بازار فارکس چیست؟ فارکس چگونه کار میکند و چه ریسک‌هایی دارد
فهرست مطالب۱۵ بخش
- فارکس چیست به زبان ساده؟
- بازار فارکس چگونه کار میکند؟
- جفت ارز یعنی چه؟ مثالِ ساده با EUR/USD
- پیپ، لات و اسپرد: سه کلمه‌ای که در فارکس زیاد می‌شنوید
- اهرم در فارکس: چرا هم جذاب است، هم خطرناک؟
- CFD چیست و چه ربطی به فارکس دارد؟
- ساعات کار بازار فارکس و جلسه‌های معاملاتی
- چه چیزی قیمتِ ارزها را در فارکس بالا و پایین می‌برد؟
- تفاوت فارکس و بورس چیست؟
- ریسکهای فارکس چیست؟
- آیا فارکس شغل است؟
- اشتباه‌های رایج دربارهٔ فارکس
- چک‌لیست: پیش از هر تصمیمی دربارهٔ فارکس
- سوالات متداول
- جمع‌بندی
بازار فارکس بزرگ‌ترین بازارِ مالیِ دنیاست که در آن ارزِ کشورها با هم مبادله میشود؛ مثلاً یورو با دلار یا دلار با ینِ ژاپن. ساختمان و تابلوی مرکزی ندارد. بانکها، شرکتها و معامله‌گرها از راهِ شبکه‌های الکترونیکی، پنج روز در هفته و تقریباً شبانه‌روز، با هم دادوستد میکنند. پس جوابِ کوتاهِ «بازار فارکس چیست» این است: صرافیِ بزرگِ جهانی.
خیلی‌ها از من می‌پرسند: «این فارکس که اینهمه اسمش را می‌شنویم، کارش چیست و میشود از آن پول درآورد؟» این متن فقط آموزشی است. نه بروکری معرفی میکنم، نه راهِ ورود یاد میدهم. می‌خواهم بدانید این بازار چطور کار میکند و چه خطرهایی دارد، تا اگر روزی کسی با وعدهٔ «درآمدِ دلاریِ آسان» سراغتان آمد، بتوانید درست سؤال کنید.
فارکس چیست به زبان ساده؟
کلمهٔ فارکس (Forex) از دو کلمهٔ انگلیسیِ Foreign Exchange ساخته شده؛ یعنی «تبادلِ ارزِ خارجی». پس اگر کسی پرسید «فارکس چیه؟»، ساده‌ترین جواب این است: خرید و فروشِ یک پول در برابرِ پولی دیگر.
یک صرافیِ معمولی در شهرِ خودتان را در نظر بگیرید. مسافری که به ترکیه می‌رود تومان میدهد و لیر می‌گیرد. بازار فارکس همین کار است، ولی در اندازهٔ کلِ دنیا. یک شرکتِ آلمانی که از ژاپن ماشین‌آلات می‌خرد، یورو میدهد و ین می‌گیرد. یک بانکِ مرکزی برای ذخیره‌اش دلار می‌خرد. یک معامله‌گر هم یورو می‌خرد، چون فکر میکند گران میشود.
پس فارکس فقط محلِ سفته‌بازی نیست. بخشِ بزرگی از آن، نیازِ واقعیِ تجارت، سفر و سرمایه‌گذاری میان کشورهاست. سفته‌بازی یعنی خرید و فروش فقط برای سود بردن از تغییرِ قیمت، بی‌آنکه خودِ کالا یا پول را لازم داشته باشید.
فارکس با بازارِ دلارِ خودمان چه فرقی دارد؟
این اشتباهِ رایجی است. وقتی در ایران از «دلار» حرف می‌زنیم، منظور قیمتِ دلار به تومان است. ولی تومان در بازار جهانیِ فارکس معامله نمیشود. قیمتِ دلار در ایران را عرضه و تقاضای داخلی، سیاستِ بانکِ مرکزی و درآمدِ ارزیِ کشور تعیین میکند. قیمتِ روزش را میتوانید در صفحهٔ قیمت دلار امروز ببینید.
در فارکس، مثلاً یورو در برابرِ دلار یا پوند در برابرِ ین قیمت می‌خورد. پس کسی که در خیابان دلار می‌خرد و در خانه نگه می‌دارد، در فارکس معامله نکرده است. او اسکناس خریده؛ معامله‌گرِ فارکس معمولاً فقط روی تغییرِ نرخ میان دو ارزِ خارجی حساب باز میکند.
بازار فارکس چگونه کار میکند؟
بورسِ تهران یک ساختمان و یک سامانهٔ مرکزی دارد. همهٔ سفارش‌ها به یک جا می‌رود و آنجا خریدار و فروشنده به هم می‌رسند. فارکس این‌طور نیست. فارکس بازارِ «خارج از بورس» است که به انگلیسی به آن OTC می‌گویند؛ یعنی معامله مستقیم میان دو طرف انجام میشود، نه در یک تالارِ مرکزی.
تشبیهِ نزدیکش بازارِ طلای خودمان است. در بازارِ طلا هر طلافروشی قیمتِ خودش را میدهد و این قیمتها خیلی به هم نزدیک‌اند، چون همه از هم خبر دارند. در فارکس هم هزاران بانک و مؤسسه به هم قیمت میدهند و شبکه‌های الکترونیکی این قیمتها را لحظه‌به‌لحظه کنارِ هم می‌گذارند. اگر کنجکاوید قیمتها دقیقاً از کجا می‌آیند، مقالهٔ قیمت‌های فارکس چگونه به‌وجود می‌آیند را بخوانید.
لایه‌های بازار: از بانک‌های بزرگ تا یک معامله‌گرِ تنها
فارکس را مثلِ یک هرمِ چندطبقه تصور کنید:
- بالای هرم، بازارِ بین‌بانکی: بانک‌های بزرگِ دنیا با حجم‌های خیلی بزرگ مستقیم با هم معامله میکنند. به این بخش «اینتربانک» هم می‌گویند.
- طبقهٔ وسط: بانک‌های کوچک‌تر، صندوق‌های سرمایه‌گذاری، شرکتهای بزرگ و مؤسسه‌های مالی که از بانک‌های بزرگ قیمت می‌گیرند.
- پایینِ هرم، بروکرها و معامله‌گرانِ خرد: بروکر یعنی کارگزار؛ شرکتی که میان شما و بازار واسطه است. معامله‌گرِ خرد یعنی آدمِ معمولی با سرمایهٔ کوچک.
پس معامله‌گرِ خرد هیچ‌وقت مستقیم با بانک‌های بزرگ طرف نیست. همیشه یک واسطه در میان است و این واسطه خودش یکی از ریسک‌هاست؛ جلوتر به آن می‌رسیم.
چه کسانی در بازار فارکس معامله میکنند؟
- بانک‌های مرکزی: برای مدیریتِ ذخیرهٔ ارزی و گاهی برای اثر گذاشتن بر ارزش پولِ کشورشان.
- بانک‌های تجاری: هم برای مشتری‌هایشان ارز می‌خرند و می‌فروشند، هم برای خودشان.
- شرکتهای صادرکننده و واردکننده: شرکتی که در اروپا جنس می‌فروشد و در آمریکا هزینه دارد، باید یورو را به دلار تبدیل کند.
- صندوق‌ها و سرمایه‌گذارانِ بزرگ: برای خرید سهام و اوراقِ کشورهای دیگر، یا برای پوشش دادنِ ریسکِ ارزی.
- معامله‌گرانِ خرد: سهمِ کوچکی از کلِ بازارند، ولی بیشترِ تبلیغاتی که می‌بینید برای همین گروه است.
حجمِ معاملات در بازار فارکس چقدر است؟
طبق آخرین گزارشِ سه‌سالانهٔ بانکِ تسویهٔ بین‌المللی (BIS)، در آوریلِ ۲۰۲۵ به‌طورِ میانگین روزانه حدودِ ۹٫۶ تریلیون دلار در این بازار جابه‌جا شده است. ۹٫۶ تریلیون یعنی ۹٬۶۰۰ میلیارد دلار، آن هم در هر روز کاری. هیچ بازارِ دیگری در دنیا به این اندازه نمی‌رسد.
دلار تقریباً در ۸۹٪ از همهٔ معامله‌ها یک طرفِ معامله است. بعد از آن یورو، ینِ ژاپن و پوندِ انگلیس می‌آیند. جفتِ یورو و دلار به‌تنهایی حدودِ یک‌پنجمِ کلِ معاملات را دارد. پس وقتی می‌گوییم فارکس، در عمل بیشتر داریم از دلار حرف می‌زنیم.
این حجمِ عظیم یعنی نقدشوندگیِ بالا. نقدشوندگی یعنی بتوانید هر لحظه بخرید یا بفروشید، بی‌آنکه قیمت به‌خاطرِ معاملهٔ شما تکان بخورد. ولی حواسمان باشد: نقدشوندگیِ بالای بازار به این معنا نیست که پولِ شما نزدِ واسطه هم امن است.
جفت ارز یعنی چه؟ مثالِ ساده با EUR/USD
در فارکس هیچ ارزی تنها قیمت ندارد. هر قیمت همیشه «یک ارز در برابرِ ارزِ دیگر» است. به این جفت، «جفت ارز» می‌گویند. یعنی وقتی یک ارز را میخرید، در همان لحظه ارزِ دیگر را فروخته‌اید.
مثلاً EUR/USD یعنی یورو در برابرِ دلار. ارزِ اول را «ارزِ پایه» و ارزِ دوم را «ارزِ مظنه» می‌گویند. فرض کنیم قیمتِ این جفت ۱٫۱۰ باشد (این فقط مثال است). یعنی برای خریدنِ یک یورو باید ۱٫۱۰ دلار بدهید.
- اگر فکر میکنید یورو در برابرِ دلار گران میشود، این جفت را میخرید.
- اگر فکر میکنید یورو ارزان میشود، این جفت را میفروشید؛ حتی اگر از قبل یورو نداشته باشید. جلوتر توضیح میدهم چطور.
جفت‌ارزها را معمولاً در سه گروه می‌گذارند. جدولِ زیر این سه گروه را کنارِ هم نشان میدهد:
| گروه | یعنی چه | نمونه | ویژگی |
|---|---|---|---|
| اصلی (ماژور) | یک طرفش دلارِ آمریکا و طرفِ دیگر یکی از ارزهای بزرگ | EUR/USD، USD/JPY، GBP/USD | پرمعامله‌ترین، اسپردِ کم |
| فرعی (کراس) | دو ارزِ بزرگ، بدونِ دلار | EUR/GBP، EUR/JPY | معاملهٔ کمتر، هزینهٔ کمی بیشتر |
| نامتداول (اگزوتیک) | یک ارزِ بزرگ با ارزِ یک کشورِ کوچک‌تر یا نوظهور | USD/TRY (دلار به لیرِ ترکیه) | نوسانِ تند، اسپردِ زیاد، ریسکِ بیشتر |
پس برای تازه‌کار، جفت‌های اصلی قابل‌فهم‌ترند؛ چون خبرشان بیشتر است و هزینهٔ معامله‌شان کمتر. جفت‌های نامتداول، با اینکه نوسانِ جذاب‌تری دارند، دامِ خوبی برای ضرر کردن‌اند.
پیپ، لات و اسپرد: سه کلمه‌ای که در فارکس زیاد می‌شنوید
هر کس چند دقیقه با یک معامله‌گرِ فارکس حرف بزند، این سه کلمه را می‌شنود. بیایید هر سه را با هم و با عدد ببینیم.
پیپ (Pip)
پیپ یعنی کوچک‌ترین واحدِ رایجِ تغییرِ قیمت. در بیشترِ جفت‌ها، پیپ رقمِ چهارم بعد از ممیز است. اگر EUR/USD از ۱٫۱۰۰۰ به ۱٫۱۰۰۱ برسد، یک پیپ بالا رفته است. در جفت‌هایی که ینِ ژاپن دارند، پیپ رقمِ دوم بعد از ممیز است.
لات (Lot)
لات یعنی اندازهٔ معامله. یک لاتِ استاندارد برابر با ۱۰۰٬۰۰۰ واحد از ارزِ پایه است. «مینی‌لات» یک‌دهمِ آن (۱۰٬۰۰۰ واحد) و «میکرولات» یک‌صدمِ آن (۱٬۰۰۰ واحد) است.
بیایید حساب کنیم. در جفتِ EUR/USD با یک لاتِ استاندارد، هر پیپ تقریباً ۱۰ دلار می‌ارزد؛ چون ۱۰۰٬۰۰۰ ضرب در ۰٫۰۰۰۱ میشود ۱۰. پس اگر قیمت ۵۰ پیپ خلافِ شما حرکت کند، ۵۰۰ دلار ضرر کرده‌اید. ۵۰ پیپ در این جفت حرکتِ عجیبی نیست و گاهی در چند ساعت رخ میدهد.
اسپرد (Spread)
این یکی را همه‌مان دیده‌ایم. تابلوی صرافی همیشه دو عدد دارد: قیمتِ خرید و قیمتِ فروش. اگر همین الان دلار بخرید و یک دقیقه بعد پس بدهید، کمی ضرر کرده‌اید. به این فاصله اسپرد می‌گویند.
در فارکس هم هر جفت‌ارز دو قیمت دارد و فاصلهٔ آنها هزینهٔ معاملهٔ شماست. شب‌ها، وقتی معامله کم است، و لحظهٔ اعلامِ خبرهای مهم، اسپرد معمولاً بازتر میشود. پس هر معامله از همان اول کمی در ضرر شروع میشود. اصطلاح‌های دیگر را در اصطلاحات کاربردی در بازار فارکس جمع کرده‌ایم.
اهرم در فارکس: چرا هم جذاب است، هم خطرناک؟
اهرم یا لوریج (Leverage) یعنی بروکر به شما اجازه میدهد چند برابرِ پولِ خودتان معامله کنید. اهرمِ ۱ به ۱۰۰ یعنی با هر ۱ دلار، معامله‌ای ۱۰۰ دلاری باز میکنید. همین ویژگی بیشترِ آدمها را جذبِ فارکس میکند و همین، بیشترشان را از بازار بیرون می‌اندازد.
بیایید با هم حساب کنیم. فرض کنید ۱٬۰۰۰ دلار در حساب دارید و با اهرمِ ۱ به ۱۰۰، یک لاتِ استاندارد یعنی ۱۰۰٬۰۰۰ واحد EUR/USD میخرید:
- اگر قیمت فقط ۱٪ به نفعِ شما برود، حدودِ ۱٬۰۰۰ دلار سود کرده‌اید؛ یعنی پولتان دو برابر شده.
- اگر همان ۱٪ خلافِ شما برود، حدودِ ۱٬۰۰۰ دلار ضرر کرده‌اید؛ یعنی کلِ حساب صفر شده.
- در عمل، کار حتی زودتر تمام میشود. بروکر وقتی موجودیِ شما از حدِ معینی پایین‌تر بیاید، معامله را خودش می‌بندد.
۱٪ حرکت در یک جفت‌ارزِ اصلی، در روزهای خبری، چیزِ نادری نیست. آیا این سرمایه‌گذاری است؟ نه. این بیشتر شبیهِ راه رفتن روی لبهٔ پشت‌بام است.
به پولی که بروکر برای باز نگه داشتنِ معامله از حسابِ شما کنار می‌گذارد، «مارجین» می‌گویند. وقتی ضرر آن‌قدر زیاد شود که موجودی به این حد نرسد، «کال‌مارجین» می‌شوید؛ یعنی یا باید پول اضافه کنید، یا معامله‌تان بسته میشود. جزئیاتش را در مارجین چیست نوشته‌ایم.
برای همین است که ناظرانِ مالیِ اروپا (ESMA) از سالِ ۲۰۱۸ اهرم را برای مشتریانِ خرد محدود کرده‌اند: حداکثر ۱ به ۳۰ برای جفت‌ارزهای اصلی و ۱ به ۲۰ برای بقیه. وقتی خودِ ناظر می‌گوید بیشتر از این خطرناک است، تبلیغِ «اهرمِ ۱ به ۱۰۰۰» را باید با احتیاطِ کامل شنید. پس اهرم سود را بزرگ نمیکند؛ هم سود را بزرگ میکند، هم ضرر را، و ضرر زودتر می‌رسد.
CFD چیست و چه ربطی به فارکس دارد؟
بیشترِ معامله‌هایی که آدم‌های معمولی در فارکس انجام میدهند، از نوعِ CFD است. CFD یعنی «قراردادِ مابه‌التفاوت». در این قرارداد شما خودِ یورو یا دلار را صاحب نمی‌شوید. فقط با طرفِ مقابل قرار میگذارید که فرقِ قیمتِ امروز و قیمتِ روزِ بستنِ معامله را با هم حساب کنید.
فرقش با صرافی روشن است. اگر از صرافی ۱۰۰ دلار بخرید، اسکناس را به خانه می‌برید و مالِ شماست، حتی اگر قیمتش نصف شود. در CFD اسکناسی در کار نیست؛ فقط یک عدد در حساب دارید که با هر تکانِ قیمت بالا و پایین می‌رود.
چطور در فارکس از پایین آمدنِ قیمت هم میشود سود برد؟
فرض کنید ماشینی دارید و فکر میکنید قیمتش به‌زودی پایین میآید. امروز آن را ۶۰۰ میلیون تومان میفروشید. دو ماه بعد که قیمت به ۵۰۰ میلیون رسید، همان مدل را دوباره میخرید. حالا هم ماشین دارید، هم ۱۰۰ میلیون تومان پول اضافه (عددها مثال‌اند).
در فارکس هم همین کار ممکن است، با این فرق که لازم نیست از اول آن ارز را داشته باشید. به این کار «فروش» یا «شورت» می‌گویند. ولی یادتان باشد: اگر قیمت به‌جای پایین آمدن بالا برود، ضرر میکنید، و با اهرم، این ضرر سریع بزرگ میشود.
هزینهٔ نگه داشتنِ معامله: سواپ
چون در CFD عملاً با پولِ قرضی معامله میکنید، اگر معامله را شب باز بگذارید، ممکن است هزینه‌ای به نامِ سواپ بپردازید یا گاهی بگیرید. این عدد به فرقِ نرخِ بهرهٔ دو کشور بستگی دارد. توضیحِ کاملش در سواپ در فارکس آمده است. پس این حرف که «فارکس هزینه ندارد» درست نیست؛ اسپرد، سواپ و کارمزد، همه از سودِ شما کم میکنند.
ساعات کار بازار فارکس و جلسه‌های معاملاتی
فارکس پنج روز در هفته تقریباً ۲۴ ساعته باز است. دلیلش ساده است: وقتی در یک طرفِ دنیا شب است، در طرفِ دیگر روزِ کاری است. ولی شلوغیِ بازار در همهٔ این ساعت‌ها یکسان نیست. شبانه‌روز را معمولاً به چهار «جلسهٔ معاملاتی» یا «سشن» تقسیم میکنند که اسمشان را از مرکزهای مالیِ بزرگ گرفته‌اند.
جدولِ زیر ساعتِ تقریبیِ این جلسه‌ها را به وقتِ تهران نشان میدهد. ایران دیگر ساعتِ تابستانی ندارد، ولی اروپا و آمریکا دارند؛ برای همین ساعتِ لندن و نیویورک در طولِ سال حدودِ یک ساعت جابه‌جا میشود.
| جلسه | زمستانِ اروپا و آمریکا | تابستانِ اروپا و آمریکا | ویژگی |
|---|---|---|---|
| سیدنی | حدودِ ۰۱:۳۰ تا ۱۰:۳۰ | حدودِ ۰۰:۳۰ تا ۰۹:۳۰ | آرام‌ترین بخش؛ شروعِ هفتهٔ معاملاتی |
| توکیو | حدودِ ۰۳:۳۰ تا ۱۲:۳۰ | حدودِ ۰۳:۳۰ تا ۱۲:۳۰ | ین و دلارِ استرالیا فعال‌ترند |
| لندن | حدودِ ۱۱:۳۰ تا ۲۰:۳۰ | حدودِ ۱۰:۳۰ تا ۱۹:۳۰ | پرحجم‌ترین جلسه |
| نیویورک | حدودِ ۱۶:۳۰ تا ۰۱:۳۰ | حدودِ ۱۵:۳۰ تا ۰۰:۳۰ | خبرهای اقتصادیِ آمریکا در این ساعت‌ها |
شلوغ‌ترین ساعت‌ها جایی است که جلسهٔ لندن و نیویورک روی هم می‌افتند؛ یعنی حدودِ ۴:۳۰ تا ۸:۳۰ بعدازظهر به وقتِ تهران در زمستان و یک ساعت زودتر در تابستان. در این ساعت‌ها اسپرد کمتر است، ولی حرکت‌های تند هم بیشتر.
بازار آخرِ هفته تعطیل است. به وقتِ ایران، از بامدادِ شنبه تا بامدادِ دوشنبه معامله‌ای انجام نمیشود. اگر در این فاصله خبرِ مهمی بیاید، قیمت دوشنبه ممکن است با یک جهش باز شود؛ یعنی حدِ ضررِ شما شاید اصلاً سرِ قیمتِ خودش اجرا نشود. پس «۲۴ ساعته» یعنی «فرصتِ ۲۴ ساعته» نیست؛ یعنی «ریسکِ ۲۴ ساعته» هم هست.
چه چیزی قیمتِ ارزها را در فارکس بالا و پایین می‌برد؟
قیمتِ هر ارز در نهایت از عرضه و تقاضا میآید. ولی پشتِ این عرضه و تقاضا چند عاملِ بزرگ هست که باید بشناسید:
- نرخ بهره و بانک‌های مرکزی: مهمترین عامل. زنجیره‌اش ساده است: بانکِ مرکزیِ آمریکا نرخِ بهره را بالا می‌برد؛ سپرده و اوراقِ دلاری سودِ بیشتری میدهند؛ پولِ بیشتری به دلار میآید؛ در نتیجه دلار در برابرِ ارزهای دیگر گران میشود. دربارهٔ این زنجیره در نرخ بهره چیست مفصل نوشته‌ام.
- تورم: پولی که ارزشش زود آب می‌رود، کم‌کم خریدارش کم میشود. ما ایرانیها این را با پوست و گوشت حس کرده‌ایم.
- آمارهای اقتصادی: رشدِ اقتصادی، اشتغال و بیکاری. روزِ اعلامِ این آمارها بازار تند تکان می‌خورد.
- سیاست و جنگ: انتخابات، تنش و تحریم. در روزهای ترس، پول معمولاً به سمتِ دلار، فرانکِ سوئیس و طلا می‌رود.
- حالِ کلیِ بازارها: وقتی سرمایه‌گذارها ریسک‌پذیرند، ارزهای پرریسک‌تر طرفدار پیدا میکنند.
معامله‌گرانِ فارکس هم مثلِ بورس دو روش دارند: تحلیلِ بنیادی که همین عوامل را بررسی میکند، و تحلیلِ تکنیکال که فقط به نمودارِ قیمت نگاه میکند. پس کسی که می‌گوید «بدونِ دانستنِ اقتصاد، فقط با یک سیگنال پول درمی‌آوری»، دارد کار را ساده‌تر از واقعیت نشان میدهد.
تفاوت فارکس و بورس چیست؟
این پرسش را زیاد می‌شنوم، چون خیلی‌ها فکر میکنند فارکس هم یک جور بورس است. جدولِ زیر فرق‌های اصلیِ فارکس و بورسِ ایران را کنارِ هم گذاشته است:
| موضوع | بازار فارکس | بورسِ ایران |
|---|---|---|
| چه چیزی معامله میشود | نرخِ ارزها در برابرِ هم | سهامِ شرکتها، صندوق‌ها، اوراق |
| محلِ معامله | خارج از بورس، میانِ بانکها و بروکرها | بازارِ متمرکز با یک سامانهٔ معاملاتی |
| ساعتِ کار | تقریباً ۲۴ ساعت، پنج روز در هفته | چند ساعت در روزهای کاری |
| اهرم | معمولاً بالا | در خریدِ عادیِ سهام ندارد؛ فقط اعتبارِ محدودِ کارگزاری |
| دامنهٔ نوسان | سقفِ روزانه ندارد | دامنهٔ مجازِ روزانه دارد |
| مالکیت | معمولاً با CFD، بی مالکیت | صاحبِ بخشی از شرکت می‌شوید |
| سود از ریزش | با فروش (شورت) ممکن است | در خریدِ سادهٔ سهام نه |
| نظارت برای ایرانیها | هیچ مرجعِ داخلی بر آن نظارت ندارد | زیرِ نظرِ سازمانِ بورس و اوراق بهادار |
مهمترین ردیف، ردیفِ آخر است. در بورس اگر کارگزاری تخلف کند، می‌دانید شکایت را کجا ببرید. در فارکس، برای شمای ایرانی، چنین جایی وجود ندارد. اگر به اهرم و فروشِ استقراضی علاقه دارید، بازارِ داخلیِ مشتقه هم این امکان‌ها را دارد؛ دربارهٔ آن در معاملات آتی چیست نوشته‌ام.
ریسکهای فارکس چیست؟
من هیچ بازاری را بی‌ریسک نمی‌دانم. ولی ریسکهای فارکس، به‌خصوص برای ما ایرانیها، چند لایه دارد. بیایید صادقانه یکی‌یکی ببینیم.
- بیشترِ معامله‌گرانِ خرد ضرر میکنند. ناظرِ مالیِ اروپا (ESMA) در بررسیِ سالِ ۲۰۱۸ اعلام کرد که بسته به شرکت، حدودِ ۷۴ تا ۸۹ درصدِ حسابهای خرد در معاملهٔ CFD ضرر میکنند. یعنی از هر ۱۰ نفر، حدودِ ۸ نفر.
- اهرم. همانطور که حساب کردیم، با اهرمِ بالا یک حرکتِ کوچک کلِ سرمایه را می‌برد.
- ریسکِ واسطه. پولِ شما نزدِ بروکر است، نه در بازار. بعضی بروکرها خودشان طرفِ معاملهٔ شما هستند؛ یعنی ضررِ شما سودِ آن‌هاست. اگر واسطه ورشکست شود یا پول را پس ندهد، کاری از دستتان برنمی‌آید.
- کلاهبرداری با اسمِ فارکس. «پولت را بده، ما برایت در فارکس ترید میکنیم و ماهی ۱۰ درصد سود میدهیم.» این جمله را زیاد شنیده‌ام. بیشترِ این طرح‌ها از نوعِ طرح پانزی هستند؛ یعنی سودِ قدیمی‌ها را از پولِ تازه‌واردها میدهند تا روزی که پول تمام شود.
- جهشِ قیمت و خبر. لحظهٔ اعلامِ خبرهای مهم یا بعد از تعطیلیِ آخرِ هفته، قیمت ممکن است بپرد و حدِ ضرر با قیمتِ بدتری اجرا شود.
- ریسکِ روانی. بازارِ ۲۴ ساعته یعنی همیشه وسوسهٔ یک معاملهٔ دیگر. خیلی‌ها شب‌ها بیدار می‌مانند تا ضررِ روز را جبران کنند و ضررِ بیشتری میکنند.
دربارهٔ اینکه ریسک را چطور اندازه بگیرید و کنترل کنید، مقالهٔ مدیریت سرمایه و ریسک را بخوانید. پس پیش از هر تصمیمی، اول بپرسید «اگر همهٔ این پول برود، زندگی‌ام چه میشود؟»
آیا فعالیت در فارکس در ایران قانونی است؟
در ایران هیچ نهادی به کارگزاریِ فارکس مجوز نداده و فعالیتِ شرکتها و نمایندههایی که به اسمِ فارکس از مردم پول جمع میکنند، قانونی نیست. نهادهای رسمی بارها دربارهٔ این شرکتها و تبلیغاتشان هشدار داده‌اند. نتیجهٔ عملی‌اش برای شما روشن است: اگر مشکلی پیش بیاید، هیچ مرجعی در داخل از شما حمایت نمیکند.
این را هم بدانیم که خودِ بازار فارکس چیزِ عجیب یا ممنوعی در دنیا نیست. بانکها، شرکتها و حتی بانک‌های مرکزی برای تبدیلِ ارزهایشان از همین بازار استفاده میکنند. حرفِ من دربارهٔ آدمِ معمولی است که با پس‌اندازش و بی‌پشتوانهٔ قانونی واردش میشود.
آیا فارکس شغل است؟
کار فارکس چیست و آیا میشود با آن زندگی را گذراند؟ جوابِ صادقانه این است: برای درصدِ کمی از آدمها، شاید. برای بیشترِ آدمها، نه. آمارِ ضررِ حسابهای خرد را که بالاتر دیدیم، کنارِ ریسکهای قانونی و واسطه بگذارید.
اگر کسی به شما گفت «فارکس کارِ آسانی است و از خانه درآمدِ دلاری داری»، از او بپرسید: «سابقهٔ معامله‌هایت را چند سال است داری؟ اگر اینقدر آسان است، چرا آموزشش را می‌فروشی؟»
توصیهٔ من این است که اگر به معامله‌گری علاقه دارید، مهارت را در بازارِ قانونی و قابل‌نظارتِ داخلی یاد بگیرید. تحلیلِ تکنیکال و بنیادی و مدیریتِ سرمایه در همهٔ بازارها یکسان کار میکند. تصمیمِ نهایی با خودتان است.
اشتباه‌های رایج دربارهٔ فارکس
- «فارکس یعنی خرید و فروشِ دلار در ایران.» نه. تومان در فارکس معامله نمیشود.
- «اهرمِ بیشتر یعنی سودِ بیشتر.» اهرمِ بیشتر یعنی حرکتِ کوچک‌تری لازم است تا حساب صفر شود.
- «چون حجمِ بازار زیاد است، پولم امن است.» امنیتِ پولِ شما به واسطه بستگی دارد، نه به اندازهٔ بازار.
- «فارکس مالیات و هزینه ندارد.» اسپرد، سواپ و کارمزد هزینه‌های واقعی‌اند.
- «با کانالِ سیگنال پول درمی‌آورم.» بیشترِ این کانال‌ها فقط سیگنالهای برنده را نشان میدهند.
- «سودِ ثابتِ ماهانه از فارکس.» در بازاری که قیمتش هر لحظه تکان می‌خورد، سودِ ثابت معنا ندارد. این نشانهٔ کلاهبرداری است.
چک‌لیست: پیش از هر تصمیمی دربارهٔ فارکس
- می‌توانم جفت ارز، پیپ، لات، اسپرد و مارجین را به زبانِ خودم برای کسی توضیح بدهم؟
- حساب کرده‌ام با اهرمی که به من پیشنهاد میشود، چند درصد حرکت کلِ پولم را می‌برد؟
- می‌دانم اگر واسطه پولم را پس ندهد، هیچ مرجعِ داخلی از من حمایت نمیکند؟
- پولی که می‌خواهم ریسک کنم، پولی است که از دست دادنش زندگی‌ام را به هم نمی‌ریزد؟
- کسی به من سودِ ثابت یا تضمینی وعده داده؟ اگر بله، همین‌جا دست نگه می‌دارم.
سوالات متداول
بازار فارکس چیست؟
بازار فارکس بازارِ جهانیِ تبادلِ ارزهاست که در آن پولِ کشورها، مثل یورو و دلار، در برابرِ هم خرید و فروش میشود. ساختمانِ مرکزی ندارد و بانکها، شرکتها و معامله‌گرها پنج روز در هفته و تقریباً شبانه‌روز از راهِ شبکه‌های الکترونیکی با هم معامله میکنند.
فارکس چیست و چگونه کار میکند؟
در فارکس همیشه یک ارز در برابرِ ارزِ دیگر معامله میشود. اگر فکر کنید یورو در برابرِ دلار گران میشود، جفتِ یورو به دلار را میخرید و اگر فکر کنید ارزان میشود، میفروشید. سود یا ضرر از تغییرِ نرخ میان دو ارز به دست میآید.
تفاوت فارکس و بورس چیست؟
در بورس سهامِ شرکتها در یک بازارِ متمرکز و زیرِ نظرِ سازمانِ بورس معامله میشود. فارکس بازارِ نرخِ ارزهاست، مرکز ندارد، تقریباً ۲۴ ساعته است، اهرمِ بالا دارد و برای ایرانیها هیچ مرجعِ داخلی بر آن نظارت نمیکند.
ریسکهای فارکس چیست؟
مهمترین ریسکها اهرمِ بالا، ریسکِ واسطه یا بروکر، کلاهبرداری با اسمِ فارکس، جهشِ قیمت هنگامِ خبر و فشارِ روانیِ بازارِ ۲۴ ساعته است. طبق بررسیِ ناظرِ مالیِ اروپا، بیشترِ حسابهای خرد در این نوع معامله ضرر میکنند.
آیا فعالیت در فارکس در ایران قانونی است؟
در ایران هیچ کارگزاریِ فارکس مجوز ندارد و فعالیتِ شرکتها و نمایندههایی که به اسمِ فارکس پول جمع میکنند، قانونی نیست. یعنی اگر مشکلی پیش بیاید، هیچ مرجعی در داخل از شما حمایت نمیکند.
ساعات کار بازار فارکس به وقت ایران چگونه است؟
بازار از بامدادِ دوشنبه تا بامدادِ شنبه به وقتِ ایران تقریباً شبانه‌روز باز است. پرحجم‌ترین ساعت‌ها هم‌پوشانیِ جلسهٔ لندن و نیویورک است؛ حدودِ ۴:۳۰ تا ۸:۳۰ بعدازظهر در زمستانِ اروپا و یک ساعت زودتر در تابستان.
اهرم در فارکس یعنی چه؟
اهرم یعنی چند برابرِ پولِ خودتان معامله کنید. با اهرمِ ۱ به ۱۰۰، با هزار دلار معامله‌ای صدهزار دلاری باز میکنید. در این حالت فقط یک درصد حرکتِ خلافِ قیمت کافی است تا کلِ موجودیِ حساب از دست برود.
آیا فارکس میتواند شغل باشد؟
برای درصدِ کمی از معاملهگران شاید، ولی برای بیشترِ آدمها نه. آمارِ ناظرانِ مالی نشان میدهد بیشترِ حسابهای خرد ضرر میکنند و برای ایرانیها ریسکِ قانونی و واسطه هم اضافه میشود. وعدهٔ درآمدِ آسان و ثابت را باور نکنید.
جمع‌بندی
بازار فارکس صرافیِ بزرگِ دنیاست: روزانه هزاران میلیارد دلار، تقریباً شبانه‌روز، میانِ بانکها و شرکتها و معامله‌گرها جابه‌جا میشود. جفت ارز، پیپ، لات، اسپرد، اهرم و CFD زبانِ این بازارند و حالا معنای همه‌شان را می‌دانید.
ولی دانستن با وارد شدن فرق دارد. اهرمِ بالا، واسطه‌ای که بر آن نظارتی نیست و نبودِ پشتوانهٔ قانونی برای ما ایرانیها، فارکس را به یکی از پرخطرترین جاها برای پس‌انداز تبدیل میکند. پس دفعهٔ بعد که کسی از «درآمدِ دلاریِ فارکس» حرف زد، این سه سؤال را بپرسید: اهرمش چند است؟ پولم دستِ کیست؟ اگر نداد، کجا شکایت کنم؟
سلام
ممنونم توضیح واصلاعات خوبی داده شد.
خوشحالم که مورد توجهتون قرار گرفته
سپاس جناب ثقفی
عالی بود ممنون لطفا مطالب بیشتری در این مورد بذارید
سلام
خواهش میکنم
حتما اطلاع رسانی بیشتری در این زمینه ارائه میشه
بسیار عالی و نفید
سپاس از وقتی که گذاشتید
ممنونم از شما که همیشه آگاهی ما رو بالا میبرین
اگه میشه بیشتر در مورد فارس توضیح بدین
سلام
بله حتما اینکار را خواهیم کرد
ممنون ، خیلی خوب.
خوشحالم که مورد توجهتون قرار گرفت
با سلام
مطالب آموزنده خوبی بود و در بهترین موقعیت زمانی آن را ارائه کردید،
بسیار سپاسگزارم
در ضمن در مقالات بعدی معرفی نماینده قانونی بازار فارکس و همچنین جاهایی که میشه آموزش داد را معرفی بفرمایید،
اگر هم به مراکز استانهای دیگر در ارتباط هستید اگر ممکن است در شهرستانها و یا مراکز استانهای دیگر معرفی کنید،
بنده در بوشهر هستم
از همکاری شما بسیار سپاسگزارم
سلام
همانطور که در مقاله هم ذکر شد به علت ممنوع بودن فارکس در داخل ایران، بروکرها در داخل ایران فعلا هیچ نماینده بصورت “قانونی” ندارند!
امیدوارم با دیدگاه جدیدی که در بازارهای مالی در بین مسئولین کشور درحال شکل گیری هست این خلاء قانونی بزودی مرتفع شود.
لازم به ذکر است که در اکثر بروکرهای موجود در بازار، حتی با توجه به تحریم ها، به ایرانیان سرویس ارائه میدهند. اما باید در انتخاب این بروکر ها دقت لازم را نیز مبذول بفرمایید.
حتما در ادامه، مطالب کاربردی بیشتری را در این زمینه منتشر میکنیم.
خوب شما کدوم بروکر رو پیشنهاد میکنید؟؟؟
فیبوگروپ میتونه گزینه خوبی برای شروع باشه. پشتیبانی فارسی هم داره
کدام یک از انواع حسابهاش خوبه؟
تو گوگل سرچ کنین هست
ممنون.عالیییی بود.????منتظر مقالات دیگه تون هستم
ممنون از لطف شما
خیلی عالی بود ..ممنونم از مقاله گویا و روان تون…
سلام
خوشحالم که برایتان مفید بوده
عالی بود.
سپاس گزارم
ممنون
حداقل پول مورد نیاز در فارکس چقدر است؟
کدام کارگزاری را برای فارکس انتخاب کنیم؟
سلام
شما حتی با 10 دلار هم میتوانید در فارکس حساب باز کنید که بصورتی سنت برای شما محاسبه میشود یعنی تمامی سود و ضررهای و بالانس شما به سنت محاسبه میشود.
بطور مثال برای حساب 10 دلاری موجودی شما 1000 سنت نمایش داده میشود.
این نوع حسابها برای افراد با سرمایه کم و یا اشخاصی که میخواهند یک استراتژی بخصوص را تست نمایند، بسیار کاربردی و مفید است.
توصیه میکنیم زیر 1000 دلار به هیچ عنوان هیچ شخصی حساب استاندارد دلاری باز نکند!
چرا زیر هزار دلار باز نکنه؟ و با کم شروع نشه؟
سلام لطفا کلاس آموزش فارکس بصورت غیرحضوری برگزار کنید.ممنون
با سپاس فراوان مطالب روان بیان شده بود
اگر مقدور هست هر از گاهی از این مطالب با درک شیوا رو لطف کنید به اشتراک بگذارید.اگر محدودیتی نیست بروکرهایی که به ایران خدمات مطمئن میدن رو معرفی کنید.بازم ممنون
تا حد امکان سعی میکنیم
با سلام
مقاله بسیار عالی بود.
سلام خسته نباشید این چند وقت خیلی اسم فارکس شنیده بودم ولی فرصت نمی کردم دنبالش برم ولی شما با این مقاله عالی مسیر رو برام روشن کردید ممنون
با سلام مقاله بسیار مفیدی بود
برای من که بسیار مفید بود چون هیچی از فارکس نمیدونستم متشکرم??
ممنون از مقاله پربار شما ولی یک سوال هنوز هست که مبالغ واریزی همیشه برای ما قابل دسترس و برداشت نیز هست؟
باتشکر از ارائه مطالبتان
باتوجه به عدم وجود کالا در مبادلات آیا بلحاظ قوانین فقهی کسب درآمد از این طریق صحیح است ؟
خیلی برام جالب بود دقیقا امروز یکی از اشنایان در اینیستا پیجی بهم معرفی کرد دررمورد فارکس بود و من اصلا نمیدونستم چیه تا اینکه امروز همزمان دیدم این ایمیلم بهم اومده این دوتا پیشامد به فال نیک میگیرم
سلام
خیلی خوب بود
فقط اگه میشد بروکر هایی که برای ایرانی ها بهتر هستند رو معرفی می کردید و همچنین بهترین و کم هزینه ترین راه انتقال و تبدیل ریال ایران به حساب کاربری بروکر ها رو پیشنهاد می کردید خیلی عالی می شد.
با تشکر
با سلام و عرض ادب. خیلی خوب بود. ممنون میشم تعدادی از اسامی بروکر ها رو بگید
با سلام واقعا مقاله خوبی بود کلیات فارکس در اون توضیح داده شد واقعا توی این برهه از زمان که ارزش پول ما داره کمتر میشه باید بفکر یک کار با ارزش دلاری باشیم فارکس بهترین گزینه است مخصوصا برای خانمهایی مثل من که هم دوست داریم به خانه داری برسیم و هم ی شغل با درآمد خوب داشته باشیم خودم تقریبا ۳ ماه هست که دوره های آموزشی رو شروع کردم والان دارم تمرین میکنم توی حساب دمو . درسته که میشه با سرمایه کم وارد این بازار شد اما بنظر من اگر سرمایه بالاتری داشتین وارد بشین چون مقدار حجم معامله شما رو اذیت میکنه این اتفاق برای خودم پیش اومده و حتما توصیه میکنم بهتون برای آموزش وقت زیادی بزارید تا بعدا پشیمون نشید
مطالب عالی بود کوی کافی نبود از نحوه خرید فروش اصلا صحبتی نشده
دستو پنجتون بابت مقاله عالیتون درد نکنه.
میدونم که مجاز به معرفی بروکرر نیستید اما حداقل میشه یه مرجع برای معرفی انواع بروکر ها و مقایسه ی اونها با هم به ما معرفی کنید.
ممنون
سلام مطالب ارائه شده خیلی خوب و با ارزنده بود و اطلاعات مناسب برای کسانی که آشنایی با بازار ندارند داده شد فقط خیلی خوب می شد که ابزار این بازار در ایران راه اندازی می شد و اینکه آموزشگاه ها نسبت به آموزش به علاقمندان بازارهای جهانی اقدام می کردند بنده از علاقه مندان این بازار هستم و به دنبال جایی می گردم که به طور کامل آموزش بدهند از دوستان و کسانی که نظر بنده را مطالعه می کنند اگر اطلاعی در خصوص آموزش فارکس در جایی دارید من راهم با خبر کنید با تشکر
با سلام خدمت شما
مقاله کامل و بسیار کاربردی است ممنون از لطفتون انشاءالله که همیشه موفق باشید
عالی بود خیلی ممنونم، لطفا آموزش های تصویری هم بزارید
عالی بود بصورت آپارات بهتر جا می افتد ممنونم
سلام وقتتون بخير
ضمن تشكر از مقاله عالى شما، خدمتتان عارضم كه بنده سال گذشته در دوره آنلاين غير حضورى ( ورود به بورس )استاد ثقفى يان شركت كردم، و نحوه معاملات و تمام جزئيات بورس ايران را به خوبى از ايشان آموختم.
حالا خيلى خيلى آرزو مى كنم كه كاشكى بشود خود استاد ثقفى يان بورس خارج را هم آموزش بدهد???
مشتاقانه منتظر روزى هستم كه بشنوم استاد بخواهند بورس خارج را تدريس كنند.???
سلام وقتتون بخير
خواهش مى كنم از استاد ثقفى بخواهيد بورس خارج را به ما درس بدهند.
خيلى سپاسگزار خواهيم شد?
يك سوال بهترين كارگزاري و مطمئن ترين براي معامله فاركس ًكجاست و از كجا ميشه مطمئن رو پيدا كرد لطفا جواب بديد از اطلاعات بسيار عاليتون تشكر مي كنم
ممنون مقاله بسیار جامع و کامل بود. ضمن سپاس گذاری از شما در صورت امکان در خصوص آموزش و کارگذاری های قانونی در ایران در مقالات آتی راهنمایی بفرمایید آیا آموزش بصورت فیلم های آموزشی وجود دارد
مطالب در مورد بازار فارکس مهم بود ولی من میخواستم در این بازار فعالیت کنم و نحوه ثبت نام و نحوه تعیین بروکر را نمی دونم اگه راهنماییم کنید ممنون میشم
خیلی عالی و مفید
مطلب خوب و شفافی هست
سوالم این هست
آیا جفت ارز بیت کوین دلار هم در فارکس امکان buy یا sell دارد
ممنون
بسیار مقاله جالبی بود آیا آموزش غیر حضوری دارید و چطور میشه به یک نماینده فارکس لینک شد. ممنون
سلام وخسته نباشید
بسیار عالی ممنون
من مشکلم همین که در چه کارگذاری حساب بروکر باز کنم ممنون میشم راهنمایی منیت
با سلام خدمت شما و تشکر ویژه بابت ارایه ی اطلاعات، نکته ای که قابل بحث هست خلع تقنینی و عدم همکاری ایران با بروکر ها میباشد که باید چاره اندیشی شود.
باسلام عالی بود فقط اگه میشه چندتا بروکر خوب معرفی کنید که پشتیبانی فارسی هم داشته باشند
با سلام و خسته نباشید
خیلی خیلی جامع و ساده توضیح دادید بازار فارکس را..من مدت دو هفته است که دارم تحقیق میکنم در مورد فارکس و فقط نکته منفی که خیلی به آن اشاره شده امکان کلاهبرداری توسط بروکرها است..و اینکه فقط با تحلیل تکنیکال میشود در فارکس کار کرد؟
خیلی متشکرم
اولین نکته منفی بعد از صحبتهای اقا رضا اینه که در عرض چند دقیقه کال و بد بخت بشی وخوردن پول شما توسط بروکرها کمترین ریسکه و می تونی اونو برای یک بار مثلااز نویسنده مقاله بپرسی وتا اخر ین ترید این ریسک رو به صفر نزدیک کنی
سلام.. ممنون از راهنماییتون.. ریسک کال شدن به خاطر استفاده از اهرم های بالاست. درسته؟ و میشه درمورد ریسک بروکر ها توضیح بیشتری بدین.. متشکرم
عالی بود .. متشکرم
دوستان فعالیت فارکس در ایران کاملا ممنوع بوده و به تبع پولهایی هم که از فارکس به دست میاد هم غیر قانونی و ممنوع هست پس این رو هم مد نظر داشته باشید که ممکنه دولت یهو دست بزاره روی پولهاتون و حتی ممکنه مجازات هم داشته باشه یه چیز دیگه اینکه بیشتر مراجع تقلید هم فعالیت در فارکس رو حرام اعلام کردن و پولهای به دست اومده مشکل شرعی دارن ، اول مطمئن بشید بعد اقدام کنید چون.پول خوبی توش هست به شرط اینکه با علم وارد بشید ، موفق باشید
سلام خیلی عالی بود تشکر
سلام
با این اوصاف چطوری میشه استارت فارکس زد
مقاله بسیاراموزنده وخوب بود
بسیار عالی ، مختصر و مفید همه مطالب رو بیان کردید . ممنون واقعا ??
سلام ممنون از زحمات خیلی عالی بو.
با سپاس مثل ورود به دنیای جدیدی بود مثل همیشه ۲۰
باسلام مطالب ارایه شده کاملا برای من مفید بودن کاش در خصوص امکان بازکردن حساب در یک بانک خارجی که بتوان به تبادلات ریالی و ارزی کمک کرد نیز مطلب می گذاشتید