اسپرد چیست؟ فاصلهٔ قیمت خرید و فروش در فارکس، بورس و آپشن

تا حالا دیده‌اید صرافیِ سرِ کوچه دلار را از شما ارزان‌تر می‌خرد و به شما گران‌تر می‌فروشد؟ همین فاصله، اسپرد است. اسپرد یعنی فاصلهٔ قیمتِ خرید و قیمتِ فروشِ یک دارایی در یک لحظه. در فارکس، بورس، طلا و ارز دیجیتال، این فاصله هزینهٔ پنهانِ هر معامله است. در بازارِ آپشن هم «اسپرد» نامِ یک استراتژی است.

این کلمه دو معنای جدا دارد و خیلی‌ها این دو را قاطی می‌کنند. اول معنای اصلی را با مثال‌های ساده باز می‌کنیم: اسپرد در فارکس، در بورسِ تهران و در خرید و فروشِ روزمره. بعد سراغِ استراتژیِ اسپرد در آپشن می‌رویم و یک مثالِ عددیِ کامل حساب می‌کنیم.

اسپرد به زبان ساده یعنی چه؟

در هر بازاری، در هر لحظه دو قیمت هست، نه یکی. یک قیمت را خریدارها پیشنهاد می‌دهند و یک قیمت را فروشنده‌ها می‌خواهند. فاصلهٔ این دو قیمت را اسپرد (Spread) می‌گویند. این کلمه در انگلیسی یعنی «فاصله» یا «پهنا».

• قیمت فروش (Bid) یعنی بالاترین قیمتی که یک خریدار همین حالا حاضر است بدهد. شما اگر بخواهید فوری بفروشید، با این قیمت می‌فروشید.
• قیمت خرید (Ask) یعنی پایین‌ترین قیمتی که یک فروشنده همین حالا حاضر است بگیرد. شما اگر بخواهید فوری بخرید، با این قیمت می‌خرید. گاهی به آن Offer هم می‌گویند.

اسم‌ها کمی گیج‌کننده‌اند، چون از دیدِ بازار نام‌گذاری شده‌اند، نه از دیدِ شما. یک قاعدهٔ ساده به خاطر بسپارید: شما همیشه گران‌تر می‌خرید و ارزان‌تر می‌فروشید. قیمتِ بالاتر (Ask) مالِ خریدِ شماست و قیمتِ پایین‌تر (Bid) مالِ فروشِ شما.

یک مثالِ آشنا: فرض کنیم صرافیِ محل روی تابلو نوشته «خریدِ دلار ۱۰۰ هزار تومان، فروشِ دلار ۱۰۲ هزار تومان». یعنی اگر دلار بیاورید، ۱۰۰ هزار تومان به شما می‌دهد؛ اگر دلار بخواهید، ۱۰۲ هزار تومان می‌گیرد. آن ۲ هزار تومان اسپرد است. (عددها فقط مثال‌اند؛ قیمتِ امروز را در صفحهٔ قیمت دلار امروز ببینید.)

حالا یک آزمایشِ ذهنی کنیم. اگر همین الان یک دلار بخرید و یک دقیقه بعد پشیمان شوید و بفروشید، چقدر ضرر کرده‌اید؟ قیمت تکان نخورده، ولی ۲ هزار تومان کمتر پس گرفته‌اید. پس اسپرد پولی است که فقط برای «وارد و خارج شدن» می‌پردازید، حتی اگر بازار یک ریال هم جابه‌جا نشود.

اسپرد را چطور حساب کنیم؟

فرمولش ساده است:

اسپرد = قیمت خرید (Ask) − قیمت فروش (Bid)

ولی عددِ خالی همیشه گویا نیست. ۲ هزار تومان روی دلار زیاد است، روی یک خودرو هیچ است. برای همین بهتر است اسپرد را درصدی ببینیم:

درصدِ اسپرد = (اسپرد ÷ قیمت خرید) × ۱۰۰

در مثالِ صرافی: ۲ هزار تقسیم بر ۱۰۲ هزار، ضربِ ۱۰۰، می‌شود حدودِ ۲٪. یعنی اگر دلار بخرید و فوراً بفروشید، حدودِ ۲ درصدِ پولتان رفته است. با ۱۰ میلیون تومان، این می‌شود حدودِ ۲۰۰ هزار تومان؛ تقریباً پولِ چند وعده نانِ یک خانواده در ماه، فقط بابتِ یک رفت و برگشت.

برخی جاها درصد را نسبت به قیمتِ میانه (میانگینِ خرید و فروش) حساب می‌کنند. فرقش ناچیز است. مهم این است که همیشه با یک روش مقایسه کنید.

اسپرد در فارکس چیست؟

اسپرد در فارکس همان فاصلهٔ قیمتِ خرید و فروشِ یک جفت‌ارز است، مثلاً یورو به دلار. فرقش فقط در واحد است: در بازار فارکس اسپرد را با «پیپ» می‌شمارند، نه با تومان.

پیپ (Pip) یعنی کوچک‌ترین گامِ معمولِ تغییرِ قیمت در یک جفت‌ارز. در بیشترِ جفت‌ارزها، پیپ رقمِ چهارم بعد از ممیز است (۰٫۰۰۰۱). در جفت‌ارزهایی که ینِ ژاپن در آن‌هاست، رقمِ دوم بعد از ممیز (۰٫۰۱). بیشترِ نرم‌افزارها یک رقمِ پنجمِ ریزتر هم نشان می‌دهند که به آن پیپت (یک‌دهمِ پیپ) می‌گویند. برای واژه‌های دیگرِ این بازار، اصطلاحات کاربردی فارکس را ببینید.

مثالِ عددیِ اسپرد در فارکس

فرض کنید نرم‌افزارِ معامله برای یورو به دلار (EUR/USD) این دو قیمت را نشان می‌دهد (اعداد مثال‌اند):

1. قیمت فروش (Bid): ۱٫۰۸۵۰۰
2. قیمت خرید (Ask): ۱٫۰۸۵۲۰
3. اسپرد: ۱٫۰۸۵۲۰ منهای ۱٫۰۸۵۰۰ می‌شود ۰٫۰۰۰۲۰؛ یعنی ۲ پیپ.

حالا این ۲ پیپ چقدر پول است؟ بستگی به حجمِ معامله دارد. در فارکس حجم را با «لات» می‌سنجند. یک لاتِ استاندارد یعنی ۱۰۰ هزار واحد از ارزِ اول. در جفت‌ارزهایی که دلار ارزِ دوم است، هر پیپ برای یک لاتِ استاندارد ۱۰ دلار می‌ارزد.

• یک لاتِ استاندارد با ۲ پیپ اسپرد: ۲ × ۱۰ = ۲۰ دلار هزینه، همان لحظهٔ باز کردنِ معامله.
• یک‌دهمِ لات (مینی‌لات): ۲ دلار.
• یک‌صدمِ لات (میکرولات): ۰٫۲ دلار.

برای همین است که وقتی معامله‌ای را در فارکس باز می‌کنید، همان ثانیهٔ اول کمی منفی است. قیمت باید اول به اندازهٔ اسپرد به نفعِ شما حرکت کند تا به سربه‌سر برسید. پس اسپرد اولین مانعی است که هر معامله باید از آن رد شود.

اسپرد ثابت و شناور چه فرقی دارند؟

اسپرد دو نوعِ اصلی دارد. نوعِ ثابت را عرضه‌کنندهٔ قیمت از پیش تعیین می‌کند و در شرایطِ عادی تکان نمی‌خورد. نوعِ شناور با وضعِ بازار بالا و پایین می‌رود: در ساعت‌های شلوغ کم و در ساعت‌های خلوت یا موقعِ خبر زیاد.

مقایسهٔ اسپرد ثابت و شناور

ویژگی	اسپرد ثابت	اسپرد شناور
رفتار در شرایطِ عادی	یکسان و قابل‌پیش‌بینی	معمولاً کمتر از ثابت
رفتار هنگامِ خبر	ثابت می‌ماند، ولی ممکن است سفارش با قیمتِ دیگری پر شود یا پذیرفته نشود	یک‌باره چند برابر می‌شود
محاسبهٔ هزینه	ساده؛ از قبل می‌دانید	باید لحظهٔ ورود نگاه کنید
مناسبِ چه کسی	تازه‌کاری که می‌خواهد هزینه را از قبل بداند	کسی که در ساعت‌های پرمعامله کار می‌کند

هیچ‌کدام مطلقاً بهتر نیست. اسپردِ ثابت معمولاً در مجموع کمی گران‌تر است، چون ریسکِ ساعت‌های پرنوسان در آن حساب شده. اسپردِ شناور در روزهای آرام ارزان است و در لحظه‌های پرتنش گران.

اسپرد و کارمزد؛ دو هزینه که با هم جمع می‌شوند

بعضی عرضه‌کننده‌ها فقط اسپرد می‌گیرند و کارمزدِ جدا ندارند. بعضی اسپردِ خیلی کم نشان می‌دهند و به‌جایش برای هر لات کارمزدِ جدا (کمیسیون) برمی‌دارند. پس «بدونِ کارمزد» لزوماً یعنی ارزان‌تر نیست. همیشه این دو را با هم جمع کنید و هزینهٔ کلِ یک رفت و برگشت را مقایسه کنید.

چرا اسپرد هنگام خبر زیاد می‌شود؟

کوتاهش این است: چون آدم‌ها می‌ترسند. چند دقیقه پیش و پس از یک خبرِ مهم، مثلاً اعلامِ نرخِ بهره یا آمارِ اشتغالِ آمریکا، هیچ‌کس نمی‌داند قیمت به کدام طرف می‌پرد.

زنجیره‌اش این‌طور است: عدمِ اطمینان بالا می‌رود؛ بازارگردان‌ها و فروشنده‌های بزرگ سفارش‌هایشان را جمع می‌کنند یا دورتر می‌گذارند تا ضرر نکنند؛ تعدادِ پیشنهادهای خرید و فروش کم می‌شود؛ در نتیجه فاصلهٔ بهترین خرید و بهترین فروش باز می‌شود. اسپردی که در ساعتِ عادی ۱ پیپ است، ممکن است چند لحظه به ده‌ها پیپ برسد.

این را به بازارِ میوه تشبیه کنید. صبحِ زود که بار تازه رسیده و ده‌ها مغازه کنارِ هم‌اند، قیمتِ خرید و فروش به هم نزدیک است. نیمه‌شب که فقط یک مغازه باز است، هر قیمتی بگوید باید قبول کنید. ساعت‌های خلوت، تعطیلی‌ها و شروعِ هفته هم همین اثر را دارند.

پیامدِ عملی‌اش برای شما مهم است. اگر حدِ ضرر را خیلی نزدیک گذاشته باشید، یک جهشِ لحظه‌ایِ اسپرد می‌تواند آن را فعال کند، بی‌آنکه قیمت واقعاً به آنجا رفته باشد. پس دقیقه‌های اطرافِ خبرهای مهم، جای معاملهٔ عجولانه نیست.

چه چیزهایی اسپرد را کم و زیاد می‌کند؟

پنج عامل بیشترین اثر را دارند:

1. نقدشوندگی. نقدشوندگی یعنی چقدر راحت و سریع می‌شود بی‌آنکه قیمت خراب شود، خرید یا فروش کرد. هرچه خریدار و فروشندهٔ بیشتری باشد، اسپرد کمتر است.
2. نوسان. بازاری که تند بالا و پایین می‌رود، ریسکِ فروشنده را بالا می‌برد و او فاصلهٔ بیشتری می‌خواهد.
3. ساعتِ معامله. ساعت‌های همپوشانیِ بازارهای بزرگ شلوغ‌اند و اسپردشان کم است. ساعت‌های خلوت برعکس.
4. نوعِ دارایی. جفت‌ارزهای اصلی، مثلِ یورو به دلار، معمولاً کم‌اسپردترین‌اند. جفت‌ارزهای کمیاب و سهم‌های کوچک، اسپردِ بزرگ‌تری دارند.
5. حجمِ سفارش. سفارشِ خیلی بزرگ ممکن است کلِ پیشنهادهای بهترین قیمت را بخورد و بقیه‌اش با قیمتِ بدتر پر شود.

این جدول نشان می‌دهد اسپرد در بازارهای مختلف معمولاً چه وضعی دارد. عدد نگذاشته‌ام، چون اسپرد لحظه‌به‌لحظه عوض می‌شود؛ فقط مقایسهٔ نسبی است.

اسپرد در بازارهای مختلف (مقایسهٔ نسبی)

بازار یا دارایی	اسپردِ معمول	چرا
جفت‌ارزهای اصلیِ فارکس	خیلی کم	بزرگ‌ترین حجمِ معاملهٔ دنیا
سهم‌های بزرگ و پرمعاملهٔ بورس تهران	کم	خریدار و فروشندهٔ زیاد، گاهی بازارگردان
صندوق‌های قابل معامله با بازارگردان	کم	بازارگردان موظف است دو طرف را نگه دارد
سهم‌های کوچک و کم‌معامله	زیاد	چند سفارشِ پراکنده با فاصلهٔ زیاد
دلار و طلای فیزیکی در بازارِ آزاد	متوسط تا زیاد	هزینهٔ نگه‌داری، ریسکِ نوسان و سودِ فروشنده
آپشن‌های کم‌معامله	خیلی زیاد	خریدار و فروشندهٔ کم

پس قاعدهٔ کلی ساده است: هرچه یک بازار شلوغ‌تر و آرام‌تر، اسپردش کمتر.

اسپرد در بورس تهران چه معادلی دارد؟

در بورسِ ما کمتر کسی کلمهٔ «اسپرد» را به کار می‌برد، ولی خودِ مفهوم هر روز جلوی چشمِ ماست. در تابلوی معاملات هر نماد، جدولی هست که بهترین سفارش‌های خرید و فروش را ردیف‌به‌ردیف نشان می‌دهد. به این جدول «مظنه» یا «سفارش‌های خرید و فروش» می‌گویند.

بالاترین قیمتِ ستونِ خرید، همان Bid است و پایین‌ترین قیمتِ ستونِ فروش، همان Ask. فاصلهٔ این دو، اسپردِ آن سهم است.

مثالِ عددی در بورس

فرض کنید در یک سهم (برای سادگی به تومان؛ تابلو به ریال است):

• بهترین سفارشِ خرید: ۹۹۰ تومان
• بهترین سفارشِ فروش: ۱٬۰۰۰ تومان
• اسپرد: ۱۰ تومان، یعنی حدودِ ۱٪

اگر با قیمتِ ۱٬۰۰۰ تومان بخرید و بلافاصله بخواهید بفروشید، باید به خریدارِ ۹۹۰ تومانی بفروشید. یعنی همان اول ۱٪ عقب‌اید. تازه کارمزدِ خرید و فروش هم رویش می‌آید؛ جزئیاتش را در مقالهٔ کارمزد معاملات بورس ببینید. در یک سهمِ کم‌معامله که فاصلهٔ سرِ صف‌ها ۳ یا ۴ درصد است، این هزینه خیلی سنگین‌تر می‌شود.

یک فرق با فارکس را هم بدانید. در بورسِ تهران قیمت فقط تا سقف و کفِ روزانه می‌تواند حرکت کند (دامنهٔ نوسان قیمت). وقتی سهمی صفِ خرید یا صفِ فروش می‌شود، یک طرفِ جدول خالی است و اصلاً اسپرد به معنای عادی وجود ندارد. در آن حالت مشکل «فاصله» نیست؛ مشکل این است که طرفِ مقابلی پیدا نمی‌شود.

بازارگردان و دامنهٔ مظنه

در بعضی نمادها بازارگردان فعال است. بازارگردان نهادی است که موظف است در هر دو طرفِ جدول سفارش بگذارد تا هر کس خواست بخرد یا بفروشد، طرفِ مقابل داشته باشد.

یکی از تعهدهای بازارگردان «دامنهٔ مظنه» است. دامنهٔ مظنه یعنی حداکثر فاصلهٔ مجاز میانِ قیمتِ سفارشِ خرید و سفارشِ فروشِ بازارگردان، به درصد. این درصد برای هر نماد جدا تعیین می‌شود و معمولاً چند درصد است. پس دامنهٔ مظنه در عمل همان سقفِ اسپرد است. برای همین سهم‌ها و صندوق‌هایی که بازارگردانِ فعال دارند، معمولاً اسپردِ کمتری دارند.

اسپرد در زندگیِ روزمره: دلار، طلا، سکه و ارز دیجیتال

شما احتمالاً سال‌هاست اسپرد می‌پردازید، بی‌آنکه اسمش را بدانید:

• صرافی. فاصلهٔ نرخِ خرید و فروشِ دلار و یورو روی تابلو.
• طلافروشی. طلافروش طلای آب‌شده یا سکه را با قیمتی می‌خرد و با قیمتی بالاتر می‌فروشد. در طلای زینتی، اجرت و سودِ فروشنده هم اضافه می‌شود. قیمتِ روز را در صفحهٔ قیمت طلا امروز ببینید.
• صرافی‌های ارز دیجیتال. در هر بازار، بهترین سفارشِ خرید و فروش با هم فاصله دارند. در رمزارزهای کم‌معامله این فاصله گاهی چند درصد است.
• بانک. فاصلهٔ سودی که بانک به سپرده می‌دهد و سودی که از وام می‌گیرد هم نوعی اسپرد است؛ به آن «اسپردِ بانکی» می‌گویند.

پس دفعهٔ بعد که از صرافی یا طلافروشی قیمت گرفتید، فقط نپرسید «چند می‌دهید؟». بپرسید «چند می‌خرید و چند می‌فروشید؟». فاصلهٔ این دو عدد، اسپردی است که می‌پردازید.

استراتژی اسپرد در آپشن چیست؟

اینجا «اسپرد» معنای دیگری دارد. در بازارِ آپشن (اختیار معامله)، اسپرد یعنی همزمان یک اختیار بخرید و یک اختیارِ دیگر از همان نوع بفروشید، با قیمتِ اعمال یا سررسیدِ متفاوت. هدف این است که هزینه و ریسک را محدود کنید و در عوض، سقفِ سود را هم بپذیرید.

بگذارید با تشبیه شروع کنیم. فرض کنید یک بلیتِ بخت‌آزمایی گران خریده‌اید که اگر برنده شوید، بی‌سقف سود می‌دهد. حالا بخشی از این جایزه را از پیش به یک نفرِ دیگر فروخته‌اید و پولش را گرفته‌اید. بلیت ارزان‌تر تمام شده، ولی جایزه‌تان هم سقف دارد. اسپرد در آپشن همین است.

اسپرد صعودی (Bull Call Spread) با مثال

اسپرد صعودی با اختیار خرید برای کسی است که فکر می‌کند قیمت «کمی» بالا می‌رود، نه خیلی زیاد. دو کار همزمان انجام می‌دهید:

1. یک اختیار خرید با قیمتِ اعمالِ پایین‌تر می‌خرید.
2. یک اختیار خرید با قیمتِ اعمالِ بالاتر، با همان سررسید، می‌فروشید.

بیایید با هم حساب کنیم (همهٔ اعداد مثال‌اند، به تومان و برای هر یک سهم):

• قیمتِ امروزِ سهم: ۱۰٬۰۰۰ تومان
• خریدِ اختیار خرید با قیمتِ اعمالِ ۱۰٬۰۰۰ تومان: ۸۰۰ تومان پرمیوم می‌دهید. پرمیوم یعنی همان قیمتی که برای خودِ قراردادِ اختیار می‌پردازید.
• فروشِ اختیار خرید با قیمتِ اعمالِ ۱۱٬۰۰۰ تومان: ۳۰۰ تومان پرمیوم می‌گیرید.
• هزینهٔ خالص: ۸۰۰ منهای ۳۰۰ = ۵۰۰ تومان

حالا ببینیم در سررسید چه می‌شود:

نتیجهٔ اسپرد صعودی در سررسید (مثالِ فرضی، به ازای هر سهم)

قیمتِ سهم در سررسید	ارزشِ دو اختیار با هم	سود یا زیانِ خالص
۹٬۵۰۰ تومان	صفر	۵۰۰ تومان زیان (بیشترین زیان)
۱۰٬۰۰۰ تومان	صفر	۵۰۰ تومان زیان
۱۰٬۵۰۰ تومان	۵۰۰ تومان	سربه‌سر
۱۱٬۰۰۰ تومان	۱٬۰۰۰ تومان	۵۰۰ تومان سود (بیشترین سود)
۱۲٬۰۰۰ تومان	۱٬۰۰۰ تومان	۵۰۰ تومان سود

جدول سه چیز را روشن می‌کند. بیشترین زیانِ شما همان ۵۰۰ تومانِ هزینهٔ خالص است. بیشترین سود هم فاصلهٔ دو قیمتِ اعمال منهای هزینه است: ۱٬۰۰۰ منهای ۵۰۰ = ۵۰۰ تومان. نقطهٔ سربه‌سر هم قیمتِ اعمالِ پایین به‌اضافهٔ هزینهٔ خالص است: ۱۰٬۵۰۰ تومان.

اگر فقط اختیارِ اول را خریده بودید، ۸۰۰ تومان ریسک می‌کردید و سودتان سقف نداشت. با اسپرد، ریسک ۵۰۰ تومان شد و سود سقف گرفت. پس اسپرد یعنی معامله‌ای میان ارزانی و سقفِ سود.

انواعِ رایجِ اسپرد در آپشن

چهار نوعِ پایه از ترکیبِ «صعودی یا نزولی» و «اختیار خرید یا فروش» ساخته می‌شوند. چند نوعِ پیشرفته‌تر هم هست:

انواع استراتژی اسپرد در آپشن

نام	چه می‌کنید	انتظارِ شما از بازار
اسپرد صعودی با اختیار خرید (Bull Call Spread)	خریدِ اختیار خریدِ پایین‌تر، فروشِ اختیار خریدِ بالاتر	کمی صعودی
اسپرد نزولی با اختیار فروش (Bear Put Spread)	خریدِ اختیار فروشِ بالاتر، فروشِ اختیار فروشِ پایین‌تر	کمی نزولی
اسپرد صعودی با اختیار فروش (Bull Put Spread)	فروشِ اختیار فروشِ بالاتر، خریدِ اختیار فروشِ پایین‌تر؛ اول پول می‌گیرید	بالا رفتن یا دست‌کم نریختن
اسپرد نزولی با اختیار خرید (Bear Call Spread)	فروشِ اختیار خریدِ پایین‌تر، خریدِ اختیار خریدِ بالاتر؛ اول پول می‌گیرید	پایین آمدن یا دست‌کم بالا نرفتن
اسپرد تقویمی (Calendar Spread)	فروشِ سررسیدِ نزدیک، خریدِ سررسیدِ دور با یک قیمتِ اعمال	آرامیِ قیمت در کوتاه‌مدت
پروانه (Butterfly)	ترکیبِ دو اسپرد با سه قیمتِ اعمال	ماندنِ قیمت نزدیکِ یک عدد

دو نوعی که «اول پول می‌گیرید» را اسپردِ اعتباری (Credit Spread) می‌گویند. دو نوعِ دیگر را که اول پول می‌دهید، اسپردِ بدهی (Debit Spread).

اسپرد در بازار آپشنِ ایران؛ چند نکتهٔ عملی

• در بورسِ ما فروشِ اختیار (موقعیتِ فروشنده) وجه تضمین می‌خواهد. یعنی بخشی از پولتان تا سررسید بلوکه می‌شود. پیش از ساختنِ اسپرد، قاعدهٔ روزِ کارگزاری‌تان را دربارهٔ وجه تضمین بپرسید.
• هر دو پای اسپرد باید نقدشوندگیِ کافی داشته باشند. اگر قراردادِ دوم خریدار ندارد، اسپردِ قیمتیِ (فاصلهٔ خرید و فروشِ) خودِ آن قرارداد همهٔ سودِ استراتژی را می‌خورد.
• هر پا کارمزدِ جدا دارد. اسپرد دو برابرِ یک معاملهٔ ساده کارمزد می‌خورد.
• رفتارِ ارزشِ اسپرد پیش از سررسید به یونانی‌ها بستگی دارد؛ مقالهٔ یونانی‌های اختیار معامله این را باز کرده است.

پس اسپرد در آپشن ابزارِ کنترلِ ریسک است، نه راهِ پولدار شدنِ سریع. اول یک اختیارِ ساده را خوب بفهمید، بعد سراغِ ترکیب بروید.

معانی دیگرِ اسپرد: کرک اسپرد و اسپرد اعتباری

«اسپرد» در مالی هر جا معنای «فاصلهٔ دو قیمت یا دو نرخ» دارد. چند نمونهٔ رایج:

• کرک اسپرد. فاصلهٔ قیمتِ فرآورده‌های نفتی (بنزین، گازوئیل و…) با قیمتِ نفتِ خام. همان حاشیهٔ سودِ پالایشگاه است و در تحلیلِ سهم‌های پالایشی به کار می‌آید. توضیحِ کاملش در مقالهٔ کرک اسپرد چیست آمده است.
• اسپرد اعتباری اوراق. فاصلهٔ بازدهِ یک اوراقِ بدهیِ شرکتی با اوراقِ دولتیِ هم‌سررسید. هرچه این فاصله بیشتر، بازار ریسکِ آن شرکت را بیشتر می‌بیند.
• اسپرد تقویمی در قرارداد آتی. فاصلهٔ قیمتِ دو سررسیدِ یک کالا، مثلاً سکهٔ آتیِ دو ماهِ مختلف.
• اسپردِ بانکی. فاصلهٔ نرخِ سودِ وام با نرخِ سودِ سپرده.

چطور هزینهٔ اسپرد را کم کنیم؟ (چک‌لیست)

• پیش از هر معامله، بهترین خرید و بهترین فروش را نگاه کنید و درصدِ فاصله را حساب کنید.
• دارایی‌های پرمعامله را ترجیح دهید. در سهم‌های کم‌معامله، با اسپردِ بالا همان اول چند درصد عقب‌اید.
• به‌جای سفارشِ «هر قیمتی شد»، سفارشِ محدود (با قیمتِ مشخص) بگذارید تا اسپرد را کامل نپردازید.
• دقیقه‌های پیش و پس از خبرهای مهم، و ساعت‌های خیلی خلوت، معامله نکنید.
• هزینهٔ کل را بسنجید: اسپرد به‌اضافهٔ کارمزد، برای خرید و فروش با هم.
• اگر روشِ معامله‌تان کوتاه‌مدت است، اسپرد را جدی‌تر بگیرید؛ اسپرد در هر معامله تکرار می‌شود.
• در صرافی و طلافروشی از دو سه جا قیمتِ خرید و فروش هر دو را بگیرید.

اشتباه‌های رایج دربارهٔ اسپرد

1. فقط قیمتِ وسط را دیدن. نمودارها معمولاً قیمتِ فروش یا قیمتِ آخرین معامله را نشان می‌دهند. شما با قیمتِ خرید وارد می‌شوید. اگر این را ندانید، خیال می‌کنید معامله‌تان بی‌دلیل منفی شده است.
2. اسکالپ با اسپردِ زیاد. کسی که روزی ده‌ها معاملهٔ کوچک می‌کند، هر بار اسپرد می‌پردازد. با سودِ هدفِ خیلی کم، اسپرد زودتر از شما سود را برمی‌دارد. دربارهٔ این سبک، مقالهٔ اسکالپینگ چیست را بخوانید.
3. حدِ ضررِ خیلی نزدیک. جهشِ لحظه‌ایِ اسپرد موقعِ خبر می‌تواند حدِ ضرر را فعال کند.
4. قاطی کردنِ دو معنا. «اسپرد» در یک متنِ آپشن معمولاً استراتژی است، نه فاصلهٔ خرید و فروش. اول ببینید متن دربارهٔ کدام حرف می‌زند.
5. دل خوش کردن به «بدونِ کارمزد». هزینه ممکن است در اسپردِ پهن‌تر پنهان شده باشد.

سوالات متداول

جمع‌بندی

اسپرد دو معنا دارد. معنای اصلی، فاصلهٔ قیمتِ خرید و فروش است؛ هزینه‌ای که در فارکس، بورس، صرافی و طلافروشی بی‌سر و صدا از جیبِ ما می‌رود. این فاصله در بازارهای شلوغ کم است و در ساعت‌های خلوت و لحظه‌های خبر زیاد. معنای دوم، استراتژیِ اسپرد در آپشن است: خرید و فروشِ همزمانِ دو اختیار برای محدود کردنِ ریسک، به بهای سقف گذاشتن روی سود.

پس از امروز پیش از هر خرید، دو عدد را با هم ببینید: قیمتی که می‌خرید و قیمتی که اگر همین حالا پشیمان شوید، می‌فروشید. فاصلهٔ این دو را به درصد حساب کنید. اگر زیاد بود، یا با سفارشِ محدود صبر کنید یا سراغِ دارایی‌ای بروید که خریدار و فروشندهٔ بیشتری دارد. تصمیمِ نهایی با خودتان.