فاندینگ ریت چیست؟ نرخ تأمین مالی در قراردادهای دائمی به زبان ساده
فهرست مطالب۱۴ بخش
- قرارداد دائمی چیست و چرا به فاندینگ ریت نیاز دارد؟
- فاندینگ ریت مثبت یعنی چه؟ منفی یعنی چه؟
- فاندینگ ریت چند وقت یک بار پرداخت میشود؟
- فاندینگ ریت چطور محاسبه میشود؟
- بیایید با هم حساب کنیم: فاندینگ ریت با اهرم چه می‌کند؟
- فاندینگ ریت و لیکوئید شدن: رابطه‌ای که کمتر کسی می‌گوید
- از فاندینگ ریت چطور برای تحلیل بازار استفاده کنیم؟
- ۱. فاندینگ خیلی مثبت: بازار بیش از حد خوش‌بین است
- ۲. فاندینگ خیلی منفی: بازار بیش از حد ترسیده است
- ۳. فاندینگ را تنها نخوانید؛ کنارِ اوپن اینترست ببینید
- فاندینگ ریت را کجا ببینیم؟ کوین گلس و سایت‌های مشابه
- قرارداد دائمی، فیوچرزِ سررسیددار و اسپات چه فرقی دارند؟
- آیا میشود از فاندینگ ریت سود گرفت؟
- پنج اشتباهِ رایج دربارهٔ فاندینگ ریت
- چک‌لیستِ پیش از باز کردنِ پوزیشن در قرارداد دائمی
- سوالات متداول
- جمع‌بندی
فاندینگ ریت (Funding Rate) یا نرخ تأمین مالی، پولی است که در قراردادهای دائمیِ ارز دیجیتال، هر چند ساعت یک بار، بین خریداران و فروشندگان جابه‌جا میشود. اگر نرخ مثبت باشد، لانگها به شورتها می‌پردازند؛ اگر منفی باشد، برعکس. کارش این است که قیمتِ قرارداد از قیمتِ واقعیِ بازار دور نشود.
این عدد کوچک به نظر می‌رسد، مثلاً یک صدمِ درصد. ولی دو چیز در آن پنهان است. اول، هزینه‌ای که اگر حواس‌تان نباشد، آرام‌آرام سرمایه‌تان را می‌خورد. دوم، یک دماسنج که نشان می‌دهد بیشترِ معامله‌گرها امیدوارند یا ترسیده‌اند. در این راهنما هر دو را با مثالِ ساده باز می‌کنیم.
قرارداد دائمی چیست و چرا به فاندینگ ریت نیاز دارد؟
برای فهمیدنِ فاندینگ ریت، اول باید بدانیم قرارداد دائمی (پرپچوال، Perpetual) چیست. قرارداد دائمی نوعی قراردادِ آتی است که تاریخِ سررسید ندارد. یعنی می‌توانید روی بالا رفتن یا پایین آمدنِ قیمتِ بیت‌کوین معامله کنید، بی آنکه خودِ بیت‌کوین را بخرید و بی آنکه روزی قرارداد تمام شود.
در معاملات فیوچرز معمولی، قرارداد یک موعد دارد. روزِ موعد، قیمتِ قرارداد ناچار به قیمتِ بازارِ نقد (اسپات) می‌رسد و حساب‌ها تسویه میشود. همین موعد، دو قیمت را به هم نزدیک نگه می‌دارد. ولی قرارداد دائمی موعد ندارد. پس چه چیزی جلوی فاصله گرفتنِ قیمتش را از بازارِ واقعی بگیرد؟ جواب همین فاندینگ ریت است.
یک تشبیه کمک می‌کند. یک قایق را در نظر بگیرید که همه یک طرفش نشسته‌اند. قایق کج میشود. برای اینکه صاف شود، قرار می‌گذاریم هر کس در طرفِ شلوغ نشسته، به کسانی که طرفِ خلوت نشسته‌اند پول بدهد. این‌طوری عده‌ای وسوسه می‌شوند جایشان را عوض کنند و قایق دوباره صاف میشود. فاندینگ ریت همان پولی است که طرفِ شلوغ به طرفِ خلوت می‌دهد.
پس فاندینگ ریت یک کارمزد برای صرافی نیست؛ پولی است که معامله‌گرها به هم میدهند تا قیمتِ قرارداد دائمی به قیمتِ اسپات بچسبد.
فاندینگ ریت مثبت یعنی چه؟ منفی یعنی چه؟
اول دو اصطلاح را معنا کنیم. لانگ یعنی معامله‌ای که از بالا رفتنِ قیمت سود می‌کند. شورت یعنی معامله‌ای که از پایین آمدنِ قیمت سود می‌کند. اگر با این دو آشنا نیستید، مقالهٔ پوزیشن لانگ و شورت چیست را ببینید.
- فاندینگ ریت مثبت: قیمتِ قرارداد دائمی بالاتر از قیمتِ اسپات است. یعنی خریدارها بیشتر و پرشورترند. پس لانگها به شورتها پول میدهند. این کار خریدن را کمی گران‌تر و فروختن را کمی جذاب‌تر می‌کند تا قیمت پایین بیاید و به اسپات برسد.
- فاندینگ ریت منفی: قیمتِ قرارداد پایینتر از اسپات است. یعنی فروشندهها دست بالا را دارند. پس شورتها به لانگها پول میدهند.
- نزدیک به صفر یا روی نرخِ پایه: دو طرف تقریباً متعادل‌اند و هزینه ناچیز است.
یک نکتهٔ ظریف هم هست. در بیشترِ صرافیها، حتی وقتی بازار کاملاً آرام است، فاندینگ ریت دقیقاً صفر نمی‌شود و روی یک عددِ کوچکِ مثبت، معمولاً ۰٫۰۱٪ در هر دورهٔ ۸ ساعته، می‌ایستد. دلیلش را در بخشِ فرمول می‌بینیم. پس فاندینگ ریتِ مثبتِ کم، به‌تنهایی نشانهٔ خوش‌بینی نیست؛ حالتِ عادیِ بازار است.
فاندینگ ریت چند وقت یک بار پرداخت میشود؟
در بیشترِ قراردادهای دائمی، فاندینگ هر ۸ ساعت یک بار تسویه میشود؛ یعنی سه بار در شبانه‌روز. ولی این قاعدهٔ ثابتی نیست. بعضی قراردادها هر ۴ ساعت یا حتی هر ساعت تسویه می‌شوند، و صرافیها گاهی در روزهای پرنوسان فاصله را کوتاه‌تر می‌کنند. برای همین، همیشه در صفحهٔ همان قرارداد نگاه کنید. معمولاً یک شمارشِ معکوس کنارِ نرخ هست که می‌گوید تا تسویهٔ بعدی چقدر مانده.
دو نکتهٔ عملی را به خاطر بسپارید:
- فقط لحظهٔ تسویه مهم است. اگر درست در لحظهٔ تسویه پوزیشنِ باز داشته باشید، فاندینگ میدهید یا می‌گیرید. اگر یک دقیقه قبلش ببندید، نه چیزی میدهید نه چیزی می‌گیرید. یعنی این هزینه مثل اجارهٔ روزشمار نیست؛ مثل عوارضِ یک ایستگاه است که فقط اگر لحظهٔ رد شدن داخلِ ماشین باشید، می‌پردازید.
- نرخِ نمایش‌داده‌شده معمولاً «پیش‌بینی» است. عددی که پیش از تسویه می‌بینید، تخمینِ نرخِ دورهٔ بعد است و تا لحظهٔ تسویه میتواند عوض شود. نرخِ قطعی همان است که در لحظهٔ تسویه ثبت میشود.
فاندینگ ریت چطور محاسبه میشود؟
جوابِ کوتاه: مبلغی که میدهید یا می‌گیرید از این فرمول درمی‌آید:
مبلغِ فاندینگ = ارزشِ کلِ پوزیشن × فاندینگ ریت
مهم‌ترین کلمه در این فرمول «ارزشِ کلِ پوزیشن» است، نه پولی که خودتان گذاشته‌اید. این همان جایی است که خیلی‌ها غافلگیر می‌شوند و جلوتر با عدد نشانش میدهم.
خودِ نرخ هم از دو تکه ساخته میشود. فرمولِ رایج در بیشترِ صرافیها تقریباً این است:
فاندینگ ریت = شاخصِ پریمیوم + تعدیلِ نرخِ بهره (محدود به بازهٔ مثبت و منفیِ ۰٫۰۵٪)
- شاخص پریمیوم (Premium Index): یعنی قیمتِ قرارداد دائمی چند درصد بالاتر یا پایینتر از شاخص قیمت اسپات است. شاخصِ اسپات میانگینِ قیمت در چند بازارِ نقد است. پریمیوم در طولِ دوره مدام اندازه گرفته و میانگین میشود تا یک معاملهٔ بزرگِ لحظه‌ای نتواند نرخ را دست‌کاری کند.
- نرخ بهره: یک عددِ ثابت است که در بیشترِ صرافیها ۰٫۰۱٪ برای هر دورهٔ ۸ ساعته گذاشته شده. این همان دلیلی است که نرخ در بازارِ آرام روی ۰٫۰۱٪ می‌ایستد، نه صفر.
- سقف و کف: هر صرافی برای هر دوره یک سقف هم دارد تا نرخ در روزهای دیوانه‌وار از کنترل خارج نشود. این سقف از قراردادی به قرارداد دیگر فرق می‌کند.
لازم نیست این فرمول را حفظ کنید؛ صرافی خودش حساب می‌کند. همین که بدانید نرخ از «فاصلهٔ قیمتِ قرارداد با اسپات» می‌آید، کافی است. پس هر چه این فاصله بیشتر، فاندینگ ریت بزرگ‌تر.
بیایید با هم حساب کنیم: فاندینگ ریت با اهرم چه می‌کند؟
فرض کنیم ۱۰۰ تتر سرمایه دارید و با اهرمِ ۱۰ برابر یک پوزیشنِ لانگ باز میکنید. اهرم یعنی با پولِ کم، معامله‌ای چند برابرِ پولِ خودتان باز کنید. پس ارزشِ کلِ پوزیشنِ شما ۱٬۰۰۰ تتر است، نه ۱۰۰ تتر. (عددها مثال‌اند.)
- نرخِ عادی، ۰٫۰۱٪: در هر تسویه ۱٬۰۰۰ × ۰٫۰۰۰۱ = ۰٫۱ تتر میدهید. روزی سه تسویه یعنی ۰٫۳ تتر. در یک ماه حدودِ ۹ تتر میشود؛ یعنی ۹٪ِ سرمایهٔ خودتان، فقط برای باز نگه داشتنِ پوزیشن.
- نرخِ داغ، ۰٫۰۵٪: در هر تسویه ۰٫۵ تتر، روزی ۱٫۵ تتر، و در ده روز ۱۵ تتر. یعنی ۱۵٪ِ سرمایه‌تان در ده روز رفته، حتی اگر قیمت یک قدم هم تکان نخورده باشد.
- نرخِ خیلی داغ، ۰٫۱٪: در هر تسویه ۱ تتر، روزی ۳ تتر. در حدودِ یک ماه، ۹۰٪ِ سرمایه‌تان فقط صرفِ فاندینگ شده.
جدولِ زیر همین حساب را کنارِ هم می‌گذارد تا اثرِ اهرم روشن‌تر دیده شود. فرض این است که سرمایهٔ شما ۱۰۰ تتر است و نرخ در تمامِ مدت ثابت می‌ماند.
| اهرم | ارزشِ پوزیشن | نرخ ۰٫۰۱٪ | نرخ ۰٫۰۵٪ | نرخ ۰٫۱٪ |
|---|---|---|---|---|
| بدونِ اهرم (۱ برابر) | ۱۰۰ تتر | ۰٫۹ تتر (۰٫۹٪) | ۴٫۵ تتر (۴٫۵٪) | ۹ تتر (۹٪) |
| ۵ برابر | ۵۰۰ تتر | ۴٫۵ تتر (۴٫۵٪) | ۲۲٫۵ تتر (۲۲٫۵٪) | ۴۵ تتر (۴۵٪) |
| ۱۰ برابر | ۱٬۰۰۰ تتر | ۹ تتر (۹٪) | ۴۵ تتر (۴۵٪) | ۹۰ تتر (۹۰٪) |
| ۲۰ برابر | ۲٬۰۰۰ تتر | ۱۸ تتر (۱۸٪) | ۹۰ تتر (۹۰٪) | بیشتر از کلِ سرمایه |
درصدِ داخلِ پرانتز، سهمِ این هزینه از سرمایهٔ خودِ شماست. می‌بینید؟ نرخ همان است، ولی هر چه اهرم بالاتر برود، همان نرخِ کوچک تکهٔ بزرگ‌تری از پولِ شما را می‌برد. برای همین است که می‌گویم فاندینگ ریت را کنارِ اهرم در معاملات ارز دیجیتال بفهمید، نه جدا از آن.
فاندینگ ریت و لیکوئید شدن: رابطه‌ای که کمتر کسی می‌گوید
لیکوئید چیست؟ لیکوئید شدن (لیکوییدیشن) یعنی صرافی پوزیشنِ شما را به‌زور می‌بندد، چون ضررتان به اندازهٔ پولی رسیده که پای معامله گذاشته‌اید. آن پول را «وجهِ تضمین» یا مارجین می‌گویند.
فاندینگ معمولاً از همین وجهِ تضمین کم میشود. پس هر بار که فاندینگ میدهید، پولِ پشتوانهٔ پوزیشن‌تان کمی آب می‌رود و قیمتِ لیکوئید شدن کمی به قیمتِ فعلی نزدیکتر میشود. مثلِ لیوانی که هر چند ساعت یک قطره از تهش نشت می‌کند؛ اول به چشم نمی‌آید، ولی یک روز می‌بینید نیمه‌خالی است.
این خطر بیشتر در حالتِ «ایزوله» است؛ یعنی وقتی برای هر پوزیشن یک وجهِ تضمینِ جدا گذاشته‌اید. معامله‌گری که با اهرمِ بالا و وجهِ تضمینِ کم، چند روز پوزیشن را باز می‌گذارد، ممکن است بی آنکه قیمت حرکتِ بزرگی کرده باشد، به لبهٔ لیکوئید شدن برسد. پس اگر قصدِ نگه داشتنِ طولانی دارید، هم اهرم را پایین بیاورید و هم حد ضرر را از اول مشخص کنید.
از فاندینگ ریت چطور برای تحلیل بازار استفاده کنیم؟
جدا از هزینه، فاندینگ ریت یک دماسنجِ احساسات بازار است. چون نشان می‌دهد معاملهگرهای اهرمی بیشتر روی کدام طرف شرط بسته‌اند. ولی دماسنج تب را نشان می‌دهد، نمی‌گوید فردا چه میشود. با این نگاه بخوانیدش.
۱. فاندینگ خیلی مثبت: بازار بیش از حد خوش‌بین است
وقتی نرخ چند دوره پشتِ سرِ هم خیلی بالاتر از نرخِ پایه است، یعنی خیلی‌ها با اهرم لانگ گرفته‌اند و حاضرند برایش پول هم بدهند. این حالت را «شلوغیِ لانگ» می‌گویند. خطرش این است که با یک ریزشِ کوچک، لانگ‌های اهرمی پشتِ سرِ هم لیکوئید شوند. فروشِ اجباریِ آن‌ها قیمت را پایینتر می‌برد و موجی از لیکوئید شدن راه می‌افتد. به این، «لانگ اسکوئیز» یا تخلیهٔ لانگها می‌گویند.
۲. فاندینگ خیلی منفی: بازار بیش از حد ترسیده است
برعکس، وقتی نرخ عمیقاً منفی است، یعنی شورتها زیادند و حاضرند پول بدهند تا شورت بمانند. در این حالت یک جهشِ کوچکِ قیمت میتواند شورتها را مجبور به بستن کند. بستنِ شورت یعنی خرید؛ پس قیمت بالاتر می‌رود. به این «شورت اسکوئیز» می‌گویند. خیلی از جهشهای تند، از دلِ همین فاندینگ‌های منفی بیرون آمده‌اند.
۳. فاندینگ را تنها نخوانید؛ کنارِ اوپن اینترست ببینید
اوپن اینترست (Open Interest) یعنی مجموعِ قراردادهایی که الان باز هستند و هنوز بسته نشده‌اند. این عدد می‌گوید چقدر پول پای این شرط آمده. جدولِ زیر چهار حالتِ رایج را خلاصه می‌کند.
| وضعیت | معنای احتمالی | حواس‌تان باشد |
|---|---|---|
| قیمت بالا می‌رود، فاندینگ کمی مثبت، اوپن اینترست آرام | رشدِ سالم‌تر، بیشتر با خریدِ نقدی | نشانهٔ خطرِ خاصی نیست |
| قیمت بالا می‌رود، فاندینگ خیلی مثبت، اوپن اینترست تند بالا می‌رود | رشد با اهرم و هیجان سوخت‌گیری می‌کند | خطرِ لانگ اسکوئیز بالاست |
| قیمت پایین می‌آید، فاندینگ خیلی منفی، اوپن اینترست بالا | شورتها شلوغ شده‌اند | احتمالِ شورت اسکوئیز و جهشِ ناگهانی |
| قیمت پایین می‌آید ولی فاندینگ هنوز مثبت است | لانگها با وجودِ ریزش امیدوار مانده‌اند | اگر ریزش ادامه پیدا کند، لیکوئید شدنِ لانگها شتابش می‌دهد |
پس بهترین کاربردِ فاندینگ ریت هشدار است، نه سیگنالِ خرید و فروش. بازار میتواند روزها و هفته‌ها با فاندینگِ مثبت بالا برود. کسی که فقط به خاطرِ فاندینگِ بالا شورت بگیرد، ممکن است هم ضرر کند و هم فاندینگ بدهد. توصیهٔ من این است که فاندینگ را یکی از چند عدد ببینید، کنارِ روند، حجم و شاخص ترس و طمع.
فاندینگ ریت را کجا ببینیم؟ کوین گلس و سایت‌های مشابه
هر صرافی که قرارداد دائمی دارد، فاندینگ ریتِ فعلی، نرخِ پیش‌بینی‌شده و زمانِ تسویهٔ بعدی را در صفحهٔ همان قرارداد نشان می‌دهد. معمولاً بخشی به اسمِ تاریخچهٔ فاندینگ هم هست که نرخ‌های گذشته را فهرست می‌کند.
ولی نرخِ یک صرافی تصویرِ کامل نیست. برای دیدنِ تصویرِ کلی، سایت‌های تحلیلِ داده مثل کوین گلس (CoinGlass) فاندینگ ریتِ ارزهای مختلف را از بازارهای گوناگون جمع می‌کنند و کنارِ اوپن اینترست و آمارِ لیکوئید شدن نشان میدهند. ابزارهای داده‌محورِ دیگری هم هستند که در مقاله‌های آشنایی با کریپتوکوانت و آشنایی با گلسنود معرفی کرده‌ایم.
موقعِ نگاه کردن، این چند نکته را چک کنید:
- نرخ برای چه دوره‌ای است؟ ۰٫۰۵٪ در هر ۸ ساعت با ۰٫۰۵٪ در هر ساعت زمین تا آسمان فرق دارد.
- میانگینِ چند بازار است یا فقط یکی؟ یک بازارِ کوچک ممکن است عددِ پرت نشان دهد.
- آیا این عدد چند دوره ادامه داشته، یا فقط یک جهشِ یک‌باره است؟ عددِ پایدار معنادارتر است.
- قیمتِ لحظه‌ایِ خودِ ارز را هم کنارش ببینید؛ مثلاً در صفحهٔ قیمت ارزهای دیجیتال امروز.
قرارداد دائمی، فیوچرزِ سررسیددار و اسپات چه فرقی دارند؟
شاید بپرسید این‌ها چه ربطی به هم دارند. جدولِ زیر سه راهِ معامله را کنارِ هم می‌گذارد تا جای فاندینگ ریت روشن شود.
| ویژگی | اسپات (نقدی) | فیوچرزِ سررسیددار | قرارداد دائمی |
|---|---|---|---|
| مالکیتِ خودِ ارز | بله | نه، فقط قرارداد | نه، فقط قرارداد |
| تاریخِ سررسید | ندارد | دارد | ندارد |
| چه چیزی قیمت را به اسپات می‌چسباند | خودش قیمتِ اسپات است | رسیدنِ موعد | فاندینگ ریت |
| هزینهٔ نگه‌داری | ندارد | در قیمتِ قرارداد پنهان است | فاندینگ در هر تسویه |
| اهرم و خطرِ لیکوئید شدن | ندارد | دارد | دارد |
پس اگر قصد دارید ارزی را ماه‌ها و سال‌ها نگه دارید، اسپات تریدینگ ساده‌تر و ارزان‌تر است. قرارداد دائمی برای معاملهٔ کوتاه‌مدت ساخته شده و فاندینگ هزینهٔ ماندنِ طولانی را بالا می‌برد. جالب است بدانید در بورس کالای ایران هم معاملات آتی داریم، ولی آن قراردادها سررسید دارند و فاندینگ ریت ندارند.
آیا میشود از فاندینگ ریت سود گرفت؟
بله، روی کاغذ. اگر فاندینگ مثبت باشد، شورتها پول می‌گیرند. بعضی معامله‌گرها یک ارز را در بازارِ اسپات می‌خرند و هم‌زمان همان مقدار را در قرارداد دائمی شورت می‌کنند. این‌طوری، بالا و پایین رفتنِ قیمت تقریباً خنثی میشود و فقط فاندینگ دریافت می‌کنند. به این روش «آربیتراژِ فاندینگ» یا معاملهٔ خنثی می‌گویند.
ولی این روش آن‌قدر که به نظر می‌رسد بی‌خطر نیست. صادقانه بگویم، این خطرها را باید جدی گرفت:
- نرخ برمی‌گردد. فاندینگِ مثبتِ امروز ممکن است فردا منفی شود و آن وقت شما باید بپردازید.
- شورت هم میتواند لیکوئید شود. اگر قیمت تند بالا برود و وجهِ تضمینِ شورت کم باشد، آن طرفِ معامله بسته میشود و دیگر خنثی نیستید.
- کارمزدِ خرید و فروش در دو بازار، بخشی از سود را می‌خورد.
- خطرِ خودِ صرافی: پولی که در صرافی نگه می‌دارید، همیشه در معرضِ مسدود شدن، هک یا ورشکستگی است. ماجرای ورشکستگی صرافی FTX یادمان نرود.
پس این روش برای کسی است که هم حساب‌وکتابش را بلد است و هم خطرهایش را می‌شناسد. برای تازه‌کار، اولویت این است که اصلاً نگذارد فاندینگ پولش را بخورد.
پنج اشتباهِ رایج دربارهٔ فاندینگ ریت
- فکر کردن که فاندینگ مالِ صرافی است. در بیشترِ صرافیها این پول بین خودِ معامله‌گرها جابه‌جا میشود. کارمزدِ صرافی جداست.
- حساب کردنِ نرخ روی پولِ خود، نه روی کلِ پوزیشن. با اهرمِ ۱۰، هزینه ده برابرِ چیزی است که فکر میکنید.
- ندیدنِ دورهٔ تسویه. نرخِ یکسان در قراردادِ یک‌ساعته، هشت برابرِ قراردادِ هشت‌ساعته هزینه دارد.
- معامله فقط بر اساسِ فاندینگ. فاندینگِ بالا یعنی هیجان، نه اینکه قیمت حتماً فردا می‌ریزد.
- باز گذاشتنِ پوزیشنِ اهرمی برای هفته‌ها. قرارداد دائمی ابزارِ کوتاه‌مدت است. برای نگهداریِ طولانی، اسپات منطقی‌تر است.
چک‌لیستِ پیش از باز کردنِ پوزیشن در قرارداد دائمی
- فاندینگ ریتِ فعلی و پیش‌بینی‌شده را دیده‌ام و می‌دانم مثبت است یا منفی.
- می‌دانم تسویه هر چند ساعت یک بار است و تسویهٔ بعدی کی است.
- هزینهٔ فاندینگ را روی ارزشِ کلِ پوزیشن، نه پولِ خودم، حساب کرده‌ام.
- می‌دانم این پوزیشن را چند روز نگه می‌دارم و هزینهٔ آن چند درصدِ سرمایه‌ام است.
- اهرم را آن‌قدر پایین گذاشته‌ام که چند بار فاندینگ دادن مرا به لبهٔ لیکوئید شدن نبرد.
- حد ضرر را از قبل مشخص کرده‌ام و طبقِ قاعده‌های مدیریت سرمایه و ریسک فقط بخشِ کوچکی از سرمایه را درگیر کرده‌ام.
سوالات متداول
فاندینگ ریت چیست؟
فاندینگ ریت یا نرخ تأمین مالی، مبلغی است که در قراردادهای دائمیِ ارز دیجیتال هر چند ساعت یک بار بین لانگها و شورتها جابه‌جا میشود. هدفش این است که قیمتِ قرارداد دائمی از قیمتِ اسپاتِ همان ارز دور نشود.
فاندینگ ریت مثبت یعنی چه؟
یعنی قیمتِ قرارداد دائمی بالاتر از قیمتِ اسپات است و خریدارها دست بالا را دارند. در این حالت دارندگانِ پوزیشنِ لانگ به دارندگانِ پوزیشنِ شورت پول میدهند. نرخِ مثبتِ خیلی بالا نشانهٔ هیجان و شلوغیِ لانگ‌هاست.
فاندینگ ریت منفی یعنی چه؟
یعنی قیمتِ قرارداد دائمی پایینتر از اسپات است و فروشندهها قویترند. در این حالت شورتها به لانگها پول میدهند. فاندینگِ عمیقاً منفی معمولاً نشانهٔ ترس است و گاهی پیش از جهشهای تندِ قیمت دیده میشود.
فاندینگ ریت چند وقت یک بار پرداخت میشود؟
در بیشترِ قراردادهای دائمی هر ۸ ساعت یک بار، یعنی سه بار در روز. ولی بعضی قراردادها هر ۴ ساعت یا هر ساعت تسویه می‌شوند. دورهٔ دقیق و شمارشِ معکوسِ تسویهٔ بعدی را همیشه در صفحهٔ همان قرارداد ببینید.
اگر قبل از زمان تسویه پوزیشن را ببندم، فاندینگ میدهم؟
نه. فاندینگ فقط به کسانی تعلق میگیرد که درست در لحظهٔ تسویه پوزیشنِ باز دارند. اگر پیش از آن لحظه پوزیشن را ببندید، نه فاندینگ میدهید و نه دریافت میکنید. کارمزدِ خرید و فروش اما جداگانه گرفته میشود.
فاندینگ ریت چطور محاسبه میشود؟
مبلغ برابر است با ارزشِ کلِ پوزیشن ضربدر نرخ. خودِ نرخ از فاصلهٔ قیمتِ قرارداد با شاخصِ اسپات، به اضافهٔ یک نرخِ بهرهٔ کوچک، ساخته میشود. نرخِ بهره در بیشترِ صرافیها ۰٫۰۱٪ در هر ۸ ساعت است.
آیا فاندینگ ریت به صرافی پرداخت میشود؟
در بیشترِ صرافیها نه. فاندینگ پولی است که معاملهگرهای دو طرف به هم میدهند و صرافی فقط واسطهٔ جابهجایی است. کارمزدِ معامله که صرافی برمیدارد، هزینهٔ جداگانهای است.
آیا فاندینگ ریت باعث لیکوئید شدن میشود؟
بهطور غیرمستقیم بله. فاندینگ معمولاً از وجهِ تضمینِ پوزیشن کم میشود. با هر پرداخت، قیمتِ لیکوئید شدن کمی به قیمتِ فعلی نزدیکتر میشود. در اهرمِ بالا و نگهداریِ طولانی، این اثر میتواند جدی باشد.
جمع‌بندی
فاندینگ ریت پولی است که طرفِ شلوغِ بازار به طرفِ خلوت می‌دهد تا قیمتِ قرارداد دائمی به قیمتِ واقعی بچسبد. برای معامله‌گر دو رو دارد: یک هزینه که با اهرم چند برابر میشود، و یک دماسنج که هیجان یا ترسِ بازار را نشان می‌دهد.
پس دفعهٔ بعد که خواستید در قرارداد دائمی معامله کنید، اول این سه چیز را ببینید: نرخ مثبت است یا منفی، هر چند ساعت تسویه میشود، و روی کلِ پوزیشنِ شما در هر روز چقدر میشود. اگر این سه را بدانید، فاندینگ دیگر غافلگیرتان نمی‌کند. تصمیمِ نهایی هم، مثلِ همیشه، با خودتان.