تفاوت اسپات و فیوچرز: کدام برای شما مناسب است؟
فهرست مطالب۱۶ بخش
- اسپات و فیوچرز چیست؟ با یک مثالِ آشنا
- تفاوت اسپات و فیوچرز در یک جدول
- اهرم (لوریج) یعنی چه و چرا همه‌چیز را عوض میکند؟
- یک حسابِ ساده: ۱۰ میلیون تومان در اسپات و فیوچرز
- لیکوئید شدن؛ چیزی که در اسپات هرگز رخ نمی‌دهد
- پوزیشن لانگ و شورت؛ سود از ریزشِ قیمت
- آیا در فیوچرز مالکِ ارز هستیم؟
- قرارداد دائمی و فاندینگ ریت؛ هزینه‌ای که کمتر کسی حساب میکند
- کارمزد در اسپات و فیوچرز؛ کدام گران‌تر است؟
- کدام کمریسکتر است: اسپات یا فیوچرز؟
- فیوچرز به چه دردی می‌خورد؟ کاربردِ درستش
- برای تازهکار اسپات بهتر است یا فیوچرز؟
- اگر روزی سراغِ فیوچرز رفتید: چک‌لیستِ پیش از اولین معامله
- اشتباه‌های رایج در انتخاب بین اسپات و فیوچرز
- سوالات متداول
- جمع‌بندی: پس کدام را انتخاب کنیم؟
خیلی‌ها می‌پرسند: «اسپات بخرم یا فیوچرز؟» جواب کوتاه این است: تفاوت اسپات و فیوچرز در مالکیت و اهرم است. در اسپات خودِ ارز را با پولِ خودتان میخرید و صاحبش میشوید. در فیوچرز فقط قراردادی روی قیمتِ آن می‌بندید، معمولاً با پولِ قرضی. برای همین سود و زیانش چند برابر است و ممکن است کلِ پولتان یک‌جا از بین برود.
پیشنهادِ من برای تازهکار روشن است: اول اسپات. ولی بهتر است دلیلش را خودتان بفهمید، نه اینکه فقط از من بشنوید. پس بیایید قدم‌به‌قدم، با مثالِ ساده، این دو را کنارِ هم بگذاریم.
اسپات و فیوچرز چیست؟ با یک مثالِ آشنا
فرض کنید به طلافروشیِ محل می‌روید، پول را می‌دهید و یک سکه می‌گیرید. سکه مالِ شماست. میتوانید در خانه نگهش دارید، هدیه بدهید یا هر وقت خواستید بفروشید. این یعنی معاملهٔ اسپات؛ یعنی معاملهٔ نقد و فوری، با قیمتِ همان لحظه.
حالا فرض کنید سکه‌ای در کار نیست. شما و طلافروش فقط شرط می‌بندید که قیمتِ سکه بالا می‌رود یا پایین. اگر درست گفته باشید، او اختلافِ قیمت را به شما میدهد. اگر غلط گفته باشید، شما به او می‌دهید. شما هیچوقت سکه را در دست نمی‌گیرید. این روحِ معاملهٔ فیوچرز است؛ یعنی قراردادی روی قیمتِ آیندهٔ یک دارایی، بی آنکه خودِ دارایی را داشته باشید.
در ارز دیجیتال هم همین است. وقتی بیت‌کوین را در بخشِ اسپات میخرید، واقعاً بیت‌کوین دارید و میتوانید آن را به کیف پولِ خودتان ببرید. وقتی در بخشِ فیوچرز «بیت‌کوین میخرید»، فقط یک قرارداد دارید که سود و زیانش به قیمتِ بیت‌کوین بسته است. اگر می‌خواهید هر کدام را جداگانه و کامل بشناسید، آموزشِ اسپات تریدینگ و راهنمای معاملات فیوچرز را بخوانید.
پس در یک جمله: اسپات یعنی «خریدنِ خودِ جنس»، فیوچرز یعنی «قرارداد بستن روی قیمتِ جنس».
تفاوت اسپات و فیوچرز در یک جدول
بیایید مهم‌ترین فرق‌ها را یک‌جا ببینیم. هر سطرِ این جدول را پایین‌تر با مثال باز می‌کنم.
| موضوع | اسپات | فیوچرز |
|---|---|---|
| مالکیتِ دارایی | بله؛ خودِ ارز مالِ شماست | نه؛ فقط قرارداد دارید |
| اهرم (لوریج) | ندارد؛ به اندازهٔ پولِ خودتان میخرید | دارد؛ چند برابرِ پولتان معامله می‌کنید |
| سود از ریزشِ قیمت | نه؛ فقط وقتی قیمت بالا برود سود می‌کنید | بله؛ با پوزیشنِ شورت |
| خطرِ لیکوئید شدن | ندارد | دارد؛ ممکن است کلِ وثیقه یک‌جا از دست برود |
| هزینهٔ نگه‌داری | معمولاً هیچ | فاندینگ ریت در قراردادِ دائمی |
| کارمزد | روی مبلغِ خریدِ خودتان | روی کلِ حجمِ پوزیشن، یعنی با اهرم چند برابر |
| انتقال به کیف پول | ممکن است | ممکن نیست |
| زمانی که لازم دارد | کم؛ مناسبِ نگه‌داریِ بلندمدت | زیاد؛ پایشِ مدام و کوتاه‌مدت |
| مناسبِ چه کسی | تازهکار و سرمایه‌گذارِ بلندمدت | معامله‌گرِ باتجربه با مدیریتِ ریسکِ سخت‌گیرانه |
اگر فقط یک سطر را به خاطر بسپارید، سطرِ «خطرِ لیکوئید شدن» باشد. بقیهٔ فرق‌ها بیشتر دربارهٔ راحتی و هزینه است؛ این یکی دربارهٔ از دست رفتنِ کلِ پول است.
اهرم (لوریج) یعنی چه و چرا همه‌چیز را عوض میکند؟
اهرم یعنی معامله با پولی بیشتر از آنچه دارید. اهرمِ ۱۰ یعنی با هر یک تومانِ خودتان، ده تومان معامله می‌کنید. نُه تومانِ دیگر را عملاً صرافی به شما قرض میدهد. به آن یک تومانِ خودتان که پشتِ قرارداد می‌گذارید، مارجین یا وثیقه می‌گویند.
یک تشبیهِ ساده: فرض کنید با ۱۰۰ میلیون تومانِ خودتان و ۹۰۰ میلیون وام، یک آپارتمانِ یک میلیاردی بخرید. اگر قیمتِ خانه ۱۰٪ بالا برود، ۱۰۰ میلیون سود کرده‌اید؛ یعنی پولِ خودتان دو برابر شده. ولی اگر ۱۰٪ پایین بیاید، همهٔ ۱۰۰ میلیونِ خودتان رفته است. فرقِ فیوچرز با خانه این است که آنجا صرافی صبر نمیکند. همین که ضرر به وثیقه برسد، معامله را خودش می‌بندد.
جزئیاتِ بیشتر را در صفر تا صدِ اهرم در معاملات ارز دیجیتال و مقالهٔ مارجین چیست نوشته‌ایم. اینجا فقط یک نکته مهم است: اهرم سود را چند برابر نمیکند؛ نوسان را چند برابر میکند. سود و زیان هر دو با هم بزرگ می‌شوند.
یک حسابِ ساده: ۱۰ میلیون تومان در اسپات و فیوچرز
بیایید با هم حساب کنیم. عددها فقط مثال‌اند و کارمزد را فعلاً کنار گذاشته‌ایم. فرض کنید ۱۰ میلیون تومان دارید و فکر می‌کنید بیت‌کوین بالا می‌رود.
- در اسپات: با همان ۱۰ میلیون، بیت‌کوین میخرید. اگر قیمت ۱۰٪ بالا برود، داراییتان ۱۱ میلیون میشود؛ یعنی ۱ میلیون سود. اگر ۱۰٪ پایین بیاید، ۹ میلیون می‌ماند؛ یعنی ۱ میلیون ضرر، ولی بیت‌کوین هنوز مالِ شماست.
- در فیوچرز با اهرمِ ۱۰: با ۱۰ میلیون وثیقه، پوزیشنی به ارزشِ ۱۰۰ میلیون باز می‌کنید. اگر قیمت ۱۰٪ بالا برود، ۱۰ میلیون سود می‌کنید و پولتان دو برابر میشود.
- ولی اگر ۱۰٪ پایین بیاید: ضرر ۱۰ میلیون است؛ یعنی همهٔ وثیقه. در عمل صرافی کمی زودتر، معمولاً حدودِ ۹٪ ریزش، پوزیشن را می‌بندد. پولتان صفر شده و دیگر بیت‌کوینی هم ندارید که منتظرِ برگشتِ قیمت بمانید.
نکتهٔ تلخ در سطرِ سوم است. در اسپات، اگر قیمت ۱۰٪ بریزد و فردا برگردد، شما چیزی از دست نداده‌اید. در فیوچرز ممکن است قیمت برگردد، ولی شما دیگر در بازار نیستید. بیت‌کوین در یک روزِ پرنوسان بارها ۱۰٪ جابه‌جا شده است. پس اهرمِ ۱۰ یعنی یک روزِ بدِ معمولی میتواند کلِ سرمایه را ببرد.
لیکوئید شدن؛ چیزی که در اسپات هرگز رخ نمی‌دهد
لیکوئید شدن یعنی صرافی معاملهٔ اهرمیِ شما را بهزور می‌بندد، چون ضرر به اندازهٔ وثیقه رسیده است. وثیقه را برمی‌دارد تا پولِ قرضی‌اش را پس بگیرد. به زبانِ ساده: یک‌شبه همهٔ پولی که پشتِ آن معامله گذاشته بودید، رفته است.
یک حسابِ سرانگشتی برای اینکه بدانید چقدر جا دارید: صد را بر اهرم تقسیم کنید. با اهرمِ ۵، حدودِ ۲۰٪ ریزش وثیقه را می‌برد. با اهرمِ ۲۰، فقط ۵٪. با اهرمِ ۱۰۰، یک درصد کافی است. در عمل کمی کمتر از این هم جا دارید، چون صرافی بخشی از وثیقه را به‌عنوانِ حاشیهٔ اطمینان نگه می‌دارد.
در اسپات چنین چیزی وجود ندارد. اگر قیمت نصف هم بشود، ارزشِ داراییتان نصف شده، ولی کسی آن را از دستتان بیرون نمی‌کشد. این همان آرامشی است که اسپات به تازهکار میدهد. برای آشنایی کامل‌تر با این خطر، لیکوییدیشن چیست و چطور از آن دوری کنیم را بخوانید.
پوزیشن لانگ و شورت؛ سود از ریزشِ قیمت
یکی از دلیل‌هایی که خیلی‌ها را به فیوچرز می‌کشد، همین است: آنجا میشود از پایین آمدنِ قیمت هم سود کرد. به معاملهٔ رو به بالا لانگ می‌گویند، یعنی شرط روی گران شدن. به معاملهٔ رو به پایین شورت می‌گویند، یعنی شرط روی ارزان شدن.
در اسپات فقط میتوانید چیزی را بفروشید که دارید. پس عملاً فقط لانگ دارید. در فیوچرز هر دو طرف باز است. ولی حواسمان باشد: شورت هم اهرم دارد و هم لیکوئید میشود. اگر شورت بگیرید و قیمت ناگهان بالا بپرد، همان بلا سرتان می‌آید. فرقِ این دو را در پوزیشن لانگ و شورت چیست با مثال توضیح داده‌ایم.
آیا در فیوچرز مالکِ ارز هستیم؟
نه. در فیوچرز شما مالکِ بیت‌کوین یا هیچ ارزِ دیگری نیستید. فقط یک قرارداد دارید که به قیمتِ آن ارز بسته است. برای همین نمی‌توانید آن را به کیف پولِ شخصی ببرید، با آن کالایی بخرید یا در شبکه‌اش استیک کنید.
این فرق را با تشبیهِ دیگری هم میشود دید. داشتنِ سکه در خانه با داشتنِ رسیدِ پیش‌خریدِ سکه فرق دارد. اگر فروشنده ورشکست شود یا حسابتان بسته شود، رسید فقط یک کاغذ است. در اسپات هم تا وقتی ارز در صرافی است، باید به صرافی اعتماد کنید؛ ولی دست‌کم میتوانید آن را بیرون بکشید. در فیوچرز این راه هم بسته است.
پس اگر هدفتان «داشتنِ» بیت‌کوین برای چند سال است، فیوچرز اصلاً ابزارِ مناسبی نیست.
قرارداد دائمی و فاندینگ ریت؛ هزینه‌ای که کمتر کسی حساب میکند
بیشترِ فیوچرزهایی که در ارز دیجیتال معامله می‌شوند، قرارداد دائمی (پرپچوال) هستند؛ یعنی تاریخِ سررسید ندارند و تا هر وقت بخواهید باز می‌مانند. ولی این ماندن مجانی نیست. هر چند ساعت یک بار، معمولاً هر ۸ ساعت، دو طرفِ بازار به هم پولی می‌دهند که اسمش فاندینگ ریت است.
وقتی بیشترِ مردم لانگ گرفته‌اند، لانگ‌ها به شورت‌ها پول می‌دهند. وقتی بیشترِ مردم شورت‌اند، برعکس. کارِ این پول این است که قیمتِ قرارداد را نزدیکِ قیمتِ واقعیِ بازار نگه دارد.
بیایید حساب کنیم. فرض کنید فاندینگ ریت در هر ۸ ساعت ۰٫۰۱٪ باشد. این عدد مثال است و مدام عوض میشود. در روز سه بار پرداخت میشود، یعنی ۰٫۰۳٪. اگر پوزیشنِ ۱۰۰ میلیونی‌تان (همان ۱۰ میلیون با اهرمِ ۱۰) یک سال باز بماند، حدودِ ۱۱ میلیون تومان فاندینگ داده‌اید. این از کلِ وثیقهٔ ۱۰ میلیونیِ شما بیشتر است. در روزهای داغِ بازار فاندینگ چند برابرِ این هم میشود.
پس فیوچرزِ دائمی برای نگه‌داریِ طولانی ساخته نشده است. هر روز که می‌ماند، بی‌صدا از جیبتان برمی‌دارد.
کارمزد در اسپات و فیوچرز؛ کدام گران‌تر است؟
روی کاغذ، درصدِ کارمزدِ فیوچرز معمولاً کمتر از اسپات است. همین عدد خیلی‌ها را گول می‌زند. نکته این است که کارمزدِ فیوچرز روی کلِ حجمِ پوزیشن گرفته میشود، نه روی پولِ خودتان.
با یک مثال روشن میشود. فرض کنید کارمزدِ اسپات ۰٫۲٪ و کارمزدِ فیوچرز ۰٫۰۵٪ باشد؛ هر دو عدد مثال‌اند. در اسپات، خریدِ ۱۰ میلیونی ۲۰ هزار تومان کارمزد دارد. در فیوچرز با اهرمِ ۱۰، پوزیشن ۱۰۰ میلیونی است و کارمزدش ۵۰ هزار تومان. یعنی درصدِ کمتر، ولی پولِ بیشتر. این برای باز کردن است؛ بستن هم دوباره کارمزد دارد.
هر کس زیاد معامله کند، این عددهای کوچک جمع می‌شوند و بخشِ بزرگی از سود را می‌خورند. پس پیش از هر معامله بپرسید: «کارمزد روی چه مبلغی حساب میشود؟»
کدام کمریسکتر است: اسپات یا فیوچرز؟
اسپات، بی‌تردید. البته اسپات هم بی‌خطر نیست. ارز دیجیتال در اسپات هم میتواند نصف یا کمتر شود، و این بارها رخ داده است. ولی در اسپات دست‌کم سه چیز به نفعِ شماست.
- کسی شما را بهزور از بازار بیرون نمیکند؛ میتوانید صبر کنید.
- هزینهٔ نگه‌داری ندارید؛ زمان دشمنِ شما نیست.
- ضرر هیچوقت از پولی که گذاشتهاید بیشتر نمیشود.
در فیوچرز هر سه برعکس است. معامله‌گرانِ باتجربه هم بارها گفته‌اند که بیشترِ کسانی که با اهرمِ بالا معامله می‌کنند، در بلندمدت ضرر می‌کنند. دلیلش ساده است: یک اشتباهِ بزرگ کافی است تا همهٔ سودهای قبلی برود. پس اگر «ریسک» برایتان یعنی «احتمالِ از دست رفتنِ همهٔ پول»، فیوچرز چند پله بالاتر است.
فیوچرز به چه دردی می‌خورد؟ کاربردِ درستش
منصف باشیم؛ فیوچرز فقط برای قمار ساخته نشده است. کاربردِ اصلی‌اش در دنیا پوشش ریسک (هج) است. کشاورزی را در نظر بگیرید که گندمش سه ماه دیگر برداشت میشود و می‌ترسد قیمت بریزد. با یک قراردادِ آتی، قیمتِ امروز را برای فروشِ آینده قفل میکند.
در ارز دیجیتال هم همین کار ممکن است. کسی که بیت‌کوین در اسپات دارد و نمی‌خواهد آن را بفروشد، ولی از ریزشِ چندروزه می‌ترسد، میتواند به همان اندازه و بی اهرم شورت بگیرد. اگر قیمت بریزد، سودِ شورت ضررِ اسپات را جبران میکند. این استفادهٔ حرفه‌ای و کم‌ریسکِ فیوچرز است، ولی خودش دانش و دقت می‌خواهد. منطقِ پوشش ریسک را در مقالهٔ هجینگ چیست مفصل گفته‌ایم.
جالب است بدانید همین منطق در بازارِ خودمان هم هست. در بورس کالای ایران قراردادهای آتی روی صندوق‌های طلا معامله میشود. اگر می‌خواهید فیوچرز را اول در یک بازارِ رسمی و قانون‌مند بشناسید، معاملات آتی در بورس را ببینید.
برای تازهکار اسپات بهتر است یا فیوچرز؟
توصیهٔ من به تازهکار این است: دست‌کم چند ماه فقط اسپات. در این مدت یاد بگیرید بازار چطور بالا و پایین می‌رود، دلتان با ریزشِ ۲۰ درصدی چطور تاب می‌آورد و کارمزد و ترس و طمع چطور کار می‌کنند. اگر در اسپات سودِ پایدار نمی‌سازید، اهرم فقط ضررتان را سریعتر میکند.
جدولِ پایین کمک میکند خودتان تصمیم بگیرید.
| اگر وضعِ شما این است | مناسب‌تر |
|---|---|
| تازه شروع کرده‌اید و تجربهٔ ریزشِ سنگین ندارید | اسپات |
| می‌خواهید چند سال نگه دارید | اسپات |
| پولی که می‌گذارید، پسِ‌اندازِ زندگی یا قرض است | اسپات، آن هم با احتیاط |
| وقت ندارید هر روز بازار را ببینید | اسپات |
| ارز دارید و می‌خواهید آن را در برابرِ ریزشِ کوتاه‌مدت بیمه کنید | فیوچرز بی اهرم برای هج، با دانشِ کافی |
| سابقهٔ معامله‌گریِ سودده و حدِ ضررِ منظم دارید | شاید فیوچرز، با اهرمِ کم |
همان‌طور که می‌بینید، بیشترِ سطرها به اسپات می‌رسند. فیوچرز فقط در دو حالتِ خاص معنا دارد و هر دو تجربه می‌خواهند. تصمیمِ نهایی با خودتان است.
اگر روزی سراغِ فیوچرز رفتید: چک‌لیستِ پیش از اولین معامله
اگر با همهٔ اینها خواستید فیوچرز را امتحان کنید، این چند مورد را پیش از اولین معامله یکی‌یکی تیک بزنید.
- فقط پولی بگذارید که اگر صفر شود، زندگی‌تان عوض نمیشود.
- با کمترین اهرم شروع کنید؛ ۲ یا ۳، نه ۲۰ و ۵۰.
- پیش از باز کردنِ پوزیشن، حدِ ضرر را تعیین و ثبت کنید، نه بعد از آن.
- قیمتِ لیکوئید شدن را پیش از تأییدِ معامله ببینید و مطمئن شوید از حدِ ضررتان دورتر است.
- فاندینگ ریت و کارمزد را روی کلِ حجمِ پوزیشن حساب کنید.
- بیش از یکی دو درصدِ کلِ سرمایه را در یک معامله در خطر نگذارید. منطقش را در مدیریت سرمایه و ریسک گفته‌ایم.
- مجوز، قوانین و شرایطِ پلتفرم را بخوانید و بدانید در روزهای پرنوسان چه میکند.
اشتباه‌های رایج در انتخاب بین اسپات و فیوچرز
این اشتباه‌ها را بارها دیده‌ام. هر کدام به‌تنهایی میتواند پولِ زیادی ببرد.
- رفتن به فیوچرز برای جبرانِ ضررِ اسپات. کسی که در اسپات ضرر کرده، با اهرم می‌خواهد سریع جبران کند. این معمولاً به ضررِ بزرگ‌تر می‌رسد.
- اهرمِ بالا با این خیال که «فقط پولِ کمی گذاشته‌ام». با اهرمِ ۵۰، پولِ کم در چند دقیقه صفر میشود و عادتِ بدی می‌سازد.
- نگه داشتنِ فیوچرز مثلِ اسپات. قرارداد را ماه‌ها باز می‌گذارند و فاندینگ بی‌صدا سود را می‌خورد.
- فراموش کردنِ مالکیت. فکر می‌کنند بیت‌کوین دارند، در حالی که فقط قرارداد دارند.
- معامله بی حدِ ضرر. در اسپات هم بد است، ولی در فیوچرز یعنی واگذاشتنِ تصمیم به موتورِ لیکوئید کردنِ صرافی.
پیش از هر خریدی هم قیمتِ لحظه‌ایِ ارزها را از صفحهٔ قیمت ارزهای دیجیتال ببینید، نه از شایعه‌های گروه‌ها.
سوالات متداول
تفاوت اسپات و فیوچرز چیست؟
در اسپات خودِ ارز را با پولِ خودتان میخرید و مالکش میشوید. در فیوچرز فقط قراردادی روی قیمتِ آن دارید، معمولاً با اهرم. برای همین فیوچرز سود و زیانِ چندبرابر، خطرِ لیکوئید شدن و هزینهٔ فاندینگ دارد، ولی اسپات اینها را ندارد.
کدام کمریسکتر است: اسپات یا فیوچرز؟
اسپات. در اسپات ضرر هیچوقت از پولی که گذاشتهاید بیشتر نمیشود و کسی شما را بهزور از بازار بیرون نمیکند. در فیوچرز با اهرم، یک نوسانِ معمولی میتواند کلِ وثیقه را در چند ساعت از بین ببرد.
آیا در فیوچرز مالک ارز هستیم؟
نه. در فیوچرز فقط یک قرارداد دارید که سود و زیانش به قیمتِ ارز بسته است. نمی‌توانید آن را به کیف پولِ شخصی منتقل کنید یا با آن خرید کنید. اگر هدفتان داشتنِ ارز برای بلندمدت است، باید از اسپات بخرید.
برای تازهکار اسپات بهتر است یا فیوچرز؟
اسپات. تازهکار اول باید رفتارِ بازار، کارمزد و واکنشِ خودش به ریزش را بشناسد. کسی که در اسپات سودِ پایدار نمیسازد، با اهرم فقط سریعتر ضرر میکند. فیوچرز را اگر خواستید، بعد از چند ماه تجربه و با اهرمِ کم امتحان کنید.
آیا در اسپات هم لیکوئید میشویم؟
نه. لیکوئید شدن فقط وقتی رخ میدهد که با پولِ قرضی معامله کنید، مثلِ فیوچرز و مارجین. در اسپات اگر قیمت نصف هم بشود، ارزشِ داراییتان نصف شده، ولی صرافی آن را بهزور نمیفروشد و میتوانید صبر کنید.
فاندینگ ریت چیست و چه کسی آن را می‌پردازد؟
پولی است که در قراردادهای دائمیِ فیوچرز، معمولاً هر ۸ ساعت، بینِ خریداران و فروشندگان جابه‌جا میشود. وقتی بیشترِ بازار لانگ است، لانگ‌ها به شورت‌ها می‌دهند و برعکس. نگه داشتنِ طولانیِ پوزیشن، این هزینه را بزرگ میکند.
آیا میشود در اسپات از ریزش قیمت سود کرد؟
مستقیم نه. در اسپات فقط میتوانید چیزی را بفروشید که دارید، پس سودتان از بالا رفتنِ قیمت است. بهترین کار در ریزش، فروشِ بهموقع یا خریدِ ارزانتر برای بلندمدت است. سود از ریزش، یعنی شورت، به فیوچرز یا ابزارِ مشابه نیاز دارد.
جمع‌بندی: پس کدام را انتخاب کنیم؟
تفاوت اسپات و فیوچرز در یک جمله این بود: در اسپات صاحبِ جنس هستید، در فیوچرز فقط روی قیمتش قرارداد دارید، آن هم با پولِ قرضی. اسپات آرام‌تر و قابلِ‌تحمل‌تر است. فیوچرز سریعتر است، ولی میتواند در یک روزِ بد همه‌چیز را ببرد.
پس اگر تازه‌کارید یا برای چند سال سرمایه‌گذاری می‌کنید، با اسپات شروع کنید و بمانید. اگر روزی سراغِ فیوچرز رفتید، اهرمِ کم، حدِ ضررِ ثبت‌شده و پولی که از دست دادنش زندگی‌تان را عوض نکند، سه شرطِ حداقلی است. دفعهٔ بعد که کسی از «سودِ ده‌برابری» گفت، اول بپرسید: «اگر ۱۰٪ برعکس برود، چه می‌ماند؟»