عرضه اولیه سهام چیست؟ آموزش خرید عرضه اولیه به زبان ساده
فهرست مطالب۱۰ بخش
- عرضه اولیه چیست؟ IPO یعنی چه؟
- شرکتِ عرضه‌شده تازه‌کار است؟
- عرضه اولیه در بورس با خرید و فروشِ معمولی چه فرقی دارد؟
- چرا شرکتها سهامشان را عرضه میکنند؟
- فرق عرضه اولیه با پذیره‌نویسی و ICO
- یک شرکت چطور به روزِ عرضه اولیه میرسد؟
- در اطلاعیهٔ عرضه اولیه دنبالِ چه بگردیم؟
- انواع عرضه اولیه در بورس ایران
- عرضه اولیه به روش ترکیبی چطور کار میکند؟
- عرضه اولیه به روش ثبت سفارش (بوک بیلدینگ)
- روش قیمت ثابت و روش حراج
- عرضه اولیه فرابورس و بورس تهران چه فرقی دارند؟
- آموزش خرید عرضه اولیه گام‌به‌گام
- روش جدید خرید عرضه اولیه چه فرقی با گذشته دارد؟
- آیا ثبت نام عرضه اولیه بورس جداگانه لازم است؟
- در عرضه اولیه به هر کد چند سهم میرسد؟
- مثالِ عددی: برای وسرمایه چقدر پول لازم بود؟
- با کدِ بورسیِ اعضای خانواده هم میشود خرید؟
- آیا خرید عرضه اولیه سهام همیشه سود میدهد؟
- چک‌لیستِ پیش از خریدِ هر عرضه اولیه
- شش اشتباهِ رایج در خرید عرضه اولیه
- عرضه اولیه بعدی کی است؟
- سوالات متداول
- جمع‌بندی
عرضه اولیه سهام یعنی اولین روزی که یک شرکت بخشی از سهامش را در بورس یا فرابورس به همهٔ مردم می‌فروشد. از فردای آن روز، سهمِ شرکت مثلِ بقیهٔ سهمها خرید و فروش میشود. برای خرید فقط کد بورسی و حسابِ آنلاینِ کارگزاری لازم دارید و یک سفارش در ساعتِ اعلام‌شده.
اگر فقط می‌خواهید بدانید عرضهٔ بعدی کی است و چقدر پول کنار بگذارید، تقویم عرضه اولیه را ببینید؛ با هر اطلاعیهٔ تازه به‌روز میشود. اینجا با هم از صفر جلو می‌رویم: عرضه اولیه چیست، چطور بخریم، و در عرضههای همین مهرِ ۱۴۰۵ واقعاً به هر نفر چند سهم رسید.
عرضه اولیه چیست؟ IPO یعنی چه؟
یک مغازهٔ خانوادگیِ قدیمی را در نظر بگیرید. سال‌هاست کار میکند و سود میدهد، ولی مالکش فقط چند نفر از اعضای خانواده‌اند. یک روز تصمیم می‌گیرند چند درصد از مغازه را به مردمِ محل بفروشند. از آن روز، هر کس بخواهد میتواند شریکِ کوچکِ این مغازه شود. عرضه اولیه در بورس دقیقاً همین است، فقط با قانون و ناظر.
IPO کوتاه‌شدهٔ سه کلمهٔ انگلیسی است، یعنی «عرضهٔ عمومیِ اولیه». در روزِ عرضه معمولاً بخشِ کوچکی از سهام فروخته میشود. در عرضههای ۱۴۰۵ این سهم بیشترِ وقت‌ها بینِ ۵ تا ۱۰ درصدِ کلِ شرکت بوده است.
بعضی‌ها این کلمه را «ارز اولیه» می‌نویسند یا جست‌وجو میکنند. منظورشان همان عرضه اولیه است و ربطی به ارز و دلار ندارد. «سهام اولیه» هم در زبانِ روزمره به همان سهمهایی می‌گویند که روزِ عرضه خریده میشود.
شرکتِ عرضه‌شده تازه‌کار است؟
نه، و این یکی از باورهای غلطِ رایج است. بیشترِ شرکت‌هایی که در ایران عرضه اولیه میشوند، سالها سابقه و حساب و کتابِ بررسی‌شده دارند. مثلاً در مهر ۱۴۰۵ یک تولیدکنندهٔ نخِ پلی‌استر در قم، یک تولیدکنندهٔ میلگرد و یک شرکتِ موادِ غذایی عرضه شدند. چیزی که تازه است، فقط این است که شما هم می‌توانید شریکشان شوید.
عرضه اولیه در بورس با خرید و فروشِ معمولی چه فرقی دارد؟
بازارِ سهام را دو مرحله ببینید. یک بار سهم برای اولین بار از صاحبش به مردم فروخته میشود؛ این «بازارِ اولیه» است. بعد مردم آن را بینِ خودشان دست‌به‌دست میکنند؛ این «بازارِ ثانویه» است، همان چیزی که هر روز در بورس می‌بینید.
عرضه اولیه درِ ورود به بازارِ دوم است. فقط یک روز است و قاعده‌های خاصِ خودش را دارد: سقفِ خرید برای هر نفر، قیمتی که از قبل یا در همان روز تعیین میشود، و تقسیمِ سهم بینِ همه. از فردا همه‌چیز عادی میشود. پس روزِ عرضه را با روزهای بعد یکی نگیرید.
چرا شرکتها سهامشان را عرضه میکنند؟
- نقد کردنِ بخشی از سرمایه: در بیشترِ عرضههای ایران، سهامدارِ بزرگ بخشی از سهمِ خودش را می‌فروشد. یعنی پول معمولاً به جیبِ او می‌رود، نه به صندوقِ شرکت.
- راحت‌تر شدنِ پول‌گرفتن در آینده: شرکتِ بورسی برای افزایشِ سرمایه، انتشارِ اوراق یا گرفتنِ وام دستش بازتر است.
- معلوم شدنِ قیمت: بازار هر روز می‌گوید شرکت چقدر می‌ارزد. این برای سهامدارهای قدیمی هم خوب است.
- اعتبار: شرکتِ بورسی باید حساب و کتابش را مرتب در سامانهٔ کدال منتشر کند. همین شفافیت، اعتمادِ بانک و مشتری را بیشتر میکند.
فرق عرضه اولیه با پذیره‌نویسی و ICO
سه اسم شبیهِ هم زیاد می‌شنوید که با هم فرق دارند. این جدول تفاوت را ساده نشان میدهد:
| پرسش | عرضه اولیه سهام | پذیره‌نویسی | عرضهٔ اولیهٔ رمزارز (ICO) |
|---|---|---|---|
| چه چیزی فروخته میشود؟ | بخشی از سهامِ یک شرکتِ فعال | سهمِ تازه‌چاپ‌شده یا واحدِ صندوقِ تازه | توکنِ یک پروژهٔ رمزارزی |
| پول به چه کسی میرسد؟ | معمولاً سهامدارِ فروشنده | خودِ شرکت یا صندوق | تیمِ پروژه |
| چه کسی نظارت میکند؟ | سازمان بورس، بورس تهران یا فرابورس | سازمان بورس | معمولاً هیچ ناظرِ رسمی |
| بزرگ‌ترین خطر | گران بودنِ قیمتِ عرضه یا ریزشِ بازار | به نتیجه نرسیدنِ طرح | شکستِ پروژه و کلاه‌برداری |
پس عرضه اولیه با نظارتِ بورس و روی شرکتی واقعی انجام میشود، ولی ICO چنین پشتوانه‌ای ندارد. فرقِ دو مفهومِ بورسی را در پذیره‌نویسی چیست و چه فرقی با عرضه اولیه دارد و نسخهٔ رمزارزی را در عرضه اولیه ارز دیجیتال نوشته‌ایم.
یک شرکت چطور به روزِ عرضه اولیه میرسد؟
هیچ شرکتی یک‌شبه بورسی نمیشود. چند مرحله را پشتِ سر می‌گذارد. اگر این مسیر را بشناسید، از خبرها می‌فهمید یک عرضه چقدر نزدیک است.
- پذیرش: شرکت پرونده‌اش را به بورس تهران یا فرابورس میدهد. آنجا اندازه، سودآوری و شفافیتِ حساب‌هایش را بررسی میکنند و تعیین میکنند در کدام بازار بنشیند.
- درجِ نماد: نامِ کوتاهِ شرکت، یعنی «نماد»، در فهرستِ بورس ثبت میشود. ولی هنوز معامله نمیشود.
- قیمت‌گذاری: یک مشاورِ متخصص حساب میکند شرکت چقدر می‌ارزد. قیمتِ عرضه معمولاً کمی پایین‌تر از این عدد گذاشته میشود تا خریدار پیدا شود.
- تعیینِ متعهد و بازارگردان: متعهد قول میدهد اگر خریدار کم بود، خودش سهم را بخرد. بازارگردان در روزهای بعد با خرید و فروش نمی‌گذارد قیمت یک‌دفعه سقوط کند یا بی‌حساب بالا برود.
- اطلاعیهٔ عرضه: بورس یا فرابورس چند روز پیش از عرضه اطلاعیه میدهد. در ۱۴۰۵ این فاصله معمولاً دو تا شش روز بوده است.
- روزِ عرضه: سفارش‌ها جمع و سهمها تقسیم میشوند. معمولاً از روزِ کاریِ بعد، نماد برای همه باز میشود.
در اطلاعیهٔ عرضه اولیه دنبالِ چه بگردیم؟
اطلاعیه کوتاه است، ولی هر سطرش روی جیبِ شما اثر دارد. این‌ها را همیشه پیدا کنید:
- نامِ شرکت، نماد، بازار (بورس تهران یا فرابورس) و روزِ عرضه
- روشِ عرضه: ترکیبی، ثبت سفارش، قیمتِ ثابت یا حراج
- تعدادِ سهمی که عرضه میشود و چند درصدِ کلِ شرکت است
- قیمتِ ارزشگذاری یا بازهٔ قیمت
- سقفِ خریدِ هر کد، یعنی هر نفر حداکثر چند سهم میتواند سفارش بدهد
ساعتِ دقیق معمولاً در اطلاعیه نیست. صبحِ روزِ عرضه با «پیامِ ناظر» اعلام میشود؛ پیامِ ناظر یعنی اطلاعیهٔ کوتاهی که بورس داخلِ سامانهٔ معاملاتی و سایتِ خودش منتشر میکند. ساعت‌های هر عرضهٔ ۱۴۰۵ را در ساعت عرضه اولیه جمع کرده‌ایم.
انواع عرضه اولیه در بورس ایران
عرضه اولیه در ایران چهار روش داشته است. ولی در ۱۴۰۵ تقریباً همه‌چیز با دو روش انجام شد: روش ترکیبی در فرابورس و روش ثبت سفارش در بورس تهران. این جدول نشان میدهد هر روش برای یک خریدارِ معمولی چه معنایی دارد:
| روش | قیمت را چه کسی تعیین میکند؟ | شما چه قیمتی می‌نویسید؟ | سهم چطور تقسیم میشود؟ | کجا رایج است؟ |
|---|---|---|---|---|
| ترکیبی | صندوق‌ها، در حراجِ صبح | فقط همان قیمتی که صبح پیدا شد | تقریباً مساوی بینِ همه | بیشترِ عرضههای فرابورس |
| ثبت سفارش (Book Building) | سفارشهای خودِ مردم در یک بازهٔ قیمت | یک قیمت در بازه؛ در عمل بالاترینش | مساوی بینِ کسانی که در قیمتِ نهایی سفارش داده‌اند | عرضههای بورس تهران |
| قیمتِ ثابت | از قبل اعلام میشود | همان قیمتِ اعلام‌شده | مساوی بینِ همه | گاه‌به‌گاه |
| حراج | هر کس بیشتر پیشنهاد بدهد | هر قیمتی که بخواهید | اول به پیشنهادهای بالاتر | برای مردم تقریباً کنار گذاشته شده |
پس دو روشِ اول را خوب یاد بگیرید؛ با بقیه کمتر سروکار دارید. تاریخچه و ایرادهای هر روش را در انواع روشهای عرضه اولیه در بورس مفصل‌تر نوشته‌ایم.
عرضه اولیه به روش ترکیبی چطور کار میکند؟
روش ترکیبی دو مرحله دارد و هر دو در یک روز انجام میشوند. صبح، حدودِ یکسومِ سهمها فقط به صندوقهای سرمایهگذاری حراج میشود و قیمتِ نهایی همینجا پیدا میشود. ظهر، بقیهٔ سهمها با همان قیمت به همهٔ مردم عرضه میشود.
مثلِ این است که چند کارشناسِ فرش اول در یک حراجِ کوچک بگویند این فرش چند می‌ارزد، بعد بقیهٔ فرش‌ها با همان قیمت به مشتری‌های عادی فروخته شود. منطقش این است که صندوق‌ها تیمِ تحلیل دارند و مردم مجبور نیستند سرِ قیمت با هم مسابقه بدهند.
ولی یک نکته را حواسمان باشد: قیمتِ نهایی تا ظهرِ روزِ عرضه معلوم نیست، و در عرضههای اخیر همیشه بالاتر از قیمتِ ارزشگذاری درآمده است. مثلاً در وسرمایه (۱۴ مهر ۱۴۰۵) حدودِ ۳۲٪، در شکیمیا (۸ مهر) حدودِ ۳۷٪ و در فپردیس (۱۵ مهر) حدودِ ۵۹٪ بالاتر. پس پولِ بیشتری کنار بگذارید.
عرضه اولیه به روش ثبت سفارش (بوک بیلدینگ)
در این روش یک بازهٔ قیمت اعلام میشود و هر کس در ساعتِ مشخص یک سفارش با قیمتی در همین بازه میدهد. بعد قیمتی انتخاب میشود که بیشترین خرید و فروش را ممکن کند. چون تقریباً همیشه خریدار از سهم بیشتر است، قیمت در بالاترین نقطهٔ بازه پیدا میشود. به کسی که پایین‌تر سفارش داده، چیزی نمی‌رسد.
نمونهٔ تازه‌اش زشک در بورس تهران است (۱۳ مهر ۱۴۰۵). بازهٔ قیمت ۸٬۸۲۷ تا ۹٬۹۵۴ ریال بود و قیمت درست در سقف، یعنی ۹٬۹۵۴ ریال، پیدا شد. در غزنجان (۲۵ شهریور) هم همین اتفاق افتاد.
توصیهٔ من در این روش ساده است: اگر تصمیمِ خرید گرفته‌اید، سفارش را در بالاترین قیمتِ بازه و با بیشترین تعدادِ مجاز بدهید. نگران نباشید؛ آخرش همان قیمتِ نهایی را می‌پردازید، نه بیشتر. سفارشِ ارزان‌تر فقط شانسِ گرفتنِ سهم را از شما میگیرد.
روش قیمت ثابت و روش حراج
در قیمتِ ثابت، قیمت و سقفِ هر نفر از قبل اعلام میشود و سهم مساوی تقسیم میشود. برای خریدار از همه ساده‌تر است. حراج قدیمی‌ترین روش است: هر کس بیشتر پیشنهاد بدهد، زودتر سهم میگیرد. همین مسابقه، قیمت‌ها را بی‌حساب بالا می‌برد و برای همین برای مردم کنار گذاشته شد. امروز حراج فقط در مرحلهٔ صبحِ روشِ ترکیبی و بینِ صندوق‌ها مانده است.
عرضه اولیه فرابورس و بورس تهران چه فرقی دارند؟
برای شما فرقِ اصلی همان روش است: عرضههای فرابورس در ۱۴۰۵ بیشتر ترکیبی بودند و عرضههای بورس تهران ثبت سفارش. کارمزدِ خرید هم کمی فرق دارد، ولی ناچیز. شرکت‌های فرابورسی معمولاً کوچک‌ترند و شرایطِ پذیرششان ساده‌تر است. پس پیش از هر عرضه، اول نگاه کنید کدام بازار است تا بدانید چه قیمتی بنویسید.
آموزش خرید عرضه اولیه گام‌به‌گام
خیلی‌ها می‌پرسند: «بار اول است؛ از کجا شروع کنم؟» جواب این است که کارِ اصلی را از چند روز قبل انجام دهید، تا روزِ عرضه فقط یک سفارش بدهید و تمام. این گام‌ها برای روشِ ترکیبی است:
- کد بورسی بگیرید. اول در سامانهٔ سجام احرازِ هویت کنید، بعد در یک کارگزاری ثبت‌نام کنید. کد بورسی مثلِ شمارهٔ حسابِ شما در بورس است و یک بار برای همیشه گرفته میشود.
- حسابِ آنلاین را فعال کنید. نام کاربری و رمزِ سامانهٔ خرید و فروشِ کارگزاری را بگیرید و یک بار امتحانی وارد شوید. معیارهای انتخاب را در بهترین کارگزاری بورس ۱۴۰۵ نوشته‌ایم. روزِ عرضه، اینکه سامانه از کار نیفتد از همه‌چیز مهم‌تر است.
- اطلاعیه را بخوانید. از تقویمِ عرضه یا سایتِ بورس و فرابورس، سه عدد را یادداشت کنید: سقفِ هر کد، روشِ عرضه و قیمتِ ارزشگذاری.
- از روزِ قبل پول بریزید. پولی که در حسابِ کارگزاری آمادهٔ خرید است را «قدرتِ خرید» می‌گویند. حسابش این است: سقفِ هر کد × قیمت، بهاضافهٔ حدودِ ۰٫۴ درصد کارمزد. در روشِ ترکیبی چون قیمت معلوم نیست، دستکم ۳۰ تا ۶۰ درصد بیشتر بریزید.
- صبحِ روزِ عرضه پیامِ ناظر را بخوانید. ساعتِ مرحلهٔ دوم و نمادِ دقیق را آنجا ببینید. گاهی مرحلهٔ دوم با نمادی کمی متفاوت انجام میشود؛ مثلاً در شهریور ۱۴۰۵ با «فنقره۱»، نه «فنقره».
- بعد از پیدا شدنِ قیمت سفارش بدهید. در ساعتِ مرحلهٔ دوم نماد را باز کنید، قیمتِ اعلام‌شده را بنویسید و تعداد را برابرِ سقفِ هر کد بگذارید. خیلی از سامانه‌ها بخشی به نامِ «عرضه اولیه» دارند که این دو عدد را خودش پر میکند.
- یک سفارش کافی است. هر کد فقط یک سفارش دارد. تا پایانِ ساعت می‌توانید آن را ویرایش یا حذف کنید. زودتر سفارش دادن، سهمِ بیشتری نمی‌آورد.
- نتیجه را ببینید. همان روز اعلام میشود به هر کد چند سهم رسید و پولِ اضافه به قدرتِ خرید برمیگردد. سهم معمولاً روزِ کاریِ بعد در فهرستِ دارایی‌تان دیده میشود.
در روشِ ثبت سفارش هم گام‌ها همین است. فقط در گامِ ششم منتظرِ کشفِ قیمت نمی‌مانید و بالاترین قیمتِ بازه را می‌نویسید. پس اگر این هشت گام را یک بار با حوصله انجام دهید، عرضههای بعدی کارِ پنج دقیقه است.
روش جدید خرید عرضه اولیه چه فرقی با گذشته دارد؟
کسانی که سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ بورسی شدند، خریدِ «خودکار» عرضه را یادشان هست. این امکان برداشته شد. امروز یا در ساعتِ روزِ عرضه سفارش میدهید، یا در بعضی کارگزاری‌ها سفارش را از قبل ذخیره میکنید تا سرِ ساعت فرستاده شود. وقتی خبرها از «روش جدید» حرف می‌زنند، معمولاً منظورشان همین روشِ ترکیبی و صبر تا کشفِ قیمت است.
اگر سفارش را از قبل ذخیره کرده‌اید، روزِ عرضه حتماً سر بزنید. اگر قیمتِ نهایی بالاتر رفته باشد و قدرتِ خرید کم باشد، سفارش با تعدادِ کمتر می‌رود یا اصلاً نمی‌رود.
آیا ثبت نام عرضه اولیه بورس جداگانه لازم است؟
نه. چیزی به اسمِ ثبت‌نامِ جداگانه برای عرضه اولیه وجود ندارد. هر کس کد بورسی و حسابِ آنلاین داشته باشد، در هر عرضه‌ای میتواند شرکت کند. اگر پیامک یا سایتی برای «ثبت‌نامِ عرضه اولیه» پول یا شمارهٔ کارت خواست، بدانید کلاه‌برداری است.
در عرضه اولیه به هر کد چند سهم میرسد؟
جوابِ کوتاه: معمولاً خیلی کمتر از سقف؛ در عرضههای اخیر حدودِ یکپنجم تا یکسوم. دلیلش ساده است. یک کیک را در نظر بگیرید که اندازه‌اش ثابت است. هرچه مهمان بیشتر بیاید، تکهٔ هر نفر کوچک‌تر میشود. در عرضه اولیه هم تعدادِ سهم ثابت است و حدودِ ۱٫۶ تا ۱٫۸ میلیون کد برای خرید صف می‌کشند.
پس خودتان می‌توانید از قبل حدودش را حساب کنید:
سهمِ هر کد ≈ تعدادِ سهمهایی که به مردم میرسد ÷ تعدادِ کدهایی که سفارش میدهند (و هیچ‌وقت بیشتر از سقف)
چون بعضی‌ها کمتر از سقف سفارش میدهند، سهمِ واقعی کمی بیشتر از این تقسیم درمیآید. سه عرضهٔ همین چند هفته نمونهٔ خوبی‌اند:
| نماد و تاریخ | روش | سقفِ هر کد | قیمتِ نهایی | کدهای شرکتکننده | سهمِ هر کد |
|---|---|---|---|---|---|
| زشک، ۱۳ مهر | ثبت سفارش | ۱٬۰۰۰ سهم | ۹٬۹۵۴ ریال | حدودِ ۱٫۷۱ میلیون | ۲۱۱ سهم (حدودِ ۲۱٪ سقف) |
| وسرمایه، ۱۴ مهر | ترکیبی | ۲٬۳۳۸ سهم | ۳٬۶۷۶ ریال | حدودِ ۱٫۸۳ میلیون | ۶۵۹ سهم (حدودِ ۲۸٪ سقف) |
| فپردیس، ۱۵ مهر | ترکیبی | ۲۰۰ سهم | ۷۲٬۰۳۹ ریال | حدودِ ۱٫۷۰ میلیون | ۶۲ سهم (حدودِ ۳۱٪ سقف) |
می‌بینید که در هر سه، کمتر از یکسومِ سقف به هر نفر رسید. فرمول هم خوب کار کرد: در وسرمایه حدودِ ۱٬۱۶۹ میلیون سهم به مردم رسید. اگر آن را بر ۱٫۸۳ میلیون کد تقسیم کنید، حدودِ ۶۴۰ سهم درمیآید که به عددِ واقعی، یعنی ۶۵۹، خیلی نزدیک است.
مثالِ عددی: برای وسرمایه چقدر پول لازم بود؟
بیایید با هم حساب کنیم. عددها را از ریال به تومان برگردانده‌ام.
- قیمتِ هر سهم ۳٬۶۷۶ ریال بود، یعنی حدودِ ۳۶۸ تومان.
- برای سفارشِ سقف: ۲٬۳۳۸ سهم × ۳۶۸ تومان ≈ ۸۵۹ هزار تومان.
- کارمزدِ خریدِ فرابورس حدودِ ۰٫۳۶ درصد است، یعنی حدودِ ۳ هزار تومان. پس باید حدودِ ۸۶۲ هزار تومان قدرتِ خرید می‌داشتید.
- ولی آخرِ روز فقط ۶۵۹ سهم رسید: ۶۵۹ × ۳۶۸ تومان ≈ ۲۴۲ هزار تومان، بهاضافهٔ کارمزد.
- بقیه، یعنی حدودِ ۶۲۰ هزار تومان، همان روز به قدرتِ خرید برگشت.
یعنی از هر ۱۰۰ تومانی که کنار گذاشته بودید، فقط حدودِ ۲۸ تومان خرج شد. پس پولِ عرضه فقط چند ساعت درگیر میشود، ولی باید کامل در حساب باشد، وگرنه سفارشِ سقف پذیرفته نمیشود. جدولِ همهٔ عرضههای ۱۴۰۵ و حسابِ کارمزدها را در عرضه اولیه چقدر نقدینگی می‌خواهد آورده‌ایم.
با کدِ بورسیِ اعضای خانواده هم میشود خرید؟
بله. هر کدِ بورسی، حتی کدِ بچه‌های زیرِ ۱۸ سال که با پدر یا مادر گرفته شده، جداگانه حساب میشود و سهمِ خودش را میگیرد. فقط هر کد باید از حساب و قدرتِ خریدِ خودش سفارش بدهد. برای همین خیلی از خانواده‌ها برای همهٔ اعضا کد می‌گیرند.
آیا خرید عرضه اولیه سهام همیشه سود میدهد؟
نه. خیلی‌ها عرضه اولیه را مثلِ پولِ مفت می‌بینند، ولی تضمینی در کار نیست. این را هم منصفانه بگوییم که سابقه بیشتر به نفعِ خریدارها بوده است. قیمتِ عرضه معمولاً کمی پایین‌تر از ارزشِ برآوردی گذاشته میشود و سهمِ هر نفر کم است. پس آن‌هایی که سهم نگرفته‌اند، روزهای بعد پشتِ نماد صف می‌کشند.
ولی عرضههایی هم بودهاند که خریدارهایشان ضرر کردند. مثلاً بعد از ریزشِ بزرگِ بازار در ۱۳۹۹، چند عرضهٔ همان سال، از جمله بگیلان، به زیرِ قیمتِ عرضه رسیدند. در روشِ ترکیبی هم چون قیمت در حراجِ صندوق‌ها و اغلب خیلی بالاتر از ارزشگذاری پیدا میشود، آن حاشیهٔ امنِ قدیمی کمتر شده است.
چرا این باور که «عرضه همیشه سود دارد» این‌قدر رایج است؟ این را در آیا عرضه اولیه‌ها همیشه سودآور هستند؟ بررسی کرده‌ایم. پس عرضه اولیه را هم مثلِ هر خریدِ دیگری با چشمِ باز بخرید.
چک‌لیستِ پیش از خریدِ هر عرضه اولیه
پیش از اینکه پول بریزید، این شش پرسش را از خودتان بپرسید:
- قیمت گران است یا ارزان؟ قیمتِ عرضه را با شرکت‌های مشابهِ بورسی مقایسه کنید. یک معیارِ ساده نسبتِ قیمت به سود (P/E) است، یعنی چند سال طول میکشد سودِ شرکت به اندازهٔ قیمتِ سهم شود. اگر عرضه از هم‌گروه‌ها گران‌تر است، انتظارِ صفِ خریدِ طولانی نداشته باشید.
- چند درصد عرضه میشود؟ هرچه درصدِ عرضه بیشتر باشد، سهمِ هر نفر بیشتر و تقاضای جامانده کمتر است. این را در سهام شناور آزاد توضیح داده‌ایم.
- حالِ بازار چطور است؟ وقتی بازار رو به بالاست، عرضه‌ها راحت صف خرید میشوند. در بازارِ ریزشی ممکن است از روزِ اول صفِ فروش ببینید.
- بازارگردان و متعهد کیست؟ بازارگردانی که پولِ کافی دارد، در روزهای سخت جلوی سقوطِ تند را میگیرد.
- سودِ شرکت واقعی است؟ سود از کارِ اصلیِ شرکت آمده یا از یک درآمدِ یک‌باره؟ صورتهای مالیِ دو سه سالِ اخیر را در کدال ببینید.
- کی می‌فروشید؟ پیش از خرید بدانید سهم را برای چند روز می‌خواهید یا برای نگه‌داریِ طولانی.
برای تصمیمِ فروش، بهترین زمان فروش عرضه اولیه سهام را بخوانید؛ نشانه‌های تمام شدنِ صف را آنجا گفته‌ایم.
شش اشتباهِ رایج در خرید عرضه اولیه
بیشترِ کسانی که روزِ عرضه دست‌خالی می‌مانند، سهم را به خاطرِ یکی از همین اشتباه‌ها از دست میدهند:
- پول ریختن در لحظهٔ آخر: روزِ عرضه درگاه‌های پرداخت و سامانه‌ها شلوغ‌اند. پول باید از روزِ قبل در حساب باشد.
- پول ریختن دقیقاً به اندازهٔ رقمِ خبرها: رقمی که در خبرها می‌آید معمولاً کارمزد را ندارد و در روشِ ترکیبی با قیمتِ ارزشگذاری حساب شده است. قیمتِ نهایی که بالاتر برود، سفارشِ سقف پذیرفته نمیشود.
- قیمتِ پایین در روشِ ثبت سفارش: به امیدِ ارزان‌تر خریدن، کلِ سهم را از دست میدهید.
- سفارش روی نمادِ اشتباه: نمادِ مرحلهٔ دوم را از پیامِ ناظر بردارید، نه از حافظه.
- خریدِ سنگین در صفِ روزهای بعد: سودِ عرضه برای کسی است که با قیمتِ عرضه خریده. کسی که روزِ پنجمِ صف می‌خرد، همان خطرِ هر سهمِ دیگری را دارد.
- فراموش کردنِ کارمزدِ فروش: روی سهمی که فقط دویست سیصد هزار تومان است، کارمزدِ خرید و فروش بخشِ محسوسی از سود را می‌خورد. اگر تکه‌تکه بفروشید، کارمزد هم بیشتر میشود.
پس دفعهٔ بعد که عرضه‌ای اعلام شد، اول این شش مورد را مرور کنید، بعد سراغِ سفارش بروید.
عرضه اولیه بعدی کی است؟
عرضه‌ها برنامهٔ ثابتی ندارند. گاهی در یک ماه چند عرضه داریم و گاهی چند ماه هیچ. مثلاً در مهر ۱۴۰۵ فقط در یک هفته، از ۸ تا ۱۵ مهر، چهار عرضه برگزار شد. اطلاعیهٔ هر عرضه معمولاً دو تا چند روز قبل در سایتِ بورس تهران و فرابورس می‌آید.
ساده‌ترین راه این است که تقویم عرضه اولیه را نشانه‌گذاری کنید. آنجا عرضههای پیشِ رو با شمارشِ معکوس، سقفِ هر کد، پولِ لازم و نتیجهٔ عرضههای گذشته آمده است.
سوالات متداول
عرضه اولیه چیست؟
عرضه اولیه یا IPO اولین روزی است که یک شرکت بخشی از سهامش را در بورس یا فرابورس به همهٔ مردم می‌فروشد. در این روز هر کد تا سقفِ مشخصی میتواند سفارش بدهد و از روزِ بعد سهمِ شرکت مثلِ بقیهٔ سهمها معامله میشود.
چطور عرضه اولیه بخریم؟
کد بورسی و حسابِ آنلاینِ کارگزاری بگیرید و از روزِ قبل به اندازهٔ سقفِ هر کد پول بریزید. روزِ عرضه پیامِ ناظر را بخوانید و در ساعتِ اعلام‌شده یک سفارش با قیمتِ نهایی یا بالاترین قیمتِ بازه و تعدادی برابرِ سقف ثبت کنید.
در عرضه اولیه به هر کد چند سهم میرسد؟
تقریباً تعدادِ سهمهایی که به مردم میرسد تقسیم بر تعدادِ کدهای شرکتکننده. در عرضههای مهر ۱۴۰۵ این عدد حدودِ یکپنجم تا یکسومِ سقف بود؛ مثلاً در وسرمایه ۶۵۹ سهم از سقفِ ۲٬۳۳۸ سهم.
برای خرید عرضه اولیه چقدر پول لازم است؟
سقفِ هر کد ضرب در قیمت، بهاضافهٔ حدودِ ۰٫۴ درصد کارمزد. در روشِ ترکیبی چون قیمتِ نهایی معمولاً بالاتر از ارزشگذاری درمیآید، دستکم ۳۰ تا ۶۰ درصد بیشتر بریزید. معمولاً فقط حدودِ یکسوم خرج میشود و بقیه همان روز برمیگردد.
روش ترکیبی در عرضه اولیه چیست؟
روشی دومرحلهای در یک روز است. صبح، صندوقهای سرمایهگذاری در یک حراج قیمت را پیدا میکنند. ظهر، بقیهٔ سهمها با همان قیمت به همهٔ مردم عرضه میشود و سهم تقریباً مساوی بینِ کدها تقسیم میشود.
عرضه اولیه چه ساعتی است؟
ساعتِ قطعی را پیامِ ناظر صبحِ روزِ عرضه اعلام میکند. در عرضههای ترکیبیِ فرابورس در ۱۴۰۵ مرحلهٔ مردم معمولاً ساعتِ ۱۲ تا ۱۴ بود و در عرضههای ثبت سفارشِ بورس تهران از ۹:۳۰ یا ۱۰:۳۰ تا ۱۲:۳۰.
آیا زودتر سفارش دادن در عرضه اولیه سهم بیشتری میدهد؟
نه. در روشِ ترکیبی و ثبت سفارش، سهم بینِ همهٔ سفارشهای درست بهطورِ مساوی تقسیم میشود و دقیقهٔ ثبتِ سفارش اثری ندارد. کافی است پیش از پایانِ ساعت، با پولِ کافی و قیمتِ درست سفارش بدهید.
آیا عرضه اولیه همیشه سودآور است؟
نه. بیشترِ عرضههای اولیهٔ ایران در روزهای اول صفِ خرید داشتهاند، ولی عرضههایی هم بودهاند که به زیرِ قیمتِ عرضه رفتند. حالِ بازار، گرانی یا ارزانیِ قیمتِ عرضه و درصدِ عرضه سرنوشتِ سهم را تعیین میکنند.
آیا برای عرضه اولیه ثبت نام جداگانه لازم است؟
نه. هر کس کد بورسیِ فعال و حسابِ آنلاین در یک کارگزاری داشته باشد، در همهٔ عرضه‌ها میتواند شرکت کند. هر پیامک یا سایتی که برای ثبت‌نامِ عرضه اولیه پول یا شمارهٔ کارت بخواهد، کلاه‌برداری است.
جمع‌بندی
عرضه اولیه سهام یعنی اولین فروشِ عمومیِ سهامِ یک شرکت، و برای تازه‌کارها یکی از ساده‌ترین راه‌های آشنایی با بورس است. امروز بیشترِ عرضه‌ها ترکیبی یا ثبت سفارش‌اند. در اولی صبر کنید تا صندوق‌ها قیمت را پیدا کنند؛ در دومی بالاترین قیمتِ بازه را بنویسید.
پس کارِ شما در هر عرضه سه چیز است: حسابِ آماده و پر از روزِ قبل، خواندنِ پیامِ ناظر، و یک سفارشِ درست. پیش از هر عرضه هم چک‌لیستِ قیمت، درصدِ عرضه و حالِ بازار را مرور کنید، چون سود تضمینی نیست. تصمیمِ نهایی با خودتان.
سلام توضیحات بسیار خوب بود امیدوار م پکیج آموزشی که سفارش دادم به همین خوبی باشه
موفق باشید
سلام جناب غلامرضایی،
ممنون از نظر شما،
بله بسته آموزش بورس هم به همین صورت ویدیویی است و شما احساس میکنید در کلاس حضور دارید.
موفق باشید.
خسته نباشی توصیحاتون عالیه ادم میگیره چی دارید میگید
سلام آقای ثقفی خیلی ممنونم ازاین فیلمتون .اگرلطف کنین طوری فیلم رابزارین که بتونیم دانلودکنیم.چون من مستقیم نمی تونم.چون سرعت اینترنتم ضعیف هست.خیلی ممنون
سلام دوست گرامی،
در پایین کادر پخش فیلم، لینک دانلود با ۲ کیفیت گذاشته شده است.
اگر پس از اینکه لینک دانلود را زدید و دانلود شروع نشد و در پنجره مرورگر فیلم پخش شد، باید آن موقع Ctrl+S را بزنید تا روی دستگاه خود، فیلم را ذخیره نمایید.
اگر مشکل حل نشد لطفا اطلاع بدهید.
با سلام
ضمن تشکر . متاسفانه دانلود نمیشه.
با عرض سلام خدمت شما دوست عزیز.لینک فیلم دانلود نشده.لطفا لینک را به آدرس ایمیل ارسال کنید
سلام به هیچیک از دو روش دانلود نمی شود. لطفا لینک دانلود را بازسازی کنید. متشکرم
استاد آز تدریس زیباتون ممنونم
از این که از ۱۵ سال پیش در بورس عاشقانه و صادقانه تلاش کرده اید سزاوار تقدیر هستید بر همین صراط ادامه دهید و همانطور که با یاری خدای بزرگ شروع کردید ادامه دهید . زرق و برق دنیا در چشمانتان جلوه گر نشود . برای آن جوان برومند آرزوی توفیق و بهروزی دارم این پست هم مثل همهء پست هاتون عالی بود بر من مبتدی و شاگرد واجب است که شما را قدم به قدم دنبال کنم
ممنون از آموزش خوبتان،،انشالله سهامتان هر روز مثبت باشد
ممنون از شما.
شما هم زندگی و سبد سهام سبزی داشته باشید.
عالی بود ممنون حالا شما راجب این عرضه اولیه آسان پرداخت الکترونیک سامان چه پیشنادی مدهید بخریم یا نه ممنون میشم جواب بدهید
خیلی از محضر استاد استفاده بردم ، ساده ، گویا ، قابل فهم ونکات ریز آن برایم روشن شد . سپاس . اگر عرضه هاب اولیه برایم ارسال شود سپاس مجدد دارم .
تشکر از نظر شما دوست گرامی،
بله انشالله طبق برنامه‌ای مرتب قرار است اطلاع‌رسانی صورت بگیرد.
خیلی ممنون آموزنده بو د به نکات
مهم اشاره فرمودید امیدواریم بیش از این ما را یاری فرمایید
سلام و تشکر از نظر شما. حتما موارد بیشتری در سایت قرار خواهم داد.
از راهنمایی های جنابعالی تشکر می کنم .
سپاس از شما
جناب آقای ثقفی استاد گرانقدر و دوست داشتنی
با سلام
از اینکه مطالب آموزشی را صمیمانه در اختیار دانشجویان خود قرار می دهید، بسیار سپاسگزارم.
من از شما بسیار آموختم.
امیدوارم در کلیه مراحل زندگی و سازندگی پیروز و سربلند باشید.
با سپاس فراوان
سلام جناب آقای پورماهانی عزیز،
ممنون از حسن نظر شما، قطعا علاقه و پیگیری شما به موضوع آموزش، موجب پیشرفت روزافزون شما شده است و در آینده هم برایتان همینطور خواهد بود.
با آرزوی سلامتی برای شما و خانواده محترم‌تان.
متشکرم
ممنون از توضیحات جامع وکاملتون.موفق پایدار باشید
تشکر از نظر شما دوست گرامی
ممنونم و یک سئوال ممکن است که در کمترین قیمت اعلام شده یعنی کف سهم اوردر بگذاریم و به ما نرسد؟
بله، اگر افراد دیگری به اندازه حجم عرضه (یا بیشتر از آن) با قیمتی بیشتر از قیمت شما order گذاشته باشند، عرضه به شما قطعا نمی‌رسد.
سلام.از اینکه بطور صادقانه اطلاعات خود را در دست سهامداران می گذارید متشکریم.پر سود باشید .ولی این کار جذابیت عرضه اولیه را کمی کاهش میدهد.
سلام و سپاس از نظر شما دوست گرامی.
موفق باشید
کامل بود .متشکر
تشکر از نظر شما
سلام
وقت بخیر
با آرزوی سلامتی ، سعادت و موفقیت برای استاد بزرگوار جناب آقای ثقفی
من بیش از ۱۰ ساله از مطالب ارزشمند سایت وزین و بی نظیر تالار بورس استفاده می کنم.
از بابت فیلم آموزشی بجا و کامل عرضه اولیه به سبک جدید واقعا سپاس گزارم. واقعا برایم خیلی مفید بود.
سلام خوشحالم که برایتان مفید واقع شده. و در این سالها همراه تالار بورس بودید.
همواره شاد و سلامت باشید
خیلی ممنون از سایت بسیار مفیدتون
و ترویج فرهنگ سهامداری که این مهم بدست نمی آید مگر با تلاش شبانه روزی شما مروجین این فرهنگ در سایت وزین تالار بورس.
حضورتان در بین اعضا در این فضای مجازی موجب دلگرمی اعضا و اعتبار روزافزون سایت هست.که به نوعی خانه دوم اعضاست
سلام و تشکد از نظر شما جناب اسکندری.
آرزوی موفقیت و سلامتی برایتان دارم.
با سلام.ممنون از توضیحات کامل شما.واقعا استفاده کردم.خداوند به شما جزای خیر دهد که علم خود را نشر میدهید.
سلام و وقت بخیر و تشکر از نظر و انرژی مثبت شما دوست عزیز
با سلام
ممنون از راهنمایی و آموزش کامل شما و همکاران گرامیتون
سلام
از پیام شما سپاسگزارم
موفق باشید
با تشکر عالی است
سپاس
درود جناب ثقفی
مطالب سایت و توضیحات صوتی و تصویری شما ساده و مفید و قابل فهم برای عموم هست.
موفق باشید.
سلام و تشکر از نظر شما دوست عزیز.
موفق و شاد باشید
آقا سلام فیلم آمزشی خیلی عالی بود ممنون
سلام و تشکر از نظر مثبت شما
خوشحالم که مفید واقع شده
با سلام خدمت آقای ثقفی
بسیار ممنون از اموزش شما بنده بسیار خوشحال هستم که توانستم خود را به درجه از اگاهی در بورس برسانم
که بتوانم به این خوبی بازار را تجزیه و تحلیل کنم و تمام این امر را مدیون شما استاد عزیز هستم امیدوارم همیشه
در تمام مراحل زندگی تان موفق و پیروز باشید
سلام دوست گرامی،
بسیار خوشحالم که با تلاش خودتان توانستید سطح اطلاعات و آگاهی خود را بالا ببرید. قطعا با همین انگیزه می‌توانید به هر سطحی دست پیدا کنید.
موفق و سلامت باشید.
سلام فیلم اموزشی مفید بود
با تشکرازشما.
سلام و سپاس از نظر شما
با درود
از فیلم آموزشی عرضه اولیه به روش ثبت سفارش بسیار لذت بردم. خیلی گویا و مفید توضیح دادید . امیدوارم افرادی همچون شما که تجربیات خود را به دیگران انتقال میدهید در جامعه باز هم باشند و دیگران را در آموخته های خود سهیم نمایند.
سپاس از شما
سلام جناب حجت پناه
تشکر از نظر شما،
همواره موفق و سلامت باشید
با سلام و تشکر از ارائه اطلاعات مفید و با ارزش.خدمات بعد از آموزشهای شما یا گارانتی آموزشهای شما استاد گرامی عالی است .ای کاش خدمات بعد از فروش خودروسازان و دیگر محصولات وطنی درصدی بویی از معرفت شما را بهره میبردند.سلامت و موفق باشید.
سلام و تشکر از نظر شما جناب موسویان،
انشالله که همواره همه کشور عزیزمان رو به پیشرفت باشد.
شاد و سلامت باشید.
با سلام
خیلی آموزش کامل و حرفه ای بود سپاس فراوان
سلام
ممنون از نظر مثبت شما دوست عزیز
با سلام اموزش عرضه اولیه عالی بود ممنون
سلام و تشکر از نظر شما دوست عزیز
سلام
بسیار عالی بود استفاده بردم
تشکر
سلام و تشکر از نظر شما دوست گرامی
عالی بود…ممنون.
سپاس از نظر شما
ثقفی مچکریم
خیلی ممنونم
عالی بود
ممنون از انرژی مثبت شما
ممنون از توضیحات کامل شما
سلام و سپاس از نظر شما
m.s.gh.a با تشکر از شما اگر کمی ساده تر و نپرداختن به بحث های اولیه این فیلم تهیه می شد بهتر بود.باز هم ممنونم
سلام و سپاس از نظر شما دوست عزیز
سلام آقای ثقفی
ممنون از توجه حضرت عالی بنده آموزش شما را دیدم و خیلی هم بهر بردم بازهم از زحمات شما ممنون
سلام و تشکر از پیام شما
موفق و سلامت باشید
با تشکر از زحماتتون.آموزش مفیدی بود
تشکر از نظر شما دوست گرامی
با سپاس واحترام
بسیار مفید وارزنده بود
موفق باشید
سلام. ممنون از وقتی که میزاری ولی اانننننتققققااااد دارم. آقا جسارتا این تایمی رو گذاشتی میتونستید تو ۱۵ الی ۲۰ دقیقه بهترین آموزش رو بدید. ببخشید ولی کمی رو انتقال مطالب کار کنید . استاد بهزاد فر در این خصوص استادن. بازم پوزش
سلام و سپاس از نظر شما دوست گرامی؛ علت توضیحات تکمیل‌تر بدین‌خاطر بود که عده‌ای با موضوع عرضه اولیه آشنایی لازم رو نداشتند، برای همین آموزشی جامع تهیه کردم تا عرضه اولیه به روش بوک بیلدینگ به طور کامل برای همه اقشار قابل درک باشد.
باسلام وخسته نباشید-مطا لب ارایه شده آموزنده بودوقابل استفاده
سلام و تشکر از نظر شما دوست گرامی
با سلام و تقدیم احترام
آیا در روش جدید عرضه اولیه یعنی روش بوک بیلدینگ ,قریب به یقین موفق به خرید سهام در روز عرضه اولیه خواهیم شد؟!؟
ظرف یک سال گذشته بنده در هیچیک از عرضه های اولیه موفق به خرید سهام نبوده ام!
اگه اکثر قریب به اتفاق خریداران, سقف قیمتی خرید سهام در روز عرضه اولیه رو انتخاب کنن ,به چه صورت عمل خواهد شد؟
ممنون میشم توضیح بفرمایید.
سلام؛
اگر شما قیمت را روی سقف قرار دهید، قطعا موفق به خرید می‌شوید. و مانند قبل لحظه و ثانیه کلیک کردن مهم نیست و شما حدود ۱ ساعت فرصت دارید.
اگر بیش از مقدار کل عرضه، درخواست روی سقف قیمتی قرار بگیرد، تسهیم صورت میگیرد و تعداد کمتری به همه آنها میرسد.
استاد ثقفی توضیحات کامل و جامع بود ، سپاسگزارم
تشکر از نظر شما جناب موحدی گرامی
با عرض سلام و ادب
مطلب فیلم بسیار عالی و آموزنده بود
خصوصاً نحوه بیان مطلب که خیلی روان و ساده بود
متشکرم موفق و پر سود باشید
منتظر مطالب بعدی هستم
سلام و سپاس از نظر و انرژی مثبت شما دوست گرامی.
موفق و سلامت باشید
Although I’ve been trading at NYCE (New York Stock Exchange) for more than 45 years, I cannot say that I understand the “Book Building” process completely! I believe your clip about this subject, not even is not accurate, but unfortunately, it’s exactly the opposite! Here’s a paragraph that shows what I mean:
The key differences between acquiring shares via a bookbuild (conducted off-market) and trading (conducted on-market) are: 1) bids into the book are confidential vs transparent bid and ask prices on a stock exchange; 2) bidding is by invitation only (only high-net-worth clients of the bookrunner and any co-managers may bid); 3) the bookrunner and the issuer determine the price of the shares to be issued and the allocations of shares between bidders in their absolute discretion; 4) all shares are issued or transferred at the same price whereas on-market acquisitions provide for multiple trading prices.
Hi,
Thank you for your message. The process explained in our website is currently being used in Tehran Stock Exchange. As you mentioned, it might be true that such process differs from initial public offerings using book building in other countries including the United States.
Thank you again.
با سلام
از اینکه جواب دادید هم سپاسگذارم و هم سورپرایز شدم. این اولین بار است که از یک سایت/شخص ناشناس ایرانی جواب دریافت میکنم. پاینده باشید
عباس تهرانی
با سلام و سپاس از نظر شما.
تلاش من و همکارانم این است که به همه‌ی پرسش‌ها و ابهامات بازدیدکنندگان سایت تالار بورس تا حد ممکن پاسخ دهیم.
موفق و شاد باشید
بسیار عالی بود. با تشکر
سلام
آیا میشود هم کف قیمت عرضه اولیه و هم سقف آن دو سفارش گذاشت. مثلا ۱۰۰۰ تا سقف قیمت و ۱۰۰۰ تا کف قیمت؟
سپاسگزارم
با سلام
بسیار عالی و جامع تدریس شده بود ممنون که در اختیار دیگران هم قرار دادید
سلام. من امروز راس ساعت ۱۰ برای خرید عرضه اولیه حسیر اقدام کردم از حسابم هم کسر هزینه شد. الان که نگاه میکنم قسمت سابقه خرید و فروش نوشته شده ‘
با توجه به نوع اعتبار سفارش، سفارش از سیستم حذف گردید.
مگه غیر از ثبت سفارش وخرید بایستی کار دیگه انجام میدادم؟
درضمن هزینه کسر شده هم دوباره به حساب کارگزاریم برگشت داده شد.
تدریس این موضوع عالی بود . ممنون از شما که در اختیارم قرار دادید .
با سلام و عرض ادب و احترام
بنده کارشناس ارشد مالی دارم و چند سال هست بورس کار میکنم.
بنظرم توضیحات تون کامل و بی نقص بود.
موفق و موید باشید.
عالی بود ممنون
با سلام خدمت استاد ثقفی ضمن تشکر فراوان از آموزش های بسیار کاربردی و جذابتان واقعا خسته نباشید میگم و بسیار ممنونم.. من تازه وارد بورس شدم اگه میشه در مورد اطلاع از تاریخ مجمع شرکت ها راهنماییم کنین. مثلا چطوری میشه بدونم چه شرکتی در روز های آینده مجمع سالانه حواهد داشت. با تشکر فراوان
با سلام خدمت استاد ارجمند اقای ثقفی ممنون از فیلم اموزشی بسیار عالی بود من خیلی دوست دارم وارد بورس بشم برنامه هاتون رو هم پی گیری می کنم اما ترس دارم می تونید راهنماییم کنید
با درود وسلام خدمت جناب آقای حامد ثقفی ، آموزش به روش بوک بلدینگ بسیار عالی و خوب بود.با سپاس از شما