌کنند.
• جای امن در روزهای پرنوسان: معامله‌گرِ رمزارز در روزِ ریزش، دارایی‌اش را موقتاً به یک استیبل‌کوین تبدیل می‌کند تا از نوسان دور بماند.

دای را کجا نگه داریم؟

دای یک توکن روی شبکهٔ اتریوم است، با استانداردِ ERC-20. یعنی هر کیف پولی که توکن‌های اتریوم را پشتیبانی کند، دای را هم نگه می‌دارد. کیف پول‌های نرم‌افزاری مثلِ متامسک برای کارِ روزمره راحت‌اند. کیف پول‌های سخت‌افزاری مثلِ لجر برای مبلغِ بزرگ امن‌ترند، چون کلیدِ خصوصی هیچ‌وقت به اینترنت وصل نمی‌شود.

یک نکتهٔ عملی هم هست. برای جابه‌جا کردنِ دای روی اتریوم باید کارمزدِ شبکه را با اتر بپردازید. پس همیشه کمی اتر در همان کیف پول نگه دارید؛ وگرنه دای دارید ولی نمی‌توانید تکانش بدهید، مثلِ ماشینی که بنزین ندارد.

اشتباه‌های رایج دربارهٔ دای

این چک‌لیست را پیش از هر کاری با دای مرور کنید:

• شبکه را اشتباه نگیرید. دای روی چند شبکه هست. اگر روی شبکه‌ای بفرستید که مقصد پشتیبانی نمی‌کند، ممکن است دارایی گم شود.
• دای را با توکن‌های هم‌نام قاطی نکنید. توکن‌های تقلبی با همین اسم ساخته می‌شوند. نشانیِ قراردادِ رسمی را از منبعِ معتبر چک کنید.
• دای و MKR را یکی ندانید. دای ثابت است؛ MKR و SKY توکنِ رأی‌دهی‌اند و قیمتشان مثلِ هر رمزارزِ دیگری بالا و پایین می‌رود.
• اگر وام می‌گیرید، تا سقف نروید. حاشیهٔ امنِ بزرگ بگذارید و قیمتِ نقدشدنِ خودتان را بدانید.
• سودِ دلاری را با سودِ تومانی مقایسه نکنید. این دو در دو دنیای جدا حساب می‌شوند.
• «ثابت» را با «بی‌ریسک» یکی نکنید. دو ماجرای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۳ نشان داد که ثبات هم امتحان پس می‌دهد.

سوالات متداول

جمع‌بندی

دای یک دلارِ دیجیتال است که از دلِ وام به دنیا می‌آید. کسی وثیقه‌ای بیشتر از وام گرو می‌گذارد، دای می‌گیرد، و وقتی وام را پس داد، آن دای از بین می‌رود. چند سازوکارِ خودکار هم قیمتش را نزدیکِ یک دلار نگه می‌دارند. پروژهٔ سازنده‌اش حالا اسمش اسکای است و نسخهٔ تازه‌ای به اسمِ USDS هم کنارش آمده، ولی دای هنوز زنده است.

دای از تتر شفاف‌تر و غیرمتمرکزتر است، ولی بی‌ریسک نیست و به پشتوانه‌های متمرکز هم تکیه دارد. پس اگر روزی خواستید با دای کار کنید، اول این سه را بدانید: پشتوانه‌اش امروز چیست، روی کدام شبکه است، و اگر وام می‌گیرید، قیمتِ نقدشدنِ شما کجاست. تصمیمِ نهایی با خودتان.