تریدر تمام وقت: پیش از ترک کار و استعفا این‌ها را بدانید
فهرست مطالب۱۲ بخش
- تریدر چیست و تریدر تمام وقت چه فرقی با بقیه دارد؟
- چرا وسوسهٔ ترک کار این‌قدر قوی است؟
- چقدر سرمایه برای ترید تماموقت لازم است؟
- عددِ دوم: «حقوقِ واقعیِ» ترید چقدر است؟
- صندوقِ اضطراری: پولی که هرگز وارد بازار نمی‌شود
- قبل از ترک کار چه آزمونی بدهیم؟
- ترید تماموقت چه فشارهای روانی دارد؟
- ۱. «امروز باید سود کنم»
- ۲. انتقام از بازار
- ۳. تنهایی
- ۴. خانواده و نگاهِ دیگران
- ۵. استرس و فرسودگی
- چیزهایی که با ترک کار از دست می‌دهید و کسی نمی‌گوید
- مقایسه: ترید پاره‌وقت در کنارِ کار، یا تریدر تمام وقت؟
- راهِ میانه: کم کردنِ کار، نه رها کردنش
- اشتباه‌های رایجِ کسانی که برای ترید استعفا می‌دهند
- چک‌لیستِ پیش از استعفا
- سوالات متداول
- جمع‌بندی
خیلی‌ها از من می‌پرسند: «چند ماه است از بورس سود کرده‌ام. کارم را ول کنم و تریدر تمام وقت شوم؟» جوابِ کوتاهِ من این است: هنوز نه. تریدر تمام وقت یعنی کسی که خرجِ زندگی‌اش را فقط از معامله در می‌آورد. این کار شدنی است، ولی پیش از استعفا سه چیز لازم دارید: سرمایهٔ کافی، صندوقِ اضطراری جدا، و دستکم یک سال سابقهٔ معاملاتیِ ثبت‌شده که نشان بدهد سودتان شانس نبوده است.
این مقاله برای همان لحظه‌ای است که نامهٔ استعفا را در ذهن‌تان نوشته‌اید. با هم حساب می‌کنیم چقدر سرمایه لازم است، چه آزمونی باید بدهید، و چه فشارهایی در راه است که کسی از آن‌ها حرف نمی‌زند.
تریدر چیست و تریدر تمام وقت چه فرقی با بقیه دارد؟
تریدر یعنی معامله‌گر؛ کسی که سهم، طلا یا هر دارایی دیگری را می‌خرد تا در مدتِ کوتاه‌تری گران‌تر بفروشد. سرمایه‌گذار معمولاً دارایی را سال‌ها نگه می‌دارد؛ تریدر روی نوسان‌های کوتاه‌تر کار میکند. فرقِ این دو را در مقالهٔ تفاوت سرمایه‌گذاری و معامله‌گری مفصل نوشته‌ام.
تریدرها سه گروه‌اند. گروهِ اول، تفننی معامله می‌کنند و درآمدِ اصلی‌شان جای دیگری است. گروهِ دوم، پاره‌وقت‌اند: شغل دارند و کنارش جدی معامله می‌کنند. گروهِ سوم، تمام‌وقت‌اند: حقوقی در کار نیست و اجاره، قسط و نانِ خانه از حسابِ معاملاتی می‌آید.
همین جملهٔ آخر همه‌چیز را عوض میکند. تا وقتی حقوق می‌گیرید، یک ماهِ بد فقط یک ماهِ بد است. وقتی حقوق نیست، یک ماهِ بد یعنی قسطِ عقب‌افتاده. پس تریدرِ تماموقت فقط «تریدرِ بیشتر» نیست؛ آدمی است با یک شغلِ پرنوسان که هیچ کارفرمایی پشتش نیست.
چرا وسوسهٔ ترک کار این‌قدر قوی است؟
تصویری که از این شغل در ذهن داریم قشنگ است: رئیس ندارید، ترافیک ندارید، ساعتِ کارتان دستِ خودتان است. یک روزِ خوب در بازار ممکن است اندازهٔ حقوقِ یک ماه سود بدهد. این مقایسه وسوسه‌انگیز است.
ولی این مقایسه یک ایرادِ بزرگ دارد. حقوق هر ماه می‌آید؛ سودِ بازار نه. کسی که در بازارِ صعودی چند ماه پشتِ سرِ هم سود کرده، معمولاً سهمِ بازار را با سهمِ مهارتِ خودش اشتباه می‌گیرد. وقتی همه‌چیز بالا می‌رود، تقریباً همه برنده‌اند. پس پیش از هر تصمیمی، باید ببینیم این سود از کجا آمده است.
چقدر سرمایه برای ترید تماموقت لازم است؟
این مهم‌ترین پرسش است و جوابش یک عددِ ثابت نیست. بستگی دارد خرجِ زندگی‌تان چقدر است و تورم چقدر. بیایید با هم یک مثالِ ساده حساب کنیم. عددها فقط مثال‌اند؛ عددِ خودتان را جایشان بگذارید.
فرض کنیم هزینهٔ زندگیِ یک خانواده ماهی ۳۰ میلیون تومان باشد. یعنی سالی ۳۶۰ میلیون تومان. این پول را باید هر سال از سودِ معامله برداشت کنید.
ولی یک هزینهٔ پنهان هم هست: تورم. اگر تورم ۳۵٪ باشد و سرمایه‌تان یک سال همان‌قدر بماند، با آن ۳۵٪ چیزِ کمتری میشود خرید. مثلِ لیوانِ شیری است که هر سال یک‌سومش آب میشود. پس سرمایه هم باید دستکم هم‌پای تورم رشد کند، وگرنه تریدر کم‌کم از جیبِ خودش می‌خورد.
جدولِ زیر نشان می‌دهد با سرمایه‌های مختلف، هر سال چند درصد سود لازم است تا هم خرجِ زندگی دربیاید و هم سرمایه آب نرود.
| سرمایه | سهمِ خرجِ زندگی از سرمایه | جبرانِ تورم | بازدهِ لازم در سال (تقریبی) |
|---|---|---|---|
| ۵۰۰ میلیون تومان | ۷۲٪ | ۳۵٪ | حدودِ ۱۰۷٪ |
| ۱ میلیارد تومان | ۳۶٪ | ۳۵٪ | حدودِ ۷۱٪ |
| ۲ میلیارد تومان | ۱۸٪ | ۳۵٪ | حدودِ ۵۳٪ |
| ۴ میلیارد تومان | ۹٪ | ۳۵٪ | حدودِ ۴۴٪ |
این جدول یک حقیقتِ تلخ را نشان می‌دهد. با سرمایهٔ کم، باید هر سال بیش از دو برابر شوید، آن هم بی‌وقفه. چنین بازدهی‌ای شاید یکی دو سال پیش بیاید، ولی تکرارش هر سال تقریباً غیرممکن است. هرچه سرمایه بیشتر باشد، فشار روی هر معامله کمتر میشود.
عددِ دوم: «حقوقِ واقعیِ» ترید چقدر است؟
یک حسابِ دیگر هم هست که کمتر کسی انجام می‌دهد. اگر همین سرمایه را در یک صندوق با درآمد ثابت بگذارید، بی‌دردسر سودی می‌گیرد که معمولاً نزدیکِ سودِ بانکی است. پس سهمِ واقعیِ مهارتِ شما، فقط آن مقداری است که بیشتر از این سودِ بی‌دردسر درمی‌آورید.
مثال: سرمایهٔ ۱ میلیارد تومانی را فرض کنید. اگر صندوقِ درآمد ثابت سالی ۲۵٪ بدهد، یعنی ۲۵۰ میلیون تومان بدون هیچ کاری. حالا اگر با ترید سالی ۵۰٪ سود کنید، ۵۰۰ میلیون تومان درآورده‌اید. «حقوقِ» واقعیِ ترید شما ۲۵۰ میلیون تومان در سال است؛ یعنی حدودِ ۲۱ میلیون تومان در ماه.
این عدد را کنارِ حقوقِ فعلی‌تان بگذارید. یادتان باشد حقوقِ فعلی بیمه، عیدی و سنوات هم دارد؛ حقوقِ ترید هیچ‌کدام را ندارد. سودِ بانکیِ روز را هم می‌توانید با ماشین‌حسابِ سود بانکی حساب کنید. پس اگر حقوقِ واقعیِ ترید از حقوقِ کارمندی‌تان کمتر است، ترکِ کار از نظرِ مالی ضرر است، حتی اگر سودتان در ظاهر بزرگ باشد.
صندوقِ اضطراری: پولی که هرگز وارد بازار نمی‌شود
صندوقِ اضطراری یعنی پولی که برای روزِ مبادا کنار گذاشته‌اید و به آن دست نمی‌زنید. برای کارمند، خرجِ سه تا شش ماه کافی است. برای تریدرِ تماموقت، پیشنهادِ من خرجِ دستکم دوازده ماه است.
چرا این‌قدر زیاد؟ چون بازار ممکن است ماه‌ها روند نداشته باشد یا مدام بریزد. در این دوره‌ها باید بتوانید بی‌معامله زندگی کنید. اگر نتوانید، بازار شما را مجبور میکند در بدترین زمان معامله کنید.
در مثالِ ما، خرجِ دوازده ماه یعنی ۳۶۰ میلیون تومان. این پول جدا از سرمایهٔ معاملاتی است و جایی کمریسک می‌ماند. پس اگر ۱ میلیارد تومان دارید، در واقع حدودِ ۶۴۰ میلیون تومان سرمایهٔ معاملاتی دارید، نه ۱ میلیارد.
قبل از ترک کار چه آزمونی بدهیم؟
بهترین راهِ فهمیدنِ اینکه می‌توانید از ترید زندگی کنید، این است که مدتی دقیقاً مثلِ یک تریدرِ تماموقت رفتار کنید، ولی هنوز سرِ کار باشید. این آزمون را قدم‌به‌قدم پیشنهاد می‌کنم:
- یک برنامهٔ معاملاتیِ نوشتهشده داشته باشید. یعنی از پیش روی کاغذ بنویسید کِی می‌خرید، کِی می‌فروشید و در هر معامله حداکثر چقدر ضرر را می‌پذیرید. اگر ندارید، از مقالهٔ ساختن برنامهٔ معاملاتی در ۸ مرحله شروع کنید.
- هر معامله را در ژورنال ثبت کنید. ژورنال یعنی دفترچهٔ معاملات: تاریخ، قیمتِ خرید و فروش، دلیلِ ورود و حالِ روحی‌تان. روشش در مقالهٔ ژورنال معاملاتی چیست آمده است.
- دستکم ۱۲ ماه با پولِ واقعی معامله کنید. یک سال یعنی بازار را در حالت‌های مختلف دیده‌اید: بالا رفتن، پایین آمدن و درجا زدن. چند ماهِ صعودی چیزی را ثابت نمی‌کند.
- هر ماه سودِ خالص را حساب کنید. یعنی بعد از کمِ کارمزد و مالیات. بعد ببینید این عدد در چند ماه از خرجِ زندگی‌تان بیشتر بوده است.
- بدترین افت را اندازه بگیرید. به این افت دراودان می‌گویند؛ یعنی بیشترین فاصلهٔ حساب از بالاترین نقطه‌اش تا پایین‌ترین نقطهٔ بعدی. اگر حسابِ ۱ میلیاردی به ۶۰۰ میلیون برسد، دراودان ۴۰٪ است.
- نتیجه را با صندوقِ درآمد ثابت مقایسه کنید. اگر بعد از یک سال زحمت، از سودِ بی‌دردسرِ صندوق جلوتر نیستید، هنوز آماده نیستید.
یک نکتهٔ مهم: در این دوره، فرض کنید از همین حساب خرجِ ماهانه برمی‌دارید. یعنی هر ماه مبلغِ خرجِ زندگی را از سود کم کنید و ببینید حساب چه میشود. این تمرین نشان می‌دهد برداشتِ ماهانه با سرمایه چه میکند.
پس آزمونِ واقعی «سود کرده‌ام» نیست. آزمونِ واقعی این است: «یک سال، با برنامه و ژورنال، بعد از کمِ خرجِ زندگی، از صندوقِ درآمد ثابت جلوتر بوده‌ام و دراودانم را تحمل کرده‌ام.»
ترید تماموقت چه فشارهای روانی دارد؟
تا اینجا از پول حرف زدیم. ولی بیشترِ تریدرهایی که برمی‌گردند سرِ کار، به خاطرِ پول برنمی‌گردند؛ به خاطرِ فشارِ روانی برمی‌گردند. چند فشاری که باید از قبل بشناسید:
۱. «امروز باید سود کنم»
وقتی حقوق ندارید، هر روزِ بی‌سود حسِ بیکاری می‌دهد. نتیجه این است که بی‌دلیل معامله می‌کنید، فقط برای اینکه کاری کرده باشید. به این بیشمعاملگی می‌گویند و یکی از سریع‌ترین راه‌های آب کردنِ حساب است. بازار به خرجِ ماهانهٔ شما اهمیتی نمی‌دهد.
۲. انتقام از بازار
بعد از یک ضررِ بزرگ، آدم دلش می‌خواهد همان روز جبران کند. حجمِ معامله را بالا می‌برد و حدِ ضرر را جابه‌جا میکند. برای تریدرِ تماموقت این وسوسه قوی‌تر است، چون آن ضرر یعنی اجارهٔ این ماه. دربارهٔ این حال در مقالهٔ روانشناسی ضرر و زیان بیشتر نوشته‌ام.
۳. تنهایی
محلِ کار فقط جای پول درآوردن نیست؛ همکار، گپ و حسِ تعلق هم هست. تریدرِ تماموقت اغلب تنها پشتِ صفحه می‌نشیند. چند ماه که بگذرد، این تنهایی روی خلق‌وخو و تصمیمها اثر می‌گذارد.
۴. خانواده و نگاهِ دیگران
همسر و پدر و مادر معمولاً به حقوقِ ثابت عادت دارند. ماهی که حساب منفی است، نگرانیِ آن‌ها هم به فشارِ شما اضافه میشود. «بالاخره کارت چیست؟» پرسشی است که زیاد می‌شنوید. پیش از تصمیم، با خانواده رُک حرف بزنید و عددها را نشان‌شان بدهید.
۵. استرس و فرسودگی
چشم دوختن هر روز به قیمت‌ها خسته‌کننده است. اگر مراقب نباشید، بعد از مدتی دچارِ فرسودگی شغلی می‌شوید؛ یعنی خستگی‌ای که با یک شب خواب درست نمی‌شود. راهکارهای عملی‌اش را در مقالهٔ ۶ راهکار مقابله با استرس در بورس ببینید.
پس پیش از استعفا از خودتان بپرسید: آیا سه ماهِ پشتِ سرِ هم ضرر را، بدونِ حقوق، با آرامش تحمل می‌کنم؟ اگر جوابِ صادقانه «نه» است، هنوز وقتش نیست. بقیهٔ دشواری‌های این شغل را در مقالهٔ مشکلات شغلی یک تریدر هم می‌توانید بخوانید.
چیزهایی که با ترک کار از دست می‌دهید و کسی نمی‌گوید
شغل فقط حقوق نیست. وقتی استعفا می‌دهید، چند چیزِ دیگر هم کنار می‌رود که در ایران اهمیتِ زیادی دارند:
- بیمه و سابقهٔ بازنشستگی. بیمهٔ کارمند را تا حدی کارفرما می‌دهد. تریدر باید خودش بیمهٔ مشاغلِ آزاد (خویش‌فرما) بخرد و همهٔ حق‌بیمه را خودش بپردازد. سازمانِ تأمین اجتماعی برای این بیمه سه سطحِ ۱۲، ۱۴ و ۱۸ درصد دارد که پوشش‌شان فرق میکند. مبلغِ امسال را از خودِ تأمین اجتماعی بپرسید.
- بیمهٔ درمان. دفترچهٔ درمانِ بیمهٔ خویش‌فرما هم هزینهٔ جدا دارد. بیمهٔ تکمیلیِ محلِ کار هم دیگر نیست.
- فیشِ حقوقی. برای وام بانکی، ضمانت، اجارهٔ خانه و گاهی ویزا، فیشِ حقوقی می‌خواهند. گردشِ حسابِ کارگزاری همیشه جایش را نمی‌گیرد.
- عیدی، سنوات و افزایشِ حقوق. این‌ها در حسابِ «حقوقِ واقعیِ ترید» باید کم شوند.
- مهارتِ شغلی. دو سال دوری از حرفه‌تان، برگشتن را سخت‌تر میکند. این را هم هزینه حساب کنید.
دربارهٔ مالیات هم بدانید: در بورسِ ایران، هنگامِ فروشِ سهم یک مالیاتِ مقطوع خودبه‌خود کسر میشود و طبقِ آخرین مصوبه‌ها، سودِ خرید و فروشِ سهام در بورس مشمولِ مالیات بر عایدی سرمایه نشده است. ولی قانون‌های مالیاتی عوض می‌شوند و برای بازارهای دیگر، مثلِ رمزارز، قاعده‌ها فرق دارد. پس پیش از تصمیم، وضعیتِ همان بازاری را که در آن معامله می‌کنید از یک مشاورِ مالیاتی بپرسید.
مقایسه: ترید پاره‌وقت در کنارِ کار، یا تریدر تمام وقت؟
برای بیشترِ آدم‌ها، انتخاب میانِ «همه یا هیچ» نیست. جدولِ زیر این دو راه را کنارِ هم می‌گذارد.
| موضوع | پاره‌وقت (با شغل) | تماموقت |
|---|---|---|
| درآمدِ ثابت | دارد؛ خرجِ خانه از حقوق می‌آید | ندارد؛ خرجِ خانه از سودِ معامله |
| فشارِ سود کردن | کم؛ می‌توانید منتظرِ فرصتِ خوب بمانید | زیاد؛ هر ماه باید سود کنید |
| سرمایهٔ لازم | با سرمایهٔ کم هم شدنی است | چند برابرِ خرجِ سالانه |
| وقت | محدود؛ نیاز به نظم دارد | آزاد؛ ولی وسوسهٔ بیشمعاملگی |
| بیمه و سابقه | از طریقِ کارفرما | بیمهٔ خویش‌فرما با هزینهٔ کامل |
| ریسکِ تصمیمِ اشتباه | قابلِ جبران | ممکن است پس‌انداز و شغل هر دو برود |
این جدول نشان می‌دهد که راهِ پاره‌وقت در بیشترِ ردیف‌ها کم‌خطرتر است. خوشبختانه بورسِ تهران هم با این راه جور است. معاملاتِ بازارِ سهام از ساعتِ ۹ تا ۱۲:۳۰ است و بیشترِ کارِ تحلیل را میشود عصر و آخرِ هفته انجام داد. البته اگر سبکِ شما معامله‌گری روزانه است و باید تمامِ این ساعت‌ها پای بازار باشید، ترکیبش با شغلِ تماموقت سخت‌تر است.
راهِ میانه: کم کردنِ کار، نه رها کردنش
میانِ «کارمندِ تماموقت» و «تریدرِ تماموقت» پله‌های دیگری هم هست. میشود کار را پاره‌وقت کرد، چند ماه مرخصیِ بدونِ حقوق گرفت، یا کاری آزاد پیدا کرد که بخشی از خرج را بدهد. این‌طوری اگر ترید آن‌طور که فکر می‌کردید پیش نرفت، راهِ برگشت باز است.
اشتباه‌های رایجِ کسانی که برای ترید استعفا می‌دهند
این اشتباه‌ها زیاد تکرار می‌شوند. هر کدام به‌تنهایی میتواند یک سال سود را ببرد:
- تصمیم در اوجِ بازار. بیشترِ استعفاها بعد از چند ماهِ صعودی است؛ درست وقتی که بازار به‌زودی سخت میشود.
- حسابِ سود بدونِ کمِ خرج. سودِ ۵۰٪ روی کاغذ زیاد است، ولی وقتی خرجِ زندگی و تورم از آن کم شود، ممکن است چیزی نماند.
- بی‌توجهی به ریسکِ هر معامله. تریدرِ تماموقت نمی‌تواند با یک معامله نیمی از حساب را از دست بدهد. مدیریت سرمایه و ریسک برای او مهم‌تر از پیدا کردنِ سهمِ خوب است.
- اهرم و وام برای بزرگ‌تر کردنِ سرمایه. وقتی سرمایه کم است، وسوسهٔ قرض گرفتن زیاد میشود. ضرر با پولِ قرضی، هم سرمایه را می‌برد و هم قسط می‌گذارد.
- نبودِ تاریخِ بازبینی. از اول نمی‌گویند «اگر تا یک سالِ دیگر به این عدد نرسیدم، برمی‌گردم سرِ کار». بدونِ این مرز، ضرر کش پیدا میکند.
پس پیش از استعفا یک «قانونِ برگشت» برای خودتان بنویسید: چه عددی، در چه زمانی، یعنی این مسیر جواب نداده است.
چک‌لیستِ پیش از استعفا
اگر می‌خواهید تریدر تمام وقت شوید، این فهرست را با صداقت تیک بزنید. اگر حتی یکی‌اش «نه» است، صبر کنید:
- دستکم ۱۲ ماه با پولِ واقعی و طبقِ برنامهٔ نوشتهشده معامله کرده‌ام.
- همهٔ معامله‌ها را در ژورنال ثبت کرده‌ام و می‌دانم سودم از کجا آمده است.
- سودِ خالصم بعد از کارمزد، مالیات و خرجِ زندگی، از صندوقِ درآمد ثابت بیشتر بوده است.
- «حقوقِ واقعیِ» تریدم از حقوقِ فعلی‌ام، با بیمه و عیدی، کمتر نیست.
- بیشترین دراودانم را می‌دانم و می‌توانم آن را بدونِ حقوق تحمل کنم.
- خرجِ دوازده ماهِ زندگی را جدا از حسابِ معاملاتی کنار گذاشته‌ام.
- هیچ بخشی از سرمایه‌ام قرض یا وام نیست.
- برای بیمهٔ خویش‌فرما و درمان برنامه دارم.
- خانواده‌ام در جریان است و عددها را دیده است.
- تاریخ و عددِ «برگشت به کار» را از پیش نوشته‌ام.
اگر هنوز در ابتدای راه هستید، بهتر است اول ببینید از بورس به‌طورِ واقع‌بینانه چقدر میشود درآورد. مقالهٔ ماهانه از بورس چقدر می‌توان سود کرد برای همین نوشته شده است.
سوالات متداول
چقدر سرمایه برای ترید تماموقت لازم است؟
عددِ ثابتی ندارد و به خرجِ زندگی و تورم بستگی دارد. قاعدهٔ ساده این است که سرمایه چند برابرِ خرجِ سالانه باشد تا برداشتِ زندگی کمتر از ۱۵ تا ۲۰ درصدِ آن شود. به این سرمایه، صندوقِ اضطراریِ دوازده‌ماهه را هم جدا اضافه کنید.
قبل از ترک کار چه آزمونی بدهیم؟
دستکم یک سال در کنارِ شغل، با پولِ واقعی، برنامهٔ نوشتهشده و ژورنال معامله کنید. هر ماه خرجِ زندگی را از سود کم کنید. اگر بعد از یک سال از صندوقِ درآمد ثابت جلوتر بودید و دراودان را تحمل کردید، آزمون را گذراندهاید.
ترید تماموقت چه فشارهای روانی دارد؟
مهمترینها فشارِ «امروز باید سود کنم»، بیشمعاملگی، انتقام گرفتن از بازار بعد از ضرر، تنهایی، نگرانیِ خانواده و فرسودگی است. نبودِ حقوقِ ثابت همهٔ این فشارها را بیشتر میکند و تصمیمها را احساسیتر.
آیا بورس میتواند شغل اول باشد؟
برای عدهٔ کمی بله، به شرطِ سرمایهٔ کافی، سابقهٔ معاملاتیِ ثبت‌شده و آرامشِ روانی. برای بیشترِ آدم‌ها، ترید در کنارِ شغل یا با کاهشِ ساعتِ کار عاقلانه‌تر است، چون فشارِ سود کردنِ ماهانه را برمی‌دارد.
چگونه تریدر شویم بدون اینکه کارمان را از دست بدهیم؟
با سرمایهٔ کم شروع کنید، آموزش ببینید، برنامهٔ معاملاتی بنویسید و هر معامله را ثبت کنید. ساعتِ معاملاتِ بورسِ تهران کوتاه است و بیشترِ تحلیل را میشود عصر و آخرِ هفته انجام داد. وقتی سابقه‌تان بلند شد، دربارهٔ کم کردنِ کار تصمیم بگیرید.
صندوق اضطراری تریدر چقدر باید باشد؟
پیشنهادِ من خرجِ دستکم دوازده ماهِ زندگی است، جدا از حسابِ معاملاتی و در جایی کمریسک. این پول کمک میکند در دورههای بدِ بازار مجبور به معاملهٔ اجباری نشوید.
تریدر تمام وقت بیمه دارد؟
بیمهٔ کارفرمایی ندارد. میتواند بیمهٔ مشاغلِ آزاد یا خویشفرمای تأمین اجتماعی را بخرد که سه سطحِ ۱۲، ۱۴ و ۱۸ درصد دارد و همهٔ حقبیمهاش با خودِ فرد است. هزینهٔ درمان هم جدا پرداخت میشود.
درآمد بورس ماهانه ثابت است؟
نه. درآمدِ بورس مثلِ حقوق نیست که سرِ ماه بیاید. ممکن است چند ماه سود و چند ماه ضرر داشته باشید. برای همین تریدرِ تماموقت باید با میانگینِ سالانه حساب کند و برای ماه‌های منفی ذخیره داشته باشد.
جمع‌بندی
تریدر تمام وقت شدن رؤیای بدی نیست، ولی تصمیمی است که باید با ماشین‌حساب گرفته شود، نه با هیجانِ چند ماهِ سود. سرمایهٔ کافی، صندوقِ اضطراری، یک سال سابقهٔ ثبت‌شده و آمادگیِ روانی، چهار پایهٔ این تصمیم‌اند.
پس امروز استعفا ننویسید. امروز ژورنال را باز کنید، خرجِ ماهانه‌تان را دقیق بنویسید و جدولِ بالا را با عددهای خودتان پر کنید. اگر یک سالِ دیگر عددها هنوز به نفعِ شما بودند، با خیالِ راحت تصمیم بگیرید. تصمیمِ نهایی با خودتان است.