سهام عدالت ۱۴۰۵: استعلام ارزش روز، سود و فروش
فهرست مطالب۱۴ بخش
- سهام عدالت در یک نگاه
- سهام عدالت چیست و از چه شرکت‌هایی تشکیل شده؟
- استعلام سهام عدالت با کد ملی: سه سامانهٔ رسمی
- ارزش روز سهام عدالت را خودتان حساب کنید
- مستقیم یا غیرمستقیم؟ فرقی که همه‌چیز را عوض میکند
- سود سهام عدالت: از ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۵
- فروش سهام عدالت در ۱۴۰۵: الان چه چیزی ممکن است؟
- صندوق ETF سهام عدالت: طرح است یا واقعیت؟
- سهام عدالت متوفیان: انتقال به وراث
- جاماندگان سهام عدالت: آیا ثبت‌نامی باز است؟
- کلاهبرداری با سهام عدالت: پنج نشانهٔ پیامک جعلی
- چک‌لیست ۵ دقیقه‌ای سهامدار عدالت
- سوالات متداول
- جمع‌بندی
سهام عدالت سبدی از سهام حدود ۴۹ شرکت بزرگ دولتی است که از سال ۱۳۸۵ به نزدیک ۴۹ میلیون ایرانی واگذار شد. ارزش روزش را با کد ملی در درگاه دارا می‌بینید و از ضرب تعداد سهم هر شرکت در قیمت روزش به دست می‌آید. تا نیمهٔ مهر ۱۴۰۵ فروش هنوز باز نشده و سود عملکرد ۱۴۰۴ تاریخ واریز قطعی ندارد.
در این راهنما همه‌چیز را یک‌جا آورده‌ام: استعلام با کد ملی، محاسبهٔ ارزش با یک مثال عددی، فرق روش مستقیم و غیرمستقیم، سودهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، وضعیت فروش، سهام متوفیان، خبر جاماندگان و نشانه‌های پیامک جعلی. هر جا خبری تاریخ دارد، تاریخش را نوشته‌ام تا بدانید تا کجا معتبر است. این متن را آخرین بار ۱۶ مهر ۱۴۰۵ با خبرهای رسمی تطبیق داده‌ام.
سهام عدالت در یک نگاه
| موضوع | وضعیت |
|---|---|
| تعداد مشمولان | حدود ۴۹ میلیون نفر؛ طبق گزارش‌های ۱۳۹۹ نزدیک ۱۹ میلیون روش مستقیم و حدود ۳۰ میلیون روش غیرمستقیم |
| ترکیب سبد | ۴۹ شرکت در زمان واگذاری: ۳۶ بورسی و ۱۳ غیربورسی |
| استعلام دارایی | درگاه دارا (ذینفعان بازار سرمایه)، سامانهٔ samanese.ir و سجام برای اطلاعات بانکی |
| فروش | از ۲۵ آبان ۱۳۹۹ متوقف؛ مصوبهٔ بازگشایی خرداد ۱۴۰۵ هنوز اجرا نشده |
| سود واریزشده در ۱۴۰۴ | حدود ۹۱ همت در سه نوبت (مهر، دی و اسفند ۱۴۰۴) برای عملکرد ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ |
| سود عملکرد ۱۴۰۴ | برآورد سازمان بورس: حدود ۲ تا ۲٫۵ میلیون تومان برای هر نفر؛ تاریخ قطعی اعلام نشده |
| جاماندگان | هیچ سامانهٔ ثبت‌نامی باز نیست؛ اصلاح قانون در مجلس در دست بررسی است |
| پشتیبانی رسمی | مرکز تماس سمات: ۱۵۶۹ |
سهام عدالت چیست و از چه شرکت‌هایی تشکیل شده؟
سهام عدالت بخشی از برنامهٔ خصوصیسازی بود. دولت سهم خودش در ده‌ها شرکت بزرگ را به قیمت ترجیحی به دهک‌های کم‌درآمد، مددجویان کمیتهٔ امداد و بهزیستی، کارگران فصلی، روستاییان، بازنشستگان و کارمندان واگذار کرد. سال‌ها این سهام فقط روی کاغذ بود، تا اینکه اردیبهشت ۱۳۹۹ آزادسازی شروع شد و هر مشمول باید یکی از دو روش مستقیم یا غیرمستقیم را انتخاب می‌کرد. جزئیات آن مرحله را در آموزش آزادسازی سهام عدالت نوشته‌ام.
سبد در زمان واگذاری ۴۹ شرکت داشت: ۳۶ شرکت بورسی و ۱۳ شرکت غیربورسی. بیشترین وزن مال ملی مس، پتروشیمی خلیج فارس و پالایشگاه‌هاست. بقیه از فولاد، معدن، بانک، بیمه، مخابرات و سیمان‌اند. پس ارزش سهام عدالت تقریباً هم‌جهت با بزرگ‌ترین سهم‌های بازار حرکت میکند. برای دیدن حال کلی بازار، شاخص کل بورس امروز را ببینید.
نکتهٔ مهم: سهام عدالت یک نماد مستقل در بورس نیست. وقتی می‌گویید «سهام عدالت دارم»، یعنی تعدادی سهم از هر کدام از این شرکت‌ها به نام شما ثبت شده (روش مستقیم) یا سهامدار یک شرکت سرمایه‌گذاری استانی هستید که این سهمها را نگه می‌دارد (روش غیرمستقیم).
برگه‌های ۴۹۰ هزار، ۵۳۲ هزار و یک میلیون تومانی یعنی چه؟
این عددها ارزش اسمی سبد در زمان واگذاری‌اند، نه ارزش امروز. رایجترین برگه‌ها ۴۹۰ هزار، ۵۳۲ هزار و یک میلیون تومانی‌اند. کسی که برگهٔ یک میلیونی دارد، تقریباً دو برابر سهم دارندهٔ برگهٔ ۵۳۲ هزاری از هر شرکت دارد و سودش هم به همین نسبت بیشتر است. ارزش امروز هر برگه چندین برابر عدد اسمی است و هر روز با قیمت سهمها بالا و پایین می‌رود.
استعلام سهام عدالت با کد ملی: سه سامانهٔ رسمی
برای استعلام سهام عدالت سه سامانهٔ رسمی کافی است و هیچ‌کدام پول نمی‌خواهد. هر کدام کار خودش را دارد و بهتر است هر سه را بشناسید.
درگاه دارا (ذینفعان بازار سرمایه)
مطمئن‌ترین جا برای دیدن سبد سهام عدالت درگاه دارای سمات است، با نشانی dara.csdiran.ir. بعد از ورود، کارت «سهام عدالت» در داشبورد شما را به جدولی می‌برد که نام هر شرکت، تعداد سهم شما و درصدش از کل را نشان میدهد. پایین جدول هم ارزش کل بر اساس قیمت روز گذشته آمده است. شرط ورود فقط ثبتنام در سجام است. مراحل ورود را با تصویر در راهنمای ورود به ذینفعان بازار سرمایه (دارا) توضیح داده‌ام.
سامانهٔ سهام عدالت samanese.ir
سامانهٔ samanese.ir مال سازمان خصوصیسازی است و سال ۱۳۹۹ روش آزادسازی از همین‌جا انتخاب می‌شد. امروز امکان ثبت درخواست تازه یا تغییر روش در آن بسته است، ولی برای دیدن سوابق، مثل روش انتخابی، شمارهٔ شبای ثبت‌شده و ارزش اولیهٔ برگه، هنوز به کار می‌آید. ورود با کد ملی و کد پیامکی است. این سامانه معمولاً فقط با اینترنت داخل ایران باز میشود.
سجام: جای شمارهٔ شبا
سجام سامانهٔ احراز هویت بازار سرمایه است. اطلاعات بانکی شما، از جمله شمارهٔ شبایی که سود به آن واریز میشود، در سجام نگه‌داری میشود. اگر هنوز سجامی نشده‌اید، آموزش ثبتنام در سامانهٔ سجام را ببینید. بدون سجام، نه دارا را می‌توانید ببینید و نه بعد از بازگشایی، سهامتان را بفروشید.
| کار | دارا | samanese.ir | سجام |
|---|---|---|---|
| دیدن تعداد سهم هر شرکت و ارزش روز | بله | محدود | خیر |
| دیدن روش مستقیم یا غیرمستقیم | بله | بله | خیر |
| ثبت یا اصلاح شمارهٔ شبا | خیر (به سجام می‌برد) | سابقهٔ قدیمی | بله |
| سودهای پرداختشده و تعلقگرفته | بله | سوابق قدیمی | خیر |
| سهام متوفی و پروندهٔ وراث | بله (میز خدمت) | خیر | خیر |
ارزش روز سهام عدالت را خودتان حساب کنید
ارزش روز سهام عدالت فرمول ساده‌ای دارد: برای هر شرکت، تعداد سهم شما را در آخرین قیمت آن سهم ضرب کنید و حاصل همهٔ ردیف‌ها را جمع بزنید. یعنی ارزش سبد برابر است با جمع (تعداد سهم × قیمت هر سهم). دارا همین کار را برایتان انجام میدهد، ولی دانستن فرمول کمک میکند عددهای خبرگزاری‌ها را درست بفهمید.
قیمت روز را در این متن نمی‌نویسم، چون هر روز عوض میشود. عددهایی که هر صبح با عنوان «ارزش سهام عدالت امروز» منتشر می‌شوند تقریبی‌اند و بر اساس قیمت پایانی روز قبل حساب شده‌اند.
مثال عددی گام‌به‌گام
عددهای این مثال ساختگی‌اند و فقط روش را نشان می‌دهند. فرض کنید سبد شما فقط سه شرکت داشت:
| شرکت | تعداد سهم | قیمت هر سهم (ریال) | ارزش (ریال) |
|---|---|---|---|
| شرکت الف | ۲٬۰۰۰ | ۵٬۰۰۰ | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| شرکت ب | ۱٬۵۰۰ | ۸٬۰۰۰ | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| شرکت ج | ۴٬۰۰۰ | ۲٬۵۰۰ | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | - | - | ۳۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال (۳٬۲۰۰٬۰۰۰ تومان) |
- ارزش کل: جمع سه ردیف ۳٬۲۰۰٬۰۰۰ تومان است. سبد واقعی شما به‌جای سه ردیف حدود ۳۶ ردیف بورسی دارد.
- بخش قابل فروش: در روش مستقیم، سال ۱۳۹۹ فقط ۶۰ درصد سبد آزاد شد. پس اگر فروش با همان قاعده باز شود، بخش قابل فروش ۳٬۲۰۰٬۰۰۰ × ۰٫۶ = ۱٬۹۲۰٬۰۰۰ تومان است.
- کسر هزینه‌ها: فرض کنید کارمزد کارگزاری و مالیات فروش روی هم حدود ۰٫۹ درصد باشد (نیم درصدش مالیات است و نرخ دقیق را کارگزاری اعلام میکند). هزینه ۱۷٬۲۸۰ تومان و خالص دریافتی حدود ۱٬۹۰۲٬۷۲۰ تومان میشود.
چرا عدد خبرها با پول واقعی فروش فرق دارد؟
- همهٔ سبد قابل فروش نیست: ۴۰ درصد سهم روش مستقیم هنوز آزاد نشده و ۱۳ شرکت غیربورسی قیمت بازاری ندارند.
- قیمت روز فروش فرق میکند: عدد خبر با قیمت دیروز حساب شده، ولی شما با قیمت روز فروش و گاهی در صف می‌فروشید.
- کارمزد و مالیات: کمتر از یک درصد است، ولی در مبلغ‌های بزرگ دیده میشود.
- روش غیرمستقیم فرمول دیگری دارد: شما سهامدار شرکت استانی هستید و ارزش سهمتان به ارزش خالص دارایی‌ها و قیمت نماد آن شرکت بستگی دارد، نه مستقیم به قیمت سهم‌های زیرمجموعه.
مستقیم یا غیرمستقیم؟ فرقی که همه‌چیز را عوض میکند
تقریباً هر پرسشی دربارهٔ فروش، سود یا انتقال به وراث، اول به این برمی‌گردد که سهام شما مستقیم است یا غیرمستقیم. کسانی که سال ۱۳۹۹ در مهلت یک‌ماهه روشی انتخاب نکردند، خودکار در روش غیرمستقیم قرار گرفتند. روش خود را در دارا یا samanese.ir ببینید.
| ویژگی | روش مستقیم | روش غیرمستقیم |
|---|---|---|
| مالکیت | سهم ۳۶ شرکت بورسی به کد بورسی خودتان | سهام شرکت سرمایه‌گذاری استانی |
| کد بورسی | لازم است | لازم نیست، ولی سجام لازم است |
| فروش در گذشته | ۶۰ درصد در دو مرحله در سال ۱۳۹۹ از راه بانک و کارگزاری | هرگز به‌طور عمومی باز نشد |
| شرط بازگشایی طبق مصوبهٔ خرداد ۱۴۰۵ | بدون شرط | منوط به برگزاری مجمع شرکت‌های استانی و افشای اطلاعات |
| سود | سهم شما از سود هر شرکت | سود شرکت استانی که از سود شرکت‌های زیرمجموعه می‌آید |
| حق رأی در مجمع | در مجمع شرکت‌های سرمایه‌پذیر | در مجمع شرکت استانی |
سود سهام عدالت: از ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۵
سود سهام عدالت همان سود نقدی (DPS) شرکت‌های داخل سبد است. اول هر شرکت مجمع می‌گیرد و سود را تصویب میکند، بعد پول را می‌پردازد و سمات آن را جمع میکند و به شبای مشمولان می‌ریزد. برای همین سود سهام عدالت همیشه چند ماه بعد از فصل مجمع‌ها واریز میشود.
سودهایی که در ۱۴۰۴ واریز شد
به گفتهٔ معاون عملیات سمات (اردیبهشت ۱۴۰۵)، در سال ۱۴۰۴ حدود ۹۱ همت سود سهام عدالت در قالب ۱۳۱ میلیون تراکنش بانکی پرداخت شد؛ حدود ۶۸ درصد بیشتر از ۵۴ همت سال ۱۴۰۳. این پول در سه نوبت مهر، دی و اسفند ۱۴۰۴ واریز شد و به عملکرد سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ شرکت‌ها مربوط بود. نوبت دی‌ماه به حساب بیش از ۴۴ میلیون نفر رسید. رئیس سازمان بورس هم شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد سود عملکرد ۱۴۰۳ کامل تسویه شده است.
سود عملکرد ۱۴۰۴ (واریز ۱۴۰۵)
مجمع‌های عملکرد ۱۴۰۴ شرکت‌ها در بهار و تابستان ۱۴۰۵ برگزار شد. مدیر نظارت بر ناشران سازمان بورس سود هر نفر را حدود ۲ میلیون تومان و حداکثر ۲٫۵ میلیون تومان برآورد کرده، ولی این عدد قطعی نیست. طبق گزارش‌ها قرار بود نوبت اول در هفتهٔ دولت (شهریور ۱۴۰۵) واریز شود که عقب افتاد. تا ۱۶ مهر ۱۴۰۵ تاریخ قطعی اعلام نشده و موضع رسمی این است که سود بعد از دریافت پول از شرکت‌های سرمایه‌پذیر واریز میشود.
برای دریافت سود به هیچ ثبتنام تازه‌ای نیاز ندارید. فقط شبای ثبت‌شده‌تان باید فعال و به نام خودتان باشد. مبلغ هم به اندازهٔ برگه بستگی دارد: برگهٔ یک میلیونی تقریباً دو برابر برگهٔ ۵۳۲ هزاری سود می‌گیرد.
چرا سود سهام عدالت واریز نشد؟
- شبای نامعتبر: حساب بسته شده، مسدود است یا به نام شخص دیگری است.
- سجامی نبودن یا ناقص بودن سجام: شبا در سجام ثبت یا تأیید نشده است.
- فوت مشمول: سود متوفی جدا و به وراث پرداخت میشود (پایین‌تر توضیح داده‌ام).
- شرکتی هنوز نپرداخته: در دارا، بخش سودهای «تعلقگرفته» و «پرداختشده» را مقایسه کنید.
جزئیات این گزارش‌ها و روش پیگیری را در آموزش جامع دریافت سود نقدی نوشته‌ام. اگر باز هم مشکل ماند، با ۱۵۶۹ تماس بگیرید.
فروش سهام عدالت در ۱۴۰۵: الان چه چیزی ممکن است؟
جواب کوتاه: تا ۱۶ مهر ۱۴۰۵ فروش سهام عدالت برای عموم باز نیست. نه دارندگان روش مستقیم می‌توانند از کارگزاری بفروشند و نه نماد شرکت‌های استانی معامله میشود. هر آگهی «فروش فوری سهام عدالت با کد ملی» تبلیغ است، نه اطلاعیهٔ رسمی.
تاریخچهٔ کوتاه فروش
| تاریخ | رویداد |
|---|---|
| خرداد ۱۳۹۹ | امکان فروش ۳۰ درصد سبد برای روش مستقیم از راه بانک و کارگزاری |
| مرداد ۱۳۹۹ | آزاد شدن ۳۰ درصد دیگر؛ سقف فروش به ۶۰ درصد رسید |
| ۲۵ آبان ۱۳۹۹ | توقف فروش به دلیل فشار بر بازار؛ ۴۰ درصد باقی‌مانده هرگز آزاد نشد |
| خرداد ۱۴۰۵ | مصوبهٔ شورای عالی بورس: معامله برای روش مستقیم بدون شرط و برای روش غیرمستقیم پس از مجمع و افشای شرکت‌های استانی |
| ۵ مهر ۱۴۰۵ | وزیر اقتصاد: دستورالعمل ساماندهی سهام عدالت «در هفته‌های آینده» در دولت نهایی میشود |
یعنی مسیر قانونی بازگشایی تصویب شده، ولی دستورالعمل اجرایی‌اش هنوز ابلاغ نشده است. هم‌زمان مجلس طرح اصلاح قانون را پیگیری میکند و دولت با مجلس سر مدل نهایی رایزنی دارد.
اگر فروش باز شد، روش مستقیم چطور می‌فروشد؟
- سجام و کد بورسی فعال: اگر کد بورسی‌تان فعال نیست، از حالا دریافت کد بورسی را پیگیری کنید.
- شناختن کارگزار ناظر: سهام شما زیر نظر یک کارگزاری است. در دارا ببینید کدام است. معیارهای انتخاب را در کارگزاری بورس چیست؟ توضیح داده‌ام.
- منتظر اطلاعیهٔ رسمی ماندن: درصد قابل فروش و روش ثبت سفارش در همان اطلاعیه می‌آید. در دورهٔ ۱۳۹۹ سفارش از راه سامانهٔ کارگزاری ثبت می‌شد و پول چند روز کاری بعد به شبا می‌رسید.
- فروش ردیف‌به‌ردیف: هر شرکت سبد یک سهم جداست. ممکن است برخی سهمها صف فروش داشته باشند و پول در چند نوبت برسد.
نگه داشتن یا فروختن تصمیم شخصی شماست و به نیاز نقدینگی و افق سرمایه‌گذاری‌تان بستگی دارد. من اینجا توصیهٔ خرید یا فروش نمی‌کنم. فقط یادتان باشد بازگشایی ناگهانی معمولاً روزهای اول صف فروش می‌سازد.
روش غیرمستقیم و شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی
در روش غیرمستقیم، شما سهامدار شرکت سرمایه‌گذاری استانی همان استانی هستید که مشمول آن بودید. نماد این شرکت‌ها در بورس درج شده، ولی معامله‌شان هنوز باز نشده است. طبق مصوبهٔ خرداد ۱۴۰۵، شرط بازگشایی برگزاری مجمع این شرکت‌ها و افشای درست اطلاعات مالی‌شان است، و تأخیر در همین مجمع‌ها یکی از گره‌های اصلی است.
وام و کارت اعتباری با سهام عدالت
سال ۱۳۹۹ بانک‌ها با وثیقهٔ سهام عدالت کارت اعتباری خرید صادر کردند. جزئیات آن طرح در کارت اعتباری سهام عدالت و شرایط وثیقه‌گذاری در دریافت وام از طریق سهام بورس و سهام عدالت آمده است. این طرح‌ها به سیاست هر بانک بستگی دارد. پیش از اقدام، فعال بودنش را از خود بانک بپرسید و یادتان باشد سهم وثیقه‌شده تا تسویهٔ وام قابل فروش نیست.
صندوق ETF سهام عدالت: طرح است یا واقعیت؟
بارها شنیده‌اید که «سهام عدالت به صندوق ETF تبدیل میشود». تا ۱۶ مهر ۱۴۰۵ هیچ مصوبه یا اطلاعیهٔ رسمی‌ای برای تبدیل سهام عدالت به صندوق قابل معامله منتشر نشده است. این ایده در سال‌های گذشته از سوی برخی کارشناسان و مسئولان پیشین مطرح شد، ولی در دستورالعملی که دولت مهر ۱۴۰۵ از آن خبر داد، دست‌کم در گزارش‌های منتشرشده، حرفی از ETF نیست.
دو چیز را با هم قاطی نکنید. اول، صندوق‌های ETF دولتی مثل دارایکم که سال ۱۳۹۹ عرضه شدند. آن‌ها فروش سهام باقی‌ماندهٔ دولت به مردم بودند و ربطی به سبد سهام عدالت نداشتند. توضیحش را در همه چیز دربارهٔ صندوق‌های ETF دولتی بخوانید. دوم، حکم مادهٔ ۱۱ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت که اهدای واحد صندوق قابل معامله به نوزادان متولد ۱۴۰۰ به بعد را پیش‌بینی کرده است. این حکم هم جداست و به معنای باز شدن ثبتنام سهام عدالت نیست.
سهام عدالت متوفیان: انتقال به وراث
سهام عدالت متوفی خودکار به وراث منتقل نمی‌شود و باید پرونده تشکیل شود. خبر خوب این است که بخش بزرگی از کار آنلاین شده و سازمان بورس تیر ۱۴۰۳ اعلام کرد انتقال سهام متوفیان رایگان است. پس به هیچ دفتر یا شخصی برای «تسریع» پول ندهید.
- گواهی انحصار وراثت: بدون آن تقسیم قانونی سهام ممکن نیست.
- یک وارث سجامی: کافی است یکی از وراث در سجام احراز هویت شده باشد. متوفی به کد بورسی نیاز ندارد.
- دیدن دارایی متوفی: آن وارث در دارا، از میز خدمت گزینهٔ «مشاهده سبد دارایی متوفی توسط احدی از وراث» را ثبت میکند و کد ملی متوفی، گواهی فوت و انحصار وراثت را بارگذاری میکند.
- تشکیل پروندهٔ انتقال: بعد از تأیید، با «تشکیل پروندهٔ انتقال سهام متوفی» انتقال شروع میشود و نوبت پرونده در گزارش «تقسیم سهام متوفی» دیده میشود. در برخی مراحل ممکن است مراجعه به شعبهٔ بانک یا کارگزاری منتخب لازم باشد.
دو نکتهٔ مهم: طبق اطلاعیه‌های منتشرشده، مسیر فعلی برای کسانی است که پیش از ۱ مرداد ۱۳۹۹ فوت کرده‌اند. برای فوت‌های بعد از آن، به خاطر قانون مالیات بر ارث روال جدایی وجود دارد و بهتر است پیش از شروع با ۱۵۶۹ تماس بگیرید. همچنین سود و اصل سهام دو موضوع جدا هستند. طبق گزارش‌ها، در نوبت مهر ۱۴۰۴ سود حدود یک میلیون و ۵۰ هزار متوفی میان نزدیک ۴ میلیون و ۲۹۰ هزار وارث تقسیم شد، ولی دریافت سود به معنای منتقل شدن خود سهام نیست.
جاماندگان سهام عدالت: آیا ثبت‌نامی باز است؟
نه. تا ۱۶ مهر ۱۴۰۵ هیچ سامانهٔ رسمی برای ثبتنام جاماندگان سهام عدالت باز نیست. سازمان خصوصیسازی اردیبهشت ۱۴۰۵ صریحاً اعلام کرد فعلاً برنامهای برای واگذاری سهام عدالت به جاماندگان یا کسانی که قبلاً مشمول نشده‌اند ندارد، و دربارهٔ آگهی‌ها و پیامک‌های جعلی ثبتنام هشدار داد.
تنها خبر واقعی در مجلس است. رئیس کمیسیون ویژهٔ حمایت از تولید و نظارت بر اجرای سیاست‌های اصل ۴۴ از اصلاح مواد ۳۴، ۳۵، ۳۷ و ۳۸ قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل ۴۴ خبر داده است. در پیش‌نویس، تکلیف جاماندگان، به‌روزرسانی مشمولان دهک‌های ۱ تا ۶ و اختصاص تا ۴۰ درصد واگذاری‌های سالانهٔ دولت به سهام عدالت آمده است. این‌ها هنوز طرح‌اند و تا تصویب نهایی، تأیید شورای نگهبان و اعلام سامانهٔ رسمی، هیچ ثبت‌نامی وجود ندارد.
کلاهبرداری با سهام عدالت: پنج نشانهٔ پیامک جعلی
سهام عدالت به خاطر ده‌ها میلیون مخاطب، محبوب‌ترین طعمهٔ فیشینگ است. پلیس فتا بارها هشدار داده که پیامک‌های لینکدار با موضوع سود یا ثبتنام سهام عدالت کاربر را به صفحهٔ پرداخت جعلی می‌برند و حساب بانکی‌اش را خالی می‌کنند. این پنج نشانه یعنی با کلاهبردار طرفید:
- لینک در پیامک: سمات و سازمان بورس برای واریز سود پیامک لینکدار نمی‌فرستند.
- درخواست پول: برای دریافت سود، ثبتنام جاماندگان یا انتقال به وراث هیچ هزینهای لازم نیست، حتی یک «کارمزد» کوچک.
- درخواست رمز: هیچ سامانهٔ رسمی رمز کارت، رمز پویا یا کد پیامکی بانک را نمی‌خواهد.
- دامنهٔ مشکوک: سامانه‌های دولتی با .ir تمام می‌شوند. نشانی‌هایی مثل csdiran.com یا دامنه‌های شبیه، جعلی‌اند.
- فوریت ساختگی: «تا ساعت ۲۴ امروز مهلت دارید» یعنی می‌خواهند فرصت فکر کردن نداشته باشید.
اگر روی چنین لینکی زده‌اید یا اطلاعات کارت وارد کرده‌اید، فوراً رمز دوم را عوض کنید، به بانک خبر دهید و موضوع را به پلیس فتا گزارش کنید. نشانی سامانهها را همیشه خودتان تایپ کنید.
چک‌لیست ۵ دقیقه‌ای سهامدار عدالت
این کارها را همین امروز انجام دهید تا وقتی سود واریز شد یا فروش باز شد، غافلگیر نشوید:
- در سجام ثبتنام کنید و مطمئن شوید شبای ثبت‌شده فعال و به نام خودتان است.
- با کد ملی وارد دارا شوید و سبد سهام عدالت، روش مستقیم یا غیرمستقیم و کارگزار ناظر را یادداشت کنید.
- بخش سودها را نگاه کنید و ببینید سود تعلق‌گرفتهٔ پرداخت‌نشده دارید یا نه.
- اگر روش مستقیم دارید، کد بورسی و دسترسی به سامانهٔ معاملات آنلاین کارگزاری را فعال کنید.
- اگر عضوی از خانواده فوت کرده، گواهی انحصار وراثت را آماده و پرونده را در دارا پیگیری کنید.
- شمارهٔ ۱۵۶۹ را ذخیره کنید و به هیچ لینک پیامکی دربارهٔ سهام عدالت اعتماد نکنید.
سوالات متداول
چگونه با کد ملی ارزش سهام عدالت را ببینم؟
بعد از ثبتنام در سجام، با کد ملی وارد درگاه دارای سمات شوید و کارت سهام عدالت را باز کنید. تعداد سهم هر شرکت و ارزش کل بر اساس قیمت روز گذشته نمایش داده میشود. سامانهٔ samanese.ir هم سوابق و روش انتخابی را نشان میدهد.
سود سهام عدالت ۱۴۰۵ کی واریز میشود؟
تا ۱۶ مهر ۱۴۰۵ تاریخ قطعی اعلام نشده است. سازمان بورس سود عملکرد ۱۴۰۴ را حدود ۲ تا ۲٫۵ میلیون تومان برای هر نفر برآورد کرده و گفته پس از دریافت سود از شرکت‌های سرمایه‌پذیر واریز میشود. ثبتنام تازه لازم نیست.
آیا الان می‌توان سهام عدالت را فروخت؟
خیر. فروش از ۲۵ آبان ۱۳۹۹ متوقف است. شورای عالی بورس خرداد ۱۴۰۵ بازگشایی را تصویب کرد، ولی دستورالعمل اجرایی تا نیمهٔ مهر ۱۴۰۵ ابلاغ نشده است. آگهی‌های فروش فوری با کد ملی رسمی نیستند.
ثبتنام جاماندگان سهام عدالت باز است؟
خیر. سازمان خصوصیسازی اردیبهشت ۱۴۰۵ اعلام کرد برنامهای برای واگذاری به جاماندگان ندارد. اصلاح قانون در مجلس در دست بررسی است، ولی تا تصویب و اعلام سامانهٔ رسمی، هر پیامک یا سایت ثبتنام جاماندگان جعلی است.
سهام عدالت متوفی چگونه به وراث منتقل میشود؟
یکی از وراث که در سجام احراز هویت شده، با گواهی انحصار وراثت از میز خدمت درگاه دارا دارایی متوفی را می‌بیند و پروندهٔ انتقال تشکیل میدهد. انتقال رایگان است و برای فوت‌های بعد از ۱ مرداد ۱۳۹۹ روال جداگانه‌ای دارد.
از کجا بفهمم سهام عدالت من مستقیم است یا غیرمستقیم؟
روش انتخابی در درگاه دارا و سامانهٔ samanese.ir نمایش داده میشود. کسانی که سال ۱۳۹۹ در مهلت یک‌ماهه روشی انتخاب نکردند، خودکار در روش غیرمستقیم و سهامدار شرکت سرمایه‌گذاری استانی شدند.
چرا سود سهام عدالت به حسابم واریز نشد؟
رایجترین دلیل شبای نامعتبر است: حساب بسته یا مسدود است، به نام شخص دیگری است یا در سجام تأیید نشده است. سودهای تعلقگرفته و پرداختشده را در دارا مقایسه کنید و برای پیگیری با مرکز تماس سمات به شمارهٔ ۱۵۶۹ تماس بگیرید.
پیامک واریز سود سهام عدالت واقعی است؟
اگر لینک دارد یا پول و رمز میخواهد، قطعاً جعلی است. سمات برای واریز سود پیامک لینکدار نمیفرستد و دریافت سود هیچ هزینهای ندارد. نشانی سامانهها را خودتان تایپ کنید و دامنه را چک کنید.
ارزش سهام عدالت ۵۳۲ هزار تومانی امروز چقدر است؟
عدد ثابتی ندارد و هر روز با قیمت سهمها تغییر میکند. ارزش هر سبد برابر جمع تعداد سهم هر شرکت ضرب در قیمت روز آن است. دقیقترین عدد مخصوص شما را درگاه دارا با قیمت پایانی روز قبل نشان میدهد.
جمع‌بندی
سهام عدالت در ۱۴۰۵ سه وضعیت روشن دارد: دیدن دارایی آسان و رایگان است، سود منظم‌تر از قبل واریز میشود و فروش هنوز منتظر دستورالعمل دولت است. پیشنهاد من این است که سجام و شبای خود را همین امروز مرتب کنید، سبدتان را در دارا ببینید و خبرها را فقط از مرجع رسمی دنبال کنید. وقتی بازگشایی اعلام شد، این راهنما را به‌روز می‌کنم.