هنوز چیزی روی دستگاه شما ذخیره نشده است. هر وقت خواستید، از پابرگهٔ سایت به همین صفحه برمی‌گردید و انتخابتان را عوض می‌کنید.

با فعال‌کردن سنجش، به بهبود سایت کمک می‌کنید. این انتخاب اختیاری است و هر زمان می‌توانید آن را در تنظیمات حریم خصوصی تغییر دهید.

حامد ثقفیHamed Saghafi

نزدک چیست؟ شاخص نزدک ۱۰۰، بورس نزدک، نماد و شرکت‌های آن

فهرست مطالب۱۵ بخش
  1. نزدک چیست؟ یک نام، دو معنا
  2. تاریخچهٔ بورس نزدک در چند جمله
  3. بورس نزدک چطور کار می‌کند؟
  4. شاخص‌های نزدک: نزدک کامپوزیت و نزدک ۱۰۰
  5. نزدک کامپوزیت؛ عکسِ دسته‌جمعی
  6. نزدک ۱۰۰؛ عکسِ صد نفرِ اول
  7. نماد نزدک چیست؟
  8. نماد نزدک در فارکس یعنی چه؟
  9. نزدک ۱۰۰ شامل کدام شرکت‌هاست؟
  10. شاخص نزدک چطور محاسبه می‌شود؟ وزن‌دهی بر پایهٔ ارزش بازار
  11. فرق نزدک و بورس نیویورک چیست؟
  12. نزدک، داوجونز یا S&P 500؛ کدام را دنبال کنیم؟
  13. چرا نزدک به نرخ بهره حساس است؟
  14. ساعت معاملات نزدک به وقت تهران
  15. نزدک برای ما ایرانی‌ها چه اهمیتی دارد؟
  16. پنج اشتباهِ رایج دربارهٔ نزدک
  17. سوالات متداول
  18. جمع‌بندی
شاخص نزدک (Nasdaq) چیست؟

«نزدک» نامِ دو چیز است: یکی بورس نزدک، دومین بورسِ بزرگِ آمریکا که از ۱۹۷۱ کاملاً الکترونیکی کار می‌کند و خانهٔ غول‌هایی مثل انویدیا، اپل و مایکروسافت است؛ دیگری شاخص نزدک، عددی که نشان می‌دهد سهام این شرکت‌ها رویِ هم بالا رفته یا پایین آمده. وقتی در خبر می‌شنوید «نزدک ۲٪ ریخت»، منظور شاخص است.

این دو را اگر از هم جدا کنید، نیمی از سردرگمی‌ها حل می‌شود. در این متن قدم‌به‌قدم می‌بینیم بورس نزدک چطور کار می‌کند، نزدک ۱۰۰ و نزدک کامپوزیت چه فرقی دارند، نماد نزدک در جاهای مختلف چیست و چرا این شاخص این‌قدر به نرخ بهره حساس است.

نزدک چیست؟ یک نام، دو معنا

بیایید با یک تشبیهِ ساده شروع کنیم. بازارِ بزرگِ تهران را در نظر بگیرید. خودِ بازار یک مکان است که مغازه‌ها در آن کاسبی می‌کنند. حالا فرض کنید کسی هر روز حالِ صد مغازهٔ بزرگِ آن را جمع بزند و بگوید «امروز بازار ۲٪ بهتر از دیروز بود». آن عدد شاخص است.

نزدک هم همین‌طور است. بورس نزدک همان بازار است؛ جایی که سهامِ هزاران شرکت خرید و فروش می‌شود. شاخص نزدک همان عدد است؛ خلاصهٔ حالِ این شرکت‌ها در یک رقم.

نامِ نزدک (Nasdaq) در اصل مخففِ «سامانهٔ خودکارِ قیمت‌دهیِ انجمنِ ملیِ معامله‌گرانِ اوراق بهادار» بود. امروز دیگر کسی آن را مخفف نمی‌خواند و فقط یک نام است. پس هر جا «نزدک» شنیدید، اول از خودتان بپرسید: منظور بازار است یا شاخص؟

تاریخچهٔ بورس نزدک در چند جمله

نزدک در ۸ فوریهٔ ۱۹۷۱ کارش را شروع کرد. نوآوری‌اش این بود که تالارِ معاملاتی نداشت. تا آن زمان در بورس‌ها آدم‌ها در یک سالن جمع می‌شدند و فریاد می‌زدند. نزدک از روزِ اول قیمت‌ها را رویِ شبکهٔ رایانه‌ای نشان می‌داد. به همین دلیل آن را نخستین بازارِ سهامِ الکترونیکیِ جهان می‌دانند.

چند ایستگاهِ مهم در عمرِ نزدک:

  • ۱۹۸۵: شاخص نزدک ۱۰۰ ساخته شد تا حالِ صد شرکتِ بزرگِ غیرمالیِ این بورس را نشان دهد.
  • ۱۹۸۷: بعد از سقوطِ «دوشنبهٔ سیاه»، معاملهٔ الکترونیکی بیش از پیش جدی گرفته شد.
  • ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۲: حبابِ شرکت‌های اینترنتی (دات‌کام) ترکید. نزدک کامپوزیت در مارس ۲۰۰۰ به حدودِ ۵٬۰۴۸ واحد رسید و تا اکتبر ۲۰۰۲ نزدیکِ ۷۸٪ افت کرد.
  • ۲۰۰۶: نزدک رسماً «بورسِ ملیِ اوراق بهادار» در آمریکا شد؛ پیش از آن از نظرِ قانونی بازارِ خارج از بورس حساب می‌شد.
  • ۲۰۱۵: شاخص کامپوزیت بعد از حدودِ ۱۵ سال دوباره به سقفِ سالِ ۲۰۰۰ برگشت.

آن ۷۸٪ را به زندگی ترجمه کنیم. اگر کسی در اوجِ سالِ ۲۰۰۰ صد میلیون تومان در سبدی شبیهِ شاخص گذاشته بود، دو سال بعد حدودِ ۲۲ میلیون تومانش مانده بود. برای برگشتن به همان صد میلیون هم باید ۱۵ سال صبر می‌کرد. پس نزدک بازارِ پرهیجانی است؛ هم در بالا رفتن، هم در پایین آمدن.

بورس نزدک چطور کار می‌کند؟

در نزدک، برای هر سهم چند بازارگردان رقابت می‌کنند. بازارگردان یعنی شرکتی که همیشه آمادهٔ خرید و فروشِ یک سهم است و قیمتِ خرید و فروشش را اعلام می‌کند. این رقابت کمک می‌کند معامله سریع انجام شود و فاصلهٔ قیمتِ خرید و فروش کم بماند.

شرکت‌هایی که در نزدک پذیرفته می‌شوند، بسته به اندازه و سخت‌گیریِ شرایط، در یکی از سه طبقه قرار می‌گیرند. جدولِ زیر این سه طبقه را کنارِ هم گذاشته است:

سه طبقهٔ پذیرشِ شرکت‌ها در بورس نزدک
طبقهنامِ انگلیسیچه شرکت‌هاییسخت‌گیریِ شرایط
بازارِ منتخبِ جهانیGlobal Select Marketبزرگ‌ترین و معتبرترین شرکت‌هابیشترین
بازارِ جهانیGlobal Marketشرکت‌های متوسطمتوسط
بازارِ سرمایهCapital Marketشرکت‌های کوچک و تازه‌کارکمترین

این طبقه‌بندی شبیهِ بازارهای اول و دومِ بورس و فرابورسِ خودمان است. هر چه طبقه بالاتر، شرکت باید سود، درآمد یا ارزشِ بازارِ بیشتری نشان دهد. پس اگر شنیدید شرکتی «در نزدک عرضه شد»، هنوز نمی‌دانید شرکتی بزرگ است یا کوچک؛ باید ببینید در کدام طبقه است.

یک نکتهٔ جالب: خودِ نزدک هم یک شرکتِ سهامی است و سهامش در همین بورس معامله می‌شود. مثلِ نانوایی که نانِ خودش را هم در ویترینِ خودش می‌فروشد.

شاخص‌های نزدک: نزدک کامپوزیت و نزدک ۱۰۰

وقتی می‌گویند «شاخص نزدک»، معمولاً یکی از این دو منظور است. این دو را با هم اشتباه نگیرید، چون ترکیب و عددشان کاملاً فرق دارد.

نمودار لایه‌ای بورس نزدک، نزدک کامپوزیت و نزدک ۱۰۰
نزدک ۱۰۰ زیرمجموعهٔ نزدک کامپوزیت است و هر دو از دل بورس نزدک می‌آیند.

نزدک کامپوزیت؛ عکسِ دسته‌جمعی

نزدک کامپوزیت (یا نزدک مرکب) تقریباً همهٔ سهامِ عادیِ پذیرفته‌شده در بورس نزدک را در بر می‌گیرد؛ بیش از ۳٬۰۰۰ شرکت. بانک‌ها و شرکت‌های مالی هم در آن هستند. این شاخص از ۱۹۷۱ با عددِ پایهٔ ۱۰۰ شروع شد. وقتی خبرگزاری‌ها کنارِ داوجونز و S&P 500 از «نزدک» حرف می‌زنند، بیشتر منظورشان همین کامپوزیت است.

نزدک ۱۰۰؛ عکسِ صد نفرِ اول

نزدک ۱۰۰ فقط صد شرکتِ بزرگِ غیرمالیِ نزدک را می‌شمارد. یعنی بانک و بیمه و شرکتِ سرمایه‌گذاری در آن راه ندارند. فهرستش هر سال در دسامبر بازبینی می‌شود؛ شرکتی که کوچک شده بیرون می‌رود و شرکتِ بزرگ‌شده جایش را می‌گیرد. معامله‌گرانِ دنیا بیشتر همین نزدک ۱۰۰ را دنبال می‌کنند، چون صندوق‌ها و قراردادهای مشهور رویِ آن ساخته شده‌اند.

جدولِ زیر این دو شاخص را مقایسه می‌کند:

مقایسهٔ نزدک کامپوزیت و نزدک ۱۰۰
ویژگینزدک کامپوزیتنزدک ۱۰۰
تعدادِ شرکت‌هابیش از ۳٬۰۰۰حدودِ ۱۰۰ (بعضی شرکت‌ها دو نوع سهم دارند)
شرکت‌های مالیداردندارد
سالِ شروع۱۹۷۱۱۹۸۵
نمادِ رایجIXIC یا COMPNDX
محصولِ مشهورِ ساخته‌شده رویشکمترصندوقِ QQQ و قراردادِ آتیِ NQ
به کارِ چه کسی می‌آیددیدنِ حالِ کلِ بورس نزدکدیدنِ حالِ غول‌های فناوری

دو شاخص معمولاً هم‌جهت حرکت می‌کنند، چون در هر دو، همان چند شرکتِ غول‌پیکر بیشترین وزن را دارند. ولی عددشان خیلی فرق دارد. پس اگر دو سایت دو عددِ متفاوت برای «نزدک» نشان دادند، احتمالاً یکی کامپوزیت است و دیگری نزدک ۱۰۰.

نماد نزدک چیست؟

یکی از پرسش‌های پرتکرار همین است: «نماد نزدک را در نمودار چه بنویسم؟». جوابش بستگی دارد دنبالِ کدام نسخه هستید. هر کدام از این نمادها یک چیزِ متفاوت است، نه یک چیز با چند اسم:

نمادهای رایجِ مربوط به نزدک و معنای هر کدام
نمادچیستنکته
IXIC / COMPشاخص نزدک کامپوزیتخودِ شاخص است؛ خریدنی نیست
NDXشاخص نزدک ۱۰۰خودِ شاخص است؛ خریدنی نیست
NQ / MNQقراردادِ آتیِ نزدک ۱۰۰ در بورسِ CMEاهرم دارد؛ ریسکش بالاست
QQQصندوقِ قابلِ معامله که از نزدک ۱۰۰ پیروی می‌کندمالکیتِ سبدی از همان سهم‌ها
US100 / NAS100نامِ قراردادِ مابه‌التفاوت (CFD) رویِ نزدک ۱۰۰سهم نیست؛ فقط شرط بر سرِ تغییرِ قیمت است

اگر فقط می‌خواهید حالِ بازار را ببینید، نمادِ خودِ شاخص (NDX یا IXIC) بهترین انتخاب است. عددِ قرارداد آتی و US100 کمی با شاخص فاصله دارد، چون سود و هزینهٔ نگه‌داری در قیمتشان اثر می‌گذارد. دربارهٔ سازوکارِ قراردادِ آتی هم در مقالهٔ معاملات آتی چیست توضیح داده‌ام.

نماد نزدک در فارکس یعنی چه؟

خیلی‌ها عبارتِ «نزدک در فارکس» را جست‌وجو می‌کنند. منظور معمولاً همان US100 یا NAS100 است. این‌ها نامِ قراردادِ مابه‌التفاوت هستند؛ یعنی شما سهمِ هیچ شرکتی را نمی‌خرید. فقط با طرفِ مقابل قرار می‌گذارید که اگر شاخص بالا رفت یا پایین آمد، تفاوتش را با هم حساب کنید.

این قراردادها معمولاً اهرم دارند. اهرم یعنی با پولِ کم، معامله‌ای چند برابرِ پولتان باز می‌کنید. فرض کنیم با اهرمِ ۱ به ۲۰ معامله کنید. آن‌وقت ۵٪ افتِ شاخص، که در نزدک گاهی در یکی دو روز رخ می‌دهد، کلِ پولتان را می‌برد. پس عبارتِ «شاخص نزدک در فارکس» را با سرمایه‌گذاری در شرکت‌های نزدک یکی ندانید. اولی معاملهٔ کوتاه‌مدت و پرخطر است؛ دومی شریک شدن در کسب‌وکار.

نزدک ۱۰۰ شامل کدام شرکت‌هاست؟

شرکت‌های نزدک ۱۰۰ بیشتر از دنیای فناوری‌اند، ولی همه‌شان نه. فروشگاهِ زنجیره‌ای، داروسازی، نوشیدنی و حمل‌ونقل هم در فهرست هست. چند نامِ آشنا که در سالِ ۲۰۲۶ جزوِ بزرگ‌ترین‌ها بوده‌اند:

  • انویدیا: سازندهٔ تراشه‌های گرافیکی که موتورِ هوشِ مصنوعی شده‌اند.
  • اپل: آیفون و مک.
  • مایکروسافت: ویندوز، آفیس و خدماتِ ابری.
  • آمازون: فروشگاهِ اینترنتی و خدماتِ ابری.
  • آلفابت: شرکتِ مادرِ گوگل و یوتیوب.
  • متا: فیسبوک، اینستاگرام و واتس‌اپ.
  • برادکام و مایکرون: تراشه و حافظه.
  • تسلا: خودروی برقی.
  • کاستکو و نتفلیکس: فروشگاهِ عمده‌فروشی و پخشِ فیلم.

نکتهٔ مهم تمرکز است. طبق داده‌های صندوق‌هایی که از این شاخص پیروی می‌کنند، در سالِ ۲۰۲۶ ده شرکتِ اول نزدیکِ نیمی از وزنِ نزدک ۱۰۰ را داشته‌اند. یعنی ۹۰ شرکتِ دیگر رویِ هم فقط نیمِ دیگر را می‌سازند.

بیایید با هم حساب کنیم. اگر وزنِ انویدیا در شاخص حدودِ ۸٪ باشد و سهمش در یک روز ۱۰٪ بریزد، همین یک شرکت به‌تنهایی حدودِ ۰٫۸٪ شاخص را پایین می‌کشد، حتی اگر بقیهٔ شرکت‌ها تکان نخورند. وزن‌ها هر روز با قیمت عوض می‌شوند؛ این عددها فقط مثال‌اند. پس نزدک ۱۰۰ را «صد شرکت» تصور نکنید؛ بیشترِ حرکتش را چند شرکتِ غول‌پیکر می‌سازند.

شاخص نزدک چطور محاسبه می‌شود؟ وزن‌دهی بر پایهٔ ارزش بازار

نزدک شاخصِ وزنی است. یعنی هر شرکت به اندازهٔ ارزش بازارش در شاخص اثر می‌گذارد. ارزشِ بازار یعنی قیمتِ یک سهم ضربِ تعدادِ سهم‌ها؛ همان قیمتی که اگر بخواهید کلِ شرکت را امروز بخرید باید بپردازید.

یک مثالِ ساده با سه شرکتِ فرضی بزنیم:

  1. شرکتِ الف ارزشِ بازارش ۶۰ واحد است، ب ۳۰ واحد و ج ۱۰ واحد. جمع ۱۰۰ واحد.
  2. پس وزنِ الف در شاخص ۶۰٪ است، ب ۳۰٪ و ج ۱۰٪.
  3. حالا فرض کنید فردا سهمِ ج دو برابر شود (۱۰۰٪ رشد). شاخص فقط ۱۰٪ بالا می‌رود.
  4. ولی اگر سهمِ الف فقط ۱۰٪ بریزد، شاخص ۶٪ پایین می‌آید.

می‌بینید؟ شرکتِ بزرگ با یک تکانِ کوچک بیشتر از جهشِ بزرگِ شرکتِ کوچک اثر می‌گذارد. در عمل، شاخص با یک عددِ تقسیم‌کننده (مقسوم‌علیه) تنظیم می‌شود تا وقتی شرکتی وارد یا خارج می‌شود یا سهمش تقسیم می‌شود، عددِ شاخص بی‌دلیل نپرد.

نزدک ۱۰۰ برای اینکه یکی دو شرکت کلِ شاخص را نبلعند، سقف هم دارد. طبق قاعدهٔ شاخص، وزنِ هیچ شرکتی نباید از ۲۴٪ بیشتر شود و جمعِ وزنِ شرکت‌های خیلی بزرگ هم محدود است. در ژوئیهٔ ۲۰۲۳ همین قاعده باعث شد نزدک یک «توازنِ ویژه» انجام دهد و وزنِ غول‌ها را کم کند. این روش با شاخص داوجونز که بر پایهٔ قیمتِ سهم وزن می‌گیرد کاملاً فرق دارد. شاخص کل بورس تهران هم مثلِ نزدک وزنی است؛ اگر کنجکاوید، شاخص کل بورس را بخوانید.

فرق نزدک و بورس نیویورک چیست؟

آمریکا بیش از ده بورس دارد، ولی دو تا از بقیه خیلی بزرگ‌ترند: بورس نیویورک (NYSE) و نزدک. این دو را در جدولِ زیر کنارِ هم گذاشته‌ام:

مقایسهٔ بورس نزدک و بورس نیویورک
ویژگیبورس نزدکبورس نیویورک
سالِ تأسیس۱۹۷۱۱۷۹۲ (بیش از دو قرن سابقه)
تالارِ معاملاتیندارد؛ از اول الکترونیکیدارد، کنارِ معاملهٔ الکترونیکی
شیوهٔ کارچند بازارگردانِ رقیب برای هر سهمحراج با یک بازارگردانِ منتخب برای هر سهم
چهرهٔ غالبفناوری، نرم‌افزار، تراشه، اینترنتبانک، انرژی، صنعت، شرکت‌های قدیمی
نوسانمعمولاً بیشترمعمولاً کمتر
محلدفتر در میدانِ تایمزساختمان در خیابانِ وال استریت

پس بورس نیویورک مثلِ بازارِ قدیمیِ شهر است که تجارت‌خانه‌های جاافتاده در آن‌اند، و نزدک مثلِ مجتمعِ تجاریِ نوسازی که شرکت‌های جوان و پرشتاب را جذب کرده. البته مرزها کم‌رنگ شده و شرکتِ فناوری در نیویورک هم هست. ماجرای کاملِ این دو بورس و ساعت و تعطیلاتشان را در مقالهٔ وال استریت چیست نوشته‌ام.

نزدک، داوجونز یا S&P 500؛ کدام را دنبال کنیم؟

این سه شاخصِ معروفِ آمریکا هر کدام یک زاویه از بازار را نشان می‌دهند. جدولِ زیر کمک می‌کند بدانید کدام به کارِ شما می‌آید:

مقایسهٔ سه شاخصِ اصلیِ بازار سهام آمریکا
شاخصچند شرکتروشِ وزن‌دهیچه چیزی را بهتر نشان می‌دهد
نزدک ۱۰۰حدودِ ۱۰۰ارزشِ بازار (با سقف)حالِ شرکت‌های فناوری و هوش مصنوعی
S&P 500حدودِ ۵۰۰ارزشِ بازارِ شناورتصویرِ کلِ بازارِ آمریکا
داوجونز۳۰قیمتِ سهمحالِ شرکت‌های بزرگ و جاافتاده؛ نمادِ تاریخی

توصیهٔ من این است که اگر فقط یک عدد می‌خواهید، شاخص S&P 500 را ببینید. اگر می‌خواهید بدانید پول به سمتِ فناوری می‌رود یا از آن فرار می‌کند، نزدک بهترین دماسنج است. وقتی نزدک خیلی تندتر از S&P 500 بالا یا پایین می‌رود، یعنی ماجرا بیشتر دربارهٔ فناوری است تا کلِ اقتصاد.

چرا نزدک به نرخ بهره حساس است؟

این مهم‌ترین نکته برای فهمِ رفتارِ نزدک است. جوابِ کوتاه: چون ارزشِ شرکت‌های فناوری بیشتر به سودِ سال‌های دور وابسته است، و نرخ بهره بالا که برود، آن سودِ دور کم‌ارزش‌تر به نظر می‌رسد.

بیایید با یک مثالِ آشنا بازش کنیم. فرض کنید دو نفر به شما بدهکارند. یکی قول داده صد میلیون تومان را همین امسال بدهد، دیگری ده سالِ دیگر. اگر بانک سالی ۵٪ سود بدهد، صبر کردن برای نفرِ دوم آن‌قدر گران نیست. ولی اگر بانک سالی ۳۰٪ سود بدهد، آن صد میلیونِ ده سالِ بعد برایتان خیلی کم‌ارزش می‌شود؛ چون می‌توانستید همین حالا پولتان را در بانک بگذارید و چند برابرش کنید.

شرکت‌های فناوری اغلب همان بدهکارِ دوم‌اند. سرمایه‌گذار امروز به خاطرِ سودِ بزرگی که سال‌ها بعد انتظار دارد، قیمتِ بالایی می‌پردازد. زنجیرهٔ ماجرا این است:

  1. بانکِ مرکزیِ آمریکا (فدرال رزرو) نرخ بهره را بالا می‌برد.
  2. سپردهٔ بانکی و اوراقِ قرضه بی‌دردسر سودِ خوبی می‌دهند.
  3. سودِ دوردستِ شرکت‌های فناوری کم‌ارزش‌تر حساب می‌شود.
  4. وام هم گران می‌شود و شرکت‌هایی که با قرض رشد می‌کنند، کندتر می‌شوند.
  5. در نتیجه، نزدک معمولاً بیشتر از شاخص‌های دیگر می‌ریزد.

نمونه‌اش سالِ ۲۰۲۲ است. فدرال رزرو نرخ بهره را از نزدیکِ صفر به بیش از ۴٪ رساند و نزدک کامپوزیت در آن سال حدودِ یک‌سوم ارزشش را از دست داد؛ خیلی بیشتر از S&P 500. برعکسش هم درست است: وقتی بازار انتظارِ کاهشِ نرخ بهره دارد، نزدک معمولاً جان می‌گیرد. پس هر وقت خبرِ نشستِ فدرال رزرو آمد، چشمتان به نزدک باشد.

ساعت معاملات نزدک به وقت تهران

معاملاتِ عادیِ نزدک از ساعتِ ۹:۳۰ تا ۱۶ به وقتِ نیویورک است، دوشنبه تا جمعه. ایران از ۱۴۰۲ دیگر ساعتش را تابستان‌ها جابه‌جا نمی‌کند، ولی آمریکا هنوز می‌کند. برای همین ساعت به وقتِ تهران دو حالت دارد:

ساعتِ معاملاتِ عادیِ نزدک به وقتِ تهران
بازهٔ سالوقتِ نیویورکوقتِ تهران
تابستانِ آمریکا (حدودِ اسفند تا آبان)۹:۳۰ تا ۱۶۱۷:۰۰ تا ۲۳:۳۰
زمستانِ آمریکا (حدودِ آبان تا اسفند)۹:۳۰ تا ۱۶۱۸:۰۰ تا ۰۰:۳۰ بامداد

پیش از بازشدن و بعد از بسته‌شدنِ بازار هم معامله‌های پیش‌بازار و پس‌بازار انجام می‌شود، ولی حجمشان کمتر است. نزدک برنامه دارد جلسهٔ شبانه هم اضافه کند تا معامله تقریباً شبانه‌روزی شود؛ این طرح در فروردین ۱۴۰۵ تأییدِ نهادِ ناظرِ آمریکا را گرفت و طبق اطلاعیه‌ها قرار است از آذر ۱۴۰۵ شروع شود. ولی اجرایش به آمادگیِ سامانه‌های داده و تسویه بستگی دارد، پس تاریخ ممکن است عقب بیفتد.

نزدک برای ما ایرانی‌ها چه اهمیتی دارد؟

شاید بپرسید: «ما که در بورس تهران معامله می‌کنیم، نزدک به چه کارمان می‌آید؟». جوابِ من این است که نزدک یک دماسنجِ حالِ سرمایه‌گذارانِ دنیا است. وقتی نزدک می‌ریزد، یعنی سرمایه‌گذارها ترسیده‌اند و از دارایی‌های پرریسک فرار می‌کنند.

  • ارز دیجیتال: بیت‌کوین در سال‌های اخیر بارها با نزدک هم‌جهت شده است. رصدِ نزدک کمک می‌کند حالِ بازارِ ارزهای دیجیتال را بهتر بفهمید. ماجرای این رابطه را در مقالهٔ همبستگی بیت کوین با شاخص‌های جهانی ببینید.
  • تحلیلِ بین‌بازاری: نزدک، دلار جهانی، طلا و نرخ بهره به هم گره خورده‌اند. اینکه پول از کدام بازار به کدام بازار می‌رود، موضوعِ تحلیل بین بازاری است.
  • فهمِ خبرها: وقتی شنیدید «سهام فناوری ریخت»، حالا می‌دانید یعنی نزدک ریخته و احتمالاً پای نرخ بهره یا نتیجهٔ مالیِ یکی از غول‌ها در میان است.

یادتان باشد که این متن آموزشِ خریدِ سهامِ خارجی نیست. هدف این است که وقتی عددِ نزدک را دیدید، بفهمید پشتش چه خبر است.

پنج اشتباهِ رایج دربارهٔ نزدک

  • یکی دانستنِ بورس و شاخص. بورس نزدک بازار است؛ شاخص نزدک عددی است که حالِ آن بازار را خلاصه می‌کند.
  • یکی دانستنِ کامپوزیت و نزدک ۱۰۰. یکی بیش از ۳٬۰۰۰ شرکت دارد و شرکتِ مالی هم دارد؛ دیگری حدودِ صد شرکتِ غیرمالی.
  • فکر کردن اینکه US100 یعنی خریدِ سهم. قراردادِ مابه‌التفاوت هیچ مالکیتی به شما نمی‌دهد و با اهرم می‌تواند کلِ پول را ببرد.
  • فکر کردن اینکه نزدک فقط فناوری است. فروشگاه، دارو و حمل‌ونقل هم در آن هست؛ هرچند وزنِ فناوری خیلی بیشتر است.
  • فراموش کردنِ تمرکز. چند شرکتِ اول نزدیکِ نیمی از نزدک ۱۰۰ را می‌سازند؛ خبرِ بدِ یکی از آن‌ها کلِ شاخص را تکان می‌دهد.

سوالات متداول

نزدک چیست به زبان ساده؟

نزدک هم نامِ دومین بورسِ بزرگِ آمریکاست که از ۱۹۷۱ کاملاً الکترونیکی کار می‌کند و شرکت‌هایی مثل اپل و انویدیا در آن هستند، و هم نامِ شاخصی که حالِ سهامِ این شرکت‌ها را در یک عدد خلاصه می‌کند.

فرق نزدک و بورس نیویورک چیست؟

بورس نیویورک قدیمی‌تر است، تالارِ معاملاتی دارد و بیشتر شرکت‌های جاافتاده مثل بانک و انرژی در آن‌اند. نزدک از اول الکترونیکی بوده، برای هر سهم چند بازارگردانِ رقیب دارد و چهرهٔ غالبش شرکت‌های فناوری است، برای همین معمولاً پرنوسان‌تر است.

نماد نزدک چیست؟

نمادِ شاخص نزدک کامپوزیت IXIC یا COMP و نمادِ نزدک ۱۰۰ NDX است. قراردادِ آتیِ آن NQ، صندوقِ مشهورش QQQ و نامِ قراردادِ مابه‌التفاوتش US100 یا NAS100 است. فقط دو نمادِ اول خودِ شاخص‌اند.

نماد نزدک در فارکس چیست؟

در پلتفرم‌های فارکس، نزدک ۱۰۰ معمولاً با نامِ US100 یا NAS100 دیده می‌شود. این قراردادِ مابه‌التفاوت است؛ یعنی سهمی نمی‌خرید و فقط سرِ تغییرِ قیمتِ شاخص معامله می‌کنید. معمولاً اهرم دارد و ریسکِ از دست دادنِ کلِ سرمایه در آن بالاست.

نزدک ۱۰۰ شامل کدام شرکت‌هاست؟

صد شرکتِ بزرگِ غیرمالیِ بورس نزدک؛ از جمله انویدیا، اپل، مایکروسافت، آمازون، آلفابت، متا، برادکام، تسلا، کاستکو و نتفلیکس. بانک‌ها و بیمه‌ها در آن نیستند و فهرستش هر سال در دسامبر بازبینی می‌شود.

فرق نزدک ۱۰۰ و نزدک کامپوزیت چیست؟

نزدک کامپوزیت تقریباً همهٔ سهامِ بورس نزدک، یعنی بیش از ۳٬۰۰۰ شرکت، را در بر می‌گیرد و شرکت‌های مالی هم دارد. نزدک ۱۰۰ فقط صد شرکتِ بزرگِ غیرمالی را می‌شمارد. هر دو معمولاً هم‌جهت‌اند ولی عددشان فرق دارد.

چرا نزدک به نرخ بهره حساس است؟

ارزشِ شرکت‌های فناوری بیشتر به سودِ سال‌های آینده وابسته است. وقتی نرخ بهره بالا می‌رود، سپرده و اوراقِ قرضه جذاب‌تر می‌شوند و آن سودِ دوردست کم‌ارزش‌تر حساب می‌شود. برای همین نزدک در دوره‌های افزایشِ نرخ بهره معمولاً بیشتر از بقیهٔ شاخص‌ها می‌ریزد.

ساعت باز شدن نزدک به وقت ایران چه ساعتی است؟

معاملاتِ عادیِ نزدک ساعتِ ۹:۳۰ صبح به وقتِ نیویورک شروع می‌شود. به وقتِ تهران، در ماه‌هایی که آمریکا ساعتِ تابستانی دارد ساعتِ ۱۷ و در زمستانِ آمریکا ساعتِ ۱۸ است. پایانِ معاملات هم ۲۳:۳۰ یا ۰۰:۳۰ بامداد به وقتِ تهران است.

جمع‌بندی

نزدک هم یک بازار است و هم یک عدد. بورس نزدک نخستین بورسِ تمام‌الکترونیکیِ جهان و خانهٔ غول‌های فناوری است. شاخص نزدک، چه کامپوزیت و چه نزدک ۱۰۰، حالِ این شرکت‌ها را خلاصه می‌کند و چون چند شرکتِ بزرگ بیشترین وزن را دارند، حرکتش اغلب داستانِ همان چند شرکت است.

پس دفعهٔ بعد که خبرِ نزدک را شنیدید، سه چیز را از خودتان بپرسید: منظور کامپوزیت است یا نزدک ۱۰۰؟ کدام غول‌ها امروز تکان خورده‌اند؟ و خبری از نرخ بهره در راه است یا نه؟ با همین سه پرسش، از بیشترِ کسانی که فقط عدد را تکرار می‌کنند جلوتر خواهید بود.

نویسنده

پویا بهایی‌پور

۹۸ نوشته دربارهٔ ارز دیجیتال و تحلیل بازار بین‌الملل

من در بازارهای مالی سود نمی‌کنم بلکه زندگی می‌کنم. نتیجه تمامی مطالعه و تحقیقات من در این حوزه به همین یک جمله خلاصه می‌شود. تا بدانجا رسید دانش من، که بدانم همی که نادانم.

همهٔ نوشته‌های پویا بهایی‌پور
برای یادگیری با ترتیبدورهٔ ویژهٔ ورود به بورسبرای کسانی که می‌خواهند خرید و فروش سهام، انتخاب سهم و ورود اصولی به بورس را از پایه یاد بگیرند.۱۳ ساعت · ۵ جلسهجزئیات دوره

ادامهٔ خواندن

بعدش چه بخوانم؟

دیدگاه‌ها

    ۳ دیدگاهِ پیشین

    1. محمددهبانی ·

      سلام به دوستهای خوب سال ن مبارک میخوام بپرسم چراچندماهی ست که به من سودنمیدن میگن سیستم قطع شده راست میگن

    2. محمددهبانی ·

      سلام اقاپویاسال و مبارک شرمنده سوال داشتم چراسه ماهی میشه که من سودنگرفتم نمیدان چرا میگن صبورباشیداول تابستان همه سودها دمیدن ایادرسته

      1. پویا بهایی‌پور ·

        سلام سال نو شما هم مبارک باشه
        چه سودی رو میفرمایید شما؟