الگوی مثلث در تحلیل تکنیکال؛ مثلث متقارن، صعودی و نزولی + هدف قیمتی و شکست جعلی

نمودارِ یک سهم را باز کرده‌اید و می‌بینید قیمت هر روز جای تنگ‌تری برای بالا و پایین رفتن دارد. انگار دو خط از دو طرف به هم نزدیک می‌شوند. به این شکل الگوی مثلث می‌گوییم: خریدار و فروشنده هیچ‌کدام زورِ بیشتری ندارند و بازار منتظرِ یک حرکتِ بزرگ است. مثلث سه نوعِ اصلی دارد: متقارن، صعودی و نزولی.

این الگو هم ساده است و هم فریبنده. ساده، چون با دو خط کشیده می‌شود. فریبنده، چون خیلی‌ها پیش از شکستن وارد می‌شوند و ضرر می‌کنند. بیایید قدم‌به‌قدم ببینیم مثلث چیست، چطور هدفِ قیمتی‌اش را خودمان حساب کنیم و شکستِ واقعی را از شکستِ جعلی جدا کنیم.

الگوی مثلث چیست و چرا شکل می‌گیرد؟

چانه‌زدن در بازارِ بزرگِ تهران را تصور کنید. فروشنده اول قیمتِ بالایی می‌گوید و خریدار قیمتِ پایینی. بعد فروشنده کمی پایین می‌آید و خریدار کمی بالا می‌رود. هر بار فاصله کمتر می‌شود تا بالاخره یکی کوتاه بیاید یا یکی قهر کند و برود.

در نمودار هم همین اتفاق می‌افتد. سقف‌های قیمت کم‌کم پایین‌تر می‌آیند و کف‌ها بالاتر می‌روند. اگر سقف‌ها را با یک خط و کف‌ها را با خطِ دیگری به هم وصل کنید، یک شکلِ سه‌گوش به دست می‌آید. به این حالتِ بازار «تراکم» یا Consolidation هم می‌گویند؛ یعنی بازار در یک محدودهٔ تنگ جمع شده و نفس می‌گیرد.

هرچه دو خط به هم نزدیک‌تر می‌شوند، حرکتِ ناگهانیِ بازار هم نزدیک‌تر می‌شود. مثلِ فنری که فشرده می‌شود. ولی نکتهٔ مهم این است: ما از پیش نمی‌دانیم فنر به کدام طرف باز می‌شود. فقط می‌دانیم بالاخره یک طرف تسلیم می‌شود.

خط‌های مثلث در واقع همان حمایت و مقاومتِ متحرک‌اند. ضلعِ پایینی جایی است که خریداران پا جلو می‌گذارند و ضلعِ بالایی جایی که فروشندگان. اگر هنوز با کشیدنِ خط راحت نیستید، اول راهنمای خط روند چیست؟ را بخوانید.

مثلث ادامه‌دهنده است یا بازگشتی؟

بیشترِ وقت‌ها مثلث یک الگوی ادامه‌دهنده است. یعنی بازار وسطِ یک روند کمی استراحت می‌کند و بعد در همان جهتِ قبلی راهش را ادامه می‌دهد. مثلِ کوهنوردی که وسطِ راه می‌نشیند، آب می‌خورد و دوباره بالا می‌رود.

ولی این قاعده قطعی نیست. گاهی مثلث در پایانِ یک روند ساخته می‌شود و جهتِ بازار را برمی‌گرداند. پس اسمِ الگو تصمیم را نمی‌گیرد؛ جهتِ شکست تصمیم را می‌گیرد.

اجزای الگوی مثلث

پیش از رفتن سراغِ انواعِ مثلث، این پنج اسم را بشناسیم، چون در ادامه زیاد با آن‌ها کار داریم:

• ضلعِ بالایی: خطی که دست‌کم دو سقف را به هم وصل می‌کند.
• ضلعِ پایینی: خطی که دست‌کم دو کف را به هم وصل می‌کند.
• ارتفاع (قاعده): فاصلهٔ عمودی در پهن‌ترین جای مثلث، یعنی از نخستین سقف تا نخستین کفِ داخلِ الگو. هدفِ قیمتی از همین عدد درمی‌آید.
• رأس: نقطه‌ای که دو ضلع در آن به هم می‌رسند.
• نقطهٔ شکست: جایی که قیمت با یک بسته‌شدنِ واقعی از یکی از ضلع‌ها بیرون می‌رود.

یک مثلثِ معتبر دست‌کم چهار برخورد دارد، و بهتر است پنج برخورد: یک‌بار به بالا، یک‌بار به پایین، به نوبت. دو نقطه فقط یک خط می‌سازد. سومین برخورد است که نشان می‌دهد بازار واقعاً به آن خط احترام می‌گذارد. پس هر تراکمِ کوچکی را مثلث نخوانید.

انواع الگوی مثلث در تحلیل تکنیکال

کتاب‌های کلاسیک سه نوعِ اصلی را نام می‌برند و دو الگوی خویشاوند هم کنارشان می‌آید. جدولِ زیر تفاوت‌ها را در یک نگاه نشان می‌دهد:

مقایسهٔ انواع مثلث در تحلیل تکنیکال

نوع	ضلعِ بالایی	ضلعِ پایینی	انتظارِ رایج	به زبانِ ساده
مثلث متقارن	رو به پایین	رو به بالا	ادامهٔ روندِ قبلی	هیچ‌کدام برنده نیست؛ منتظرِ شکست بمانید
مثلث صعودی (افزایشی)	افقی (مقاومت)	رو به بالا	شکست به بالا	خریدارها هر بار گران‌تر می‌خرند
مثلث نزولی (کاهشی)	رو به پایین	افقی (حمایت)	شکست به پایین	فروشنده‌ها هر بار ارزان‌تر می‌فروشند
مثلث انبساطی (واگرا)	رو به بالا	رو به پایین	نوسانِ شدید	بازار هیجانی و بی‌ثبات است
پرچم سه‌گوش (Pennant)	رو به پایین	رو به بالا	ادامهٔ حرکتِ تند	مثلثِ کوچکی پس از یک جهشِ پرشتاب

پس در سه نوعِ اصلی، شیبِ ضلع‌ها به ما می‌گوید کدام طرف خسته‌تر است. ولی همان‌طور که پایین‌تر می‌بینیم، این فقط احتمال است، نه قطعیت.

مثلث متقارن

در مثلث متقارن سقف‌ها پایین‌تر و کف‌ها بالاتر می‌آیند. دو ضلع با شیبی تقریباً برابر به هم نزدیک می‌شوند. این همان چانه‌زدنِ بازار است: فروشنده پایین می‌آید، خریدار بالا می‌رود و هیچ‌کدام کوتاه نمی‌آید.

قاعدهٔ عمومی این است که مثلث متقارن در جهتِ روندِ پیش از خودش شکسته می‌شود. اگر قبلش قیمت بالا می‌رفته، احتمالِ شکست به بالا بیشتر است. ولی «احتمالِ بیشتر» یعنی «نه همیشه».

برای همین یک روشِ قدیمی این است که دو سفارشِ شرطی بگذاریم. یکی کمی بالای ضلعِ بالایی و یکی کمی پایینِ ضلعِ پایینی. بازار از هر طرف راه افتاد، ما هم با او همراه می‌شویم و سفارشِ طرفِ دیگر را فوراً لغو می‌کنیم.

در نمودارِ بالا نقطهٔ ورود کمی بالای ضلعِ بالایی گذاشته شده و قیمت پس از شکست به‌سرعت بالا رفته است. اگر سفارشی هم زیرِ ضلعِ پایینی گذاشته بودیم، باید همان لحظه که خرید فعال شد لغوش می‌کردیم.

مثلث صعودی (افزایشی)

مثلث صعودی یک سقفِ صاف و افقی دارد و یک ضلعِ پایینیِ رو به بالا. تصور کنید یک فروشندهٔ بزرگ در بازار ایستاده و می‌گوید: «از این قیمت یک ریال پایین‌تر نمی‌دهم.» خریدارها هر بار زودتر و با قیمتِ بالاتری می‌آیند و کف‌ها بالاتر می‌رود.

هر برخورد به آن سقف، بخشی از جنسِ آن فروشنده را می‌خرد. اگر جنسش تمام شود، دیگر کسی جلوی قیمت را نمی‌گیرد. برای همین انتظارِ رایج در مثلث صعودی شکست به بالاست.

ولی تجربه نشان داده همیشه این‌طور نیست. گاهی آن مقاومت آن‌قدر قوی است که خریدارها خسته می‌شوند و قیمت ضلعِ پایینی را می‌شکند. کمی پایین‌تر با یک آمار به همین پرسش برمی‌گردیم.

مثلث نزولی (کاهشی)

مثلث نزولی برعکسِ مثلث صعودی است. یک کفِ صاف و افقی دارد که نقشِ حمایت را بازی می‌کند و یک ضلعِ بالاییِ رو به پایین. این بار خریدار است که می‌گوید «بالاتر از این نمی‌خرم» و فروشنده‌ها هر بار ارزان‌تر عرضه می‌کنند.

وقتی خریدِ آن سطح تمام شود، حمایت می‌شکند و ریزش معمولاً سریع است. با این حال گاهی حمایت آن‌قدر محکم است که قیمت از آن برمی‌گردد و بالا می‌رود. پس اینجا هم تا شکستن صبر کنید.

در بورس تهران، وقتی حمایتِ یک مثلث نزولی با حجمِ بالا شکسته شود، خیلی وقت‌ها چند روز صفِ فروش پشتِ سرش می‌آید. دلیلش دامنهٔ نوسان است که جلوتر توضیح می‌دهم.

مثلث انبساطی (واگرا)

در مثلث انبساطی، که به آن «الگوی بلندگو» هم می‌گویند، دو ضلع به جای نزدیک شدن از هم دور می‌شوند. سقف‌ها بالاتر می‌روند و کف‌ها پایین‌تر. این دیگر تراکم نیست؛ هیجان و بی‌ثباتی است.

این شکل بیشتر نزدیکِ سقف‌های بزرگِ بازار دیده می‌شود. معامله با آن سخت است، چون هر نوسان از قبلی بزرگ‌تر است و حدِ ضرر را راحت می‌زند. توصیهٔ من به تازه‌کارها این است که با این الگو معامله نکنند.

پرچم سه‌گوش، کنج و مثلثِ الیوت چه فرقی دارند؟

پرچم سه‌گوش یک مثلثِ متقارنِ کوچک و کوتاه است که درست پس از یک جهشِ تند و پرحجم ساخته می‌شود. آن جهش را «میلهٔ پرچم» می‌گویند. هدفِ پرچم را به اندازهٔ طولِ میله می‌گیرند، نه ارتفاعِ مثلث. جزئیاتِ پرچم‌ها را در بخشِ چهارمِ آشنایی با تحلیل تکنیکال توضیح داده‌ایم.

کنج (Wedge) هم از دو خطِ نزدیک‌شونده ساخته می‌شود، ولی هر دو ضلعش هم‌جهت‌اند: هر دو رو به بالا یا هر دو رو به پایین. همین فرقِ کوچک انتظار را عوض می‌کند؛ کنجِ رو به بالا بیشتر به پایین می‌شکند. برای مقایسه، الگوی کنج و سر و شانه را ببینید.

در نظریهٔ امواجِ الیوت هم «مثلث» معنای خودش را دارد: یک ساختارِ اصلاحیِ پنج‌تکه که معمولاً در موجِ ۴ یا موجِ B ظاهر می‌شود. ظاهرش شبیهِ مثلث متقارن است، ولی قاعده‌های شمارشِ موج را دنبال می‌کند.

هدف قیمتی مثلث را چطور خودمان حساب کنیم؟

جوابِ کوتاه: ارتفاعِ مثلث را در پهن‌ترین جایش اندازه بگیرید و همان مقدار را از نقطهٔ شکست، در جهتِ شکست، اضافه یا کم کنید.

• شکست به بالا: هدف = قیمتِ نقطهٔ شکست + ارتفاعِ مثلث
• شکست به پایین: هدف = قیمتِ نقطهٔ شکست − ارتفاعِ مثلث

منطقش ساده است. انگار بازار همان انرژی‌ای را که اولِ مثلث داشت، پس از آزاد شدن دوباره خرج می‌کند. در مثلث صعودی ارتفاع یعنی فاصلهٔ سقفِ افقی تا نخستین کف. در مثلث نزولی یعنی فاصلهٔ نخستین سقف تا کفِ افقی.

روشِ دومی هم هست. از نخستین سقف (یا کف) خطی موازیِ ضلعِ روبه‌رو بکشید. جایی که قیمت پس از شکست به این خط می‌رسد، هدفِ دوم است. این روش معمولاً هدفِ دورتری می‌دهد و به زمان هم بستگی دارد.

مثالِ عددی قدم‌به‌قدم (سهمِ فرضی در بورس تهران)

بیایید با هم یک بار حساب کنیم. فرض کنید سهمی در روندِ صعودی است و یک مثلث متقارن می‌سازد. عددها فرضی‌اند و فقط برای تمرین آمده‌اند:

مثال: محاسبهٔ هدف، حدِ ضرر و نسبتِ ریسک به بازده در مثلث متقارن

قدم	مقدار	توضیح
نخستین سقفِ داخلِ الگو	۱٬۲۰۰ تومان	بالای پهن‌ترین جای مثلث
نخستین کفِ داخلِ الگو	۱٬۰۰۰ تومان	پایینِ پهن‌ترین جای مثلث
ارتفاعِ مثلث	۲۰۰ تومان	۱٬۲۰۰ منهای ۱٬۰۰۰
قیمتِ پایانیِ روزِ شکست	۱٬۱۲۰ تومان	بسته‌شدن بالای ضلعِ بالایی
هدفِ قیمتی	۱٬۳۲۰ تومان	۱٬۱۲۰ به‌علاوهٔ ۲۰۰؛ حدودِ ۱۸٪ بالاتر
حدِ ضرر	۱٬۰۶۰ تومان	کمی زیرِ آخرین کفِ داخلِ مثلث (۱٬۰۷۰)
نسبتِ ریسک به بازده	حدودِ ۱ به ۳٫۳	ریسکِ ۶۰ تومان در برابرِ بازدهِ ۲۰۰ تومان

این عددها را به زبانِ ساده ترجمه کنیم. شما حاضرید ۶۰ تومان از هر سهم ضرر کنید، به امیدِ ۲۰۰ تومان سود. یعنی سودِ احتمالی بیش از سه برابرِ ضررِ احتمالی است. این معامله‌ای است که ارزشِ فکر کردن دارد.

یک نکتهٔ مخصوصِ بورس تهران هم هست. تا اردیبهشت ۱۴۰۵ دامنهٔ نوسانِ مجاز برای بیشترِ سهم‌ها مثبت و منفی ۳٪ در روز بود. با این دامنه، رفتن از ۱٬۱۲۰ به ۱٬۳۲۰ حتی اگر سهم هر روز سقف بخورد، دست‌کم ۶ روزِ معاملاتی طول می‌کشد. پس در بازارِ ما هدفِ مثلث را با زمان هم بسنجید، نه فقط با قیمت.

توصیهٔ من این است: اگر نسبتِ ریسک به ریوارد کمتر از ۱ به ۲ درآمد، از معامله بگذرید. و یادتان باشد هدفِ قیمتی برآورد است، نه وعده. اگر نزدیکِ هدف یک مقاومتِ قدیمیِ مهم هست، بخشی از سود را زودتر بردارید.

شکست، پولبک و نقشِ حجم معاملات

تا اینجا هدف را حساب کردیم. ولی همهٔ این حساب‌ها فقط وقتی معنا دارد که شکست واقعی باشد. شکستِ معتبر سه نشانه دارد:

1. بسته‌شدن بیرون از ضلع. قیمتِ پایانیِ روز بیرون از مثلث باشد، نه اینکه فقط یک لحظه بیرون بزند و برگردد.
2. حجمِ بالا. در روزِ شکست، تعدادِ سهم‌هایی که دست‌به‌دست می‌شود به‌وضوح بیشتر از روزهای قبل باشد.
3. برنگشتن. قیمت در روزهای بعد به داخلِ مثلث برنگردد.

حجم معاملات یعنی چند سهم در یک روز خرید و فروش شده. در یک مثلثِ سالم، هرچه به رأس نزدیک‌تر می‌شویم حجم کمتر می‌شود، چون همه منتظرند. وقتی در روزِ شکست حجم ناگهان بالا می‌رود، یعنی پولِ تازه وارد شده است.

حجم در شکست به بالا اهمیتِ بیشتری دارد. خریدار برای بالا بردنِ قیمت باید پول بیاورد. ولی در شکست به پایین، قیمت گاهی فقط با وزنِ خودش و با حجمِ کم هم می‌ریزد. مثلِ سنگی که برای بالا بردنش زور لازم است و برای افتادنش نه.

پس از شکست، قیمت خیلی وقت‌ها یک بار به ضلعِ شکسته‌شده برمی‌گردد و آن را از طرفِ دیگر لمس می‌کند. به این حرکت پولبک می‌گویند. یعنی همان سقفی که دیروز جلوی قیمت را می‌گرفت، امروز نقشِ کف را بازی می‌کند. برای کسی که شکست را از دست داده، پولبک فرصتِ ورود با ریسکِ کمتر است.

چرا شکستِ نزدیکِ رأس ضعیف است؟

قاعدهٔ کلاسیک می‌گوید بهترین شکست‌ها جایی بینِ دو سوم تا سه چهارمِ راه از قاعده تا رأس اتفاق می‌افتند. اگر قیمت آن‌قدر در مثلث بماند که تقریباً به رأس برسد، فنر دیگر فشرده نیست؛ انرژی‌اش هدر رفته است.

شکست‌های نزدیکِ رأس اغلب بی‌جان یا جعلی‌اند. پس اگر مثلثی به نوکش رسید و هنوز تکلیفش روشن نشد، کنارش بگذارید و منتظرِ شکلِ تازه بمانید.

شکست جعلی در الگوی مثلث را چطور تشخیص بدهیم؟

شکست جعلی یعنی قیمت از ضلعِ مثلث بیرون می‌زند، معامله‌گرها را وسوسه می‌کند که وارد شوند و بعد برمی‌گردد و خلافِ جهت حرکت می‌کند. شکستِ جعلی به بالا همان تله گاوی است و شکستِ جعلی به پایین همان تله خرسی.

این پنج صافی جلوی بیشترِ شکست‌های جعلی را می‌گیرند. پیش از هر ورود، تک‌تک‌شان را چک کنید:

• صافیِ بسته‌شدن: فقط قیمتِ پایانی را ملاک بگیرید، نه بالاترین یا پایین‌ترین قیمتِ روز.
• صافیِ درصدی: شکست را وقتی بپذیرید که قیمت دست‌کم دو تا سه درصد از ضلع فاصله گرفته باشد.
• صافیِ زمانی: دو روزِ پشتِ سرِ هم بیرون از الگو بسته شود.
• صافیِ حجم: حجمِ روزِ شکست آشکارا بیشتر از میانگینِ چند روزِ قبل باشد.
• حالِ کلِ بازار: شکست هم‌جهتِ روندِ بزرگ‌تر و هم‌جهتِ حالِ کلِ بورس باشد.

یک نکتهٔ جالب: شکستِ جعلی خودش یک پیام است. وقتی مثلثی به بالا شکسته، سریع به داخل برگشته و بعد ضلعِ پایینی را هم شکسته، فشارِ فروش معمولاً شدیدتر از حالتِ عادی است. چرا؟ چون خریدارانی که در شکستِ جعلی گیر افتاده‌اند هم حالا فروشنده شده‌اند.

مثلث صعودی همیشه به بالا می‌شکند؟

نه. اسمِ «صعودی» فقط انتظارِ غالب را می‌گوید. توماس بالکوفسکی (Thomas Bulkowski) هزاران الگو را در سهامِ آمریکا شمرده است. او گزارش کرده که در آزمون‌های تازه‌اش حتی مثلث نزولی در حدودِ ۵۳٪ موارد به بالا شکسته است؛ یعنی تقریباً نیم‌به‌نیم.

این آمار مالِ بازارِ دیگری است و نباید عیناً به بورس تهران تعمیمش داد. ولی پیامش روشن است: شکلِ الگو جهت را تضمین نمی‌کند.

پس مثلث صعودی را پیش از شکستن نخرید. صبر کنید تا مقاومت با بسته‌شدن و حجم شکسته شود. اگر ضلعِ پایینی شکست، الگو باطل شده و همین خودش اطلاعاتِ باارزشی است.

معامله با الگوی مثلث، قدم‌به‌قدم

همهٔ آنچه گفتیم را در هشت قدم خلاصه کنیم. این فهرست را کنارِ نمودار نگه دارید:

1. روندِ قبلی را ببینید. مثلث وسطِ روندِ صعودی وزنِ بیشتری به شکست به بالا می‌دهد و برعکس.
2. ضلع‌ها را با دست‌کم دو برخورد بکشید. یا از بدنهٔ کندل‌ها یا از سایه‌ها، ولی یکدست. خطی که به زور از نقطه‌ها رد شده، خطِ معتبری نیست.
3. داخلِ مثلث معامله نکنید. نوسان‌گیری بینِ دو خطِ نزدیک‌شونده هر بار جای کمتری برای سود می‌گذارد.
4. منتظرِ بسته‌شدن بیرون از ضلع بمانید و حجم را نگاه کنید.
5. زمانِ ورود را انتخاب کنید: یا روزِ بعد از شکستِ معتبر، یا هنگامِ پولبک به ضلعِ شکسته‌شده.
6. حدِ ضرر را پیش از ورود بنویسید: کمی آن طرفِ آخرین کف یا سقفِ داخلِ مثلث. روش‌هایش را در استراتژی حدضرر توضیح داده‌ام.
7. هدف را با ارتفاعِ مثلث حساب کنید و مقاومت‌های سرِ راه را علامت بزنید.
8. اگر نسبتِ ریسک به بازده کمتر از ۱ به ۲ است، وارد نشوید.

الگوی مثلث در بورس تهران: نکته‌هایی که کتاب‌ها نمی‌گویند

بیشترِ کتاب‌های تحلیل تکنیکال برای بازارهایی نوشته شده‌اند که دامنهٔ نوسان و صف ندارند. در بورس تهران این چند چیز را جدا در نظر بگیرید:

• دامنهٔ نوسان: یعنی سهم در یک روز بیشتر از درصدِ مشخصی بالا یا پایین نمی‌رود. برای همین یک شکستِ قوی ممکن است در چند روزِ پشتِ سرِ هم پخش شود و کندلِ روزِ شکست کوچک دیده شود. این دامنه بارها عوض شده؛ پیش از محاسبه آن را بسنجید.
• صفِ خرید و فروش: شکستی که با صف خرید یا صف فروش بسته می‌شود، قیمتِ واقعیِ تعادل را نشان نمی‌دهد. حجمِ صف و تغییرش در روزِ بعد خیلی مهم است.
• نمودارِ تعدیل‌شده: افزایشِ سرمایه و سودِ نقدی روی نمودارِ خام پرش‌های مصنوعی می‌سازد. این پرش‌ها می‌توانند مثلثِ خیالی بسازند یا مثلثِ واقعی را پنهان کنند. همیشه روی نمودارِ تعدیل‌شده خط بکشید.
• قیمتِ پایانی با آخرین معامله فرق دارد: قیمتِ پایانی در بورس تهران میانگینِ وزنیِ معامله‌های روز است، نه آخرین قیمت. بدانید نرم‌افزارِ نمودارتان کدام را «بسته‌شدن» حساب می‌کند.
• توقف و بازگشاییِ نماد: اگر نماد وسطِ الگو بسته شود، بازگشایی معمولاً با یک پرشِ بزرگ است و مثلث را بی‌اعتبار می‌کند.
• تایم‌فریم: یعنی هر کندل نمایندهٔ چه بازه‌ای است؛ یک ساعت، یک روز یا یک هفته. در سهم‌های کم‌معامله، مثلث‌های کوتاه‌مدت پر از خطاست. مثلث روی نمودارِ روزانه و هفتگی خیلی قابل‌اعتمادتر است.

پس پیش از اینکه به هدفِ یک مثلث دل ببندید، این شش مورد را یک بار مرور کنید.

اشتباه‌های رایج در معامله با الگوی مثلث

این‌ها اشتباه‌هایی است که بیشترِ تازه‌کارها با مثلث می‌کنند:

• دیدنِ مثلث در هر تراکمِ کوچک و کشیدنِ خط فقط با دو نقطه.
• خریدن پیش از شکست، به این امید که «مثلث صعودی است و حتماً بالا می‌رود».
• جدی گرفتنِ سایهٔ کندل به جای بسته‌شدن.
• بی‌توجهی به حجم و حالِ کلِ بازار.
• گذاشتنِ حدِ ضرر خیلی نزدیک به ضلع، که با کوچک‌ترین نوسان فعال می‌شود.
• جابه‌جا کردنِ خط‌ها پس از یک شکستِ ناخوشایند تا الگو «هنوز معتبر» بماند.
• اعتماد به مثلثی که تقریباً به رأس رسیده است.
• تکیه بر یک الگو به‌تنهایی، بی کمک از حمایت و مقاومت، اندیکاتورها یا تحلیلِ بنیادی.

اگر فقط یکی از این‌ها را به خاطر بسپارید، این باشد: پیش از شکست وارد نشوید.

سوالات متداول

جمع‌بندی

الگوی مثلث تصویرِ لحظه‌ای است که بازار نفس می‌گیرد و برای حرکتِ بعدی آماده می‌شود. نوعش، چه متقارن، چه صعودی و چه نزولی، فقط احتمال را جابه‌جا می‌کند. تصمیم را شکستِ واقعی می‌گیرد: بسته‌شدن بیرون از ضلع، همراه با حجم.

پس دفعهٔ بعد که مثلثی روی نمودار دیدید، سه کار بکنید: ارتفاعش را بنویسید، حدِ ضرر را پیش از ورود مشخص کنید و تا شکستن صبر کنید. در بورس تهران هم دامنهٔ نوسان، صف و نمودارِ تعدیل‌شده را از یاد نبرید.

الگوی مثلث بخشی از دورهٔ آموزشیِ تحلیل تکنیکال است. اگر می‌خواهید الگوهای کلاسیک را روی نمودارهای واقعیِ بازار تمرین کنید، جزئیاتِ دوره را آنجا ببینید.