انواع ارز دیجیتال: کوین، توکن، استیبلکوین و میمکوین به زبان ساده
فهرست مطالب۱۰ بخش
- ارز دیجیتال چند نوع است؟ جوابِ کوتاه
- کوین و توکن چه فرقی دارند؟
- آلت‌کوین کجای این دسته‌بندی است؟
- لایه یک و لایه دو یعنی چه؟
- انواع ارز دیجیتال از نظرِ کاربرد
- ۱. ارزِ پرداخت و ذخیرهٔ ارزش
- ۲. کوینِ پلتفرم (بستر قرارداد هوشمند)
- ۳. استیبلکوین: ارزی که قرار است قیمتش ثابت بماند
- ۴. توکنِ کاربردی (Utility)
- ۵. توکنِ حاکمیتی (Governance)
- ۶. توکنِ امنیتی یا توکنِ اوراق بهادار (Security)
- ۷. NFT: توکنی که دو تا از آن پیدا نمی‌شود
- ۸. میمکوین: ارزی که با شوخی شروع شد
- ۹. ارزِ حریم خصوصی (Privacy Coin)
- ۱۰. توکنهای دیفای و توکنهای رپ‌شده
- رمزریال و پول‌های دیجیتالِ بانکِ مرکزی (CBDC)
- کدام نوع ارز دیجیتال کمریسکتر است؟
- چطور بفهمیم یک ارز جزو کدام نوع است؟ یک مثالِ ساده
- اشتباه‌های رایج دربارهٔ انواع ارزهای دیجیتال
- اگر منظورتان از «انواع ارز» پولِ کشورهاست
- قبل از خریدِ هر ارز دیجیتال: یک چک‌لیستِ کوتاه
- سوالات متداول
خیلی‌ها می‌پرسند: «این‌همه اسم، بیتکوین، تتر، دوج، توکن، NFT… همه‌شان یکی‌اند؟» نه. انواع ارز دیجیتال را میشود در چهار خانوادهٔ اصلی چید: کوین که بلاکچینِ خودش را دارد، توکن که روی بلاکچینِ دیگری ساخته شده، استیبلکوین که قیمتش به دلار یا طلا گره خورده، و میمکوین که بیشتر با شوخی و هیجان بالا و پایین میرود.
دانستنِ همین چهار خانواده یعنی پیش از خرید بدانید چه چیزی می‌خرید، ریسکش چقدر است و اگر خراب شد، چه چیزی را از دست می‌دهید. بیایید یکی‌یکی و با مثال‌های ساده جلو برویم.
ارز دیجیتال چند نوع است؟ جوابِ کوتاه
هیچ فهرستِ رسمیِ واحدی نیست. هر سایت و هر کتاب کمی فرق دسته‌بندی می‌کند. ولی اگر بخواهیم ساده و درست بگوییم، ارزها را از سه زاویه میشود دسته کرد:
- از نظرِ ساختار: کوین یا توکن. یعنی بلاکچینِ خودش را دارد یا مستأجرِ بلاکچینِ دیگری است.
- از نظرِ کاربرد: پول برای پرداخت، استیبلکوین، توکنِ کاربردی، توکنِ حاکمیتی، توکنِ امنیتی، NFT، میمکوین و ارزِ حریم خصوصی.
- از نظرِ صادرکننده: رمزارزِ غیرمتمرکز که هیچ دولتی پشتش نیست، یا پولِ دیجیتالِ بانکِ مرکزی مثلِ رمزریال.
اگر اصلِ ماجرا برایتان تازه است، اول مقالهٔ ارز دیجیتال چیست را ببینید. در این مقاله فرض می‌کنیم می‌دانید ارز دیجیتال پولی است که روی اینترنت و بی واسطهٔ بانک جابه‌جا میشود.
کوین و توکن چه فرقی دارند؟
این پایه‌ای‌ترین تقسیم است و بقیهٔ دسته‌ها روی همین سوار میشوند. جوابِ کوتاه: کوین بلاکچینِ خودش را دارد؛ توکن ندارد.
بلاک‌چین یعنی یک دفترِ حسابِ بزرگ که هزاران کامپیوتر در دنیا یک نسخه از آن را نگه می‌دارند. هر جابه‌جایی پول در این دفتر نوشته میشود و دیگر پاک نمی‌شود.
یک تشبیهِ ساده: کوین مثلِ صاحبِ یک ساختمانِ ششدانگ است. زمین و ساختمان مالِ خودش است. توکن مثلِ مغازهای در یک پاساژ است. مغازه مالِ شماست، ولی پاساژ مالِ کسِ دیگری است. اگر برقِ پاساژ برود، مغازهٔ شما هم تاریک میشود.
- کوین: مثلِ بیتکوین روی بلاکچینِ بیتکوین، اتر روی شبکهٔ اتریوم، سولانا روی شبکهٔ سولانا. کارمزدِ تراکنش در آن شبکه را معمولاً با همین کوین می‌دهند.
- توکن: مثلِ تترِ روی شبکهٔ ترون یا اتریوم، یا توکنِ چین‌لینک روی اتریوم. ساختنِ توکن آسان است؛ با یک قراردادِ هوشمند در چند دقیقه ساخته میشود. برای همین تعدادشان خیلی زیاد است. بیشتر در مقالهٔ تفاوت کوین و توکن توضیح داده‌ایم.
نکتهٔ عملی‌اش این است: یک توکن مثلِ تتر ممکن است روی چند شبکه باشد. تترِ شبکهٔ ترون و تترِ شبکهٔ اتریوم هر دو یک دلارند، ولی آدرس و کارمزدشان فرق دارد. اگر موقعِ انتقال شبکهٔ اشتباه را بزنید، ممکن است پول‌تان گم شود.
پس اولین سؤال دربارهٔ هر ارز این است: «روی کدام بلاک‌چین است؟»
آلت‌کوین کجای این دسته‌بندی است؟
آلت‌کوین یعنی هر ارزی غیر از بیتکوین. پس اتریوم، سولانا و حتی دوج‌کوین همه آلت‌کوین‌اند. این یک دستهٔ ساختاری نیست؛ فقط می‌گوید «بیتکوین نیست». اگر می‌خواهید بدانید چرا این‌همه آلت‌کوین ساخته شد، مقالهٔ آلت کوین چیست را بخوانید.
لایه یک و لایه دو یعنی چه؟
بلاک‌چین‌های اصلی مثلِ بیتکوین و اتریوم را «لایه یک» می‌گویند. این‌ها خیابانِ اصلی‌اند. وقتی خیابانِ اصلی شلوغ میشود، کارمزد بالا میرود.
«لایه دو» مثلِ یک بزرگراهِ کناری است. تراکنش‌ها را سریع‌تر و ارزان‌تر آنجا انجام می‌دهد و فقط خلاصه‌اش را در لایه یک ثبت می‌کند. شبکهٔ لایتنینگ برای بیتکوین و آربیتروم و آپتیمیسم برای اتریوم نمونهٔ لایه دو هستند.
پس کوینهای لایه یک ستونِ خانه‌اند، و توکنها و لایه دوها روی همین ستون‌ها بنا شده‌اند.
انواع ارز دیجیتال از نظرِ کاربرد
تا اینجا دیدیم هر ارز «کجا» زندگی می‌کند. حالا سؤالِ مهم‌تر: «به چه کاری می‌آید؟» این همان چیزی است که ریسک و ارزشِ هر ارز را تعیین می‌کند.
۱. ارزِ پرداخت و ذخیرهٔ ارزش
این‌ها برای جابه‌جاییِ پول ساخته شده‌اند. بیتکوین مشهورترینِ آن‌هاست. لایت‌کوین و بیتکوین کش هم در همین خانواده‌اند. خیلی‌ها بیتکوین را «طلای دیجیتال» می‌دانند، چون تعدادش سقف دارد و هیچ‌کس نمی‌تواند بیشتر از ۲۱ میلیون واحد از آن بسازد.
ولی حواسمان باشد: «طلای دیجیتال» یک لقب است، نه ضمانت. بیتکوین در یک سال ممکن است نصفِ ارزشش را از دست بدهد. این را دربارهٔ طلای واقعی کمتر دیده‌ایم.
۲. کوینِ پلتفرم (بستر قرارداد هوشمند)
اتریوم، سولانا و آوالانچ فقط پول نیستند؛ زمین‌اند. یعنی برنامه‌نویس‌ها روی آنها برنامه، صرافیِ غیرمتمرکز، بازی و توکن می‌سازند. قراردادِ هوشمند یعنی برنامه‌ای که خودش، بی دخالتِ آدم، اجرا میشود؛ مثلاً «اگر پول رسید، کالا را آزاد کن».
ارزشِ این کوین‌ها به این بستگی دارد که چقدر آدم و پروژه از آن زمین استفاده کنند. مثلِ زمینِ یک شهرک: هرچه مغازه و ساکن بیشتر، زمین گران‌تر.
۳. استیبلکوین: ارزی که قرار است قیمتش ثابت بماند
استیبلکوین یعنی ارزِ دیجیتالی که قیمتش به یک داراییِ ثابت، معمولاً دلار، گره خورده است. هر واحدِ تتر قرار است همیشه حدودِ یک دلار بیرزد. برای همین معامله‌گرها وقتی می‌خواهند از نوسان فرار کنند، دارایی‌شان را به تتر تبدیل می‌کنند.
تشبیهِ نزدیکش رسیدِ امانت است. شما یک دلار به صادرکننده می‌دهید و او یک رسیدِ دیجیتال به شما می‌دهد. ارزشِ رسید به این است که صادرکننده واقعاً آن دلار را نگه داشته باشد. استیبل‌کوین‌ها چهار نوع اصلی دارند:
| نوع | پشتوانه | نمونه | ریسکِ اصلی |
|---|---|---|---|
| پشتوانهٔ پولِ رایج (فیات) | دلار نقد و اوراقِ کوتاه‌مدتِ خزانهٔ آمریکا | تتر (USDT)، یو‌اس‌دی کوین (USDC) | اعتماد به شرکتِ صادرکننده؛ امکانِ مسدودکردنِ آدرس |
| پشتوانهٔ رمزارز | رمزارزهای دیگر، بیشتر از ارزشِ خودِ استیبلکوین | دای (DAI) | ریزشِ تندِ پشتوانه و فروشِ اجباری |
| پشتوانهٔ کالا | طلای فیزیکی در خزانه | PAXG، XAUT | اعتماد به نگه‌دار و قیمتِ خودِ طلا |
| الگوریتمی | فقط یک فرمولِ ریاضی و یک توکنِ دیگر | یو‌اس‌تیِ ترا (از بین رفت) | فروپاشیِ کامل در صفِ فروش |
این جدول نشان می‌دهد «استیبل» یعنی «طراحی‌شده برای ثبات»، نه «بیریسک». در اردیبهشتِ ۱۴۰۱ (مه ۲۰۲۲) استیبل‌کوینِ الگوریتمیِ یو‌اس‌تی از یک دلار جدا شد و در چند روز تقریباً به صفر رسید. کسانی که آن را «مثلِ دلار» می‌دانستند، تقریباً همه‌چیز را از دست دادند.
بازارِ استیبل‌کوین‌ها تا نیمهٔ ۲۰۲۶ از ۳۰۰ میلیارد دلار گذشته و تتر هنوز بزرگ‌ترینِ آن‌هاست. در آمریکا هم از تیرِ ۱۴۰۴ (ژوئیهٔ ۲۰۲۵) قانونی به نامِ GENIUS تصویب شده که صادرکننده‌ها را به نگه‌داشتنِ ذخیرهٔ یک‌به‌یک و گزارشِ ماهانه موظف می‌کند. برای شناختِ بیشتر، مقاله‌های استیبل کوین چیست و تتر و شبکههای آن را ببینید.
پس استیبلکوین برای ایرانی‌ها ابزارِ مهمی است، ولی همیشه بپرسید: «پشتِ این یک دلار، واقعاً چه چیزی هست؟»
۴. توکنِ کاربردی (Utility)
توکنِ کاربردی مثلِ ژتونِ شهربازی است. با آن داخلِ همان شهربازی سوار می‌شوید، ولی بیرون از آن به کارِ زیادی نمی‌آید. مثلاً توکنِ چین‌لینک برای پرداختِ هزینهٔ خدماتِ همان شبکه است. یا در بعضی بازی‌ها، با توکنِ بازی لوازم می‌خرید.
ارزشِ توکنِ کاربردی به این بستگی دارد که آیا واقعاً کسی آن خدمت را لازم دارد یا نه. اگر شهربازی بسته شود، ژتون هم ارزشی ندارد.
۵. توکنِ حاکمیتی (Governance)
توکنِ حاکمیتی یعنی حقِ رأی در یک پروژه. شبیهِ سهامی است که با آن در مجمعِ شرکت رأی می‌دهید. مثلاً دارندگانِ توکنِ یونی‌سواپ دربارهٔ کارمزد و تغییرهای همان صرافیِ غیرمتمرکز رأی می‌دهند.
فرقش با سهام این است که معمولاً سود نقدی یا مالکیتِ قانونی به شما نمی‌دهد. فقط رأی است. و اگر چند نهنگ بیشترِ توکنها را داشته باشند، رأیِ شما عملاً اثری ندارد.
۶. توکنِ امنیتی یا توکنِ اوراق بهادار (Security)
توکنِ امنیتی نسخهٔ دیجیتالِ یک داراییِ واقعی است؛ مثلِ سهمِ یک شرکت، سهمی از یک ساختمان یا اوراقِ قرضه. اسمش گمراه‌کننده است: «امنیتی» ترجمهٔ ناقصِ Security است که در اقتصاد یعنی «اوراق بهادار»، نه «امن».
این توکنها معمولاً زیرِ نظرِ قانون‌گذارِ بازارِ سرمایه‌اند و حقِ واقعی به شما می‌دهند، مثلِ سود یا سهمی از اجاره. در دنیا «توکنیزه‌کردنِ دارایی» دارد بزرگ میشود، مثلاً اوراقِ خزانهٔ آمریکا به شکلِ توکن.
۷. NFT: توکنی که دو تا از آن پیدا نمی‌شود
NFT یعنی توکنِ تکراری‌نشدنی. هر تترِ شما با تترِ من فرقی ندارد؛ مثلِ دو اسکناسِ صد دلاری. ولی هر NFT یکتاست؛ مثلِ یک تابلوی نقاشیِ امضاشده یا سندِ یک ملکِ مشخص.
به همین دلیل خیلی‌ها NFT را اصلاً «ارز» نمی‌دانند، چون نمی‌شود با آن مثلِ پول خرید کرد. کاربردش در هنرِ دیجیتال، بلیت، بازی و گواهیِ مالکیت است. بیشتر در مقالهٔ NFT چیست.
۸. میمکوین: ارزی که با شوخی شروع شد
میمکوین ارزی است که از یک شوخیِ اینترنتی یا یک شخصیتِ معروف ساخته شده. دوج‌کوین با عکسِ یک سگ شروع شد و شیبا اینو هم همین‌طور. بیشترشان هیچ کاربردِ واقعی ندارند و قیمت‌شان فقط با هیجان و توییت بالا و پایین میرود.
میمکوین بیشتر شبیهِ بلیتِ بختآزمایی است تا سرمایه‌گذاری. بعضی‌ها چند برابر شده‌اند و خبرش همه‌جا پیچیده. ولی هزاران میم‌کوینِ دیگر به صفر رسیده‌اند و کسی از آنها حرف نمی‌زند. برای شناختِ این دسته، مقالهٔ میم کوین چیست را ببینید.
۹. ارزِ حریم خصوصی (Privacy Coin)
در بیتکوین همهٔ تراکنش‌ها عمومی‌اند. نامِ شما نوشته نمی‌شود، ولی هر کسی میتواند ببیند از کدام آدرس به کدام آدرس چقدر رفته. ارزهای حریم خصوصی، مثلِ مونرو و زی‌کش، این اطلاعات را پنهان می‌کنند.
همین ویژگی باعث شده خیلی از صرافی‌های دنیا این ارزها را از فهرست‌شان حذف کنند. یعنی خرید و فروشش سخت‌تر است و نقدشوندگی‌اش کمتر.
۱۰. توکنهای دیفای و توکنهای رپ‌شده
دیفای یعنی امورِ مالیِ غیرمتمرکز؛ وام، سپرده و صرافی بی بانک. توکنهای این دسته در همین برنامه‌ها کار می‌کنند. توکنِ رپ‌شده هم یعنی نسخه‌ای از یک ارز روی بلاکچینِ دیگر؛ مثلاً بیت‌کوینی که «بسته‌بندی» شده تا روی اتریوم کار کند. ریسکش این است که اگر نگه‌دارِ اصلی یا پل بین دو شبکه هک شود، نسخهٔ رپ‌شده بی‌پشتوانه می‌ماند.
پس دستهٔ کاربرد دربارهٔ یک سؤال است: «اگر فردا همهٔ هیجان‌ها بخوابد، این ارز هنوز به کارِ کسی می‌آید؟»
رمزریال و پول‌های دیجیتالِ بانکِ مرکزی (CBDC)
یک خانوادهٔ دیگر هم هست که اصلاً رمزارز به معنای معمول نیست: پولِ دیجیتالِ بانکِ مرکزی. یعنی همان پولِ ملی، مثلِ ریال یا یوان، که به‌جای اسکناس به شکلِ دیجیتال منتشر میشود و بانکِ مرکزی کاملاً کنترلش می‌کند.
فرقش با بیتکوین مثلِ فرقِ چک‌پول با طلای زیرِ بالش است. چک‌پول را بانک چاپ می‌کند و هر وقت بخواهد میتواند قوانینش را عوض کند. طلای زیرِ بالش مالِ خودتان است، ولی نگه‌داری‌اش با خودتان است.
چین یوانِ دیجیتال را راه انداخته و بانک مرکزیِ ایران هم آزمایشِ ریالِ دیجیتال را از سالِ ۱۴۰۱ شروع کرده است. ریالِ دیجیتال قیمتش با ریالِ معمولی یکی است و قرار نیست بالا و پایین برود. جزئیاتش را در مقالهٔ ریال دیجیتال چیست بخوانید.
پس هر «ارز دیجیتالی» رمزارز نیست؛ ریالِ دیجیتال پول است، نه سرمایه‌گذاری.
کدام نوع ارز دیجیتال کمریسکتر است؟
این سؤال را خیلی می‌پرسند. جوابِ صادقانه: هیچ ارزِ دیجیتالی بیریسک نیست. ولی ریسک‌ها یک‌اندازه هم نیستند. این جدول یک مقایسهٔ کلی است، نه پیشنهادِ خرید:
| نوع | نوسانِ قیمت | ریسکِ اصلی | برای چه کسی معنا دارد |
|---|---|---|---|
| استیبل‌کوینِ معتبر | خیلی کم | صادرکننده، مسدودشدن، اشتباهِ شبکه | نگه‌داشتنِ ارزش به دلار، جابه‌جایی |
| بیتکوین | زیاد | ریزش‌های ۵۰ درصدی و بیشتر | کسی که سال‌ها صبر می‌کند |
| کوینهای بزرگِ پلتفرم | زیاد تا خیلی زیاد | رقابت، مشکلِ فنی شبکه | کسی که فناوری را می‌شناسد |
| توکنهای کاربردی و حاکمیتی | خیلی زیاد | بی‌مشتری‌ماندنِ پروژه | آشنا با همان پروژه |
| میمکوینها و توکنهای تازه | بسیار شدید | صفرشدن، کلاهبرداری | فقط پولی که از دست‌دادنش مهم نیست |
پس هرچه از بالای جدول پایین‌تر بیایید، امید به سودِ تند بیشتر میشود و احتمالِ صفرشدن هم. اگر این جدول را خوب ببینید، معلوم میشود چرا خیلی‌ها پیش از هر چیز سراغِ دو ردیفِ اول می‌روند.
چطور بفهمیم یک ارز جزو کدام نوع است؟ یک مثالِ ساده
فرض کنید دوستی می‌گوید: «یک ارز پیدا کرده‌ام به اسمِ فلان‌کوین؛ ده برابر میشود.» با پنج سؤال می‌توانید بفهمید با چه چیزی طرفید:
- بلاکچینِ خودش را دارد یا روی شبکهٔ دیگری است؟ اگر اسمش «کوین» است ولی روی شبکهٔ اتریوم یا ترون ساخته شده، در واقع توکن است. اسم فریب‌تان ندهد.
- به چه کاری می‌آید؟ اگر کاربردش را در یک جمله نمی‌شود گفت، احتمالاً میمکوین است.
- چه کسی چقدر از آن را دارد؟ اگر بخشِ بزرگی دستِ سازنده‌هاست، آنها هر وقت بخواهند می‌فروشند و قیمت می‌ریزد. این را «توکنومیکس» می‌گویند؛ یعنی اقتصادِ توکن.
- در صرافی‌های معتبر خرید و فروش میشود؟ ارزی که فقط در یک جای ناشناس فروخته میشود، شاید هرگز خریدار پیدا نکند.
- پشتوانه یا درآمدی دارد؟ برای استیبلکوین، گزارشِ ذخیره؛ برای توکنِ امنیتی، داراییِ واقعی؛ برای بقیه، کاربرد.
حالا یک حسابِ ساده. فرض کنیم ۱۰ میلیون تومان دارید و همه را میمکوین می‌خرید. اگر ده برابر شود، ۱۰۰ میلیون دارید. ولی اگر مثلِ بیشترِ میمکوینها ۹۰٪ بریزد، یک میلیون برایتان می‌ماند. برای جبرانِ این ضرر، همان یک میلیون باید ده برابر شود. این عددها فقط مثال‌اند، ولی منطقش همیشه درست است: ضررِ بزرگ را خیلی سخت‌تر از آن جبران می‌کنید که فکرش را می‌کنید.
پس پیش از خرید، اول بپرسید «این چه نوعی است؟»، بعد بپرسید «چقدر سود می‌دهد؟».
اشتباه‌های رایج دربارهٔ انواع ارزهای دیجیتال
- «تتر یعنی دلار، پس هیچ ریسکی ندارد.» تتر قولِ یک شرکت است. صادرکننده میتواند آدرس‌ها را مسدود کند، و اگر ارزش را روی شبکهٔ اشتباه بفرستید، ممکن است برنگردد.
- «قیمتِ این توکن یک سنت است، پس ارزان است.» قیمتِ هر واحد مهم نیست؛ ارزشِ کلِ بازار مهم است. توکنی با قیمتِ یک سنت ولی صدها هزار میلیارد واحد، کلِ ارزشش ممکن است از خیلی کوینهای چند صد دلاری بیشتر باشد. پس «ارزان» بودنِ واحد یعنی فقط تعدادِ واحدها زیاد است.
- «اسمش کوین است، پس بلاکچینِ خودش را دارد.» خیلی از توکنها اسم‌شان را «کوین» می‌گذارند.
- «NFT هم ارز است، میشود هر وقت فروختش.» هر NFT یکتاست و باید خریدارِ همان یکی پیدا شود. ممکن است ماه‌ها فروش نرود.
- «ریالِ دیجیتال هم مثلِ بیتکوین گران میشود.» نه. ریالِ دیجیتال همان ریال است و ارزشش با تورم پایین می‌آید، نه بالا.
- «پروژهٔ جدید و ناشناس یعنی فرصت.» بیشترِ کلاهبرداری‌ها دقیقاً از همین‌جا شروع میشوند. فهرستِ مشهورترین‌هایشان را در مقالهٔ پروژه‌های کلاهبرداری در ارزهای دیجیتال ببینید.
اگر منظورتان از «انواع ارز» پولِ کشورهاست
بعضی وقت‌ها کسی که «انواع ارز» جست‌وجو می‌کند، اصلاً دنبالِ رمزارز نیست. منظورش ارزهای خارجی است: دلار، یورو، پوند، درهم و لیر. به این‌ها «ارزِ فیات» می‌گویند؛ یعنی پولی که دولت منتشر می‌کند و پشتوانهاش اعتبارِ همان دولت است.
قیمتِ روزِ این ارزها را مثلاً در صفحهٔ قیمت دلار امروز می‌بینید. قیمتِ روزِ رمزارزها هم در صفحهٔ قیمت ارزهای دیجیتال امروز هست.
قبل از خریدِ هر ارز دیجیتال: یک چک‌لیستِ کوتاه
- می‌دانم این ارز کوین است یا توکن، و روی کدام شبکه است.
- کاربردش را می‌توانم در یک جمله برای کسِ دیگری توضیح بدهم.
- اگر استیبلکوین است، می‌دانم پشتوانهاش چیست و چه کسی صادرش کرده.
- آماده‌ام اگر نصفِ ارزشش رفت، بی‌آنکه زندگی‌ام به هم بریزد، صبر کنم.
- پولِ قسط، اجاره یا جهیزیه را وارد نکرده‌ام.
- از صرافیِ داخلیِ مجاز و با احرازِ هویت خرید می‌کنم و قوانین ایران برای خرید و فروش ارزهای دیجیتال را می‌دانم.
پس دفعهٔ بعد که اسمِ ارزِ تازه‌ای شنیدید، پیش از اینکه بپرسید «چقدر سود می‌دهد؟»، از خودتان بپرسید «این از کدام خانواده است؟». همین یک سؤال جلوی خیلی از ضررها را می‌گیرد.
سوالات متداول
ارز دیجیتال چند نوع است؟
دستهبندیِ رسمیِ واحدی نیست، ولی چهار خانوادهٔ اصلی کوین، توکن، استیبلکوین و میمکویناند. توکنها خودشان به کاربردی، حاکمیتی، امنیتی و NFT تقسیم میشوند. ارزهای حریم خصوصی و پول دیجیتال بانک مرکزی هم دستههای جدا دارند.
تفاوت کوین و توکن چیست؟
کوین بلاکچینِ مستقلِ خودش را دارد، مثل بیتکوین و اتر. توکن روی بلاکچینِ یک کوینِ دیگر ساخته میشود، مثل تترِ روی شبکهٔ ترون یا اتریوم. کوین مثل ساختمانِ ششدانگ است و توکن مثل مغازهای در پاساژِ دیگران.
استیبل کوین چیست؟
استیبلکوین ارزِ دیجیتالی است که قیمتش به یک داراییِ ثابت، معمولاً دلار، گره خورده؛ مثل تتر که حدود یک دلار میارزد. پشتوانهاش میتواند دلار، رمزارز، طلا یا یک الگوریتم باشد. نوعِ الگوریتمی بیشترین ریسک را دارد.
کدام نوع ارز دیجیتال کمریسکتر است؟
استیبلکوینهای معتبر کمترین نوسانِ قیمت را دارند، ولی بیریسک نیستند و به صادرکننده وابستهاند. بعد از آنها بیتکوین و کوینهای بزرگ میآیند. میمکوینها و توکنهای تازه بیشترین احتمالِ صفرشدن را دارند.
آیا تتر کوین است یا توکن؟
تتر توکن است، چون بلاکچینِ خودش را ندارد و روی شبکههای دیگری مثل ترون، اتریوم و سولانا منتشر میشود. از نظر کاربرد هم یک استیبلکوین با پشتوانهٔ دلار است. موقعِ انتقال، شبکهٔ درست را انتخاب کنید.
میم کوین چه فرقی با بقیه ارزها دارد؟
میمکوین از یک شوخیِ اینترنتی ساخته شده و معمولاً کاربردِ واقعی ندارد. قیمتش با هیجان و شبکههای اجتماعی تند بالا و پایین میرود. بیشتر شبیه بلیت بختآزمایی است و بیشترِ میمکوینها در نهایت ارزششان را از دست دادهاند.
آیا NFT هم ارز دیجیتال است؟
NFT یک نوع توکن است، ولی ارز به معنای پول نیست. هر NFT یکتاست و با دیگری عوض نمی‌شود، مثل یک تابلوی امضاشده. برای همین با آن خرید نمی‌کنند و فروختنش به پیدا شدنِ خریدارِ همان یکی بستگی دارد.
رمزریال یا ریال دیجیتال جزو کدام نوع است؟
ریال دیجیتال پولِ دیجیتالِ بانک مرکزی است، نه رمزارزِ غیرمتمرکز. بانک مرکزی منتشرش می‌کند، کنترلش با اوست و ارزشش با ریالِ معمولی برابر است. پس وسیلهٔ پرداخت است و برای سرمایه‌گذاری ساخته نشده.