خرید عرضه اولیه: نکات مهم ۱۴۰۵ و اینکه چرا سهم کمی به ما می‌رسد

خرید عرضه اولیه در ۱۴۰۵ سه شرط دارد: کدِ بورسی با دسترسیِ برخط، پولِ کافی در حسابِ کارگزاری از روزِ قبل، و ثبتِ یک سفارشِ درست در بازه‌ای که پیامِ ناظر اعلام می‌کند. سهمی که به شما می‌رسد به سرعتِ کلیک ربطی ندارد. سهم‌ها بینِ همهٔ کدها تقریباً برابر تقسیم می‌شود؛ برای همین معمولاً کمتر از سقفِ سفارش است.

خیلی‌ها پیشِ من می‌آیند و می‌گویند: «از صبح پای سامانه بودیم، دقیق سرِ ساعت زدیم، ولی چند صد سهم بیشتر نگرفتیم. چه کسی عرضهٔ اولیهٔ ما را خورد؟» جوابِ کوتاه این است: هیچ‌کس. جوابِ کاملش را در این صفحه، با عددهای واقعیِ عرضه‌های همین چند ماه، قدم‌به‌قدم می‌گویم.

خرید عرضه اولیه در یک نگاه (به‌روز تا ۱۶ مهر ۱۴۰۵)

پرسش	جوابِ کوتاه
چه چیزی لازم است؟	کدِ بورسی، حسابِ برخط در یک کارگزاری، و پول در حساب
چقدر پول بگذارم؟	سقفِ هر کد × قیمت + کارمزدِ خرید (۰٫۳۷۱۲٪ بورس تهران، ۰٫۳۶۳۲٪ فرابورس)
چه ساعتی سفارش بدهم؟	همان بازه‌ای که پیامِ ناظر می‌گوید؛ در ترکیبیِ فرابورس معمولاً ۱۲ تا ۱۴
زودتر کلیک کنم، بیشتر می‌گیرم؟	نه؛ سهم‌ها برابر تقسیم می‌شود
در روشِ ثبت سفارش چه قیمتی بزنم؟	معمولاً سقفِ دامنه؛ در عرضه‌های ۱۴۰۵ قیمت تقریباً همیشه روی سقف کشف شد
چند سهم واقعاً می‌رسد؟	در عرضه‌های ۱۴۰۵ تقریباً ۱۸ تا ۴۱ درصدِ سقف
با چند کد می‌شود سفارش داد؟	هر نفر یک کد دارد؛ هر عضوِ خانواده با کدِ خودش

این جدول خلاصهٔ کار است. برنامهٔ عرضه‌های پیشِ رو را هم در تقویم عرضه اولیه به‌روز نگه می‌دارم.

چرا سهم کمی از عرضه اولیه به ما می‌رسد؟

بیایید با یک مثالِ آشنا شروع کنیم. فرض کنید در محله نذری می‌دهند. دیگِ قیمه یک اندازهٔ مشخص دارد. اگر صد نفر بیایند، به هر نفر یک بشقابِ پر می‌رسد. اگر هزار نفر بیایند، صاحبِ نذر کفگیر را کوچک‌تر می‌کند تا به همه برسد.

عرضهٔ اولیه همین است. عرضهٔ اولیه یعنی شرکتی برای اولین بار بخشی از سهامش را در بورس یا فرابورس به مردم می‌فروشد (عرضه اولیه چیست). تعدادِ سهم از قبل معلوم است. در عرضه‌های ۱۴۰۵ معمولاً بینِ ۱٫۲ تا ۲ میلیون کدِ بورسی سفارش داده‌اند. وقتی این‌همه آدم سرِ یک دیگ می‌آیند، کفگیر کوچک می‌شود.

فرمولش ساده است:

سهمِ هر کد ≈ تعدادِ سهمی که به مردم عرضه شده ÷ تعدادِ کدهایی که سفارش داده‌اند (و هیچ‌وقت بیشتر از سقفِ هر کد نیست)

بیایید با یک عرضهٔ واقعی حساب کنیم. در عرضهٔ شکیمیا (چهارشنبه ۸ مهر ۱۴۰۵) در مرحلهٔ مردم ۹۰۰ میلیون سهم عرضه شد. حدودِ یک میلیون و ۷۸۸ هزار کدِ حقیقی سفارش دادند. ۹۰۰ میلیون تقسیم بر این عدد می‌شود حدودِ ۵۰۳ سهم. خبرگزاری‌ها هم سهمِ هر کد را ۵۰۴ تا ۵۳۴ سهم گزارش کردند. سقفِ سفارش ۱٬۸۰۰ سهم بود؛ یعنی هر نفر حدودِ ۲۸ درصدِ سقف را گرفت.

این الگو در بقیهٔ عرضه‌ها هم تکرار شد. در منجیل (۳ شهریور) سقف ۳۶۰ سهم بود و به هر کد حداکثر ۱۲۳ سهم رسید. در ذرت (۳۰ خرداد) هم به هر کد حداکثر ۱۱۵ سهم رسید. پس سهمِ کم نشانهٔ بدشانسی یا کوتاهیِ شما نیست؛ نتیجهٔ ریاضیِ یک دیگ و چند میلیون مهمان است.

آیا کارگزاری یا «آقازاده‌ها» سهمِ ما را برمی‌دارند؟

نه. چند سال پیش که عرضه‌ها به ترتیبِ زمانِ رسیدنِ سفارش پر می‌شد، کارگزاری‌ها زیرِ فشار از کار می‌افتادند و خیلی‌ها جا می‌ماندند. یادم هست سال‌ها پیش خواستم بلیتِ کنسرتِ استاد شجریان را اینترنتی بخرم. ساعتِ فروش که رسید، سایت از کار افتاد. چه کسی بلیتِ مرا خورد؟ هیچ‌کس؛ سرور تحملِ آن‌همه آدم را در یک لحظه نداشت.

امروز ماجرا فرق کرده است. در مرحلهٔ عمومی، سهم‌ها دور به دور، در بسته‌های کوچک، بینِ همهٔ کدها پخش می‌شود تا تمام شود. کارگزاری هم از نخریدنِ شما هیچ سودی نمی‌برد و نمی‌تواند سهم را برای خودش بردارد. اگر به شما کمتر رسید، به یک آدمِ معمولیِ دیگر مثلِ خودتان رسیده است.

پس به‌جای گشتن دنبالِ مقصر، بیایید ببینیم چه چیزهایی واقعاً دستِ خودمان است.

نکات خرید عرضه اولیه: قدم‌به‌قدم از چند روز قبل تا عصرِ روزِ عرضه

این ده قدم را به ترتیب انجام دهید. بیشترِ کسانی که در عرضه «هیچ» نمی‌گیرند، یکی از همین‌ها را جا انداخته‌اند.

1. کدِ بورسی و دسترسیِ برخط را از قبل بگیرید. کدِ بورسی یعنی شمارهٔ شناساییِ شما در بازارِ سرمایه. اول باید در سامانهٔ سجام احرازِ هویت شده باشید، بعد از یک کارگزاری کد و نام‌کاربری بگیرید (دریافت کد بورسی). این کار را برای روزِ عرضه نگذارید.
2. از عرضه باخبر شوید. اطلاعیهٔ رسمی دست‌کم ۲ روزِ کاری پیش از عرضه منتشر می‌شود. در ۱۴۰۵ این فاصله معمولاً ۲ تا ۶ روز بوده است. تقویمِ عرضه را هفته‌ای یک بار نگاه کنید.
3. اطلاعیه را بخوانید و چهار عدد را بردارید: روشِ عرضه (ترکیبی یا ثبت سفارش)، قیمت یا دامنهٔ قیمت، سقفِ هر کد، و تعدادِ سهمی که به مردم عرضه می‌شود.
4. پولِ لازم را حساب کنید. سقفِ هر کد × قیمت × (۱ + کارمزد). مثالش را پایین‌تر آورده‌ام.
5. پول را روزِ قبل به حساب بریزید. خریدِ اعتباری، یعنی خرید با پولِ قرضیِ کارگزاری، در عرضهٔ اولیه معمولاً پذیرفته نمی‌شود. واریزِ همان روز هم گاهی دیر به حساب می‌نشیند.
6. اگر کارگزاری‌تان پیش‌سفارش دارد، از شبِ قبل ثبت کنید. پیش‌سفارش یعنی درخواست را از قبل می‌گذارید و کارگزاری وقتی بازه باز شد، خودش می‌فرستد. سهمِ بیشتری نمی‌آورد، ولی اگر ظهر سرِ کار هستید خیالتان راحت است (پیش‌سفارش عرضه اولیه).
7. صبحِ روزِ عرضه پیامِ ناظر را بخوانید. پیامِ ناظر یعنی اطلاعیهٔ کوتاهی که ناظرِ بازار در سامانهٔ معاملاتی می‌گذارد. ساعتِ دقیق، نماد و قیمتِ قطعی آنجاست (پیام ناظر بورس چیست).
8. یک سفارشِ درست ثبت کنید. نمادِ درست، تعدادِ کمتر یا مساویِ سقف، و قیمتِ درست. در روشِ ثبت سفارش معمولاً سقفِ دامنه.
9. وضعیتِ سفارش را نگاه کنید. باید «در صف» یا «پذیرفته‌شده» باشد، نه «خطا». تا پیش از پایانِ بازه می‌توانید ویرایش یا حذفش کنید.
10. عصر نتیجه را ببینید. نتیجه همان روز اعلام می‌شود. سهم معمولاً روزِ کاریِ بعد در پرتفوی دیده می‌شود. پرتفوی یعنی فهرستِ سهم‌هایی که در حسابتان دارید.

تا اینجا کارهای کلی را گفتیم. حالا سراغِ عددی برویم که بیشترین اشتباه را در آن می‌بینم: پولِ لازم.

برای خرید عرضه اولیه چقدر پول لازم است؟

کارگزاری فقط وقتی سفارش را قبول می‌کند که پولِ کاملِ سفارش، به‌علاوهٔ کارمزد، در حساب باشد. کارمزد یعنی سهمی که کارگزاری و نهادهای بازار از هر خرید برمی‌دارند. عرضهٔ اولیه کارمزدِ جدا ندارد؛ همان کارمزدِ عادیِ خرید است (کارمزد معاملات بورس).

پولِ لازم = سقفِ هر کد × قیمتِ هر سهم × (۱ + کارمزدِ خرید)

با عددهای واقعیِ شکیمیا حساب کنیم. سقف ۱٬۸۰۰ سهم بود و قیمتِ نهایی ۵٬۹۱۹ ریال. ۱٬۸۰۰ ضرب در ۵٬۹۱۹ می‌شود ۱۰٬۶۵۴٬۲۰۰ ریال. من به تومان تبدیلش کرده‌ام: حدودِ یک میلیون و ۶۵ هزار تومان. کارمزدِ فرابورس (۰٫۳۶۳۲ درصد) حدودِ ۴ هزار تومان روی آن می‌گذارد. پس حدودِ یک میلیون و ۷۰ هزار تومان لازم بود.

ولی هر کد در عمل حدودِ ۵۰۰ سهم گرفت؛ یعنی کمتر از ۳۰۰ هزار تومان خرج شد. بقیهٔ پول فقط چند ساعت بلوکه ماند و برگشت. پس پولِ سقف را بگذارید، ولی انتظارِ سقف را نداشته باشید.

یک دامِ رایج: قیمتی که تا ظهر معلوم نیست

در عرضه‌های ترکیبیِ فرابورس، رقمی که پیش از عرضه در خبرها می‌آید با «قیمتِ ارزش‌گذاری» حساب شده است. قیمتِ واقعی صبحِ روزِ عرضه کشف می‌شود. در همهٔ عرضه‌های ترکیبیِ ۱۴۰۵ که عددش را دیده‌ام، قیمتِ نهایی بالاتر بوده است. در شکیمیا قیمتِ ارزش‌گذاری ۴٬۳۱۰ ریال بود و قیمتِ نهایی حدودِ ۳۷ درصد بالاتر درآمد.

کسی که فقط همان عددِ خبرها را در حساب گذاشته بود، نمی‌توانست سفارشِ سقف بدهد. پس در عرضهٔ ترکیبی ۲۰ تا ۴۰ درصد بیشتر از عددِ اعلام‌شده بگذارید. جزئیاتِ این حساب را در نقدینگی لازم برای عرضه اولیه نوشته‌ام.

دو روشِ عرضه در ۱۴۰۵ و نکتهٔ سفارش در هر کدام

عرضه‌های امسال بیشتر به یکی از این دو روش بوده‌اند. نکتهٔ سفارش در هر کدام فرق دارد (انواع روش‌های عرضه اولیه).

مقایسهٔ روشِ ترکیبی و روشِ ثبت سفارش برای خریدارِ معمولی

موضوع	روش ترکیبی (بیشترِ عرضه‌های فرابورس)	روش ثبت سفارش (بیشترِ عرضه‌های بورس تهران)
نوبتِ ما	مرحلهٔ دوم؛ مرحلهٔ اول فقط مالِ صندوق‌هاست	یک بازه برای همه
ساعتِ معمول	۱۲ تا ۱۴ (گاهی ۱۲:۳۰ تا ۱۴:۳۰)	۹:۳۰ یا ۱۰:۳۰ تا ۱۲:۳۰
قیمت	ثابت؛ همان قیمتی که صبح کشف شده	شما در یک دامنه انتخاب می‌کنید
چه قیمتی بزنم؟	انتخابی نیست؛ قیمتِ اعلام‌شده	سقفِ دامنه؛ زیرِ سقف معمولاً سهمی نمی‌گیرد
نماد	اغلب نمادی با «۱» در انتها، مثلِ «شکیمیا۱»	همان نمادِ اصلی
پولِ لازم	با قیمتِ نهایی؛ ۲۰ تا ۴۰ درصد بیشتر از برآورد بگذارید	با سقفِ دامنه حساب کنید

پس اول ببینید عرضه در کدام بازار و با کدام روش است. برای ترکیبی ظهر را خالی کنید و پولِ اضافه بگذارید؛ برای ثبت سفارش، صبح را و قیمتِ سقف را.

روش ترکیبی: صبح صندوق‌ها، ظهر ما

«ترکیبی» یعنی یک روزِ عرضه دو بخش دارد. صبح، از ۹:۱۵ تا ۱۱:۱۵، فقط صندوق‌های سرمایه‌گذاری در یک حراج سفارش می‌دهند و قیمت را پیدا می‌کنند. ظهر، همهٔ مردم با همان قیمت سفارش می‌دهند. خیلی‌ها صبح سفارش می‌زنند و خطا می‌گیرند؛ نوبتِ ما ظهر است.

روش ثبت سفارش: چرا سفارش با قیمت سقف؟

در این روش یک دامنهٔ قیمت اعلام می‌شود و هر کد یک سفارش در این دامنه می‌دهد. اولویت با قیمتِ بالاتر است، نه زمان. وقتی سفارش‌ها در سقف بیشتر از سهم‌های عرضه‌شده باشد، قیمت همان سقف می‌شود. آن‌وقت سهم فقط بینِ سفارش‌های سقف تقسیم می‌شود.

در عرضه‌های ۱۴۰۵ مثلِ تابان، آکو، غزنجان و زشک دقیقاً همین شد. مثلاً دامنهٔ آکو ۲۹٬۲۰۶ تا ۳۲٬۹۳۴ ریال بود و قیمت روی ۳۲٬۹۳۴ ریال کشف شد. کسی که برای چند تومان صرفه‌جویی پایین‌تر زده بود، دستِ خالی ماند. پس سفارش با قیمت سقف را جدی بگیرید.

آیا زودتر کلیک کردن سهمِ بیشتری می‌آورد؟

نه. این شاید مهم‌ترین تفاوتِ امروز با چند سال پیش باشد. قدیم توصیه می‌شد «دقیق سرِ ثانیه کلیک کنید»؛ آن توصیه دیگر کاربرد ندارد. در مرحلهٔ عمومیِ ترکیبی و میانِ سفارش‌های سقفِ روشِ ثبت سفارش، سهم برابر تقسیم می‌شود. سفارشِ ساعتِ ۱۲:۰۱ و ساعتِ ۱۳:۵۵ یکی است.

بازیِ صندلی‌ها را یادتان هست؟ چند نفر دورِ چند صندلی می‌چرخند و همیشه صندلی کم است. عرضهٔ اولیهٔ قدیم همین بود. عرضهٔ امروز بیشتر شبیهِ کیکِ تولد است: صاحب‌خانه آن را به تعدادِ مهمان‌ها می‌بُرد. هر چه مهمان بیشتر، تکه کوچک‌تر؛ ولی به همه می‌رسد.

با این حال کار را به دقیقه‌های آخر هم نکشانید. سامانه‌ها نزدیکِ پایانِ بازه شلوغ می‌شوند. ساعت‌های دقیقِ هر روش را در ساعت عرضه اولیه آورده‌ام.

آیا ثبت سفارش با چند کد مجاز است؟

هر آدم فقط یک کدِ بورسی دارد که به کدِ ملی‌اش وصل است. اگر در دو کارگزاری حساب داشته باشید، کدتان همان یکی است. سهمیه هم به کد تعلق می‌گیرد، نه به کارگزاری؛ پس سفارش از دو کارگزاری سهمِ شما را دو برابر نمی‌کند.

ولی هر عضوِ خانواده می‌تواند کدِ بورسیِ خودش را داشته باشد. همسر، پدر و مادر، و فرزندِ بزرگسال هر کدام با کدِ خودشان سهمِ جدا می‌گیرند. برای فرزندِ زیرِ ۱۸ سال هم ولیِ او می‌تواند در سجام ثبت‌نام کند و کد بگیرد. به این روش در بازار «کد بورسی خانواده» هم می‌گویند.

یک هشدار جدی: کد و پول باید واقعاً مالِ همان شخص باشد. گرفتنِ کد به نامِ آدم‌های غریبه و خریدن با کدِ دیگران، به‌جز دردسرِ مالیاتی و حقوقی، اعتماد را خراب می‌کند. اگر چیزی بینِ اعضای خانواده بماند، حساب و کتابش را روشن نگه دارید.

اشتباه‌هایی که باعث می‌شود اصلاً سهمی نگیرید

این‌ها را بارها دیده‌ام. هر کدام کافی است تا سفارش رد شود یا با سهمِ صفر برگردد.

• پولِ کم در حساب: عددِ خبرها را گذاشته‌اند، ولی قیمتِ نهایی بالاتر کشف شده یا کارمزد را حساب نکرده‌اند.
• تعدادِ بیشتر از سقف: اگر سقف ۱٬۰۰۰ سهم است، ۱٬۰۰۱ سهم نزنید.
• قیمتِ زیرِ سقف در روشِ ثبت سفارش: برای چند ریال، کلِ سهم را از دست می‌دهند.
• سفارش در مرحلهٔ صندوق‌ها: در ترکیبی، صبح نوبتِ ما نیست.
• گشتن در نمادِ اشتباه: مرحلهٔ دومِ ترکیبی معمولاً در نمادِ «۱»دار است.
• ثبت و رها کردن: سفارش را می‌زنند و می‌روند، و عصر می‌فهمند «خطا» خورده بوده.
• واریز در روزِ عرضه: پول دیر به قدرتِ خرید می‌رسد.

پس پیش از اینکه دکمه را بزنید، یک بارِ دیگر نماد، تعداد، قیمت و پولِ حساب را با پیامِ ناظر مقایسه کنید.

بهترین عرضه اولیه در بورس را چطور بشناسیم؟

همهٔ عرضه‌ها سود نمی‌دهند. در متنِ قدیمِ همین سایت مثالِ برکت را آورده بودم که بعد از عرضه افتِ سنگینی داشت؛ تلخ‌ترین خاطرهٔ خیلی‌ها از یک عرضهٔ اولیه. من نمادی را توصیه نمی‌کنم، ولی این چند پرسش کمک می‌کند خودتان قضاوت کنید:

• شرکت چه کاری می‌کند؟ حتی چند خط دربارهٔ شرکت بخوانید. خیلی‌ها می‌خرند و نمی‌دانند شرکت چه می‌فروشد.
• قیمت نسبت به هم‌صنعت‌ها گران است یا ارزان؟ اگر P/E عرضه از شرکت‌های مشابهِ بازار خیلی بالاتر است، جای سود کمتر است.
• بازار چه حالی دارد؟ در بازارِ صعودی، صفِ خریدِ عرضه‌ها طولانی‌تر می‌ماند. در بازارِ نزولی، حتی عرضهٔ خوب زودتر به تعادل می‌رسد.
• بازارگردان و حمایت دارد؟ بازارگردان یعنی نهادی که موظف است در دو طرفِ خرید و فروش سفارش بگذارد تا سهم راحت‌تر معامله شود.
• اختیار فروش تبعی دارد؟ در چند عرضهٔ ۱۴۰۵، مثلِ فنقره، شکیمیا و فپردیس، به خریداران اختیار فروش تبعی داده شد. یعنی نوعی بیمه: اگر سهم را تا سررسید نگه دارید و قیمت پایین بیاید، می‌توانید با قیمتِ ازپیش‌تعیین‌شده بفروشید. شرایطش را در اطلاعیه بخوانید.

پس «بهترین عرضه» آن نیست که همه دربارهٔ سودش حرف می‌زنند؛ آن است که شرکتش را می‌شناسید و قیمتش منطقی است.

بهترین زمان فروش سهم عرضه اولیه کی است؟

سهم معمولاً از اولین روزِ کاری بعد از عرضه قابلِ معامله است. اغلب چند روز در صفِ خرید می‌ماند. صفِ خرید یعنی خریدار زیاد است و فروشنده کم، پس قیمت هر روز تا سقفِ دامنهٔ نوسان بالا می‌رود (صف خرید و صف فروش).

بعد از چند روز خریدار و فروشنده به تعادل می‌رسند و اولین روزِ منفی می‌آید. خیلی‌ها همان روز می‌فروشند. گاهی درست است، گاهی نه:

• در متنِ قدیم مثالِ اوان (مرداد ۱۳۹۶) را آورده بودم: حدودِ ۲۰۰ درصد رشد کرد و بعد از تعادل حدودِ ۴۰ درصد افت داشت. اگر ۱۰۰ هزار تومان خریده بودید و به ۳۰۰ هزار رسیده بود، ۴۰ درصد افت یعنی رسیدن به ۱۸۰ هزار تومان.
• در همان متن آمده بود که افق بعد از رشدِ اولیهٔ حدودِ ۲۱ درصد به تعادل رسید و بعد از اولین منفی‌اش حدودِ ۲۲۰ درصدِ دیگر رشد کرد.

پس رفتارِ سهم بعد از عرضه به ارزندگیِ شرکت و حالِ بازار بستگی دارد. اگر شرکت را نمی‌شناسید، فروش در اولین روزِ تعادل محتاطانه است. اگر آن را می‌شناسید و قیمتش را منطقی می‌دانید، نگه داشتن هم معقول است. تصمیمِ نهایی با خودتان است. عواملش را مفصل در بهترین زمان فروش عرضه اولیه گفته‌ام.

عرضه‌های هفتهٔ آینده (تا ۱۶ مهر ۱۴۰۵)

اگر می‌خواهید همین نکته‌ها را تمرین کنید، دو عرضه در راه است:

• فساپ (سازه پوشش ماموت)، دوشنبه ۲۰ مهر، بورس تهران، روشِ ثبت سفارش. دامنهٔ قیمت ۳٬۶۱۰ تا ۴٬۰۷۰ ریال و سقفِ هر کد ۱٬۰۰۰ سهم اعلام شده. با سقفِ دامنه، پولِ لازم ۱٬۰۰۰ × ۴٬۰۷۰ = ۴٬۰۷۰٬۰۰۰ ریال است؛ به تومان حدودِ ۴۰۷ هزار تومان، و با کارمزدِ بورس تهران حدودِ ۴۰۹ هزار تومان.
• فکور (مهندسی فکور صنعت تهران)، سه‌شنبه ۲۱ مهر، فرابورس، روشِ ترکیبی. قیمتِ نهایی ظهرِ همان روز معلوم می‌شود؛ پس پولِ اضافه بگذارید.

ساعتِ هیچ‌کدام تا امروز اعلام نشده است. قاعده‌ها هم ممکن است عوض شوند؛ سازمان بورس حدودِ ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ پیش‌نویسِ اصلاحِ دستورالعملِ پذیرش و عرضه در فرابورس را برای نظرخواهی منتشر کرد. پس هر بار اطلاعیه و پیامِ ناظر را خودتان ببینید.

عرضه اولیه نشد؟ سخت نگیرید

عرضه‌های اولیه بیشترِ وقت‌ها با سود همراه بوده‌اند، ولی سهمِ هر نفر کوچک است. در شکیمیا هر نفر کمتر از ۳۰۰ هزار تومان سهم گرفت. حتی اگر چنین سهمی ۳۰ درصد هم بالا برود، سودش حدودِ ۹۰ هزار تومان است؛ کمتر از هزینهٔ یک خریدِ معمولیِ هفتگی از سوپرمارکت.

عرضه‌های اولیه محدودند، ولی بازارِ بورس نامحدود است. اگر وقت و انرژی‌تان را صرفِ شناختنِ سهم‌های خوب و مدیریتِ سرمایه و ریسک کنید، هر روز می‌توانید به هر اندازه که بخواهید خرید کنید، بی صف و بی سقف. پس عرضهٔ اولیه را تمرینی خوب بدانید، نه راهِ اصلیِ پولدار شدن.

چک‌لیست خرید عرضه اولیه

• کدِ بورسی و نام‌کاربریِ برخط آماده است.
• اطلاعیه را خوانده‌ام: روش، قیمت یا دامنه، سقفِ هر کد، تعدادِ سهم.
• پولِ لازم را با کارمزد حساب کرده‌ام؛ در ترکیبی ۲۰ تا ۴۰ درصد بیشتر گذاشته‌ام.
• پول از روزِ قبل در حسابِ کارگزاری است.
• صبحِ روزِ عرضه پیامِ ناظر را خوانده‌ام: ساعت، نماد، قیمت.
• سفارش با تعدادِ مساوی یا کمتر از سقف و قیمتِ درست ثبت شده است.
• وضعیتِ سفارش «در صف» یا «پذیرفته‌شده» است.
• عصر نتیجه را دیده‌ام و روزِ کاریِ بعد پرتفوی را چک می‌کنم.

سوالات متداول

جمع‌بندی

خرید عرضه اولیه دیگر مسابقهٔ کلیک نیست. سهم‌ها برابر بینِ همهٔ کدها تقسیم می‌شود و چون یک تا دو میلیون نفر سفارش می‌دهند، سهمِ هر نفر کوچک است. کسی سهمِ شما را نخورده؛ دیگ یک اندازه دارد و مهمان زیاد است.

کاری که دستِ خودتان است این است که سفارش‌تان رد نشود: کد آماده، پولِ کافی از روزِ قبل، خواندنِ پیامِ ناظر، تعداد و قیمتِ درست، و نگاه کردن به وضعیتِ سفارش. پس دفعهٔ بعد، پیش از عرضه همین چک‌لیست را باز کنید و با خیالِ راحت سفارش بدهید.