سایت کوین گلس چیست؟ آموزش نقشهٔ لیکوییدیشن و نرخ فاندینگ به زبان ساده

خیلی‌ها می‌پرسند: چرا بیت‌کوین گاهی در چند دقیقه چند درصد می‌ریزد و دوباره برمی‌گردد؟ یکی از جاهایی که جوابش را نشان می‌دهد سایت کوین گلس است. کوین گلس (CoinGlass) یک سایتِ رایگانِ داده است که نشان می‌دهد معامله‌گرانِ اهرمی کجا ایستاده‌اند: چقدر پوزیشنِ باز هست، کجا ممکن است لیکویید شوند، و چه کسی به چه کسی کرایه می‌دهد. خودش خرید و فروش نمی‌کند؛ فقط آینه است.

در این راهنما با زبانِ ساده می‌بینیم کوین گلس چه بخش‌هایی دارد، نقشهٔ لیکوییدیشن و نرخ فاندینگ را چطور بخوانیم، و کجا این داده‌ها گول‌مان می‌زنند. اگر با معاملهٔ اهرمی آشنا نیستید، اول این را بدانید: تقریباً همهٔ عددهای این سایت دربارهٔ همان پولِ قرضی است.

سایت کوین گلس چیست و چرا معامله‌گرها به آن سر می‌زنند؟

کوین گلس در سال ۲۰۲۰ راه افتاد. کارش جمع‌کردنِ داده از صرافی‌های بزرگِ جهانی و نشان‌دادنِ آن‌ها در یک جاست؛ بیشتر دادهٔ «بازارِ مشتقه». بازارِ مشتقه یعنی بازاری که در آن خودِ بیت‌کوین را نمی‌خرید؛ قراردادی می‌خرید که قیمتش از بیت‌کوین می‌آید.

معروف‌ترینِ این قراردادها معاملات فیوچرز است. در فیوچرز، آدم‌ها با پولِ قرضی، یعنی با اهرم، روی بالا یا پایین رفتنِ قیمت شرط می‌بندند. حجمِ این بازار در رمزارزها چند برابرِ بازارِ خرید و فروشِ نقدی است. برای همین، رفتارِ همین معامله‌گرها روی قیمت اثرِ زیادی دارد.

یک تشبیه کمک می‌کند. فرض کنید بازارِ بزرگِ تهران است و شما می‌خواهید بدانید فردا قیمتِ پارچه چه می‌شود. اگر بدانید چند تاجر با وامِ سنگین پارچه انبار کرده‌اند و بانک در چه قیمتی جنس‌شان را به‌زور می‌فروشد، تصویرِ بهتری دارید. کوین گلس همین فهرستِ «وام‌دارها» را برای بازارِ رمزارز نشان می‌دهد.

پس کوین گلس ابزارِ پیش‌بینیِ قطعی نیست. ابزارِ دیدنِ «فشار» در بازار است. بعضی‌ها اسمش را کوین گلاس هم می‌نویسند؛ هر دو یک سایت‌اند.

کوین گلس با کریپتوکوانت و گلسنود چه فرقی دارد؟

این سه سایت را زیاد کنار هم می‌شنوید. فرقِ اصلی در «نوعِ داده» است. سایت‌هایی مثلِ کریپتوکوانت و گلسنود بیشتر دادهٔ درونِ بلاک‌چین را نشان می‌دهند؛ یعنی کیف‌پول‌ها و جابه‌جاییِ واقعیِ سکه‌ها. کوین گلس بیشتر دادهٔ بازارِ مشتقه را نشان می‌دهد؛ یعنی شرط‌بندی‌های اهرمی.

جدولِ زیر فرقِ این سه را خلاصه می‌کند.

مقایسهٔ کوین گلس با دو سایتِ معروفِ دادهٔ رمزارز

ویژگی	کوین گلس	کریپتوکوانت	گلسنود
تمرکزِ اصلی	بازارِ مشتقه و اهرمی	دادهٔ درونِ زنجیره و جریانِ صرافی‌ها	دادهٔ درونِ زنجیره و رفتارِ دارندگان
به درِ چه کسی می‌خورد	معامله‌گرِ کوتاه‌مدت	تحلیل‌گرِ میان‌مدت	تحلیل‌گرِ میان‌مدت و بلندمدت
نمونهٔ شاخص	نقشهٔ لیکوییدیشن، نرخ فاندینگ	ورود و خروجِ سکه به صرافی‌ها	سود و زیانِ دارندگان
بخشِ رایگان	بیشترِ نمودارهای اصلی	محدود	محدود

پس اگر می‌خواهید بدانید «پولِ قرضی» در بازار چه می‌کند، کوین گلس جای درستی است. اگر می‌خواهید بدانید دارندگانِ بلندمدت چه می‌کنند، سراغِ تحلیل آنچین بروید. این دو کنارِ هم تصویرِ کامل‌تری می‌دهند.

منوهای اصلیِ کوین گلس: هر بخش به چه دردی می‌خورد؟

وقتی سایت را باز می‌کنید، شاید از این‌همه نمودار جا بخورید. نگران نباشید. برای شروع فقط شش بخش لازم است. بقیه را بعداً یاد می‌گیرید.

1. داده‌های فیوچرز: اوپن اینترست، نرخ فاندینگ و حجمِ معاملاتِ قراردادهای آتی.
2. لیکوییدیشن: چقدر پوزیشن در ۲۴ ساعتِ گذشته به‌زور بسته شده، و نقشهٔ حرارتیِ جاهایی که ممکن است بسته شود.
3. نسبت لانگ به شورت: چه سهمی از معامله‌گرها روی بالا رفتن و چه سهمی روی پایین آمدن شرط بسته‌اند.
4. آپشن: داده‌های بازارِ اختیار معامله (اپشن)، مثلِ نسبتِ قراردادهای خرید به فروش.
5. ETF: پولی که هر روز به صندوق‌های بیت‌کوین و اتریوم در بورس آمریکا وارد یا از آن خارج می‌شود.
6. شاخص‌ها: شاخص ترس و طمع و چند نمودارِ چرخه‌ای برای دیدِ بلندمدت.

یک نکته پیش از ادامه: کوین گلس دادهٔ هر صرافی را جدا هم نشان می‌دهد. برای ما معمولاً عددِ «جمعِ همهٔ بازارها» مهم‌تر است. عددِ یک صرافیِ تنها ممکن است تصویرِ ناقصی بدهد.

تا اینجا نقشهٔ سایت را دیدیم. بیایید از مهم‌ترین و معروف‌ترین بخش شروع کنیم: لیکوییدیشن.

نقشهٔ لیکوییدیشن در کوین گلس چطور خوانده می‌شود؟

اول خودِ کلمه. لیکوییدیشن یعنی صرافی پوزیشنِ اهرمیِ شما را به‌زور می‌بندد، چون وثیقه‌تان دیگر کافی نیست. مثل کسی که با وام طلا خریده و طلافروش می‌گوید: «قیمت آن‌قدر افتاده که دیگر ضمانتت نمی‌کند؛ جنس را می‌فروشم.»

مثالِ ساده: فرض کنید ۱۰۰ دلار دارید و با اهرمِ ۱۰ برابر، یک پوزیشنِ ۱٬۰۰۰ دلاری روی بالا رفتنِ بیت‌کوین باز می‌کنید. اگر قیمت حدودِ ۱۰٪ بریزد، ۱۰۰ دلار ضرر کرده‌اید؛ یعنی تمامِ پولِ خودتان. صرافی معمولاً کمی زودتر، حدودِ ۹٪، پوزیشن را می‌بندد. این عددها مثال‌اند و در هر صرافی کمی فرق دارند.

هیت‌مپ لیکوییدیشن یعنی چه؟

حالا تصور کنید هزاران نفر مثلِ همین مثال پوزیشن باز کرده‌اند، هر کدام با قیمتِ ورود و اهرمِ خودش. کوین گلس حساب می‌کند هر کدام تقریباً در چه قیمتی لیکویید می‌شوند. بعد این‌ها را روی نمودار رنگ می‌کند. به این نمودار هیت‌مپ لیکوییدیشن یا نقشهٔ حرارتی می‌گویند.

خواندنش سه قدم دارد:

1. محورِ عمودی قیمت است. هر نوارِ افقی یعنی یک سطحِ قیمت.
2. رنگِ روشن‌تر یعنی پولِ بیشتر. در کوین گلس، نوارهای زرد و روشن جاهایی‌اند که حجمِ زیادی پوزیشن ممکن است بسته شود. رنگِ تیره یعنی کم.
3. بالا و پایینِ قیمتِ فعلی را جدا ببینید. نوارهای روشنِ بالای قیمت معمولاً مالِ شورت‌ها هستند؛ یعنی کسانی که روی ریزش شرط بسته‌اند. نوارهای پایین مالِ لانگ‌ها؛ کسانی که روی رشد شرط بسته‌اند.

چرا قیمت گاهی به سمتِ این نوارها کشیده می‌شود؟

وقتی یک لانگ لیکویید می‌شود، صرافی پوزیشنش را می‌فروشد. این فروشِ اجباری قیمت را کمی پایین‌تر می‌برد. پایین‌تر رفتن، لانگ‌های بعدی را هم لیکویید می‌کند. نتیجه یک زنجیره است، مثل ردیفِ دومینو. در بالا هم همین اتفاق برای شورت‌ها می‌افتد، فقط برعکس.

برای همین بعضی معامله‌گرها این نوارها را «آهن‌ربا» می‌دانند. این حرف گاهی درست درمی‌آید. ولی صادقانه بگویم: هیت‌مپ نشان می‌دهد پول کجا جمع شده، نه اینکه قیمت حتماً به آنجا می‌رود. ممکن است یک خبرِ مهم قیمت را درست به جهتِ مخالف ببرد.

یک محدودیتِ دیگر هم هست. این نقشه تخمین است، نه فهرستِ دقیق. کوین گلس از حدسِ اهرم و قیمتِ ورود استفاده می‌کند، چون صرافی‌ها جای دقیقِ لیکوییدِ هر نفر را اعلام نمی‌کنند.

پس هیت‌مپ را مثلِ نقشهٔ ترافیک ببینید: می‌گوید کجا شلوغ است، نمی‌گوید شما حتماً از کدام خیابان رد می‌شوید.

آمارِ لیکوییدیشنِ ۲۴ ساعت

غیر از نقشه، کوین گلس جدولی دارد که می‌گوید در یک روز، چهار ساعت یا یک ساعتِ گذشته چقدر پوزیشن بسته شده. سهمِ لانگ و شورت را هم جدا نشان می‌دهد. وقتی بعد از یک ریزشِ تند، عددِ لیکوییدِ لانگ‌ها خیلی بزرگ است، یعنی بخشی از ریزش از فروشِ اجباری آمده، نه از فروشِ آگاهانه.

تجربهٔ بازار نشان داده که بعد از یک موجِ بزرگِ لیکوییدیشن، بازار گاهی آرام‌تر می‌شود؛ چون پولِ اهرمیِ زیادی پاک شده. «گاهی»؛ نه همیشه.

نرخ فاندینگ چه چیزی را نشان می‌دهد؟

نرخ فاندینگ یعنی کرایه‌ای که یک طرفِ بازار به طرفِ دیگر می‌دهد تا قیمتِ قراردادِ آتی از قیمتِ واقعیِ بیت‌کوین زیاد دور نشود. این کرایه بین خودِ معامله‌گرها جابه‌جا می‌شود، نه به جیبِ صرافی.

این نرخ مالِ نوعی قراردادِ آتی است که تاریخِ سررسید ندارد و به آن «قراردادِ دائمی» می‌گویند. چون سررسید ندارد، به یک ترمز احتیاج دارد. فاندینگ همان ترمز است.

• فاندینگِ مثبت: لانگ‌ها به شورت‌ها پول می‌دهند. یعنی خریدارانِ اهرمی بیشترند و مشتاق‌اند.
• فاندینگِ منفی: شورت‌ها به لانگ‌ها پول می‌دهند. یعنی فروشندگانِ اهرمی دست بالا را دارند.
• فاندینگِ نزدیکِ صفر: بازار تقریباً متعادل است.

در بیشترِ صرافی‌ها این کرایه هر ۸ ساعت یک بار حساب می‌شود. در بعضی بازارها فاصله کوتاه‌تر است. نرخِ پایه در خیلی از آن‌ها ۰٫۰۱٪ برای هر ۸ ساعت است. کوین گلس نرخِ همهٔ بازارها را کنارِ هم و با رنگ نشان می‌دهد.

یک مثالِ عددی: فاندینگ چقدر خرج دارد؟

بیایید با هم حساب کنیم. فرض کنید پوزیشنِ لانگی به اندازهٔ ۱٬۰۰۰ دلار دارید (با اهرم یا بی‌اهرم، اندازهٔ کلِ پوزیشن ملاک است).

هزینهٔ فاندینگ برای یک پوزیشنِ ۱٬۰۰۰ دلاری (مثال، با حسابِ سه بار در روز)

نرخ در هر ۸ ساعت	هزینهٔ هر بار	هزینهٔ یک روز	هزینهٔ ۳۰ روز
۰٫۰۱٪ (عادی)	۰٫۱ دلار	۰٫۳ دلار	حدودِ ۹ دلار
۰٫۰۵٪ (داغ)	۰٫۵ دلار	۱٫۵ دلار	حدودِ ۴۵ دلار
۰٫۱٪ (خیلی داغ)	۱ دلار	۳ دلار	حدودِ ۹۰ دلار

این جدول یک چیزِ مهم را نشان می‌دهد. با نرخِ عادی، هزینه ناچیز است. ولی وقتی بازار داغ می‌شود، ماهانه حدودِ ۹٪ از کلِ پوزیشن کرایه می‌دهید. اگر با اهرمِ ۱۰ برابر وارد شده باشید، این یعنی تقریباً همهٔ پولِ خودتان. مثل اجاره‌ای که از خودِ خانه گران‌تر شود.

فاندینگِ خیلی بالا هشدار است، نه سیگنالِ خرید

وقتی فاندینگ چند روز پشتِ سرِ هم خیلی مثبت است، یعنی همه یک طرفِ قایق جمع شده‌اند. در این حالت، یک ریزشِ کوچک می‌تواند زنجیرهٔ لیکوییدِ لانگ‌ها را راه بیندازد. برعکسش هم درست است: فاندینگِ خیلی منفی گاهی پیش از جهشِ ناگهانیِ قیمت دیده شده، چون شورت‌ها مجبور به بستن می‌شوند.

پس فاندینگ را مثلِ دماسنج ببینید. تبِ بالا یعنی بدن ناآرام است؛ نمی‌گوید فردا دقیقاً چه می‌شود.

اوپن اینترست؛ چقدر پول سرِ میز است؟

اوپن اینترست یعنی ارزشِ کلِ قراردادهای آتیِ بازی که هنوز بسته نشده‌اند. به زبانِ ساده: چقدر پول همین الان روی میزِ شرط‌بندی است. هر قرارداد یک خریدار و یک فروشنده دارد، پس این عدد «تعدادِ برنده‌ها» یا «بازنده‌ها» نیست؛ اندازهٔ میز است.

اوپن اینترست را همیشه کنارِ قیمت بخوانید. جدولِ زیر چهار حالتِ رایج را نشان می‌دهد.

خواندنِ اوپن اینترست کنارِ حرکتِ قیمت

قیمت	اوپن اینترست	برداشتِ معمول
بالا می‌رود	بالا می‌رود	پولِ تازهٔ اهرمی وارد شده؛ رشد پشتوانه دارد ولی شکننده‌تر می‌شود
بالا می‌رود	پایین می‌آید	شورت‌ها دارند می‌بندند؛ رشد ممکن است کم‌جان شود
پایین می‌آید	بالا می‌رود	شورت‌های تازه وارد شده‌اند؛ فشارِ فروش جدی است
پایین می‌آید	پایین می‌آید	لانگ‌ها دارند می‌بندند یا لیکویید می‌شوند؛ پاک‌سازیِ اهرم

این برداشت‌ها قانون نیستند؛ عادتِ بازارند. ولی یک قاعده تقریباً همیشه برقرار است: وقتی اوپن اینترست خیلی سریع‌تر از قیمت بالا می‌رود، بازار پر از پولِ قرضی شده و تکانِ تندی در راه است. جهتش معلوم نیست.

نسبت لانگ به شورت را چطور بخوانیم؟

این نسبت می‌گوید در یک صرافی، چند حساب روی رشد و چند حساب روی ریزش شرط بسته‌اند. اگر عدد ۲ باشد، یعنی در برابرِ هر یک حسابِ شورت، دو حسابِ لانگ هست. توضیحِ خودِ این دو کلمه را در مقالهٔ پوزیشن لانگ و شورت نوشته‌ایم.

کوین گلس معمولاً دو نسخه نشان می‌دهد: نسبتِ همهٔ حساب‌ها، و نسبتِ معامله‌گرانِ بزرگ. این دو گاهی خلافِ هم‌اند. وقتی مردمِ عادی بیشتر لانگ‌اند ولی حساب‌های بزرگ بیشتر شورت، خیلی از تحلیل‌گرها جانبِ بزرگ‌ها را جدی‌تر می‌گیرند.

یک نکتهٔ ظریف: نسبتِ حساب‌ها حجمِ پول را نشان نمی‌دهد. ده نفر با ۱۰ دلار در برابرِ یک نفر با ۱٬۰۰۰ دلار، نسبتِ ۱۰ را نشان می‌دهد، ولی پولِ یک‌نفره بیشتر است. پس این عدد را هیچ‌وقت تنها نخوانید.

داده‌های ETF بیت کوین و آپشن در کوین گلس

از سال ۲۰۲۴ که صندوق‌های نقدیِ بیت‌کوین در بورس آمریکا راه افتادند، پولِ نهادها هم دیده می‌شود. ETF بیت کوین یعنی صندوقی که خودِ بیت‌کوین را نگه می‌دارد و سهمش در بورس خرید و فروش می‌شود. کوین گلس هر روز می‌گوید چقدر پول به این صندوق‌ها آمده یا از آن‌ها رفته.

چند روز ورودِ پیاپی یعنی خریدارانِ بزرگ و صبور فعال‌اند. خروجِ پیاپی یعنی دارند سهم کم می‌کنند. این داده برخلافِ فاندینگ، بیشتر به دیدِ میان‌مدت می‌خورد.

در بخشِ آپشن هم دو عدد برای شروع کافی است: نسبتِ قراردادهای فروش به خرید (هر چه بالاتر، ترسِ بیشتر) و «حداکثرِ درد»، یعنی قیمتی که اگر روزِ سررسید آنجا باشد، بیشترین قراردادها بی‌ارزش می‌شوند. این بخش برای تازه‌کارها پیچیده است؛ عجله نکنید.

شاخص ترس و طمع و احساسات بازار

کوین گلس نسخهٔ خودش از شاخص ترس و طمع را هم دارد؛ عددی بین صفر تا ۱۰۰ که حالِ عمومیِ بازار را خلاصه می‌کند. نزدیکِ صفر یعنی ترسِ شدید، نزدیکِ ۱۰۰ یعنی طمعِ شدید. این عدد را کنارِ فاندینگ ببینید: طمعِ بالا همراهِ فاندینگِ داغ، یعنی بازار شلوغ و پرریسک است.

آیا کوین گلس رایگان است؟

بله، برای بیشترِ کاربرها. نمودارهای اصلی، یعنی لیکوییدیشن، نرخ فاندینگ، اوپن اینترست و نسبت لانگ به شورت، رایگان دیده می‌شوند. برای بخشی از آن‌ها ساختنِ حسابِ رایگان کافی است. اپلیکیشنِ موبایلش هم هشدارِ قیمت و لیکوییدیشن دارد.

بخشِ پولی بیشتر برای برنامه‌نویس‌ها و شرکت‌هاست: دسترسی به داده از راهِ API، یعنی گرفتنِ داده مستقیم در نرم‌افزارِ خودشان، و سابقهٔ تاریخیِ طولانی‌تر. طبقِ بررسی‌های تیر ۱۴۰۵، این پلن‌ها از حدودِ ۲۹ دلار در ماه شروع می‌شوند. قیمت‌ها زیاد عوض می‌شوند. برای یادگیری، نسخهٔ رایگان کاملاً کافی است.

چک‌لیست: کوین گلس را در پنج دقیقه چطور بخوانیم؟

من پیشنهاد می‌کنم هر بار که سایت را باز می‌کنید، به این ترتیب پیش بروید. اول قیمتِ روزِ بیت‌کوین را از صفحهٔ قیمت ارزهای دیجیتال ببینید، بعد سراغِ این فهرست بروید:

• نرخ فاندینگِ بیت‌کوین و اتریوم عادی است یا داغ؟ چند روز است که این‌طور مانده؟
• اوپن اینترست در یک هفتهٔ اخیر تندتر از قیمت بالا رفته یا نه؟
• در هیت‌مپ، نزدیک‌ترین نوارِ روشنِ بالا و پایینِ قیمت کجاست؟ کدام بزرگ‌تر است؟
• در ۲۴ ساعتِ گذشته لانگ‌ها بیشتر لیکویید شده‌اند یا شورت‌ها؟
• نسبتِ لانگ به شورتِ حساب‌های بزرگ با همهٔ حساب‌ها هم‌جهت است یا نه؟
• جریانِ پولِ صندوق‌های ETF در چند روزِ اخیر ورودی بوده یا خروجی؟

اگر بیشترِ جواب‌ها از «داغی» و «شلوغیِ یک طرف» خبر می‌دهند، بازار شکننده است. این زمانِ احتیاط است، نه زمانِ اهرمِ بیشتر.

پنج اشتباهِ رایج در کار با کوین گلس

من در این سال‌ها دیده‌ام که داده‌ها خودشان کسی را ضرر نمی‌دهند؛ برداشتِ عجولانه ضرر می‌دهد. این پنج اشتباه بیشتر از همه تکرار می‌شوند:

1. یک شاخص را تنها خواندن. فاندینگِ بالا به‌تنهایی دلیلِ ریزش نیست. دست‌کم دو سه نشانه باید هم‌جهت باشند.
2. هیت‌مپ را پیش‌گو دانستن. نوارِ روشن یعنی احتمالِ کشش، نه قطعیت. بارها قیمت از کنارِ آن رد شده و برگشته.
3. بازه را قاطی کردن. نقشهٔ ۱۲ ساعته با نقشهٔ یک‌ماهه خیلی فرق دارد. همیشه بازهٔ زمانیِ بالای نمودار را چک کنید.
4. یک صرافی را کلِ بازار دانستن. عددِ «جمعِ بازارها» را ملاک بگیرید.
5. داده را بهانهٔ اهرمِ بیشتر کردن. بزرگ‌ترین درسِ کوین گلس این است که هزاران نفر هر روز با اهرم لیکویید می‌شوند. حدضرر و اندازهٔ کوچکِ پوزیشن از هر نموداری مهم‌ترند.

یک نکتهٔ مهم هم هست: کوین گلس حسابِ معاملاتی نمی‌سازد و پول نمی‌گیرد. اگر سایت یا اپی با ظاهرِ کوین گلس از شما خواست پول واریز کنید یا کیف‌پول‌تان را وصل کنید، جعلی است.

سوالات متداول

جمع‌بندی

کوین گلس پنجره‌ای به بخشِ پرهیجانِ بازارِ رمزارز است: جایی که آدم‌ها با پولِ قرضی شرط می‌بندند. با چهار عدد، یعنی نقشهٔ لیکوییدیشن، نرخ فاندینگ، اوپن اینترست و نسبت لانگ به شورت، می‌فهمید بازار آرام است یا یک طرفش بیش از حد شلوغ شده.

ولی هیچ‌کدام از این عددها آینده را نمی‌گوید. همه‌شان فقط می‌گویند خطر کجا جمع شده. پس دفعهٔ بعد که سایت را باز کردید، اول چک‌لیستِ بالا را مرور کنید و بعد از خودتان بپرسید: اگر من هم الان با اهرم وارد شوم، در کدام نوارِ این نقشه می‌نشینم؟ تصمیمِ نهایی با خودتان.