همبستگی بیت کوین با بورس، طلا و دلار؛ با کدام بازار هم‌قدم است؟
فهرست مطالب۱۲ بخش
- همبستگی یعنی چه؟ با یک مثالِ ساده
- ضریب همبستگی؛ عددی بینِ ۱- و ۱+
- یک مثالِ عددی: همبستگی با «اندازهٔ حرکت» فرق دارد
- همبستگی بیت کوین در طول زمان چطور عوض شد؟
- فصلِ اول: تا ۲۰۱۹، بازیِ تک‌نفره
- فصلِ دوم: ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲، کرونا و پولِ ارزان
- فصلِ سوم: از ۲۰۲۴، بیتکوین در سبدِ وال‌استریت
- بیت کوین با کدام بازار همبستگی بیشتری دارد؟
- همبستگی بیت کوین و نزدک؛ چرا با هم حرکت می‌کنند؟
- همبستگی بیت کوین و طلا مثبت است یا منفی؟
- بیت کوین دلار؛ رابطه با شاخص دلار
- برای ما ایرانی‌ها: قیمتِ تومانیِ بیتکوین دو موتور دارد
- همبستگی بیت کوین با بورس تهران
- همبستگی بیت کوین چه کمکی به تنوع سبد میکند؟
- چطور همبستگی بیت کوین را خودمان ببینیم؟
- پنج اشتباهِ رایج دربارهٔ همبستگی بیت کوین
- سوالات متداول
- جمع‌بندی
خیلی‌ها از من می‌پرسند: «بیتکوین مگر طلای دیجیتال نبود؟ پس چرا هر وقت بورسِ آمریکا میریزد، بیتکوین هم میریزد؟» جوابِ کوتاه این است: همبستگی بیت کوین یعنی قیمتِ بیتکوین چقدر همجهت با یک بازارِ دیگر بالا و پایین میرود. از ۲۰۲۰ به این طرف، بیتکوین بیشترین همبستگی را با بورسِ آمریکا، بهویژه شاخص نزدک، داشته است. رابطه‌اش با طلا ضعیف و بیثبات بوده و با شاخص دلار بیشترِ وقتها برعکس حرکت کرده است.
ولی یک نکته را از همین اول بگویم: این عددها ثابت نیستند. همبستگی بیتکوین در یک سال بالا میرود و سالِ بعد نصف میشود. پس در این راهنما فقط عدد نمی‌دهم؛ یاد می‌دهم همبستگی را چطور بخوانید، چرا عوض میشود و به چه دردِ سبدِ سرمایه‌تان می‌خورد.
همبستگی یعنی چه؟ با یک مثالِ ساده
دو قایق را روی یک دریا تصور کنید. به هم طناب نشده‌اند، ولی وقتی موج می‌آید، هر دو با هم بالا می‌روند و با هم پایین میآیند. همبستگی همین است: دو دارایی با هم حرکت می‌کنند، چون یک موج هر دو را جابه‌جا میکند، نه لزوماً چون یکی دیگری را هل می‌دهد.
بیتکوین و بورسِ آمریکا هم همین وضع را دارند. بیتکوین سهامِ اپل را نمی‌خرد و اپل هم بیتکوین را بالا نمی‌برد. ولی هر دو از یک موج تکان می‌خورند: پولِ ارزان یا گران، ترس یا جسارتِ سرمایه‌گذارها، و تصمیمِ بانک مرکزیِ آمریکا.
ضریب همبستگی؛ عددی بینِ ۱- و ۱+
برای اینکه بگوییم دو دارایی «چقدر» با هم حرکت می‌کنند، از ضریب همبستگی استفاده می‌کنیم. این عدد همیشه بینِ منفیِ یک و مثبتِ یک است. جدولِ زیر معنای هر بازه را به زبانِ ساده می‌گوید:
| ضریب همبستگی | یعنی چه؟ | مثالِ آشنا |
|---|---|---|
| نزدیکِ ۱+ | تقریباً همیشه همجهت | بیتکوین و بیشترِ آلتکوینها |
| ۰٫۵ تا ۰٫۸ | بیشترِ روزها همجهت | بیتکوین و نزدک در سال‌های پرتنش مثلِ ۲۰۲۲ |
| ۰٫۲ تا ۰٫۵ | رابطهٔ ضعیف؛ گاهی با هم، گاهی نه | بیتکوین و بورسِ آمریکا در دوره‌های آرام |
| نزدیکِ صفر | بیربط؛ هر کدام راهِ خودش را میرود | بیتکوین و تقریباً همه‌چیز پیش از ۲۰۲۰ |
| منفی | معمولاً برعکسِ هم | بیتکوین و شاخص دلار در بیشترِ سال‌های اخیر |
پس هر چه ضریب به ۱+ نزدیک‌تر باشد، دو دارایی هماهنگ‌ترند. هر چه به ۱- نزدیک‌تر باشد، بیشتر برعکسِ هم می‌روند. صفر یعنی رابطه‌ای در کار نیست.
یک مثالِ عددی: همبستگی با «اندازهٔ حرکت» فرق دارد
بیایید با هم یک حسابِ کوچک کنیم. عددها فقط مثال‌اند. فرض کنید در پنج روز، تغییرِ روزانهٔ نزدک و بیتکوین این‌طور بوده باشد:
| روز | نزدک | بیتکوین |
|---|---|---|
| شنبه | ۱٪+ | ۲٪+ |
| یکشنبه | ۰٫۵٪- | ۱٪- |
| دوشنبه | ۱٫۵٪+ | ۳٪+ |
| سه‌شنبه | ۱٪- | ۲٪- |
| چهارشنبه | ۰٫۵٪+ | ۱٪+ |
در این مثال بیتکوین هر روز دقیقاً هم‌جهتِ نزدک رفته، فقط دو برابرِ آن. ضریب همبستگی اینجا کاملِ کامل است: ۱+. ولی حرکتِ بیتکوین دو برابر است.
این همان نکته‌ای است که خیلی‌ها جا می‌اندازند. همبستگی فقط جهت و هماهنگی را می‌گوید، نه شدت را. برای شدت، عددِ دیگری به نامِ ضریب بتا داریم. پس اگر شنیدید «همبستگی بیتکوین با نزدک ۰٫۵ است»، معنایش این نیست که بیتکوین نصفِ نزدک تکان می‌خورد. در عمل، بیتکوین معمولاً چند برابرِ نزدک نوسان دارد.
همبستگی بیت کوین در طول زمان چطور عوض شد؟
داستانِ همبستگی بیتکوین سه فصل دارد. اگر این سه فصل را بدانید، خبرهای امروز را بهتر می‌فهمید.
فصلِ اول: تا ۲۰۱۹، بازیِ تک‌نفره
در سال‌های اول، بیتکوین دستِ یک گروهِ کوچک از علاقه‌مندانِ فناوری بود. بانک‌ها و صندوق‌های بزرگ کاری به آن نداشتند. برای همین قیمتش تقریباً هیچ ربطی به بورس و طلا نداشت.
صندوق بین‌المللی پول حساب کرده که ضریب همبستگیِ حرکتِ روزانهٔ بیتکوین و شاخص S&P 500 در سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹ فقط حدودِ ۰٫۰۱ بوده است؛ یعنی عملاً صفر.
فصلِ دوم: ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲، کرونا و پولِ ارزان
با کرونا همه‌چیز عوض شد. در اسفندِ ۱۳۹۸ (مارسِ ۲۰۲۰) که ترس همهٔ بازارها را گرفت، بیتکوین در دو روز نزدیکِ نصفِ ارزشش را از دست داد. همان روزها سهامِ آمریکا هم سقوط کرد. بعد بانک‌های مرکزی پولِ زیادی به بازار ریختند و همهٔ داراییهای پرریسک با هم بالا رفتند.
همان گزارشِ صندوق بین‌المللی پول می‌گوید ضریبِ بیتکوین و S&P 500 در ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ به حدودِ ۰٫۳۶ رسید. بعد در سالِ ۲۰۲۲، فدرال رزرو برای مهارِ تورم نرخ بهره را تند بالا برد. پولِ ارزان تمام شد و هر دو با هم ریختند: نزدک حدودِ یک‌سوم و بیتکوین حدودِ دوسومِ ارزشش را در آن سال از دست داد.
فصلِ سوم: از ۲۰۲۴، بیتکوین در سبدِ وال‌استریت
در ژانویهٔ ۲۰۲۴ (دی ۱۴۰۲) نهادِ ناظرِ بورسِ آمریکا اجازه داد صندوق‌هایی که خودِ بیتکوین را نگه می‌دارند در بورس معامله شوند. به این صندوق‌ها ETF بیت کوین می‌گویند. از آن روز، همان مدیرانِ صندوقی که سهامِ فناوری می‌خرند، بیتکوین هم در سبدشان دارند.
نتیجه این شد که همبستگی بیتکوین با بورسِ آمریکا بیشتر به حالِ این سرمایه‌گذارها گره خورد، ولی ثابت نماند. در سالِ ۲۰۲۶ (۱۴۰۵) دیدیم که این عدد چقدر جابه‌جا میشود:
- در اسفندِ ۱۴۰۴ (مارسِ ۲۰۲۶) همبستگیِ ۳۰ روزهٔ بیتکوین و S&P 500 طبقِ گزارشِ بلومبرگ به حدودِ ۰٫۷۴ رسید، بالاترین عددِ آن سال.
- تا شهریورِ ۱۴۰۵ (سپتامبرِ ۲۰۲۶) همبستگی با نزدک ۱۰۰ به حدودِ ۰٫۳ پایین آمد.
- هم‌زمان، همبستگیِ ۹۰ روزهٔ بیتکوین با طلا به حدودِ ۰٫۵ رسید که بالاترین رقم از ۲۰۲۰ بود.
پس اگر کسی با اطمینان گفت «بیتکوین همیشه دنبالِ نزدک است» یا «بیتکوین همیشه مثلِ طلاست»، بدانید نیمی از ماجرا را دیده است. همبستگی بیت کوین فصل به فصل عوض میشود.
بیت کوین با کدام بازار همبستگی بیشتری دارد؟
این جدول خلاصهٔ رفتارِ بیتکوین کنارِ بازارهای مهم در چند سالِ اخیر است. بازه‌ها تقریبی‌اند، چون به طولِ دورهٔ محاسبه بستگی دارند:
| بازار | جهتِ معمول | قدرتِ رابطه | دلیلِ اصلی |
|---|---|---|---|
| آلتکوینها | همجهت | خیلی زیاد | بیتکوین رهبرِ بازارِ رمزارزهاست |
| نزدک | همجهت | متوسط تا زیاد، متغیر | سرمایه‌گذارانِ مشترک و حساسیت به نرخ بهره |
| S&P 500 | همجهت | متوسط، کمی کمتر از نزدک | حالِ عمومیِ اقتصاد و جسارتِ بازار |
| طلا | گاهی همجهت، گاهی برعکس | ضعیف و بیثبات | هر دو «پول بی‌دولت»اند ولی در ترس فرق دارند |
| شاخص دلار | بیشترِ وقتها برعکس | متوسط، با دوره‌های استثنا | دلارِ قوی یعنی پولِ کمتر برای داراییهای پرریسک |
| بورس تهران | رابطهٔ مستقیمِ معناداری ندارد | ضعیف | بورسِ ایران بیشتر از عاملِ داخلی تکان می‌خورد |
پس اگر بخواهیم یک جمله بگوییم: بیتکوین امروز بیشتر شبیهِ یک سهمِ فناوریِ پرنوسان رفتار میکند تا شبیهِ طلا. ولی این شباهت در بعضی ماهها کم‌رنگ میشود.
همبستگی بیت کوین و نزدک؛ چرا با هم حرکت می‌کنند؟
شاخص نزدک پر از شرکت‌های فناوری است: اپل، مایکروسافت، انویدیا و مانندِ آن‌ها. این شرکت‌ها و بیتکوین سه چیزِ مشترک دارند.
- سرمایه‌گذارِ مشترک. همان آدمی که سهامِ فناوری می‌خرد، بیشتر از بقیه احتمال دارد بیتکوین هم داشته باشد. وقتی می‌ترسد، هر دو را با هم می‌فروشد.
- حساسیت به نرخ بهره. هر دو بیشترِ ارزششان را از آینده می‌گیرند. وقتی نرخ بهره بالا میرود، سپردهٔ بانکیِ بی‌دردسر جذاب‌تر میشود و پول از داراییهای پرریسک بیرون میرود.
- نقدینگی. وقتی بانک مرکزیِ آمریکا پول به بازار میریزد، این پولِ تازه دنبالِ جایی برای نشستن است. سهامِ فناوری و بیتکوین معمولاً اولین مقصدها هستند.
زنجیره‌اش ساده است: نرخ بهره پایین بیاید، وام ارزان میشود؛ پولِ بیشتری دستِ مردم و صندوق‌ها می‌آید؛ بخشی از آن به سهامِ فناوری و بیتکوین میرود؛ در نتیجه هر دو با هم بالا می‌روند. وقتی نرخ بهره بالا برود، همین زنجیره برعکس کار میکند.
رابطهٔ بیتکوین با شاخص S&P 500 هم از همین جنس است، فقط معمولاً کمی ضعیف‌تر. دلیلش این است که در S&P 500 شرکت‌های آرام‌تری مثلِ بانک، دارو و کالاهای مصرفی هم هستند. پس دفعهٔ بعد که خبرِ جلسهٔ فدرال رزرو را شنیدید، بدانید برای بیتکوین هم مهم است.
همبستگی بیت کوین و طلا مثبت است یا منفی؟
جوابِ صادقانه این است: بیشترِ وقتها نزدیکِ صفر، گاهی مثبت و گاهی منفی. طرفدارانِ بیتکوین به آن «طلای دیجیتال» می‌گویند، چون مثلِ طلا کمیاب است و هیچ دولتی نمی‌تواند بیشترش را چاپ کند. ولی در عمل، این دو در روزهای ترس رفتارِ یکسانی ندارند.
طلا را هزاران سال است مردم در روزِ مبادا می‌خرند. وقتی جنگ یا بحران میشود، پول به طرفِ طلا میرود. بیتکوین ولی در همین روزها معمولاً اول فروخته میشود؛ مثلِ همان اسفندِ ۱۳۹۸ که طلا محکم ایستاد و بیتکوین نصف شد.
با این حال، رابطه گاهی هم مثبت میشود. همان‌طور که گفتم، در شهریورِ ۱۴۰۵ همبستگیِ ۹۰ روزهٔ این دو به حدودِ ۰٫۵ رسید. یعنی در آن دوره، هر دو بیشتر از نگرانی دربارهٔ ارزشِ دلار و بدهیِ دولت‌ها سود بردند. اما در اسفندِ ۱۴۰۴ همین عدد در بعضی محاسبه‌ها عمیقاً منفی بود.
| ویژگی | طلا | بیتکوین |
|---|---|---|
| کمیابی | استخراجِ محدود و پرهزینه | سقفِ قطعیِ ۲۱ میلیون واحد |
| رفتار در بحرانِ ناگهانی | معمولاً پناهگاه | معمولاً اول فروخته میشود |
| نوسان | کم تا متوسط | خیلی زیاد |
| سابقه | هزاران سال | از ۲۰۰۹ |
| همبستگی با بورسِ آمریکا | کم | متوسط و متغیر |
پس اگر دنبالِ دارایی‌ای هستید که در روزِ ترس از سرمایه‌تان محافظت کند، تجربهٔ این سالها می‌گوید طلا قابلِ‌اعتمادتر بوده است. بیتکوین شاید روزی به آن نقش برسد، ولی تا امروز آن را ثابت نکرده. قیمتِ روزِ طلا را می‌توانید در صفحهٔ قیمت طلا امروز ببینید.
بیت کوین دلار؛ رابطه با شاخص دلار
شاخص دلار (DXY) یعنی ارزشِ دلارِ آمریکا در برابرِ سبدی از ارزهای مهم، مثلِ یورو و ین. اگر این شاخص بالا برود، یعنی دلار در دنیا گران‌تر و قوی‌تر شده است.
از ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ رابطهٔ بیتکوین و شاخص دلار بیشترِ وقتها منفی بود. منطقش این است: دلارِ قوی معمولاً یعنی نرخ بهرهٔ بالا و پولِ کمیاب. در چنین وضعی سرمایه‌گذارها کمتر سراغِ داراییهای پرریسک می‌روند. سالِ ۲۰۲۲ نمونهٔ روشنش بود: دلار تند بالا رفت و بیتکوین سقوط کرد.
ولی این رابطه هم قانونِ همیشگی نیست. در سالِ ۲۰۲۶ چند بار دیدیم که بیتکوین و دلار با هم پایین آمدند یا با هم بالا رفتند. چند هفته بعد، رابطهٔ معکوس دوباره برگشت. برای همین نگاه به شاخص دلار یک نشانه است، نه پیش‌بینیِ قطعی.
برای ما ایرانی‌ها: قیمتِ تومانیِ بیتکوین دو موتور دارد
اینجا نکته‌ای هست که در منابعِ خارجی پیدا نمی‌کنید. ما بیتکوین را به تومان می‌خریم و می‌فروشیم. قیمتِ تومانیِ بیتکوین تقریباً از ضربِ دو عدد به دست می‌آید: قیمتِ دلاریِ بیتکوین × نرخِ دلار در بازارِ آزاد (یا دقیق‌تر، نرخِ تتر).
بیایید با عددهای گرد و فرضی حساب کنیم. فرض کنید بیتکوین ۱۰۰ هزار دلار باشد و هر دلار ۱۰۰ هزار تومان. پس هر بیتکوین ۱۰ میلیارد تومان است.
- اگر بیتکوین ۱۰٪ بریزد و به ۹۰ هزار دلار برسد، ولی دلار ۱۰٪ گران شود و به ۱۱۰ هزار تومان برسد، قیمتِ تومانی میشود ۹٫۹ میلیارد تومان؛ یعنی فقط ۱٪ کم شده.
- اگر بیتکوین ۱۰٪ بریزد و دلار هم ثابت بماند، قیمتِ تومانی ۹ میلیارد میشود؛ یعنی ۱۰٪ زیان.
پس برای سرمایه‌گذارِ ایرانی، گرانیِ دلار در بازارِ آزاد بخشی از ریزشِ دلاریِ بیتکوین را جبران میکند. البته برعکسش هم هست: اگر دلار در ایران ارزان شود، حتی بیت‌کوینِ ثابت هم به تومان ضرر می‌دهد. قیمتِ روزِ این دو را در صفحه‌های قیمت ارزهای دیجیتال و قیمت دلار امروز ببینید.
همبستگی بیت کوین با بورس تهران
بورسِ تهران بیشتر از عامل‌های داخلی تکان می‌خورد: نرخِ دلار، تورم، نرخِ سودِ بانکی، خبرهای سیاسی و تصمیم‌های دولت. بیتکوین ولی از حالِ بازارهای جهانی و تصمیم‌های فدرال رزرو. برای همین رابطهٔ مستقیمِ معناداری بینِ قیمتِ دلاریِ بیتکوین و شاخص کل بورس نمی‌بینیم.
تنها پلِ مشترکشان دلار است. وقتی دلارِ آزاد در ایران تند بالا میرود، هم قیمتِ تومانیِ بیتکوین بالا میرود و هم بعضی سهم‌های بورسی، مثلِ شرکت‌های صادراتی. پس اگر هر دو را دارید، بدانید بخشی از ریسکتان یکی است: ریسکِ ارزان شدنِ دلار.
همبستگی بیت کوین چه کمکی به تنوع سبد میکند؟
یک مثالِ قدیمی را حتماً شنیده‌اید: کسی که هم چتر می‌فروشد و هم بستنی، در هر هوایی چیزی برای فروش دارد. تنوع‌بخشی یعنی همین: دارایی‌هایی کنارِ هم بگذارید که همه با هم نریزند. هر چه همبستگیِ دو دارایی کمتر باشد، کنارِ هم گذاشتنشان ریسکِ کلِ پرتفوی را بیشتر کم میکند.
با این حساب، بیتکوین در سال‌هایی که همبستگی‌اش با سهام پایین بود، به تنوعِ سبد کمک می‌کرد. ولی سه حقیقتِ تلخ هم هست که باید بدانید:
- در بحران، همبستگی‌ها بالا می‌روند. وقتی همه میترسند، همه‌چیز را با هم میفروشند. درست روزی که به تنوع نیاز دارید، بیتکوین و سهام بیشتر از همیشه با هم حرکت می‌کنند.
- نوسانِ بیتکوین خیلی زیاد است. حتی سهمِ کوچکی از بیتکوین می‌تواند نوسانِ کلِ سبد را بالا ببرد. پس سهمِ آن باید آن‌قدر کوچک باشد که اگر نصف شد، خواب‌تان به هم نریزد.
- بیتکوین پوششِ ریسکِ سهام نیست. اگر نگرانِ ریزشِ بورس هستید، خریدنِ بیتکوین شما را بیمه نمی‌کند. بیشترِ وقتها با سهام میریزد.
پس اگر بیتکوین را برای تنوع در سبدتان می‌گذارید، آن را دارایی‌ای پرریسک با همبستگیِ متغیر ببینید، نه پناهگاه. منطقِ ریاضیِ این کار را در نظریه پرتفوی مدرن توضیح داده‌ام. تصمیمِ نهایی دربارهٔ سهمِ بیتکوین در سبد با خودتان است.
چطور همبستگی بیت کوین را خودمان ببینیم؟
لازم نیست منتظرِ خبرِ رسانه‌ها بمانید. با ابزارِ رایگانِ نمودار در تریدینگ ویو می‌توانید ضریب همبستگی را خودتان ببینید:
- نمودارِ بیتکوین به دلار (BTCUSD) را باز کنید.
- از بخشِ اندیکاتورها، Correlation Coefficient را اضافه کنید.
- در تنظیماتِ آن، نمادِ مقایسه را بگذارید؛ مثلاً نزدک ۱۰۰ (NDX)، شاخص دلار (DXY) یا طلا (XAUUSD).
- طولِ دوره را انتخاب کنید. روی نمودارِ روزانه، ۳۰ یعنی رفتارِ یک ماهِ اخیر و ۹۰ یعنی حدودِ یک فصل.
- خطِ زیرِ نمودار را بخوانید: بالای ۰٫۵ یعنی هماهنگیِ زیاد، نزدیکِ صفر یعنی بیربط، زیرِ صفر یعنی حرکتِ برعکس.
توصیهٔ من این است که همیشه دو دوره را با هم ببینید، مثلاً ۳۰ و ۹۰ روزه. عددِ کوتاهمدت سریع بالا و پایین می‌پرد و ممکن است گول‌تان بزند. این روش در حقیقت بخشی از تحلیل بین بازاری است.
پنج اشتباهِ رایج دربارهٔ همبستگی بیت کوین
- همبستگی را با علت یکی می‌گیرند. بیتکوین به خاطرِ نزدک بالا نمی‌رود؛ هر دو از یک موج تکان می‌خورند.
- عددِ یک ماه را قانونِ همیشگی می‌دانند. همبستگیِ ۳۰ روزه ممکن است ماهِ بعد نصف شود یا منفی شود.
- همبستگی را با اندازهٔ حرکت قاطی می‌کنند. همبستگیِ بالا یعنی همجهت، نه هم‌اندازه. بیتکوین معمولاً چند برابرِ نزدک نوسان دارد.
- قیمت را با قیمت مقایسه می‌کنند، نه تغییر را با تغییر. دو نمودار که هر دو در ده سال بالا رفته‌اند، شبیه به نظر می‌رسند. ولی همبستگیِ درست را باید روی تغییرِ روزانه یا هفتگی حساب کرد.
- بیتکوین را بیمهٔ سبد می‌دانند. تجربهٔ ۲۰۲۰ و ۲۰۲۲ نشان داد در ریزش‌های بزرگ، بیتکوین بیشتر همراهِ سهام است تا پناهگاه.
پس پیش از هر تصمیمی که بر پایهٔ همبستگی می‌گیرید، از خودتان بپرسید: این عدد مالِ چه دوره‌ای است و آیا هنوز برقرار است؟
سوالات متداول
همبستگی بیت کوین یعنی چه؟
همبستگی بیت کوین یعنی قیمت بیتکوین چقدر همجهت با یک بازار دیگر مثل نزدک، طلا یا دلار حرکت میکند. با ضریبی بین منفی یک و مثبت یک سنجیده میشود. نزدیک مثبت یک یعنی همجهت، صفر یعنی بیربط و منفی یعنی حرکت برعکس.
بیت کوین با کدام بازار همبستگی بیشتری دارد؟
جدا از آلتکوینها، بیتکوین از ۲۰۲۰ به بعد بیشترین همبستگی را با بورس آمریکا، بهویژه شاخص نزدک، داشته است. دلیلش سرمایهگذاران مشترک و حساسیت هر دو به نرخ بهره و نقدینگی است. این همبستگی ثابت نیست و در بعضی ماهها ضعیف میشود.
همبستگی بیت کوین و طلا مثبت است یا منفی؟
در بیشتر سالها نزدیک صفر و بیثبات بوده است؛ گاهی مثبت و گاهی منفی. مثلاً در شهریور ۱۴۰۵ همبستگی ۹۰ روزه به حدود ۰٫۵ رسید، ولی چند ماه پیش از آن منفی بود. در بحرانهای ناگهانی معمولاً طلا پناهگاه میشود و بیتکوین فروخته میشود.
رابطه بیت کوین و شاخص دلار چگونه است؟
بیشتر وقتها معکوس است. دلار قوی معمولاً یعنی نرخ بهره بالا و پول کمیاب، و این برای داراییهای پرریسک مثل بیتکوین خبر بدی است. ولی در سال ۲۰۲۶ چند دوره دیدیم که هر دو با هم بالا یا پایین رفتند، پس این رابطه قانون همیشگی نیست.
همبستگی بیت کوین چه کمکی به تنوع سبد میکند؟
هر چه همبستگی بیتکوین با بقیهٔ داراییهای سبد کمتر باشد، کنار هم گذاشتنشان ریسک کل را بیشتر کم میکند. ولی در بحرانها همبستگی بیتکوین با سهام بالا میرود و نوسانش هم زیاد است. پس سهمش باید کوچک باشد و نباید آن را بیمهٔ سبد دانست.
آیا بیت کوین طلای دیجیتال است؟
از نظر کمیابی شبیه طلاست، چون تعدادش هیچوقت از ۲۱ میلیون بیشتر نمیشود. ولی تا امروز در روزهای ترس مثل طلا رفتار نکرده و بیشتر همراه سهام فناوری ریخته است. شاید در آینده این نقش را بگیرد، اما هنوز آن را ثابت نکرده است.
چرا وقتی بورس آمریکا میریزد بیت کوین هم میریزد؟
چون بخش بزرگی از خریداران بیتکوین همان سرمایهگذاران بورس آمریکا هستند، بهویژه از وقتی ETF بیتکوین راه افتاد. وقتی میترسند یا نرخ بهره بالا میرود، داراییهای پرریسک را با هم میفروشند. برای همین بیتکوین و سهام فناوری معمولاً با هم پایین میآیند.
ضریب همبستگی بیت کوین را از کجا ببینیم؟
سادهترین راه، اندیکاتور Correlation Coefficient روی نمودار بیتکوین در سایت تریدینگ ویو است. نماد مقایسه را مثلاً نزدک، طلا یا شاخص دلار بگذارید و دورهٔ ۳۰ و ۹۰ روزه را با هم ببینید تا گول نوسانهای کوتاهمدت را نخورید.
جمع‌بندی
همبستگی بیت کوین به ما می‌گوید بیتکوین با چه بازارهایی هم‌قدم است. تا ۲۰۱۹ تقریباً با هیچ بازاری همراه نبود. از کرونا به بعد بیشتر شبیهِ یک سهمِ فناوریِ پرنوسان رفتار کرده و با نزدک هماهنگ‌تر شده است. با طلا رابطه‌ای ضعیف و رفت‌وبرگشتی دارد و با شاخص دلار بیشترِ وقتها برعکس است.
پس دفعهٔ بعد که کسی گفت «بیتکوین طلای دیجیتال است» یا «بیتکوین فقط دنبالِ نزدک است»، از او بپرسید: در کدام دوره؟ خودتان هم عددِ ۳۰ و ۹۰ روزه را نگاه کنید. و اگر سرمایه‌گذارِ ایرانی هستید، یادتان باشد که قیمتِ تومانیِ بیتکوین یک موتورِ دیگر هم دارد: دلارِ بازارِ آزاد. اگر تازه با این دارایی آشنا می‌شوید، از راهنمای بیت کوین چیست شروع کنید.