انگ طلا چیست؟ خواندن و استعلام انگ طلای آبشده، زینتی و شمش
فهرست مطالب۱۰ بخش
- انگ طلا چیست و چرا اینقدر مهم است؟
- روی انگ طلا چه چیزهایی نوشته میشود؟
- انگ طلای آبشده چیست؟
- انگ طلای تهران و شهرستان چه فرقی دارد؟
- انگ طلای زینتی: ۷۵۰ و 18K یعنی چه؟
- انگ شمش و سکه چه فرقی با آبشده دارد؟
- استعلام انگ طلا: سه راه که باید بلد باشید
- نتیجهی استعلام را چطور بخوانیم؟
- انگ همیشه تضمین نیست: کجا باید شک کنیم؟
- چکلیست انگ طلا پیش از خرید
- سوالات متداول
- جمعبندی

انگ طلا یعنی نشانههایی که موقع ساخت یا عیارسنجی روی خودِ طلا حک میکنند: کدِ شناسایی، نام یا کدِ سازنده و آزمایشگاه، عیار و گاهی وزن. انگ مثلِ شناسنامهی طلاست. با آن میشود فهمید این تکه طلا چه عیاری دارد و چه کسی آن را سنجیده، و در طلای آبشده کدش را استعلام کرد.
حتما شنیدهاید که میگویند «فلانی به من انگ زد». یعنی برچسبی به من زد. در بازارِ طلا هم همین است. سازنده یا آزمایشگاه یک نشانه روی طلا میگذارد. فقط این نشانه چسبانده نمیشود؛ حک میشود و با چشم یا یک ذرهبینِ ساده دیده میشود.
در این راهنما با هم یاد میگیریم روی هر نوع طلا چه انگی هست، عددهایش چه معنایی دارند، انگِ طلای آبشده را چطور استعلام کنیم و کجا نباید به انگ اعتماد کنیم.
انگ طلا چیست و چرا اینقدر مهم است؟
خیلیها از من میپرسند: «طلا که طلاست، این کدهای ریز به چه درد میخورد؟» جواب ساده است. قیمتِ طلا به دو عدد بستگی دارد: وزن و عیار. وزن را با ترازو جلوی چشمتان میبینید. ولی عیار را با چشم نمیشود فهمید. انگ همان چیزی است که عیار را به شما میگوید.
عیار یعنی چند درصدِ این تکه طلای خالص است. طلای ۱۸ عیار یعنی ۷۵ درصدش طلاست و بقیه فلزهای دیگر. اگر بخواهید این را دقیقتر بدانید، مقالهی عیار طلا چیست و چگونه محاسبه میشود را ببینید.
حالا تصور کنید ماشینِ دستدوم میخرید و کسی کارتِ ماشین را نشانتان نمیدهد. میخرید؟ نه. طلای بیانگ هم همین حال را دارد. پس انگ برای خریدار و فروشنده یک زبانِ مشترک است.
روی انگ طلا چه چیزهایی نوشته میشود؟
همهی طلاها یک جور انگ ندارند. ولی این چهار چیز، رویهمرفته، اجزای انگ طلا هستند:
- کدِ شناسایی: عددی معمولا چهار تا شش رقمی. بیشتر روی طلای آبشده و شمش میآید و قابل استعلام است.
- نام یا کدِ سازنده و آزمایشگاه: روی آبشده و زینتی معمولا یک کد است. روی شمش، نامِ شرکت تمیز و خوانا حک میشود.
- عیار: روی زینتی بر مبنای ۲۴ با حرفِ K (مثل 18K) یا بر مبنای هزار (مثل ۷۵۰). روی شمشهای رسمی عددی مثل ۹۹۵ یا ۹۹۹٫۹.
- وزن: فقط روی شمش. روی آبشده و زینتی وزن حک نمیشود.
جدولِ زیر نشان میدهد روی هر نوع طلا معمولا چه انگی میبینید:
| نوعِ طلا | کدِ شناسایی | سازنده یا آزمایشگاه | عیار | وزن |
|---|---|---|---|---|
| زینتی (انگشتر، النگو، گردنبند) | معمولا نه | کدِ کارگاه، گاهی | بله، مثل ۷۵۰ یا 18K، ولی نه همیشه | نه |
| آبشده | بله، قابل استعلام | کد یا نامِ آزمایشگاهِ ریگیری | از راهِ استعلامِ کد؛ عددِ ماژیکی ملاک نیست | نه؛ با ترازو |
| شمش | شمارهسریال | نامِ شرکتِ سازنده | بله، مثل ۹۹۵ یا ۹۹۹٫۹ | بله |
| سکهی بانکی | نه | طرح و سالِ ضرب | استاندارد و ثابت | استاندارد و ثابت |
پس هر چه طلا استانداردتر باشد، انگش کاملتر است. شمش همه چیز را روی خودش دارد. آبشده بیشترِ اطلاعاتش را در سامانهی استعلام نگه میدارد. زینتی کمترین اطلاعات را دارد.

انگ طلای آبشده چیست؟
طلای آبشده تکهطلایی است که از ذوبِ طلای کهنه و شکسته ساخته میشود. چون از تکههای مختلف آمده، عیارِ ثابتی ندارد. یکی ۷۴۰ است، یکی ۷۰۰، یکی ۷۶۰. برای همین مهمترین انگ در بازارِ طلا، انگِ آبشده است. کاملش را در راهنمای طلای آبشده چیست نوشتهام.
این انگ را آزمایشگاهِ «ریگیری» میزند. ریگیر کسی است که عیارِ طلا را با دستگاه میسنجد. کارش این چند قدم است:
- یک گوشهی کوچک از تکهی آبشده را میبُرد. برای همین روی بیشترِ آبشدهها گوشهای بریده میبینید.
- نمونه را با دستگاه آزمایش میکند و عیار را بر مبنای هزار به دست میآورد، مثلا ۷۴۵.
- عیار، نامِ آزمایشگاه و تاریخ را در سامانهاش ثبت میکند.
- کدِ همین نتیجه را روی خودِ طلا حک میکند. این همان انگ است.
گاهی کنارِ کد، عیار یا وزن را با ماژیک هم روی تکه مینویسند. این نوشته موقت است و ملاک نیست. ملاک، نتیجهای است که از استعلامِ کدِ حکشده میگیرید.
حواسمان باشد که خودِ کد عیار نیست. کد فقط نشانی است که شما را به پروندهی ریگیری میرساند. مثلِ شمارهی پرونده در مطبِ دکتر: شماره سالم بودنِ شما را نشان نمیدهد، ولی با آن میشود جوابِ آزمایش را پیدا کرد.
انگ طلای تهران و شهرستان چه فرقی دارد؟
آزمایشگاههای ریگیری در شهرهای مختلف کار میکنند و هر کدام کدِ خودشان را دارند. در بازار معمولا کدهای ششرقمی بیشتر مالِ آزمایشگاههای تهراناند و کدهای چهار یا پنجرقمی بیشتر در شهرستانها دیده میشوند. در بعضی کدها هم حرفِ اول شهر را نشان میدهد؛ مثلا T برای تهران و M برای مشهد، و عددِ جلویش کدِ آن واحدِ صنفی است.
ولی اینها قاعدهی قطعی نیستند. تعدادِ رقمها نه اصل بودن را ثابت میکند نه تقلبی بودن را. فرقِ مهم این است که انگِ شهرستان ممکن است در سامانهی آزمایشگاههای تهران پیدا نشود. آنوقت باید از خودِ آزمایشگاهِ همان شهر استعلام بگیرید. پس اگر طلای آبشدهای با انگِ شهرستان میخرید، نام و تلفنِ آزمایشگاهِ آن را حتما در فاکتور بخواهید.
انگ طلای زینتی: ۷۵۰ و 18K یعنی چه؟
یک لحظه همین الان انگشتر یا النگویتان را بردارید و داخلش را نگاه کنید. احتمالا عددِ ریزی مثل ۷۵۰ یا حروفی مثل 18K میبینید. این انگِ عیار است. هر دو یک معنا دارند: طلای ۱۸ عیار.
دو جور عیارنویسی رایج است. K یعنی عیار بر مبنای ۲۴؛ عددهای سهرقمی یعنی عیار بر مبنای هزار. تبدیلش ساده است: عیارِ ۲۴تایی را بر ۲۴ تقسیم کنید و در ۱۰۰۰ ضرب کنید. ۱۸ تقسیم بر ۲۴ ضربِ ۱۰۰۰ میشود ۷۵۰.
| انگ بر مبنای هزار | انگ با حرف K | درصدِ طلای خالص |
|---|---|---|
| ۹۹۹ | 24K | حدودِ ۱۰۰٪ |
| ۹۱۶ | 22K | حدودِ ۹۱٫۶٪ |
| ۷۵۰ | 18K | ۷۵٪ |
| ۵۸۵ | 14K | حدودِ ۵۸٫۵٪ |
در بازارِ ایران تقریبا همهی طلای زینتی ۱۸ عیار است. پس اگر روی طلایی عددی جز ۷۵۰ دیدید، مثلا ۵۸۵، بدانید ارزشِ طلایش کمتر است و قیمت را باید با همان عیار حساب کرد.
کنارِ عیار، گاهی کدِ کارگاهِ سازنده هم حک میشود. ولی برای طلای زینتی سامانهی عمومیای مثلِ استعلامِ کدِ آبشده نداریم. پس اینجا تکیهگاهِ اصلیِ شما فاکتورِ رسمی است که وزن، عیار و اجرت را نوشته باشد. حسابِ اجرت و مالیات را در مقالهی مالیات طلا و اجرت ساخت قدمبهقدم گفتهام.
یک هشدارِ مهم: عددِ ۷۵۰ را هر کسی میتواند روی هر فلزی حک کند. روی بدلیجاتِ آبطلاکاریشده هم گاهی همین عدد را میزنند. پس انگِ زینتی بهتنهایی سند نیست. اگر از جایی غیر از طلافروشیِ معتبر خریدهاید، روشهای تشخیصِ طلای اصل از تقلبی را هم به کار ببرید.
انگ شمش و سکه چه فرقی با آبشده دارد؟
شمش کاملترین انگ را دارد. روی شمشِ معتبر نامِ سازنده، عیار (مثلا ۹۹۵ یا ۹۹۹٫۹)، وزن و یک شمارهسریال حک شده است. برای همین شمش به ریگیری نیاز ندارد. فقط باید سریالِ روی شمش با برگه یا کارتِ همراهش یکی باشد. جزییاتش را در مقالهی شمش طلا چیست ببینید.
سکهی بانکی انگِ شمارهدار ندارد. وزن و عیارش استاندارد است و نقش و سالِ ضرب رویش هست. اصالتِ سکه را با وزن، قطر، نقش و خرید از جای معتبر میسنجند. اگر با انواعِ سکه آشنا نیستید، انواع سکه طلا را بخوانید.
پس دو چیزی که بیشتر از همه به انگ وابستهاند، آبشده و زینتیاند. و از این دو، آبشده تنها طلایی است که انگش را واقعا میشود در یک سامانه استعلام کرد.
استعلام انگ طلا: سه راه که باید بلد باشید
تا اینجا فهمیدیم انگ یک کد است. حالا ببینیم این کد را کجا باید زد تا عیارِ واقعی را بگوید.
- سامانهی اینترنتیِ ریگیری: برای آزمایشگاههای تهران، سامانهی reygiri.com نتیجهی ریگیری را نشان میدهد. شمارهی انگ را در خانهی «شماره پاکت» یا شمارهی گواهی میزنید و عیار، نامِ آزمایشگاه و تاریخِ ریگیری را میبینید.
- تلفن گویا انگ طلا: همین نتیجه را میشود تلفنی هم گرفت. اتحادیهی طلا و جواهرِ تهران برای این کار شمارهی تلفن اعلام کرده است. ولی یک شمارهی سراسری برای همهی کشور نیست و هر شهر یا آزمایشگاه شمارهی خودش را دارد. شماره را از خودِ سامانه یا اتحادیه بگیرید، نه از کاغذی که فروشنده به دستتان میدهد.
- ریگیریِ دوباره: کنارِ مغازههای آبشدهفروشی معمولا چند مغازهی ریگیری هست. با هزینهای کم، یک گوشه از طلا را دوباره میسنجند. این مطمینترین راه است، چون به هیچ کدی اعتماد نمیکند.
اگر کدی روی طلا نبود یا خوانا نبود، از فروشنده بخواهید کد، نامِ آزمایشگاه و راهِ استعلامِ آن را در فاکتور بنویسد. این را از همان اول بخواهید، نه بعد از پرداخت.
نتیجهی استعلام را چطور بخوانیم؟
نتیجهی استعلام سه چیزِ اصلی دارد: عیار بر مبنای هزار، نامِ آزمایشگاه و تاریخِ ریگیری. این سه را با چیزی که فروشنده گفته مقایسه کنید. اگر فروشنده گفت ۷۵۰ و استعلام ۷۳۰ نشان داد، قیمت را باید با ۷۳۰ حساب کرد.
بیایید با یک مثال ببینیم چند واحد عیار چقدر پول است. فرض کنیم هر گرم طلای ۱۸ عیار ۱۰ میلیون تومان باشد. این فقط مثال است؛ قیمتِ امروز را از صفحهی قیمت طلا امروز ببینید. ارزشِ آبشده اینطور حساب میشود: قیمتِ یک گرم ۱۸ عیار × (عیار ÷ ۷۵۰) × وزن.
- ۱۰۰ گرم آبشده با عیارِ ۷۴۵: ۱۰ میلیون × (۷۴۵ ÷ ۷۵۰) × ۱۰۰ = حدودِ ۹۹۳ میلیون تومان.
- همان ۱۰۰ گرم با عیارِ ۷۳۵: ۱۰ میلیون × (۷۳۵ ÷ ۷۵۰) × ۱۰۰ = ۹۸۰ میلیون تومان.
یعنی فقط ۱۰ واحد اختلافِ عیار، حدودِ ۱۳ میلیون تومان پول است؛ چیزی نزدیکِ ۱٫۳٪. این برای کسی که برای حفظِ ارزشِ پولش طلا میخرد کم نیست. پس هیچوقت عیارِ ماژیکی یا حرفِ فروشنده را جای استعلام قبول نکنید.
در بازارِ آبشده قیمت را معمولا با مظنه میگویند، نه با گرم. اگر این واژه برایتان تازه است، مظنه چیست را بخوانید. من در دورهی صفر تا صد سرمایهگذاری در طلا همین محاسبه را برای آبشده، شمش و سکه با مثالهای واقعی قدمبهقدم نشان دادهام.
انگ همیشه تضمین نیست: کجا باید شک کنیم؟
انگ خیلی کمک میکند، ولی معجزه نمیکند. چند جا هست که باید حواستان جمع باشد:
- کدِ درست، تکهی اشتباه: استعلام فقط میگوید این کد زمانی برای تکهای با این عیار ثبت شده. اینکه تکهی جلوی شما همان تکه باشد را ثابت نمیکند. برای همین فاکتور و فروشندهی معتبر مهماند.
- تکهی بریده: آبشده را میشود چند تکه کرد. تکهای که کد رویش نمانده، کد ندارد. فروشنده باید کدِ تکهی اصلی را در فاکتور بنویسد.
- ذوبِ دوباره: اگر آبشده دوباره ذوب شود، انگِ قبلی دیگر اعتبار ندارد و باید از نو ریگیری شود.
- انگِ ناخوانا یا پاکشده: این را با «تقریبا معلوم است» قبول نکنید. یا ریگیریِ دوباره، یا خرید نکنید.
- انگِ زینتی روی بدل: عددِ ۷۵۰ را روی بدل هم میزنند. انگِ زینتی بی فاکتور ارزشِ زیادی ندارد.
پیشنهادِ من این است: تکهی بیانگ یا با انگِ ناخوانا را، هر قدر هم ارزان باشد، نخرید. هزینهی کمِ ریگیریِ دوباره در برابرِ ریسکِ کمعیاری چیزی نیست.
چکلیست انگ طلا پیش از خرید
این چند خط را پیش از خرید یک بار مرور کنید. اگر خواستید، روی کاغذ بنویسید و با خودتان به بازار ببرید:
- برای آبشده بگویید: «آبشدهی بالای ۷۳۰ میخواهم»؛ عیارِ پایینتر موقعِ فروش سختتر خریدار پیدا میکند.
- کدِ حکشده را خودتان بخوانید و همانجا استعلام کنید.
- عیارِ استعلام را با عیاری که فروشنده گفته مقایسه کنید؛ عیارِ ماژیکی ملاک نیست.
- وزن را روی ترازوی فروشنده با چشمِ خودتان ببینید.
- برای انگِ شهرستان، نام و تلفنِ آزمایشگاه را بگیرید.
- برای زینتی، عددِ عیار را ببینید و فاکتورِ کامل با وزن، عیار و اجرت بگیرید.
- برای شمش، سریالِ روی شمش را با برگهی همراهش تطبیق بدهید.
- فاکتور را هیچوقت گم نکنید؛ روزِ فروش به کارتان میآید.
اگر طلا را آنلاین میخرید، همهی این قاعدهها سرِ جایش است، بهعلاوهی چند نکتهی دیگر که در خرید طلا آنلاین گفتهام.
سوالات متداول
انگ طلا چیست؟
انگ طلا نشانههایی است که موقع ساخت یا عیارسنجی روی طلا حک میکنند: کد شناسایی، نام یا کد سازنده و آزمایشگاه، عیار و گاهی وزن. انگ مثل شناسنامه طلاست و نشان میدهد عیار آن چند است و چه کسی آن را سنجیده است.
انگ طلای آبشده چیست؟
کدی است که آزمایشگاه ریگیری بعد از سنجیدن عیار روی تکه آبشده حک میکند. خود کد عیار نیست؛ با استعلام آن، عیار بر مبنای هزار، نام آزمایشگاه و تاریخ ریگیری را میبینید.
انگ طلا چند رقمی است؟
معمولا چهار تا شش رقم. در بازار کدهای ششرقمی بیشتر مال آزمایشگاههای تهران و کدهای چهار یا پنجرقمی بیشتر مال شهرستانهاست. ولی تعداد رقم بهتنهایی اصل یا تقلبی بودن را نشان نمیدهد.
انگ طلای شهرستان را چطور استعلام کنیم؟
انگ شهرستان ممکن است در سامانه آزمایشگاههای تهران پیدا نشود. باید از خود آزمایشگاه همان شهر استعلام بگیرید. برای همین موقع خرید، نام و تلفن آزمایشگاه را از فروشنده بخواهید و در فاکتور بنویسید.
تلفن گویا انگ طلا چیست؟
راهی برای استعلام تلفنی کد ریگیری است. اتحادیه طلا و جواهر تهران برای آزمایشگاههای تهران شماره اعلام کرده، ولی شماره سراسری نیست و هر شهر شماره خودش را دارد. شماره را از سامانه یا اتحادیه بگیرید، نه از فروشنده.
عدد ۷۵۰ روی طلا یعنی چه؟
یعنی از هر هزار قسمت این طلا، ۷۵۰ قسمت طلای خالص است؛ همان طلای ۱۸ عیار. حرف 18K هم همین معنا را دارد. این عدد را روی بدل هم میشود حک کرد، پس فاکتور معتبر را هم بخواهید.
طلای آبشده بدون انگ را بخریم؟
توصیه من این است که نخرید، حتی اگر ارزانتر باشد. اگر ناچارید، اول آن را ریگیری دوباره کنید و قیمت را با عیار واقعی حساب کنید. هزینه ریگیری در برابر ریسک کمعیاری بسیار کم است.
آیا عیاری که با ماژیک روی آبشده نوشتهاند معتبر است؟
نه. نوشته ماژیکی موقت است و هر کسی میتواند آن را عوض کند. ملاک، نتیجه استعلام کد حکشده یا ریگیری دوباره است. قیمت را همیشه با عیار استعلامشده حساب کنید.
جمعبندی
انگ طلا شناسنامهی آن است. روی شمش همه چیز حک شده، روی زینتی فقط عیار و گاهی کدِ سازنده، و روی آبشده کدی که باید استعلامش کنید. مهمترین درس این است که عیار را با چشم و با حرفِ فروشنده نمیشود فهمید؛ با انگ و استعلام میشود.
پس دفعهی بعد که خواستید طلا بخرید، اول انگ را بخوانید، بعد استعلام کنید، بعد قیمت را با همان عیار حساب کنید و آخر فاکتور بگیرید. تصمیمِ نهایی با خودتان است؛ ولی با این چهار قدم، دیگر طلای اشتباهی به دستتان نمیدهند.
