کندل مارابوزو چیست؟ انواع مارابوزو صعودی و نزولی، باز و بسته
فهرست مطالب۱۱ بخش
- کندل مارابوزو چیست و اسمش از کجا آمده؟
- انواع کندل مارابوزو: صعودی، نزولی، باز و بسته
- مارابوزو صعودی (سبز)
- مارابوزو نزولی (قرمز)
- فرق مارابوزو باز و بسته چیست و کدام قوی‌تر است؟
- کندل مارابوزو چه پیامی دارد؟
- ۱. مارابوزو در جهتِ روند: ادامهٔ روند
- ۲. مارابوزو و شکست مقاومت
- ۳. مارابوزو سبز در کف یعنی چه؟
- کندل مارابوزو را چطور در معامله به کار ببریم؟
- یک مثالِ عددی، قدم‌به‌قدم
- مارابوزو در بورس تهران: سه نکته‌ای که کمتر کسی میگوید
- ۱. صفِ خرید و فروش، شمع را «بی‌بدنه» می‌کند
- ۲. قیمتِ پایانی با قیمتِ آخرین معامله فرق دارد
- ۳. نمودارِ تعدیل‌نشده مارابوزوی ساختگی میسازد
- مارابوزو را با کدام کندل‌ها اشتباه نگیریم؟
- پنج اشتباهِ رایج با کندل مارابوزو
- چک‌لیستِ سریع پیش از معامله با مارابوزو
- سوالات متداول
- جمع‌بندی
به نمودارِ یک سهم نگاه می‌کنید و میانِ شمعهای کوچک و بزرگ، یکی را می‌بینید که فقط یک مستطیلِ بلند است، بی هیچ خطی بالا و پایینش. این همان کندل مارابوزو است. کندل مارابوزو یعنی شمعی با بدنهٔ بلند و بدونِ سایه که نشان می‌دهد در آن بازه یک طرفِ بازار، خریدار یا فروشنده، از اول تا آخر کاملاً حاکم بوده است. سبزش نشانهٔ قدرتِ خریدار است و قرمزش نشانهٔ قدرتِ فروشنده.
اسمش ژاپنی است و در بعضی متن‌ها «ماروبوزو» هم نوشته میشود. در این راهنما با هم می‌بینیم مارابوزو چند نوع دارد، چه پیامی می‌دهد، کجای نمودار ارزش دارد و کجا گول‌مان می‌زند. یک مثالِ عددی هم حساب می‌کنیم و در آخر نکته‌هایی را می‌گوییم که مخصوصِ بورسِ تهران است و در بیشترِ آموزش‌ها نمی‌بینید.
کندل مارابوزو چیست و اسمش از کجا آمده؟
اول یک یادآوریِ کوتاه. هر کندل یا شمع چهار قیمت را در یک بازهٔ زمانی نشان می‌دهد: قیمتِ باز شدن، قیمتِ بسته شدن، بالاترین قیمت و پایین‌ترین قیمت. فاصلهٔ باز شدن تا بسته شدن «بدنه» است. خط‌های باریکِ بالا و پایینِ بدنه «سایه» یا «دُم» نام دارند. اگر این‌ها برایتان تازه است، اول مقالهٔ نمودار کندل و اجزای آن را بخوانید.
سایه یعنی قیمت تا آنجا رفته ولی نتوانسته آنجا بماند. حالا شمعی را تصور کنید که هیچ سایهای ندارد. یعنی قیمت دقیقاً از پایین‌ترین نقطه شروع کرده و دقیقاً در بالاترین نقطه بسته شده، یا برعکس. این شمع را مارابوزو (Marubozu) می‌گویند. «مارابوزو» در ژاپنی یعنی «سرِ تراشیده» یا «کچل»؛ شمعی که مو، یعنی سایه، ندارد.
یک تشبیهِ ساده: طناب‌کشیِ دو تیم را در نظر بگیرید. در بیشترِ مسابقه‌ها طناب این‌طرف و آن‌طرف می‌رود و آخرش یک تیم کمی جلو است. این شبیهِ کندلِ معمولی با سایه است. ولی گاهی یک تیم از سوتِ شروع تا سوتِ پایان طناب را یکسره می‌کشد و تیمِ مقابل حتی یک قدم هم جلو نمی‌آید. مارابوزو همین مسابقهٔ یک‌طرفه است.
دو شرط هم باید باشد تا اسمش را مارابوزو بگذاریم:
- بدنه بلند باشد. یعنی بدنه آشکارا از بیشترِ شمعهای اخیر بزرگ‌تر باشد. شمعِ کوچکِ بی‌سایه در روزی کم‌تحرک پیامِ چندانی ندارد.
- سایه نداشته باشد یا خیلی کوتاه باشد. در عمل، سایهٔ خیلی کوچک را نادیده میگیرند. بیشترِ معاملهگرها سایهای را که از حدودِ ۵٪ طولِ کلِ کندل کمتر است «هیچ» حساب میکنند. این عدد یک عرفِ رایج است، نه قانون.
پس مارابوزو یعنی حرکتِ بلند و یک‌طرفه، بی هیچ پس‌زدنی.
انواع کندل مارابوزو: صعودی، نزولی، باز و بسته
مارابوزو دو رنگ دارد و سه شکل. با هم شش حالت میشود. اول رنگ را ببینیم.
مارابوزو صعودی (سبز)
قیمت در پایین‌ترین نقطه باز شده و در بالاترین نقطه بسته شده است. یعنی خریدارها از اولِ بازه تا آخرش خریدند و هیچ فروشنده‌ای نتوانست قیمت را پایین بکشد. این نشانهٔ قدرت خریدار است.
مارابوزو نزولی (قرمز)
قیمت در بالاترین نقطه باز شده و در پایین‌ترین نقطه بسته شده است. فروشندهها از اول تا آخر فروختند و هیچ خریداری جلویشان نایستاد. این نشانهٔ قدرت فروشنده است.
حالا شکل. همهٔ مارابوزوها کاملاً بی‌سایه نیستند. گاهی یک سرِ شمع سایهٔ کوتاهی دارد. بسته به اینکه سایه کدام سر باشد، سه نوع داریم:
- مارابوزوی کامل: هیچ سایهای ندارد. باز شدن و بسته شدن هر دو روی سقف و کفِ شمع‌اند.
- مارابوزو باز (Opening Marubozu): سمتِ باز شدن سایه ندارد، ولی سمتِ بسته شدن یک سایهٔ کوتاه دارد. در نوعِ سبز یعنی قیمت از کف شروع کرده، تا بالا رفته، ولی در دقیقه‌های آخر کمی پس داده است.
- مارابوزو بسته (Closing Marubozu): سمتِ بسته شدن سایه ندارد، ولی سمتِ باز شدن سایهٔ کوتاهی دارد. در نوعِ سبز یعنی قیمت اول کمی پایین رفته، بعد برگشته و درست در بالاترین قیمت بسته شده است.
این جدول هر شش حالت را کنارِ هم می‌گذارد تا یکجا ببینید:
| نوع | شرطِ قیمت‌ها | سایه | پیام |
|---|---|---|---|
| مارابوزوی کاملِ صعودی | باز شدن = کمترین؛ بسته شدن = بیشترین | ندارد | خریدار از اول تا آخر حاکم بود |
| مارابوزو باز صعودی | باز شدن = کمترین | سایهٔ کوتاه در بالا | خریدِ قوی، با کمی سودگیری در پایان |
| مارابوزو بسته صعودی | بسته شدن = بیشترین | سایهٔ کوتاه در پایین | خریدار تا لحظهٔ آخر قوی ماند |
| مارابوزوی کاملِ نزولی | باز شدن = بیشترین؛ بسته شدن = کمترین | ندارد | فروشنده از اول تا آخر حاکم بود |
| مارابوزو باز نزولی | باز شدن = بیشترین | سایهٔ کوتاه در پایین | فروشِ سنگین، با کمی خرید در پایان |
| مارابوزو بسته نزولی | بسته شدن = کمترین | سایهٔ کوتاه در بالا | فروشنده تا لحظهٔ آخر قوی ماند |
یک راهِ ساده برای به خاطر سپردن: اسمِ هر نوع میگوید کدام سر «تمیز» است. «باز» یعنی سرِ باز شدن بی‌سایه است و «بسته» یعنی سرِ بسته شدن.
فرق مارابوزو باز و بسته چیست و کدام قوی‌تر است؟
جوابِ کوتاه: بیشترِ تحلیل‌گرها مارابوزو بسته را قوی‌تر میدانند. دلیلش این است که قیمتِ بسته شدن حرفِ آخرِ بازار است.
بیایید با همان مثالِ مسابقه فکر کنیم. نتیجهٔ بازی را سوتِ پایان تعیین می‌کند، نه دقیقهٔ اول. در مارابوزو بستهٔ سبز، خریدار درست تا لحظهٔ آخر فشار آورده و قیمت در اوج بسته شده است. یعنی هنوز خریدارِ منتظر هست و کسی حاضر نبوده پایین‌تر بفروشد. این معمولاً نشانهٔ خوبی برای ادامهٔ حرکت در بازهٔ بعد است.
در مارابوزو بازِ سبز، شروع عالی بوده ولی آخرِ کار کمی پس داده است. یعنی عده‌ای در سقف سود گرفته‌اند. هنوز شمعِ قوی‌ای است، ولی آن سایهٔ کوچکِ بالا میگوید فروشندهها بیدار شدهاند. پس اگر می‌خواهید بین این دو داوری کنید، به سرِ بسته شدن نگاه کنید: هر چه تمیزتر، پیام محکم‌تر.
کندل مارابوزو چه پیامی دارد؟
مارابوزو بهتنهایی یک جمله میگوید: «در این بازه، یک طرف کاملاً برنده بود.» ولی معنای کاملِ این جمله به جایی بستگی دارد که شمع در آن نشسته است. همان شمعِ سبز در وسطِ یک روندِ صعودی یک معنا دارد و در کفِ یک ریزشِ طولانی معنایی دیگر.
سه جای مهم را جدا می‌کنیم.
۱. مارابوزو در جهتِ روند: ادامهٔ روند
اگر قیمت مدتی است بالا می‌رود و یک مارابوزوی سبزِ بلند می‌بینید، بازار دارد میگوید خریدار هنوز نفس دارد. این رایج‌ترین کاربردِ مارابوزوست: تأییدِ ادامهٔ روند. همین را برای مارابوزوی قرمز در روندِ نزولی هم میشود گفت.
۲. مارابوزو و شکست مقاومت
مقاومت یعنی قیمتی که بازار چند بار به آن رسیده و برگشته است؛ مثلِ سقفی که سرِ قیمت به آن می‌خورد. وقتی قیمت با یک مارابوزوی سبزِ بلند از این سقف رد میشود و بالای آن بسته میشود، شکست معتبرتر به نظر می‌رسد. چون شمع هیچ سایهای بالای سقف ندارد؛ یعنی کسی نتوانسته قیمت را به زیرِ سقف برگرداند. دربارهٔ این سطح‌ها در مقالهٔ نواحی حمایت و مقاومت مفصل نوشته‌ایم.
برعکسش هم هست. مارابوزوی قرمزی که حمایت را می‌شکند و زیرش بسته میشود، هشدارِ جدی است. اگر قیمت مدتی در یک محدودهٔ بسته بالا و پایین رفته باشد، مارابوزو اغلب اولین شمعِ بیرون آمدن از آن است. این را در مقالهٔ بازار رنج و شکست رنج بیشتر باز کرده‌ایم.
۳. مارابوزو سبز در کف یعنی چه؟
این همان پرسشی است که خیلی‌ها می‌پرسند. وقتی قیمت مدت‌ها ریخته و ناگهان یک مارابوزوی سبزِ بلند در کف ظاهر میشود، یعنی برای اولین بار خریدارها یکجا و بیوقفه وارد شدهاند. این میتواند اولین نشانهٔ برگشتِ روند باشد.
ولی حواسمان باشد: یک شمع، روند را عوض نمی‌کند. گاهی این شمع فقط یک نفس‌گیریِ کوتاه وسطِ ریزش است. من همیشه صبر می‌کنم ببینم شمعهای بعدی کفِ این مارابوزو را حفظ میکنند یا نه. اگر قیمت در روزهای بعد به زیرِ کفِ مارابوزو برگشت، آن امید از بین رفته است. همین منطق دربارهٔ مارابوزوی قرمز در سقف هم درست است.
پس پیامِ مارابوزو همیشه این است: «یک طرف قوی است». اینکه این قدرت ادامه دارد یا تازه شروع شده را جای شمع و شمعهای بعدی می‌گویند.
کندل مارابوزو را چطور در معامله به کار ببریم؟
تا اینجا معنای شمع را فهمیدیم. حالا سؤالِ اصلی: وقتی یک مارابوزو دیدیم، چه کنیم؟ این قدم‌ها روشی است که بیشترِ معامله‌گرهای باتجربه کم‌وبیش دنبال میکنند:
- اندازه را بسنجید. بدنه را با ده تا بیست شمعِ قبلی مقایسه کنید. مارابوزوی واقعی آشکارا از بیشترشان بلندتر است.
- جایش را ببینید. روی یک سطحِ مهم است؟ در جهتِ روند است یا خلافِ آن؟ مارابوزو روی یک سطحِ مهم ارزشِ خیلی بیشتری دارد تا وسطِ ناکجا.
- حجم را نگاه کنید. حجم یعنی تعدادِ سهمی که در آن بازه دست‌به‌دست شده. مارابوزوی بلند با حجمِ بالا یعنی پولِ واقعی پشتش بوده. با حجمِ کم، باید محتاط‌تر بود.
- نقطهٔ ورود را انتخاب کنید. دو راهِ رایج هست. ورودِ تهاجمی: کمی بالاتر از سقفِ مارابوزو، وقتی قیمت در بازهٔ بعد آن را رد کرد. ورودِ محتاطانه: صبر کنید قیمت کمی برگردد، مثلاً تا نزدیکیِ وسطِ بدنه، و از آنجا وارد شوید.
- حدِ ضرر را پیش از ورود بنویسید. حدِ ضرر یعنی قیمتی که اگر به آن رسید، بی‌معطلی می‌فروشید تا ضرر بزرگ نشود. جای رایجش کمی زیرِ کفِ مارابوزو است. اگر شمع خیلی بلند است، بعضی‌ها حدِ ضرر را زیرِ وسطِ بدنه می‌گذارند تا ضرر کوچک‌تر بماند.
- تأیید بگیرید. شمعِ بعدی یا دو شمعِ بعد نباید کلِ بدنه را پس بدهند. اگر شمعِ بعدی همهٔ مارابوزو را خورد، ادعای قدرت باطل شده است.
یک مثالِ عددی، قدم‌به‌قدم
بیایید با عددهای گرد حساب کنیم. این فقط مثال است و هیچ سهمِ واقعی‌ای پشتش نیست.
فرض کنیم سهمی چند هفته زیرِ ۱٬۰۰۰ تومان گیر کرده بود؛ هر بار به ۱٬۰۰۰ تومان می‌رسید، برمی‌گشت. امروز این سهم با ۹۵۰ تومان باز شد و یکسره بالا رفت و با ۱٬۰۴۵ تومان، یعنی درست در سقفِ روز، بسته شد. کمترین قیمتِ روز هم ۹۴۸ تومان بود. پس یک مارابوزو بستهٔ سبز داریم که سقفِ ۱٬۰۰۰ تومانی را شکسته است.
- طولِ بدنه: ۱٬۰۴۵ منهای ۹۵۰ میشود ۹۵ تومان؛ یعنی حدودِ ۱۰٪ حرکت در یک روز.
- وسطِ بدنه: نصفِ ۹۵ تومان حدودِ ۴۷ تومان است. پس وسطِ بدنه تقریباً ۹۹۷ تومان است؛ تقریباً همان سقفِ قبلی.
- ورودِ محتاطانه: اگر قیمت در روزهای بعد تا حدودِ ۱٬۰۰۰ تومان برگشت و آنجا نگه داشت، میشود همان‌جا وارد شد.
- حدِ ضرر: مثلاً ۹۷۰ تومان، کمی زیرِ وسطِ بدنه و سقفِ قبلی. ریسک یعنی ۳۰ تومان روی هر سهم، حدودِ ۳٪.
- حدِ سود: یک قاعدهٔ ساده این است که سود دست‌کم دو برابرِ ریسک باشد. پس هدفِ اول حدودِ ۱٬۰۶۰ تومان است.
حالا این را به زندگی ترجمه کنیم. اگر با ۱۰ میلیون تومان وارد شوید، ریسکِ شما حدودِ ۳۰۰ هزار تومان است. یعنی از پیش می‌دانید بدترین حالتِ معقول چقدر از جیبتان می‌رود. فرقِ معامله‌گر با قمارباز همین است. پس پیش از هر خرید، اول حدِ ضرر را بنویسید، بعد سفارش بدهید.
مارابوزو در بورس تهران: سه نکته‌ای که کمتر کسی میگوید
بیشترِ آموزش‌های مارابوزو از بازارهای خارجی ترجمه شدهاند. ولی بازارِ سهامِ ایران قاعده‌هایی دارد که شکلِ شمع‌ها را عوض می‌کند. اگر در بورسِ تهران معامله می‌کنید، این سه نکته را بدانید.
۱. صفِ خرید و فروش، شمع را «بی‌بدنه» می‌کند
در بورسِ تهران قیمتِ هر سهم در یک روز فقط تا سقف و کفِ «دامنهٔ نوسان» میتواند بالا و پایین برود. اگر سهمی از اولِ بازار تا آخرش در صفِ خرید، یعنی در سقفِ مجاز، بماند، همهٔ معامله‌ها با یک قیمت انجام میشود. نتیجه یک خطِ افقیِ کوچک است، نه مارابوزو. با اینکه آن روز خریدار از همه قوی‌تر بوده!
برعکس، سهمی که در کفِ دامنه باز میشود و تا سقفِ دامنه می‌رود و در صف بسته میشود، یک مارابوزوی سبزِ خیلی قوی میسازد. پس در بورسِ ایران، نبودِ مارابوزو همیشه به معنای ضعف نیست. به صف‌ها هم نگاه کنید.
۲. قیمتِ پایانی با قیمتِ آخرین معامله فرق دارد
در بورسِ تهران «قیمتِ پایانی» که در نمودارها می‌بینید، قیمتِ آخرین معامله نیست. یک میانگینِ وزنیِ قیمتِ معامله‌های روز است. برای همین ممکن است شمعی که با قیمتِ آخرین معامله یک مارابوزوی تمیز است، با قیمتِ پایانی سایه پیدا کند، یا برعکس.
بیشترِ نرم‌افزارهای نمودار اجازه می‌دهند یکی از این دو را انتخاب کنید. توصیهٔ من این است که بدانید نمودارتان با کدام قیمت ساخته شده و همیشه با همان کار کنید. قاطی کردنِ این دو، شمع‌ها را بی‌معنا می‌کند.
۳. نمودارِ تعدیل‌نشده مارابوزوی ساختگی میسازد
بعد از افزایشِ سرمایه یا تقسیمِ سود، قیمتِ سهم یک‌باره پایین می‌آید. روی نمودارِ تعدیل‌نشده، این افت مثلِ یک ریزشِ ناگهانی یا یک شکاف دیده میشود، ولی هیچ فروشِ واقعی‌ای پشتش نیست. پیش از تحلیلِ مارابوزو، مطمئن شوید نمودار تعدیل‌شده است. تفاوتِ این دو را در مقالهٔ نمودار تعدیل‌شده و بدون تعدیل توضیح داده‌ایم.
یک نکتهٔ کوچکِ دیگر: در بازارهایی که شبانه‌روزی باز هستند، مثلِ ارزهای دیجیتال، هر شمع معمولاً دقیقاً همان‌جا باز میشود که شمعِ قبلی بسته شد. ولی در بورسِ تهران قیمتِ اولِ روز میتواند با قیمتِ دیروز فاصله داشته باشد. این فاصله را گپ قیمتی می‌گویند و وقتی همراهِ مارابوزو بیاید، قدرتِ حرکت را بیشتر نشان می‌دهد.
مارابوزو را با کدام کندل‌ها اشتباه نگیریم؟
مارابوزو را بهتر می‌شناسیم اگر کنارِ شمعهای مشهورِ دیگر بگذاریمش. همه دربارهٔ دعوای خریدار و فروشنده حرف می‌زنند، ولی هر کدام یک قسمتِ داستان را می‌گویند:
| کندل | بدنه | سایه | پیامِ اصلی |
|---|---|---|---|
| مارابوزو | خیلی بلند | ندارد یا خیلی کوتاه | یک طرف کاملاً برنده شد |
| دوجی | تقریباً صفر | دو طرف، بلند یا کوتاه | تعادل و تردید؛ هیچ‌کس برنده نشد |
| چکش | کوچک، در بالای شمع | سایهٔ پایینیِ بلند | فروشنده زور زد، خریدار قیمت را برگرداند |
| پین‌بار | کوچک | یک سایهٔ خیلی بلند | قیمت در یک سمت پس زده شد |
| پوشا (Engulfing) | بلند، کلِ شمعِ قبلی را می‌پوشاند | مهم نیست | جای خریدار و فروشنده عوض شد |
پس مارابوزو درست برعکسِ دوجی است: دوجی یعنی «هیچ‌کس نبرد» و مارابوزو یعنی «یکی کاملاً برد». چکش و پین‌بار هم داستانِ پس‌زدن را می‌گویند، ولی مارابوزو داستانِ پس‌نزدن است. برای شناختنِ بقیهٔ این خانواده، الگوهای شمعی مهم را بخوانید و دربارهٔ چکش، مقالهٔ الگوی چکش را ببینید.
پنج اشتباهِ رایج با کندل مارابوزو
بیشترِ ضررهایی که با این شمع میشود از همین چند اشتباه می‌آید:
- خریدن در اوجِ شمع، بی‌فکر. وقتی یک مارابوزوی بلندِ سبز می‌بینید، دلتان می‌خواهد همان لحظه بخرید. ولی بعد از حرکتِ ۱۰٪ی، قیمت اغلب کمی پس می‌دهد. صبر کردن برای یک برگشتِ کوچک معمولاً ریسک را کمتر می‌کند.
- هر شمعِ بی‌سایه را مارابوزو دانستن. شمعِ کوچک و بی‌سایه در روزی کم‌حجم فقط یک روزِ آرام است. مارابوزو باید بلند باشد.
- ندیدنِ تایم‌فریم. مارابوزویی که در نمودارِ پنج‌دقیقه‌ای ترسناک است، در نمودارِ روزانه ممکن است یک حرکتِ معمولی باشد. شمعهای تایم‌فریم بالاتر وزنِ بیشتری دارند. دربارهٔ این موضوع در مقالهٔ تایم فریم در تحلیل تکنیکال نوشته‌ایم.
- معامله بدونِ حدِ ضرر. مارابوزو احتمال را بالا می‌برد، تضمین نمی‌دهد. گاهی شکستِ مقاومت با مارابوزو یک تله است و قیمت فردا برمیگردد. در مقالهٔ تله خرسی و تله گاوی این دام‌ها را باز کرده‌ایم.
- تنها گذاشتنِ شمع. مارابوزو یک کلمه است، نه کلِ جمله. روند، سطح‌ها، حجم و شمعهای بعدی جمله را کامل میکنند.
چک‌لیستِ سریع پیش از معامله با مارابوزو
هر بار مارابوزو دیدید، این پرسش‌ها را یکی‌یکی جواب دهید:
- بدنه آشکارا از بیشترِ ده تا بیست شمعِ قبلی بلندتر است؟
- سایه ندارد یا خیلی کوتاه است؟ کدام سر تمیز است: باز شدن یا بسته شدن؟
- روی یک سطحِ مهمِ حمایت یا مقاومت است، یا آن را شکسته؟
- هم‌جهتِ روند است یا خلافِ آن؟
- حجمِ آن بازه از میانگینِ اخیر بیشتر است؟
- در بورسِ تهران: صف، قیمتِ پایانی و تعدیلِ نمودار را چک کرده‌اید؟
- نقطهٔ ورود، حدِ ضرر و حدِ سود را پیش از خرید نوشته‌اید؟
اگر بیشترِ جواب‌ها «بله» بود، مارابوزو ارزشِ توجه دارد. اگر نه، بهتر است صبر کنید. بازار فرصت‌های دیگری هم میسازد. اگر می‌خواهید خواندنِ نمودار را از پایه و منظم یاد بگیرید، دورهٔ آموزشی تحلیل تکنیکال برای همین ساخته شده است.
سوالات متداول
کندل مارابوزو چه پیامی دارد؟
مارابوزو میگوید در آن بازهٔ زمانی یک طرفِ بازار کاملاً حاکم بوده است. سبزش یعنی خریدارها از اول تا آخر قیمت را بالا بردند و قرمزش یعنی فروشندهها یکسره قیمت را پایین کشیدند. معنای کامل را جای شمع در روند و شمعهای بعدی تعیین میکنند.
مارابوزو سبز در کف یعنی چه؟
یعنی پس از یک ریزش، خریدارها برای اولین بار یکجا و بیوقفه وارد شدهاند. این میتواند اولین نشانهٔ برگشتِ روند باشد، ولی بهتنهایی کافی نیست. باید دید شمعهای بعدی کفِ این مارابوزو را حفظ میکنند یا قیمت دوباره به زیرِ آن برمیگردد.
فرق مارابوزو باز و بسته چیست؟
در مارابوزو باز، سرِ باز شدنِ شمع سایه ندارد و سرِ بسته شدن سایهٔ کوتاهی دارد. در مارابوزو بسته برعکس است و قیمت دقیقاً در سقف یا کفِ شمع بسته شده. بیشترِ تحلیل‌گرها مارابوزو بسته را قوی‌تر میدانند، چون قیمتِ بسته شدن حرفِ آخرِ بازار است.
آیا کندل مارابوزو سیگنال خرید است؟
نه بهتنهایی. مارابوزوی سبز نشانهٔ قدرتِ خریدار است، ولی تصمیمِ خرید به جای شمع، حجم، روند و تأییدِ شمعهای بعدی بستگی دارد. همیشه پیش از ورود حدِ ضرر را مشخص کنید، چون گاهی همین شمعهای قوی تلهاند و قیمت فردا برمیگردد.
مارابوزو چقدر باید سایه داشته باشد؟
در حالتِ ایدئال هیچ سایهای ندارد. در عمل، بیشترِ معاملهگرها سایهای را که از حدودِ پنج درصدِ طولِ کلِ کندل کوتاهتر است نادیده میگیرند و شمع را مارابوزو میدانند. این یک عرفِ رایج است، نه قانونی دقیق.
حد ضرر در معامله با مارابوزو کجاست؟
جای رایجِ حدِ ضرر برای مارابوزوی سبز کمی زیرِ کفِ شمع است. اگر شمع خیلی بلند باشد و این ضرر زیاد شود، بعضی‌ها حدِ ضرر را کمی زیرِ وسطِ بدنه می‌گذارند. در مارابوزوی قرمز همین قاعده برعکس و بالای شمع اجرا میشود.
فرق کندل مارابوزو با دوجی چیست؟
این دو درست برعکسِ هماند. دوجی تقریباً بدنه ندارد و یعنی خریدار و فروشنده به تعادل رسیدهاند و هیچکدام نبردهاند. مارابوزو بدنهٔ بلند و بدونِ سایه دارد و یعنی یک طرف از اول تا آخرِ بازه کاملاً برنده بوده است.
چرا در بورس تهران مارابوزو کمتر دیده میشود؟
چون دامنهٔ نوسانِ روزانه و صفهای خرید و فروش شکلِ شمع را عوض میکنند. سهمی که تمامِ روز در صف بماند فقط یک خطِ کوچک میسازد. قیمتِ پایانی هم میانگینِ وزنیِ معاملههاست، نه آخرین معامله، و ممکن است به شمع سایه بدهد.
جمع‌بندی
کندل مارابوزو ساده‌ترین شمعِ نمودار است: یک بدنهٔ بلند، بی‌سایه. پیامش هم ساده است: یک طرف کاملاً برد. سبزش قدرتِ خریدار است و قرمزش قدرتِ فروشنده. نوعِ «بسته» معمولاً از نوعِ «باز» محکم‌تر است، چون بازار تا لحظهٔ آخر پای حرفش ایستاده.
ولی یک شمع هیچ‌وقت کلِ داستان نیست. جای شمع، حجم، روند و شمعهای بعدی را با هم ببینید. در بورسِ تهران صف، قیمتِ پایانی و تعدیلِ نمودار را هم فراموش نکنید. پس دفعهٔ بعد که یک مارابوزو دیدید، اول چک‌لیست را مرور کنید، بعد حدِ ضرر را بنویسید و آخر از همه تصمیم بگیرید. تصمیمِ نهایی با خودتان است.