هنوز چیزی روی دستگاه شما ذخیره نشده است. هر وقت خواستید، از پابرگهٔ سایت به همین صفحه برمی‌گردید و انتخابتان را عوض می‌کنید.

با فعال‌کردن سنجش، به بهبود سایت کمک می‌کنید. این انتخاب اختیاری است و هر زمان می‌توانید آن را در تنظیمات حریم خصوصی تغییر دهید.

حامد ثقفیHamed Saghafi

بهترین کارگزاری بورس ۱۴۰۵: رتبه‌بندی و مقایسهٔ آگاه، مفید، مبین سرمایه و فارابی

فهرست مطالب۱۲ بخش
  1. خلاصهٔ مقایسه در یک نگاه
  2. رتبه بندی کارگزاری های بورس ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵: کدام رسمی است؟
  3. مقایسهٔ کارگزاری آگاه، مفید، مبین سرمایه و فارابی
  4. کارمزد کارگزاری‌ها فرق دارد؟
  5. معیارهای انتخاب بهترین کارگزاری بورس
  6. کدام کارگزاری برای چه کسی؟
  7. سرعت در عرضه اولیه و سرخطی: واقعیت چیست؟
  8. چرا بهتر است دو کارگزاری داشته باشید؟
  9. شش اشتباهِ رایج در انتخابِ کارگزاری
  10. کانون کارگزاران چه کاره است؟
  11. سوالات متداول
  12. جمع‌بندی
کارگزار بورس

خیلی‌ها از من می‌پرسند: «بهترین کارگزاری بورس کدام است؟ آگاه، مفید یا یکی دیگر؟» جوابِ کوتاه این است که در ۱۴۰۵ هیچ فهرستِ رسمی و عمومی‌ای «بهترین» را اعلام نمی‌کند. اگر بزرگی را بسنجیم، مفید و کارگزاری آگاه تقریباً هر ماه اول و دوم‌اند و فارابی و مبین سرمایه هم جزوِ ده کارگزاریِ بزرگ‌اند. بهترین برای شما، آن است که به کارِ خودتان بیاید.

کارگزاری را مثلِ بانک در نظر بگیرید. همهٔ بانک‌ها حساب باز می‌کنند و کارت می‌دهند، ولی یکی اپِ بهتری دارد، یکی شعبه‌اش نزدیک‌تر است و یکی تلفنش را زودتر جواب می‌دهد. کارگزاری هم همین است: کارِ اصلی را همه انجام می‌دهند، فرق در جزئیات است. من بیش از بیست سال است در بازار سرمایه معامله می‌کنم و با کارگزاری‌های زیادی کار کرده‌ام. این‌جا با هم می‌بینیم رتبه‌بندی‌ها از کجا می‌آیند، چهار کارگزاریِ پرجست‌وجو چه فرقی دارند و چطور خودتان انتخاب کنید.

خلاصهٔ مقایسه در یک نگاه

اگر حوصلهٔ خواندنِ همه‌چیز را ندارید، این جدول خلاصهٔ حرفِ من است. جایگاه‌ها از آمارِ ماهانهٔ ارزشِ معاملات در خرداد و تیر ۱۴۰۴ آمده‌اند. یعنی فقط نشان می‌دهند کدام کارگزاری بزرگ‌تر است، نه کدام بهتر.

مقایسهٔ کلیِ چهار کارگزاریِ پرجست‌وجو (تا مهر ۱۴۰۵)
کارگزاریجایگاه در ارزشِ معاملاتسامانهٔ اختصاصیِ شناخته‌شدهبیشتر به کارِ چه کسی می‌آیدپیش از ثبت‌نام بپرسید
مفیداولِ بازار در بیشترِ ماه‌هاایزی‌تریدرتازه‌کارها و کسانی که سامانهٔ پرکاربر و جاافتاده می‌خواهندپنل در روزهای خیلی شلوغ چطور است؟ پشتیبانی چقدر معطل می‌کند؟
آگاهدومِ بازار در بیشترِ ماه‌هاآساتریدرمعامله‌گرِ فعال که ابزارِ سفارش و اعتبار برایش مهم استشرایطِ باشگاهِ مشتریان و سودِ اعتبار چیست؟
فارابیمعمولاً جزوِ پنج کارگزاریِ اولفارابیکسوکسی که به‌جز سهام، بورس کالا و بازارِ مشتقه هم می‌خواهدمجوزِ بازاری که لازم دارید را دارد؟
مبین سرمایهجزوِ ده کارگزاریِ اولاسمارتکسی که کنارِ سهام، در بورس کالا و انرژی هم معامله می‌کندنظرِ کاربران دربارهٔ نسخهٔ فعلیِ اپ چیست؟

پس هیچ‌کدام از این چهار «بد» نیستند. سؤال این است که کدام با نیازِ شما جور است.

رتبه بندی کارگزاری های بورس ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵: کدام رسمی است؟

اگر «رتبه بندی کارگزاری های بورس ۱۴۰۴» را جست‌وجو کنید، سه جور فهرست می‌بینید. این سه با هم خیلی فرق دارند، ولی معمولاً قاطی می‌شوند. بیایید یکی‌یکی ببینیم تا گولِ فهرست‌های تبلیغاتی را نخوریم.

۱. رتبه‌بندیِ ستاره‌ایِ کانون کارگزاران

از بهمن ۱۴۰۱ کارِ رتبه‌بندی به کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار سپرده شد. حالا هر کارگزاری از نیم ستاره تا پنج ستاره می‌گیرد. این نمره جدا برای بورس اوراق بهادار، بورس کالا و بورس انرژی داده می‌شود.

در این روش فقط حجمِ معاملات مهم نیست. رضایتِ مشتری، مدیریتِ ریسک، حاکمیتِ شرکتی (یعنی اداره‌شدنِ درست و شفافِ شرکت) و کیفیتِ گزارش‌های مالی هم امتیاز دارند. روی کاغذ، این بهترین معیار است.

مشکل این‌جاست که نتیجه‌اش عمومی نمی‌شود. دبیرکلِ کانون در آذر ۱۴۰۴ گفت نتیجهٔ آن سال برای تأیید به سازمان بورس می‌رود و شاید مثلِ سالِ قبل فقط به خودِ کارگزاری‌ها اعلام شود. من تا مهر ۱۴۰۵ فهرستِ رسمی و عمومیِ آن را پیدا نکردم. پس اگر جایی نوشته بود «رتبه‌بندیِ رسمیِ ۱۴۰۴»، اول بپرسید: منبعش کجاست؟

۲. رتبه‌بندیِ قدیمیِ «الف» تا «ه»

تا پیش از ۱۴۰۱، خودِ سازمان بورس کارگزاری‌ها را با حروفِ الف تا ه دسته‌بندی می‌کرد و نتیجه را منتشر می‌کرد. خیلی از سایت‌ها هنوز می‌نویسند فلان کارگزاری «رتبهٔ الف» دارد. این اطلاعات کهنه است.

تازه، همان موقع هم تعدادِ کارگزاری‌های «الف» آن‌قدر زیاد بود که رتبه به انتخاب کمکی نمی‌کرد. مثلِ کلاسی که نصفِ بچه‌هایش بیست گرفته‌اند؛ بیست دیگر چیزی را نشان نمی‌دهد.

۳. جایگاه بر اساسِ ارزشِ معاملات

تنها عددِ شفاف و ماهانه، ارزشِ معاملاتِ هر کارگزاری است. یعنی جمعِ پولی که در یک ماه از راهِ آن کارگزاری خرید و فروش شده. رسانه‌های بورسی این عدد را از آمارِ بازار درمی‌آورند و منتشر می‌کنند.

این عدد کیفیت را نمی‌سنجد، ولی نشان می‌دهد مشتری‌ها و پول‌ها کجا هستند. مثلاً در فروردین ۱۴۰۴ حدودِ ۱۸٪ کلِ معاملات از کارگزاری مفید گذشت. در تیر ۱۴۰۴ سهمِ مفید حدودِ ۱۲٪ و سهمِ آگاه حدودِ ۶٪ بود. یعنی از هر ۱۰۰ تومانی که در بازار جابه‌جا شد، حدودِ ۱۲ تومانش از مفید رد شد.

نمودار میله‌ای ده کارگزار اول بورس بر اساس ارزش معاملات در خرداد ۱۴۰۴؛ مفید و آگاه اول و دوم
ده کارگزارِ اول بر اساسِ ارزشِ معاملات در خرداد ۱۴۰۴ (همت). این نمودار بزرگیِ کارگزاری را نشان می‌دهد، نه کیفیتِ خدمات.

در نمودار، ده کارگزاریِ اولِ خرداد ۱۴۰۴ را می‌بینید. «همت» یعنی هزار میلیارد تومان. الگو همان همیشگی است: مفید با فاصلهٔ زیاد اول است و آگاه دوم. از سومی به بعد، کارگزاری‌های بانکی و خصوصی با رقم‌های نزدیک به هم می‌آیند. فارابی پنجم و مبین سرمایه هشتم بود.

چرا بزرگ‌تر لزوماً بهتر نیست؟

بخشی از معاملاتِ کارگزاری‌های بانکی مالِ مشتری‌های حقوقیِ بزرگ و معامله‌های بلوکی است. معاملهٔ بلوکی یعنی خرید و فروشِ یک‌جای بستهٔ بزرگی از سهام. این‌ها ربطی به تجربهٔ من و شما با چند ده میلیون تومان پول ندارد.

از آن طرف، کارگزاریِ خیلی بزرگ در روزهای پرهیجان بارِ سنگین‌تری روی سامانه‌اش دارد. مثلِ نانوایی‌ای که از همه شلوغ‌تر است: نانش خوب است، ولی صفش هم طولانی‌تر است. من سهمِ بازار را نشانهٔ «اعتمادِ جمعی» می‌دانم، نه نمرهٔ کیفیت. معیارهایی که خودم برای سنجیدنِ کارگزاری‌ها به کار می‌برم در صفحهٔ روش‌شناسی بررسی کارگزاری‌ها آمده است.

پس رتبه‌ای را که منبع ندارد جدی نگیرید و جایگاهِ ارزشِ معاملات را فقط نشانهٔ بزرگی بدانید.

مقایسهٔ کارگزاری آگاه، مفید، مبین سرمایه و فارابی

این چهار نام بیشترین جست‌وجو را دارند. هر چهار کارگزاری مجاز و عضوِ کانون‌اند. فرق‌شان در تمرکز، سامانه و خدماتِ جانبی است. کارمزد و سقفِ اعتبار را همیشه از سایتِ رسمیِ خودشان بخوانید، چون این شرایط چند بار در سال عوض می‌شود.

کارگزاری مفید

مفید از نظرِ ارزشِ معاملات بزرگ‌ترین کارگزاریِ بازار است. سامانهٔ معاملاتی‌اش، ایزی‌تریدر، میانِ سهام‌دارانِ خُرد خیلی رایج است. یعنی اگر از یک آشنا بپرسید «با چه پنلی معامله می‌کنی؟»، احتمالش زیاد است همین را بگوید.

این بزرگی دو روی سکه دارد. خوبی‌اش این است که سامانه جاافتاده است، آموزش برایش زیاد است و بیشترِ پرسش‌های شما را دیگران قبلاً پرسیده و جواب گرفته‌اند. بدی‌اش این است که در روزهای خیلی شلوغ، هر کندیِ کوچک میلیون‌ها نفر را درگیر می‌کند.

پس برای کسی که تازه شروع می‌کند و می‌خواهد آموزش‌های اینترنتی با پنلش جور باشد، مفید انتخابِ منطقی و کم‌دردسری است.

کارگزاری آگاه

کارگزاری آگاه از ۱۳۸۴ فعال است و تقریباً هر ماه دومین کارگزاریِ بازار است. تمرکزش روی سامانهٔ اختصاصیِ آساتریدر است. در این سامانه ابزارهای سفارش‌گذاری و حسابِ لحظه‌ایِ کارمزد هست. آگاه از راهِ باشگاهِ مشتریانش بستهٔ اعتباری و تخفیف هم می‌دهد.

به نظرِ من آگاه بیشتر به کارِ کسی می‌آید که هر روز چند سفارش می‌گذارد و ابزارِ دقیق‌تر برایش مهم است. اگر به خاطرِ اعتبار سراغش می‌روید، اول دو چیز را بپرسید: سودِ اعتبار سالانه چند درصد است و شرطِ تمدیدش چیست؟

کارگزاری فارابی

فارابی معمولاً جزوِ پنج کارگزاریِ اول است؛ در خرداد و تیر ۱۴۰۴ هر دو بار پنجم بود. سامانهٔ اختصاصی‌اش فارابیکسو است. سال‌هاست به‌جز سهام، در بورس کالا و بازارِ مشتقه هم فعال است.

برای همین خیلی از کسانی که کدِ بورس کالا یا معاملهٔ آتی می‌خواهند سراغش می‌روند. مراحلِ ثبت‌نامش را قدم‌به‌قدم در آموزش ثبت نام در کارگزاری فارابی نوشته‌ایم.

کارگزاری مبین سرمایه

مبین سرمایه جزوِ ده کارگزاریِ اول است و در خرداد ۱۴۰۴ هشتم بود. به‌جز سامانه‌های آنلاینِ رایج، اپلیکیشنِ اختصاصیِ «اسمارت» را هم دارد و در بورس کالا و انرژی هم فعال است.

نظرِ کاربران دربارهٔ نسخه‌های مختلفِ اپش یکی نیست. پیش از ثبت‌نام، نظرهای چند ماهِ اخیر را بخوانید، نه نظرهای چند سال پیش را. اپ مثلِ ماشین است؛ مدلِ امسالش با مدلِ پنج سال پیش فرق دارد.

معامله در سامانهٔ آنلاینِ کارگزاری بورس
با سامانه‌های آنلاین، برای معامله دیگر لازم نیست به تالار یا دفترِ کارگزاری بروید.

پس اگر تازه‌کارید، مفید یا آگاه؛ اگر بورس کالا و مشتقه می‌خواهید، فارابی و مبین سرمایه را هم کنارشان بسنجید. ولی پیش از تصمیم، یک سؤالِ مهم مانده: کارمزدشان فرق دارد؟

کارمزد کارگزاری‌ها فرق دارد؟

جوابِ کوتاه: تقریباً نه. سقفِ کارمزدِ خرید و فروشِ سهام را سازمان بورس تعیین می‌کند و همهٔ کارگزاری‌ها همان سقف را می‌گیرند. فقط بعضی‌ها به مشتریِ پرحجم تخفیف می‌دهند. نرخ‌هایی که کارگزاری‌ها برای ۱۴۰۵ اعلام کرده‌اند این است:

کارمزدِ معاملاتِ سهام در ۱۴۰۵ (درصد از ارزشِ معامله)
بازارکارمزدِ خریدکارمزدِ فروش (با مالیات)
بورس تهران۰٫۳۷۱۲٪حدودِ ۰٫۸۸٪
فرابورس۰٫۳۶۳۲٪کمی کمتر از بورس تهران

کارمزدِ فروش بیشتر است، چون نیم درصد مالیاتِ فروش هم در آن هست. این مالیات را چه سود کنید چه ضرر، می‌پردازید. جزئیاتِ هر بخش را در راهنمای کارمزد معاملات بورس نوشته‌ام.

با هم حساب کنیم: یک خرید و فروش چقدر خرج دارد؟

فرض کنید ۱۰۰ میلیون تومان سهم در بورس تهران بخرید و بعد به همان قیمت بفروشید. یعنی نه سود کرده‌اید نه ضرر. حالا ببینیم کارمزد چقدر می‌شود:

  1. کارمزدِ خرید: ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۰٫۰۰۳۷۱۲ = ۳۷۱٬۲۰۰ تومان
  2. کارمزدِ فروش: ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۰٫۰۰۸۸ = ۸۸۰٬۰۰۰ تومان
  3. جمع: حدودِ ۱٬۲۵۱٬۰۰۰ تومان، یعنی حدودِ ۱٫۲۵٪

یعنی سهم باید حدودِ ۱٫۲۵٪ بالا برود تا شما فقط سرِ جای اولتان برگردید. این عدد در همهٔ کارگزاری‌ها تقریباً یکی است. پس وقتتان را صرفِ گشتن دنبالِ کارمزدِ ارزان‌تر نکنید.

هزینهٔ واقعیِ متفاوت جای دیگری است: سودِ اعتبار، کارمزدِ خدماتی مثلِ سبدگردانی، و هزینهٔ پنهانِ ساعتی که سامانه از کار افتاده و نمی‌توانید بفروشید. همین آخری، در یک روزِ ریزش، می‌تواند از کارمزدِ یک سال گران‌تر تمام شود.

معیارهای انتخاب بهترین کارگزاری بورس

وقتی کارمزدها یکی است، تصمیم روی کیفیتِ خدمات می‌چرخد. این هشت معیار را به ترتیبِ اهمیتی که خودم برایشان قائلم آورده‌ام. ستونِ آخر می‌گوید چطور بی اعتماد به تبلیغ، خودتان بسنجید.

چک‌لیستِ سنجشِ کارگزاری پیش از ثبت‌نام
معیارچرا مهم استچطور خودتان بسنجید
پایداریِ سامانهٔ معاملاتیدر روزِ ریزش، باز نشدنِ پنل یعنی ضررِ واقعینظرِ کاربران را دربارهٔ روزهای شلوغِ اخیر بخوانید، نه روزهای آرام
سرعت و ابزارِ ثبتِ سفارشبرای سفارشِ سرخطی و صف‌های خرید و فروش تعیین‌کننده استبا مبلغِ کم حساب باز کنید و در ساعتِ شلوغِ بازار چند سفارش بگذارید
ثبت‌نام و احرازِ هویتِ آنلایننباید برای شروع به شعبه برویدببینید بعد از سجام، ثبت‌نامِ غیرحضوری چقدر طول می‌کشد
بازارهای قابلِ معاملههمهٔ کارگزاری‌ها مجوزِ بورس کالا، انرژی یا مشتقه را ندارندفهرستِ مجوزها را در سایتِ کارگزاری و سازمان بورس ببینید
اعتبار و خریدِ اعتباریاهرم، سود و ضرر را با هم بزرگ می‌کندسودِ سالانه، مدت، سقف و شرطِ فروشِ اجباری را کتبی بخواهید
پشتیبانیسفارشِ گیرکرده را باید همان روز حل کردیک روزِ کاری ساعتِ ۹ صبح زنگ بزنید و دقیقه‌های انتظار را بشمارید
واریز و برداشتپولِ شما نباید چند روز در راه بماندیک برداشتِ کوچک بزنید و ببینید کی به حساب‌تان می‌رسد
سبدگردانی و خدماتِ جانبیبرای کسی که وقتِ رسیدگی به سهام‌هایش را ندارد مهم استمجوزِ سبدگردانی، کارمزدِ مدیریت و سابقهٔ بازده را بپرسید

اگر فقط وقت دارید دو ردیف را بسنجید، پایداریِ سامانه و پشتیبانی را انتخاب کنید. بقیه را بعداً هم می‌شود درست کرد.

سامانهٔ معاملاتی و پشتیبانی

بیشترِ کارگزاری‌ها از چند سامانهٔ آنلاینِ مشترک استفاده می‌کنند و بزرگ‌ترها سامانهٔ اختصاصیِ خودشان را هم دارند. سامانهٔ اختصاصی معمولاً ابزارِ بیشتری دارد. ولی مهم‌تر از ابزار، پایداری در ساعتِ ۹ تا ۹:۱۵ صبح است؛ همان دقیقه‌هایی که همه با هم سفارش می‌فرستند.

در هجومِ سالِ ۱۳۹۹، حتی بزرگ‌ترین کارگزاری‌ها هم ساعت‌هایی کند شدند یا از کار افتادند. پس جملهٔ «سامانهٔ ما هیچ‌وقت قطع نمی‌شود» را از هیچ کارگزاری‌ای باور نکنید.

کارکنانِ کارگزاری بورس در حالِ پیگیریِ سفارش‌ها
پشتیبانیِ پاسخ‌گو در روزهای شلوغ، به اندازهٔ خودِ سامانه مهم است.

ثبت‌نام و احرازِ هویت

اولین قدم برای ثبت‌نام در هر کارگزاری، احرازِ هویت در سامانه سجام است. سجام مثلِ شناسنامهٔ شما در بازار سرمایه است؛ یک بار ساخته می‌شود و همهٔ کارگزاری‌ها از آن استفاده می‌کنند.

بعد از آن، بیشترِ کارگزاری‌های بزرگ همهٔ کار را غیرحضوری انجام می‌دهند و کدِ بورسی و نامِ کاربری را پیامک می‌کنند. مسیرِ کامل را در صفحهٔ دریافت کد بورسی توضیح داده‌ام.

بورس کالا، انرژی و بازارِ مشتقه

اگر فقط سهام و صندوق می‌خرید، تقریباً هر کارگزاریِ بزرگی کارتان را راه می‌اندازد. ولی برای گواهی سپرده، معاملهٔ آتی یا اختیارِ معامله، کارگزاری باید مجوزِ همان بازار را داشته باشد. آتی یعنی امروز قرار می‌گذارید که در یک تاریخِ مشخص در آینده، با قیمتی که همین امروز توافق شده، بخرید یا بفروشید.

تعدادِ کارگزاری‌هایی که این بازارها را آنلاین و کامل ارائه می‌کنند، هنوز خیلی کمتر از کلِ کارگزاری‌هاست. شرایطِ گرفتنِ کد را در مقالهٔ بازار مشتقه و نحوه دریافت کد معاملاتی ببینید.

اعتبار، سبدگردانی و خدماتِ جانبی

خریدِ اعتباری یعنی کارگزاری به شما پول قرض می‌دهد تا بیشتر از پولِ خودتان سهم بخرید. شرایطش را سازمان بورس تعیین می‌کند و هر کارگزاری در همان چارچوب سیاستِ خودش را دارد. بعضی به اندازهٔ دارایی‌تان اعتبار می‌دهند و بعضی به اندازهٔ حجمِ معاملات‌تان.

با یک مثالِ ساده ببینیم چرا خطرناک است. فرض کنید ۵۰ میلیون تومان پول دارید و ۵۰ میلیون هم اعتبار می‌گیرید و ۱۰۰ میلیون سهم می‌خرید. اگر سهم ۲۰٪ پایین بیاید، ۲۰ میلیون ضرر کرده‌اید؛ یعنی ۴۰٪ پولِ خودتان، به‌اضافهٔ سودِ وام. حرفِ من به تازه‌کارها همیشه یکی است: تا یک دورِ کاملِ ریزش را تجربه نکرده‌اید، سراغِ اعتبار نروید.

اگر وقتِ رسیدگی به سهام‌تان را ندارید، سبدگردانی یا صندوق‌های خودِ کارگزاری را هم در مقایسه بگذارید.

کدام کارگزاری برای چه کسی؟

بهترین کارگزاری برای یک بازنشسته که ماهی یک بار صندوق می‌خرد، با بهترین کارگزاری برای کسی که هر روز خرید و فروش می‌کند فرق دارد. شکلِ زیر اولویت‌های هر گروه را خلاصه کرده است.

اولویت‌های انتخاب کارگزاری برای تازه‌کار، معامله‌گر فعال، معامله‌گر آتی و اختیار و سرمایه‌گذار کم‌وقت
هر نوع سرمایه‌گذار باید کارگزاری را با معیارِ متفاوتی بسنجد.
  • تازه‌کار: سامانهٔ ساده و پرکاربر، آموزش و پشتیبانیِ در دسترس. کارگزاری‌های بزرگ این‌جا جلوترند، چون آموزش‌های بیشتری با سامانهٔ آن‌ها ساخته شده است.
  • معامله‌گرِ فعال: سرعتِ سفارش، سفارشِ شرطی و پایداری در دقیقه‌های اولِ بازار. سفارشِ شرطی یعنی به پنل بگویید «اگر قیمت به فلان عدد رسید، خودت بفروش». تخفیفِ کارمزد هم برای حجمِ بالا ارزش پیدا می‌کند.
  • معامله‌گرِ آتی و اختیار: اول ببینید کارگزاری مجوز و سامانهٔ آنلاینِ مشتقه دارد یا نه. بعد سراغِ بقیهٔ معیارها بروید.
  • سرمایهٔ بزرگ یا آدمِ کم‌وقت: سبدگردانی، مشاورهٔ شخصی و تنوعِ صندوق‌ها از سرعتِ پنل مهم‌تر است.

پس اول ببینید خودتان در کدام گروه‌اید؛ بعد کارگزاری را با معیارِ همان گروه بسنجید.

سرعت در عرضه اولیه و سرخطی: واقعیت چیست؟

خیلی از تبلیغ‌ها روی «سرعتِ بالا در عرضه اولیه» مانور می‌دهند. ولی در عرضه‌های ترکیبیِ ۱۴۰۵، مرحلهٔ دوم با قیمتِ ثابت انجام می‌شود. به هر کدی که در زمانِ مجاز سفارشِ درست بدهد، سهمیهٔ برابر می‌رسد.

یعنی در این روش، تند بودنِ کارگزاری تعیین‌کننده نیست. مهم این است که پولِ کافی در حساب داشته باشید و در بازهٔ اعلام‌شده سفارش بدهید. زمانِ عرضه‌ها را در تقویم عرضه اولیه دنبال کنید.

جایی که سرعت واقعاً اثر دارد، صف‌های خرید و فروش و سفارش سرخطی است. سفارشِ سرخطی یعنی سفارشی که پیش از باز شدنِ بازار می‌گذارید تا اولِ صف باشد. آن‌جا ترتیبِ رسیدنِ سفارش مهم است، ولی باز هم هیچ کارگزاری‌ای نمی‌تواند نتیجه را تضمین کند. به وعدهٔ «سرخطیِ تضمینی» شک کنید.

چرا بهتر است دو کارگزاری داشته باشید؟

پیشنهادِ من این است که در دو کارگزاری حساب داشته باشید: یکی اصلی و یکی پشتیبان. مثلِ کسی که دو کارتِ بانکی از دو بانکِ مختلف دارد؛ اگر یکی کار نکرد، با دیگری خریدش را می‌کند. اگر روزی سامانهٔ اولی کند شد، دست‌کم با پولِ حسابِ دوم می‌توانید خرید کنید. ثبت‌نام در کارگزاریِ دوم هم هزینه‌ای ندارد.

فقط یک نکته را بدانید. سهمی که از کارگزاریِ «الف» خریده‌اید، فقط از پنلِ همان کارگزاری فروخته می‌شود، چون «الف» کارگزار ناظر آن سهم است. برای فروش از جای دیگر، باید ناظر را عوض کنید. مراحلش را در نحوه تغییر کارگزار ناظر در بورس نوشته‌ام. اگر هنوز نمی‌دانید کارگزار دقیقاً چه کاری می‌کند، اول کارگزاری بورس چیست؟ را بخوانید.

شش اشتباهِ رایج در انتخابِ کارگزاری

  1. باور کردنِ «رتبه‌بندیِ رسمیِ» بی‌منبع. نتیجهٔ رتبه‌بندیِ کانون عمومی نیست. فهرستی که منبعش را نمی‌گوید، به احتمالِ زیاد تبلیغ است.
  2. انتخاب فقط به خاطرِ اعتبارِ بیشتر. اعتبارِ بیشتر یعنی ریسکِ بیشتر، نه کارگزاریِ بهتر.
  3. سنجیدنِ سامانه در روزِ آرام. هر سامانه‌ای در روزِ خلوت خوب کار می‌کند. نظرِ کاربران را دربارهٔ روزهای پرهیجانِ اخیر بخوانید.
  4. ماندن در کارگزاریِ بد از سرِ تنبلی. عوض کردنِ کارگزاری امروز آنلاین و نسبتاً ساده است.
  5. بی‌کار گذاشتنِ پول در حساب. بعضی کارگزاری‌ها برای ماندهٔ حساب طرحِ سود یا صندوقِ درآمد ثابت دارند. بپرسید.
  6. گشتن دنبالِ کارمزدِ ارزان‌تر. کارمزدِ پایه همه‌جا تقریباً یکی است. وقتتان را روی معیارهای دیگر بگذارید.

پس اگر فقط یک چیز از این فهرست یادتان بماند، این باشد: سامانه را در روزِ شلوغ بسنجید، نه در روزِ آرام.

کانون کارگزاران چه کاره است؟

کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار نهادی خودانتظام و غیرانتفاعی است که از ۱۳۸۶ کار می‌کند. خودانتظام یعنی خودِ اعضا بر هم نظارت می‌کنند، زیرِ چترِ سازمان بورس. همهٔ کارگزاری‌ها باید عضوِ آن باشند.

نظارت بر اعضا، رسیدگی به اختلاف‌ها، پیشنهادِ تغییرِ سقفِ کارمزد به سازمان و حالا رتبه‌بندیِ ستاره‌ای از کارهای آن است. اگر از کارگزاری‌تان شکایت دارید و خودِ کارگزاری جواب نداد، اول کانون و بعد سازمان بورس و اوراق بهادار مرجعِ پیگیری‌اند.

سوالات متداول

بهترین کارگزاری بورس کدام است؟

یک جوابِ واحد برای همه نیست. از نظرِ ارزشِ معاملات، مفید و آگاه اول و دوم‌اند. ولی کارگزاریِ مناسبِ شما آن است که سامانهٔ پایدار، ثبت‌نامِ آنلاین، پشتیبانیِ پاسخ‌گو و بازارهای موردِ نیازتان را داشته باشد.

رتبه‌بندی کارگزاری‌ها بر چه اساسی است؟

از بهمن ۱۴۰۱ کانون کارگزاران به کارگزاری‌ها از نیم تا پنج ستاره می‌دهد، جدا برای بورس اوراق بهادار، کالا و انرژی. حجمِ معاملات، رضایتِ مشتری، مدیریتِ ریسک، حاکمیتِ شرکتی و کیفیتِ گزارش‌های مالی در امتیاز اثر دارند.

آیا رتبه‌بندی کارگزاری‌های بورس ۱۴۰۴ منتشر شده است؟

دبیرکلِ کانون در آذر ۱۴۰۴ گفت نتیجه برای تأیید به سازمان بورس می‌رود و شاید مثلِ سالِ قبل فقط به خودِ کارگزاری‌ها اعلام شود. تا مهر ۱۴۰۵ فهرستِ رسمی و عمومیِ آن پیدا نشد.

کارمزد کارگزاری‌ها فرق دارد؟

تقریباً نه. سقفِ کارمزد را سازمان بورس تعیین می‌کند. در ۱۴۰۵ کارمزدِ خریدِ سهام در بورس تهران ۰٫۳۷۱۲ درصد و فروش با مالیات حدودِ ۰٫۸۸ درصد است. فقط بعضی کارگزاری‌ها به مشتریِ پرحجم تخفیف می‌دهند.

کارگزاری آگاه بهتر است یا مفید؟

هر دو از بزرگ‌ترین کارگزاری‌های بازارند. مفید با ایزی‌تریدر برای تازه‌کارها آشناتر و پرکاربردتر است. آگاه با آساتریدر و باشگاهِ مشتریانش بیشتر به کارِ معامله‌گرِ فعال می‌آید. بهتر است هر دو را با حسابِ کوچک امتحان کنید.

کارگزاری فارابی و مبین سرمایه برای چه کسانی مناسب‌اند؟

هر دو جزوِ ده کارگزاریِ اولِ بازارند و به‌جز سهام در بورس کالا هم فعال‌اند. فارابی با سامانهٔ فارابیکسو برای کسانی که بازارِ مشتقه می‌خواهند گزینهٔ رایجی است و مبین سرمایه اپلیکیشنِ اختصاصیِ اسمارت را دارد.

آیا می‌توانم هم‌زمان در دو کارگزاری حساب داشته باشم؟

بله، با یک کدِ بورسی می‌توانید در چند کارگزاری ثبت‌نام کنید. فقط سهمی که از هر کارگزاری می‌خرید، تا وقتی ناظرش را عوض نکنید، فقط از پنلِ همان کارگزاری فروخته می‌شود.

آیا می‌توانم کارگزاری خود را عوض کنم؟

بله، مجبور نیستید همیشه با یک کارگزاری بمانید. در کارگزاریِ تازه ثبت‌نام می‌کنید و با تغییرِ کارگزار ناظر، سهام‌تان را به آن منتقل می‌کنید تا از پنلِ جدید فروختنی باشد.

آیا سرعت کارگزاری در عرضه اولیه مهم است؟

در عرضه‌های ترکیبیِ ۱۴۰۵ نه چندان، چون مرحلهٔ دوم با قیمتِ ثابت است و به هر کدی که در بازهٔ مجاز سفارشِ درست بدهد سهمیهٔ برابر می‌رسد. سرعت بیشتر در صف‌های خرید و سفارشِ سرخطی اثر دارد.

جمع‌بندی

در ۱۴۰۵ هیچ رتبه‌بندیِ رسمی و عمومی‌ای «بهترین کارگزاری» را اعلام نمی‌کند. آمار می‌گوید مفید و آگاه بزرگ‌ترین‌اند و فارابی و مبین سرمایه هم جزوِ ده کارگزاریِ اول‌اند. کارمزدِ پایه همه‌جا تقریباً یکی است.

پس انتخاب را بر اساسِ پایداریِ سامانه، بازارهایی که لازم دارید، پشتیبانی و شرایطِ اعتبار انجام دهید. اگر مطمئن نیستید، با یک حسابِ کوچک در دو کارگزاری شروع کنید. بعد از یکی دو ماه، خودتان می‌فهمید کدام به دل‌تان نشسته است. تصمیمِ نهایی با خودتان.

نویسنده

فائزه حیدری

۱۱۴ نوشته دربارهٔ آموزش بورس و تحلیل بنیادی

به‌عنوان یک کارشناس ارشد مالی، برای من پول و مدیریت سرمایه بسیار جذاب است. از این جهت که بتوانم براساس مطلوبیت‌های خودم تصمیم بگیرم، نه براساس موجودی حساب بانکی‌ام.

همهٔ نوشته‌های فائزه حیدری
برای یادگیری با ترتیبدورهٔ ویژهٔ ورود به بورسبرای کسانی که می‌خواهند خرید و فروش سهام، انتخاب سهم و ورود اصولی به بورس را از پایه یاد بگیرند.۱۳ ساعت · ۵ جلسهجزئیات دوره

ادامهٔ خواندن

بعدش چه بخوانم؟

دیدگاه‌ها

    ۱ دیدگاهِ پیشین

    1. حسین ·

      لطفا وجدان کاری داشته و برای مردمی که سرمایه زندگیشان حالا کم یا زیاد رو دست این کارگزارها میسپرن،آگاهی کامل ایجاد کنید.
      مثلاً کارگزاری فارابی بسیار سیستم افتضاحی داره. اول اینکه سایتشون از نظر محتوا خیلی ناقصه و برای شروع فعالیت یک مشتری و سرنوشت سرمایه اش هیچ توضیح کامل و شفافی وجود ندارد. خیلی خوب پول رو میگیرن اما بعدش مشتری باید مدام با پشتیبانی تماس بگیره که اینجا رو‌چیکار کنه اونجا شرایط چیه و همش برای مشتری موارد مجهول هست.
      بازپرداخت سرمایه هم که ۷روز‌ طول داده میشه تازه هیچ کجا هم صحبتی از رقم‌ کارمزد نیست و مشتری علاوه بر قیمت فردا برای فروش سهامش که خبر نداره چقدره، از میزان کارمزد هم بی خبره و دسته آخر نمیتونه حساب کنه که نهایتا چقدر پول دستشو میگیره. علاوه بر اون سایت برای بخش خرید بسیار سرعت بالایی داره اما موقعی که مشتری بخواد سرمایه اش رو یا فروش سهم پس بگیره اصلا سایت درست کار نمیکنه.
      همه ی اینها ضعف های مهمی هستند که فقط وقتی مشتری وارد سیستمشون میشه و باهاشون کار می‌کنه براش پیش میاد و درواقع پشیمانی آوره چون به راحتی روزها و ساعتها میگذره و از ارزش سرمایه توی بازار پرسرعت امروز کم میشه.
      مردم باید این چیزا رو بدونن تا متضرر نشن و عده ی دیگه ای از ضرر مردم ناآگاه برای خودشون کسب ثروت نکنند.
      ممنون

    اپلیکیشن حامد ثقفی · رایگان

    سهم‌هایتان را بی‌خیره‌شدن به تابلو دنبال کنید

    قیمت، حجم و ارزش معاملات و P/E هر سهم در اپ است؛ برای هر عدد هشدار بگذارید. ساعت باز و بسته شدن بازار هم با شمارش معکوس.

    اپ رایگان را نصب کنید:

    هشدار با ورود به حساب کار می‌کند.