سیو سود چیست؟ بهترین زمان و ۶ روش شناسایی سود در بورس

خیلی‌ها از من می‌پرسند: «سهمم سی درصد سود داشت، نفروختم و حالا در ضررم. چه کار باید می‌کردم؟» جوابش دو کلمه است: سیو سود. سیو سود یعنی فروشِ همه یا بخشی از سهمی که در سود است، تا سودِ روی کاغذ به پولِ واقعی در حساب‌تان تبدیل شود. بهترین زمانش هم نقطه‌ای است که پیش از خرید برای خودتان نوشته‌اید.

در این راهنما با هم می‌بینیم سیو یعنی چه، چرا سودی که نفروخته‌اید هنوز مال شما نیست، و شش روشِ سیو سود را با یک مثالِ عددیِ ساده کنارِ هم می‌گذاریم. آخرِ کار هم یک چک‌لیستِ کوتاه هست که پیش از هر خرید می‌توانید پرش کنید.

سیو سود یعنی چه؟

«سیو» از واژهٔ انگلیسیِ Save آمده، یعنی نگه‌داشتن و از خطر بیرون کشیدن. در بازار به آن Profit Taking هم می‌گویند. فارسیِ رسمی‌اش «شناسایی سود» یا «تحققِ سود» است. هر سه یک معنا دارند: سودی که تا دیروز فقط یک عدد بود، امروز پول شده است.

بیایید با یک مثال ببینیم. سهمی را ۱۰٬۰۰۰ تومان خریده‌اید و حالا ۱۳٬۰۰۰ تومان است. یعنی ۳۰٪ سود دارید. ولی این سود فعلاً فقط روی صفحهٔ پرتفوی است و اگر فردا قیمت برگردد، کم می‌شود. لحظه‌ای که سهم را می‌فروشید، آن ۳۰٪ «سیو» شده و دیگر هیچ نوسانی نمی‌تواند از شما پس بگیردش.

یک تشبیهِ ساده: سهمِ سودده مثلِ درختی است که میوه داده. تا میوه روی شاخه است، باد و تگرگ می‌تواند بریزدش. سیو سود یعنی چیدنِ میوهٔ رسیده. لازم نیست همهٔ میوه‌ها را یک‌جا بچینید؛ درخت سرِ جایش می‌ماند و باز هم میوه می‌دهد.

حواسمان باشد که سیو سود پیش‌بینی نیست. وقتی سیو می‌کنید نمی‌گویید «این سهم دیگر بالا نمی‌رود». می‌گویید «بخشی از چیزی را که به دست آورده‌ام از خطرِ برگشتِ قیمت بیرون می‌کشم». برای همین سیو سود کنارِ حد ضرر و نسبت ریسک به ریوارد، سه پایهٔ یک برنامهٔ معاملهٔ منظم است.

فرق سیو سود با حد سود و حد ضرر متحرک

این سه اصطلاح را زیاد جای هم به کار می‌برند، ولی یکی نیستند:

• حد سود (Take Profit): قیمتی که از قبل تعیین می‌کنید تا آنجا بفروشید. ابزارِ سیو است.
• حد ضرر متحرک (Trailing Stop): حد ضرری که با بالا رفتنِ قیمت بالا می‌آید و هیچ‌وقت پایین نمی‌رود. سود را قفل می‌کند، بی‌آنکه لازم باشد سقف را حدس بزنید.
• سیو سود: خودِ هدف است، یعنی نقد کردنِ سودِ کاغذی. با حد سود، حد ضرر متحرک، فروش پله‌ای یا ترکیبی از این‌ها انجام می‌شود.

پس حد سود و حد ضرر متحرک «راه» هستند و سیو سود «مقصد».

سود تحقق‌یافته و تحقق‌نیافته: چرا سود تا نفروشید مال شما نیست

در بورس از دو راه سود می‌گیرید. یکی سودِ نقدی که شرکت در مجمع تقسیم می‌کند (به آن DPS می‌گویند، یعنی سودِ نقدیِ هر سهم). دیگری سودی که از بالا رفتنِ قیمت می‌آید. اولی مثلِ میوه‌ای است که درخت هر سال می‌دهد. دومی مثلِ این است که نهال، درختِ بزرگی شده و خودِ درخت گران‌تر شده است.

سودِ قیمتی تا وقتی نفروشید «تحقق‌نیافته» است، یعنی هنوز قطعی نشده و با هر نوسان کم و زیاد می‌شود. ضرر هم همین‌طور است. ضررِ نفروخته هم قطعی نشده، ولی واقعی است و ارزشِ دارایی‌تان را همین حالا کم کرده.

نمودارِ بالا را با هم بخوانیم. فرض کنید سهم را در نقطهٔ A به ۳۰۰ تومان خریده‌اید. در نقطهٔ B قیمت ۵۰۰ تومان است و ۲۰۰ تومان سودِ تحقق‌نیافته دارید. اگر همان‌جا بفروشید، این ۲۰۰ تومان قطعاً مالِ شماست.

حالا اگر نفروشید و قیمت تا C پایین بیاید چه؟ آن ۲۰۰ تومان سود نه‌تنها رفته، بلکه به ۲۰۰ تومان ضرر هم تبدیل شده. آیا آن سودِ نقطهٔ B هیچ‌وقت در جیبِ شما بود؟ نه. فقط یک عدد روی صفحه بود.

ولی روی دیگرِ سکه را هم ببینیم. اگر تا نقطهٔ D صبر کرده بودید، ۳۰۰ تومان سودِ قیمتی داشتید، به‌اضافهٔ ۲۰ تومان سودِ نقدیِ مجمع (نقطهٔ آبی). یعنی ۳۲۰ تومان برای هر سهم. این همان دوراهیِ همیشگی است: زود فروختن سودِ بزرگ‌تر را از دست‌تان می‌گیرد و دیر فروختن، سودِ موجود را.

پس راهِ حل حدس زدنِ سقف نیست. راهِ حل یک قاعدهٔ ساده است که هر دو خطر را کوچک کند. شش روشِ زیر همین قاعده‌ها هستند.

۶ روش سیو سود در بورس

هیچ روشی برای همه بهترین نیست. انتخاب به سه چیز بستگی دارد: سهم را برای چه مدتی خریده‌اید، سهم چقدر بالا و پایین می‌رود، و روزی چقدر وقت دارید بازار را نگاه کنید.

۱. سیو کامل در حد سودِ از پیش تعیین‌شده

پیش از خرید یک قیمتِ هدف می‌نویسید. وقتی قیمت به آن رسید، همهٔ سهم را می‌فروشید. ساده و بی‌دردسر است و برای کسی که وقتِ نگاه کردنِ هرروزه به بازار ندارد مناسب است.

عیبش این است که اگر روند ادامه پیدا کند، از بقیهٔ راه جا می‌مانید. هدف را معمولاً از روی تحلیل می‌گذارند: سقفِ قبلی، مقاومتِ مهم یا ارزشِ واقعیِ شرکت در تحلیلِ بنیادی.

۲. فروش پله‌ای (سیو جزئی)

در فروش پله‌ای، سهم را در چند قیمت و چند نوبت می‌فروشید، مثلِ کسی که میوه‌های درخت را در چند روز می‌چیند، هر کدام وقتی رسید. رایج‌ترین الگو سه پله است: ۳۰٪ در هدفِ اول، ۳۰٪ در هدفِ دوم و ۴۰٪ باقی‌مانده با حد ضررِ متحرک.

این روش هم بخشی از سود را قطعی می‌کند و هم سهمی نگه می‌دارد تا از روندِ قوی جا نمانید. توصیهٔ من این است که اگر تازه می‌خواهید سیو سود را تمرین کنید، از فروش پله‌ای شروع کنید. برای بیشترِ آدم‌های معمولی مثلِ من و شما، منطقی‌ترین راه است.

۳. سیو اصل سرمایه

سیو اصل سرمایه یعنی آن‌قدر از سهم بفروشید که پولِ اولیه‌تان برگردد، و بقیه را با خیالِ راحت نگه دارید. بیایید با هم حساب کنیم.

1. ۱٬۰۰۰ سهم را ۱۰٬۰۰۰ تومان خریده‌اید؛ یعنی ۱۰ میلیون تومان، به‌اضافهٔ حدودِ ۵۰ هزار تومان کارمزدِ خرید.
2. قیمت به ۱۵٬۰۰۰ تومان رسیده؛ یعنی ۵۰٪ سود.
3. اگر حدودِ ۶۸۰ سهم را بفروشید، پس از کم شدنِ کارمزد و مالیاتِ فروش، کمی بیشتر از ۱۰ میلیون و ۵۰ هزار تومان به حساب‌تان برمی‌گردد.
4. حدودِ ۳۲۰ سهم می‌ماند که دیگر یک ریال هم برایتان خرج نداشته.

اثرِ روانیِ این کار از اثرِ مالی‌اش بزرگ‌تر است. وقتی اصلِ پول بیرون آمده، با هر شمعِ قرمز دل‌تان نمی‌ریزد و تصمیمِ هیجانی نمی‌گیرید. ایرادش این است که اگر سهم واقعاً خوب باشد، بخشِ بزرگی از آن را زود فروخته‌اید.

۴. بردنِ حد ضرر به قیمتِ خرید (بی‌ریسک کردن)

این کار به‌تنهایی سیو نیست، ولی قدمِ اولِ آن است. اول یک اصطلاح: «یک واحدِ ریسک» یعنی فاصلهٔ قیمتِ خرید تا حد ضرر. اگر ۱۰٬۰۰۰ خریده‌اید و حد ضرر ۹٬۰۰۰ است، هر واحدِ ریسک ۱٬۰۰۰ تومان است.

وقتی قیمت به اندازهٔ یک واحدِ ریسک بالا رفت، حد ضرر را به قیمتِ خرید می‌آورید. از این لحظه در بدترین حالت فقط کارمزد می‌دهید، نه ضرر. ترکیبِ این کار با پلهٔ اولِ فروش همان چیزی است که در نمودارِ پایین‌تر می‌بینید.

۵. حد ضرر متحرک

حد ضرر را درصدِ ثابتی زیرِ بالاترین قیمتی که سهم دیده می‌گذارید، مثلاً ۸٪ زیرِ سقف. هر بار سهم سقفِ تازه زد، حد ضرر هم بالا می‌آید. اگر قیمت به اندازهٔ همان ۸٪ برگشت، می‌فروشید.

مثلِ نردبانی است که هر پله که بالا می‌روید، پلهٔ پایینی را هم بالا می‌کشید تا اگر لیز خوردید، زیاد پایین نیفتید. فاصله باید با نوسانِ معمولِ سهم جور باشد. اگر خیلی تنگ باشد، با یک تکانِ عادی بیرون می‌افتید. اگر خیلی گشاد باشد، بخشِ زیادی از سود را پس می‌دهید.

به‌جای درصدِ ثابت می‌شود حد ضرر را زیرِ آخرین کفِ معتبر، زیرِ خطِ روند یا زیرِ یک میانگینِ متحرک هم گذاشت. منطق یکی است: تا روند سالم است بمانید و وقتی شکست، بیرون بیایید.

۶. سیو بر اساسِ سطوحِ تکنیکال و نشانه‌های بازار

در این روش هدف‌ها را نمودار تعیین می‌کند. نزدیکِ نواحی مقاومتی، یعنی قیمتی که قبلاً سهم را چند بار برگردانده، خیلی از خریدارانِ قبلی سیو سود می‌کنند و فروشنده زیاد می‌شود. پس منطقی است بخشی از سهم را کمی پایین‌تر از مقاومت بفروشید، نه دقیقاً روی آن.

معامله‌گرانِ تکنیکالی چند نشانهٔ دیگر را هم برای سیو به کار می‌برند: سطوحِ فیبوناچی، واگراییِ منفی در اندیکاتورِ RSI (یعنی قیمت بالا می‌رود ولی قدرتِ خریداران کم می‌شود) و حجمِ معاملهٔ غیرعادی در سقف.

مقایسهٔ روش‌های سیو سود

جدولِ زیر شش روش را کنارِ هم می‌گذارد تا ببینید کدام به حال و روزِ شما نزدیک‌تر است:

مقایسهٔ شش روش سیو سود از نظر سادگی، حفظ سود و جا ماندن از روند

روش	مناسبِ چه کسی	مزیتِ اصلی	ریسکِ اصلی
سیو کامل در حد سود	کم‌وقت، تازه‌کار	ساده و قطعی	جا ماندن از ادامهٔ روند
فروش پله‌ای	بیشترِ سرمایه‌گذاران	تعادلِ حفظِ سود و ماندن در روند	سودِ کمتر از فروش در سقف
سیو اصل سرمایه	کسی که از نوسان آشفته می‌شود	آرامشِ خیال	فروشِ زودهنگامِ سهمِ خوب
حد ضرر روی قیمتِ خرید	معامله‌گرِ کوتاه‌مدت	از بین رفتنِ خطرِ ضررِ اصلِ پول	بیرون افتادن با یک اصلاحِ عادی
حد ضرر متحرک	کسی که روندها را دنبال می‌کند	بی‌نیازی از حدسِ سقف	تنظیمِ نادرستِ فاصله
سطوح تکنیکال	آشنا با تحلیل تکنیکال	هدف‌های منطقی‌تر	سیگنالِ اشتباه و برداشتِ شخصی

پس اگر نمی‌دانید از کجا شروع کنید، ردیفِ دوم، یعنی فروش پله‌ای، معمولاً کم‌دردسرترین انتخاب است.

مثال عددی سیو سود پله‌ای در بازار ایران

تا اینجا روش‌ها را گفتیم؛ حالا ببینیم در عمل چه فرقی می‌کنند. یک معاملهٔ فرضی را با چند برنامهٔ مختلف جلو می‌بریم. ۱٬۰۰۰ سهم را ۱۰٬۰۰۰ تومان خریده‌اید، یعنی ۱۰ میلیون تومان. حد ضررِ اولیه ۹٬۰۰۰ تومان است، پس هر واحدِ ریسک ۱٬۰۰۰ تومان است. قیمت بعد از چند هفته تا ۱۴٬۰۰۰ تومان بالا می‌رود و بعد برمی‌گردد.

برنامهٔ پله‌ای این است:

1. در ۱۱٬۰۰۰ تومان (یک واحدِ ریسک سود) ۳۰۰ سهم را می‌فروشید و حد ضرر را به ۱۰٬۰۰۰ می‌آورید.
2. در ۱۲٬۰۰۰ تومان ۳۰۰ سهمِ دیگر را می‌فروشید.
3. برای ۴۰۰ سهمِ باقی‌مانده حد ضررِ متحرکِ ۸٪ می‌گذارید. با سقفِ ۱۴٬۰۰۰، این حد ضرر حدودِ ۱۲٬۸۸۰ تومان است و وقتی قیمت برمی‌گردد، آنجا می‌فروشید.

جدولِ زیر نتیجهٔ همین معامله را با چهار برنامهٔ مختلف نشان می‌دهد (پیش از کارمزد):

نتیجهٔ یک معاملهٔ فرضی با برنامه‌های مختلف سیو سود (پیش از کارمزد، به تومان)

برنامه	چه شد	سود ناخالص
بدون سیو، نگه‌داری تا بعد از اصلاح	قیمت به ۱۰٬۵۰۰ برمی‌گردد و از ترس می‌فروشید	۵۰۰٬۰۰۰
سیو کامل در هدفِ اول	همه در ۱۱٬۰۰۰ فروخته می‌شود	۱٬۰۰۰٬۰۰۰
فروش پله‌ای و حد ضرر متحرک	۳۰۰ سهم در ۱۱٬۰۰۰، ۳۰۰ سهم در ۱۲٬۰۰۰، ۴۰۰ سهم در ۱۲٬۸۸۰	۲٬۰۵۲٬۰۰۰
فروشِ ایده‌آل در سقف	همه در ۱۴٬۰۰۰ (در عمل تقریباً ناممکن)	۴٬۰۰۰٬۰۰۰

برنامهٔ پله‌ای سقف را نگرفت، ولی حدودِ ۲ میلیون تومان سود داد؛ یعنی ۲۰٪ روی ۱۰ میلیون، و بیش از نیمی از کلِ حرکت. نکتهٔ مهم‌تر این است که بعد از پلهٔ اول، هیچ‌وقت در خطرِ ضرر نبود.

حالا سناریوی بد را ببینیم. اگر قیمت درست بعد از ۱۱٬۰۰۰ برگشته بود، ۳۰۰ سهمِ اول ۳۰۰ هزار تومان سود داده بود. ۷۰۰ سهمِ دیگر هم روی حد ضررِ ۱۰٬۰۰۰ بی‌سود و بی‌ضرر بسته می‌شد. یعنی در بدترین حالت سودِ کوچک، در بهترین حالت سهمِ خوبی از روند. محبوبیتِ فروش پله‌ای از همین است.

کارمزد را فراموش نکنید. طبقِ جدول‌های رایجِ کارمزد، هزینهٔ خرید حدودِ نیم درصد است و هزینهٔ فروش، با مالیاتِ ۰٫۵٪، نزدیکِ یک درصد. در این مثال جمعاً حدودِ ۱۶۰ تا ۱۷۰ هزار تومان می‌شود. نرخِ دقیقِ کارگزاری‌تان را در مقالهٔ کارمزد معاملات بورس ببینید. پس سیوهای خیلی کوچک و پشتِ سرِ هم، بخشِ زیادی از سود را خرجِ کارمزد می‌کند.

بهترین زمان سیو سود کی است؟

جوابِ کوتاه: وقتی به نقطه‌ای رسیدید که پیش از خرید روی کاغذ نوشته بودید. تصمیمی که وسطِ هیجانِ بازار گرفته شود، معمولاً یا از ترس زود است یا از طمع دیر. با این حال، این نشانه‌ها دلیلِ خوبی‌اند که دست‌کم بخشی از سهم را سیو کنید:

• رسیدن به هدف یا مقاومتِ مهم: به‌ویژه سقفی که قبلاً چند بار قیمت را برگردانده.
• رشدِ عمودی و تند: سهم در چند روز ده‌ها درصد بالا رفته و از میانگینِ قیمتِ چند هفتهٔ اخیرش خیلی دور شده.
• ضعیف شدنِ صف خرید: در بازارِ ما، جمع شدنِ صف خرید با حجمِ سنگین در سقف، یا بیرون رفتنِ پولِ حقیقی بعد از چند روز ورود، اغلب یعنی خریداران دارند خسته می‌شوند.
• شکستنِ خطِ روند یا خوردن به حد ضرر متحرک: روندی که قیمت را بالا برده، دیگر نگهش نمی‌دارد.
• هیجانِ عمومی: وقتی در مهمانی و تاکسی همه از سودِ آسانِ بورس حرف می‌زنند و تازه‌واردها با فومو (ترس از جا ماندن) وارد می‌شوند، معمولاً وقتِ سبک کردن است، نه خریدِ بیشتر.
• منتشر شدنِ خبر: «با شایعه بخر، با خبر بفروش». وقتی خبری که سهم به امیدش بالا رفته بالاخره می‌آید، خیلی از خریداران سیو می‌کنند.
• به هم خوردنِ وزنِ پرتفوی: اگر یک سهم آن‌قدر بالا رفته که سهمش از کلِ دارایی‌تان خیلی بیشتر از برنامه شده، فروشِ بخشی از آن خودش نوعی سیو سودِ منطقی است.

اگر می‌خواهید زمانِ فروش را از زاویهٔ بنیادی هم ببینید، در مقالهٔ بهترین زمان فروش سهام نشانه‌هایش را مفصل گفته‌ام.

چند درصد سود را سیو کنیم؟

عددِ جادویی وجود ندارد. ولی چند قاعدهٔ عملی هست که در این سال‌ها بارها دیده‌ام جواب می‌دهد:

1. قاعدهٔ یک‌سوم: یک‌سوم در هدفِ اول، یک‌سوم در هدفِ دوم، یک‌سوم با حد ضررِ متحرک. ساده است و راحت اجرا می‌شود.
2. قاعدهٔ نصف: نیمی از سهم در هدفِ اول، و حد ضرر روی قیمتِ خرید. برای سهم‌های کوچک و پرنوسان مناسب‌تر است.
3. قاعدهٔ اصل سرمایه: هر وقت سود به اندازه‌ای رسید که فروشِ بخشی از سهم اصلِ پول را برمی‌گرداند، همان بخش را بفروشید.
4. قاعدهٔ واحدِ ریسک: پله‌ها را روی یک، دو و سه برابرِ واحدِ ریسک بگذارید (در مثالِ بالا ۱۱٬۰۰۰، ۱۲٬۰۰۰ و ۱۳٬۰۰۰). این‌طوری تصمیم از حس جدا می‌شود.

پس هرچه سهم کوچک‌تر و پرنوسان‌تر باشد، درصدِ بیشتری را در پله‌های اول سیو کنید. برای سهمِ بزرگ و بنیادیِ یک سرمایه‌گذارِ بلندمدت، برعکس، سیوِ کمتر و دیرتر منطقی‌تر است.

سیو سود در بازار ایران: چند نکتهٔ مخصوص

بورسِ ما چند ویژگی دارد که روش‌های سیو سود را کمی فرق می‌دهد:

• دامنهٔ نوسان: قیمتِ هر روز فقط در محدودهٔ قیمت مجاز و دامنهٔ نوسان حرکت می‌کند. حد ضرر یا حد سودی که بیرون از این محدوده باشد، آن روز اجرا نمی‌شود.
• صف فروش: وقتی سهم در صفِ فروش قفل شود، حد ضرر روی کاغذ هست ولی خریداری نیست که از شما بخرد. برای همین در سهم‌هایی که کم معامله می‌شوند، سیوِ زودتر و بخش‌به‌بخش ارزش دارد.
• سفارشِ شرطی: بعضی سامانه‌های معاملاتیِ کارگزاری‌ها امکانِ ثبتِ سفارشِ شرطی یا حد ضرر را دارند، ولی همه یکسان نیستند. پیش از تکیه به آن، راهنمای سامانهٔ کارگزاری‌تان را بخوانید. اگر چنین امکانی ندارید، حد ضررِ متحرک را هر روز با قیمتِ پایانی به‌روز کنید و به آن پایبند بمانید.
• مالیات: در بورسِ سهام برای سودِ قیمتی مالیاتِ جداگانه نمی‌دهید. فقط ۰٫۵٪ از مبلغِ فروش به‌عنوانِ مالیات کم می‌شود، چه در سود باشید چه در ضرر.

اشتباهات رایج در سیو سود

این اشتباه‌ها را تقریباً همهٔ ما دست‌کم یک بار کرده‌ایم:

1. فروختنِ سهمِ سودده و نگه‌داشتنِ سهمِ زیان‌ده: بیشترِ ما سود را زود سیو می‌کنیم و ضرر را نگه می‌داریم تا «برگردد». مثلِ این است که میوه‌های سالم را بچینیم و میوه‌های کرم‌خورده را روی درخت نگه داریم. در مقالهٔ روانشناسی ضرر و زیان بیشتر درباره‌اش نوشته‌ام. اگر قرار است چیزی بفروشید، اول سراغِ بدترین سهم بروید.
2. سیو بدونِ برنامه: فروشِ ناگهانی با دیدنِ یک روزِ قرمز. سیو باید ادامهٔ برنامهٔ خرید باشد، نه واکنش به ترس.
3. خریدِ دوباره با قیمتِ بالاتر: سیو می‌کنید، سهم بالاتر می‌رود و از ترسِ جا ماندن گران‌تر برمی‌گردید. اگر واقعاً نمی‌خواهید جا بمانید، از اول فروش پله‌ای را انتخاب کنید.
4. حد ضرر متحرکِ خیلی تنگ: در سهمی که هر روز چند درصد بالا و پایین می‌رود، فاصلهٔ ۳٪ یعنی بیرون افتادن با اولین تکان.
5. بی‌توجهی به کارمزد: سیوهای کوچکِ پشتِ سرِ هم در نوسان‌های کم، سودِ واقعی را می‌خورد.
6. بی‌کار گذاشتنِ پولِ سیوشده: پولی که بیرون کشیده‌اید و ماه‌ها در حساب می‌ماند، زیرِ تورم آب می‌رود. تا فرصتِ بعدی می‌شود آن را در صندوق درآمد ثابت نگه داشت.

آیا سرمایه‌گذار بلندمدت هم باید سیو سود کند؟

نه لزوماً. سیو سود بیشتر ابزارِ معامله‌گر و نوسان‌گیر است. کسی که سهمِ یک شرکتِ خوب را برای چند سال خریده، دلیلِ فروشش باید عوض شدنِ وضعِ خودِ شرکت باشد: افتِ سودآوری، تغییرِ مدیریت، یا گران شدنِ بیش از حدِ سهم نسبت به ارزشش. فرقِ این دو نگاه را در مقالهٔ تفاوت سرمایه‌گذاری و معامله‌گری توضیح داده‌ام.

با این حال یک نوع سیو برای سرمایه‌گذارِ بلندمدت هم معنا دارد: متعادل کردنِ پرتفوی. اگر بعد از یک دورهٔ رشدِ تند، سهمِ بورس در کلِ دارایی‌تان خیلی بالا رفته، بخشی را بفروشید و به جای کم‌خطرتر ببرید. حال و هوای کلیِ بازار را هم می‌توانید روی صفحهٔ شاخص کل بورس دنبال کنید. تصمیمِ نهایی با خودتان است.

چک‌لیست سیو سود پیش از هر خرید

پیش از اینکه دکمهٔ خرید را بزنید، جوابِ این هشت سؤال را بنویسید:

• حد ضررِ اولیه کجاست و یک واحدِ ریسک چند تومان است؟
• هدفِ اول و دوم کجاست و هر کدام به چه دلیل (مقاومت، ارزشِ شرکت، چند برابرِ واحدِ ریسک) تعیین شده؟
• در هر پله چند درصد از سهم را می‌فروشم؟
• بعد از پلهٔ اول، حد ضرر را به کجا می‌برم؟
• برای بخشِ باقی‌مانده، حد ضررِ متحرک چند درصد یا زیرِ کدام سطح است؟
• سهم چقدر خریدار و فروشنده دارد و اگر صفِ فروش شد چه می‌کنم؟
• کارمزدِ خرید و فروش چقدر از سودِ هدف را می‌خورد؟
• پولِ سیوشده را تا فرصتِ بعدی کجا نگه می‌دارم؟

پس این برنامه را روی کاغذ یا در یادداشتِ گوشی بنویسید و کنارِ دست نگه دارید. سیو سود وقتی جواب می‌دهد که تصمیمش پیش از هیجان گرفته شده باشد.

سوالات متداول