قیمت پایانی و قیمت آخرین معامله چیست؟ تفاوت، فرمول محاسبه و کاربرد

روی تابلوی هر سهم دو عدد کنارِ هم نشسته‌اند و خیلی‌ها آن‌ها را یکی می‌گیرند. قیمت پایانی یعنی میانگینِ قیمتِ همهٔ معامله‌های امروزِ آن سهم، به شرطی که هر معامله به اندازهٔ حجمش حساب شود. قیمت آخرین معامله فقط قیمتِ آخرین خرید و فروشِ روز است. سقف و کفِ قیمتِ فردا از قیمت پایانی حساب می‌شود، نه از آخرین معامله.

بیایید این دو عدد را با هم و آرام‌آرام بشناسیم. اول با یک مثالِ ساده از بازارِ میوه، بعد با حسابِ عددی، و آخر سر با این پرسشِ عملی که موقعِ فروش به کدام عدد نگاه کنیم.

قیمت پایانی چیست؟ یک مثال از بازارِ میوه

فرض کنید یک میوه‌فروش از صبح تا ظهر سیب می‌فروشد. صبح که مشتری زیاد است، صد کیلو را کیلویی ۵۰ هزار تومان می‌فروشد. نزدیکِ ظهر که می‌خواهد بساطش را جمع کند، پنج کیلوی آخر را کیلویی ۴۰ هزار تومان می‌دهد.

حالا اگر کسی بپرسد «سیب امروز چند بود؟»، جوابِ منصفانه ۴۰ هزار تومان نیست. تقریباً همهٔ سیب‌ها ۵۰ هزار تومان فروش رفته‌اند. آن ۴۰ هزار تومانِ آخر، همان «آخرین معامله» است. عددی که نشان می‌دهد بیشترِ پول در کدام قیمت دست به دست شد، همان «قیمت پایانی» است.

بورس هم همین کار را می‌کند. در بورس تهران و فرابورس، قیمت پایانی سهم از میانگینِ موزونِ معامله‌های روز به دست می‌آید. میانگینِ موزون یعنی هر قیمت به اندازهٔ تعدادِ سهمی که در آن معامله شده اثر دارد. مثلِ معدلِ مدرسه که درسِ پرواحد بیشتر رویش اثر می‌گذارد.

این عدد در طولِ ساعتِ معاملات مدام عوض می‌شود، چون هر معاملهٔ تازه در میانگین وارد می‌شود. با پایانِ معاملاتِ عادی در ساعت ۱۲:۳۰ قطعی می‌شود و تا روزِ کاریِ بعد «قیمتِ رسمیِ» سهم است. سه کارِ مهم با آن انجام می‌شود:

• تعیینِ سقف و کفِ فردا: قیمت‌های مجازِ روزِ بعد درصدی بالا و پایینِ قیمت پایانیِ امروزند.
• ارزشِ بازار و نمودارها: ارزشِ کلِ شرکت و بیشترِ نمودارهای روزانه با قیمت پایانی ساخته می‌شوند.
• تعدیلِ قیمت: بعد از تقسیمِ سود یا افزایشِ سرمایه، قیمت پایانیِ قبل از آن رویداد تعدیل می‌شود و «قیمتِ مرجعِ» تازه به دست می‌آید.

پس قیمت پایانی را «معدلِ روزِ سهم» بدانید. حالا برویم سراغِ برادرِ کوچک‌ترش.

قیمت آخرین معامله چیست؟

قیمت آخرین معامله همان قیمتی است که آخرین خرید و فروشِ سهم با آن انجام شده. در طولِ روز با هر معاملهٔ تازه عوض می‌شود. وقتی بازار بسته شد، قیمتِ آخرین معاملهٔ روز روی تابلو می‌ماند. روی تابلو معمولاً با نامِ «آخرین معامله» یا فقط «معامله» آمده است.

این عدد مثلِ عکسی از آخرین لحظه است. نشان می‌دهد خریدار و فروشنده همین الان روی چه قیمتی به توافق رسیده‌اند. برای فهمیدنِ حال و هوای لحظه‌ایِ سهم خوب است. ولی چون فقط یک معامله است، ممکن است با تعدادِ خیلی کمی سهم ثبت شده باشد، مثلِ همان پنج کیلو سیبِ آخرِ روز.

تفاوت قیمت پایانی و آخرین معامله در یک جدول

اگر بخواهید همهٔ فرق‌ها را یک‌جا ببینید، این جدول خلاصه‌اش است:

مقایسهٔ قیمت پایانی و قیمت آخرین معامله

ویژگی	قیمت پایانی	قیمت آخرین معامله
یعنی چه؟	میانگینِ موزونِ همهٔ معامله‌های روز	قیمتِ آخرین معاملهٔ انجام‌شده
یک معاملهٔ کوچک چقدر عوضش می‌کند؟	کم؛ اثرِ هر معامله به حجمش بستگی دارد	زیاد؛ یک معاملهٔ کوچک هم کافی است
به چه کاری می‌آید؟	سقف و کفِ فردا، ارزشِ بازار، تعدیلِ قیمت	سنجیدنِ زورِ خریدار و فروشنده در همین لحظه
کی قطعی می‌شود؟	پایانِ معاملاتِ عادی (۱۲:۳۰)	با هر معامله عوض می‌شود
نامش در فیلترها و دیده‌بان	pc (price close)	pl (price last)
معاملاتِ پایانی (TAL)	همهٔ معامله‌ها دقیقاً با همین قیمت انجام می‌شوند	نقشی ندارد

مهم‌ترین سطرِ این جدول همان سطرِ سوم است: فردای سهم را قیمت پایانی تعیین می‌کند.

یک نکته که خیلی‌ها نمی‌دانند. در بیشترِ بورس‌های دنیا «قیمتِ بسته شدن» یا Close همان آخرین معامله یا قیمتِ حراجِ پایانی است. در بورسِ ما قیمت پایانی میانگینِ موزون است. پس اگر با نرم‌افزار یا منبعی خارجی کار می‌کنید، اول ببینید منظورش از Close کدام عدد است.

قیمت پایانی چگونه محاسبه می‌شود؟

جوابِ کوتاه: ارزشِ همهٔ معامله‌های روز را جمع بزنید و بر تعدادِ کلِ سهم‌های معامله‌شده تقسیم کنید. ارزشِ هر معامله هم یعنی قیمت ضرب در تعداد.

قیمت پایانی = جمعِ (قیمتِ هر معامله × حجمِ آن معامله) ÷ حجمِ کلِ معامله‌های روز

در کتاب‌های خارجی به این عدد VWAP می‌گویند، یعنی میانگینِ قیمتی که با حجم وزن داده شده. اسمش ترسناک است، ولی همان حسابِ سیب‌فروش است.

چرا میانگینِ موزون، نه میانگینِ ساده؟

فرض کنید سهمی امروز در سه قیمت معامله شده: ۵۰۰، ۵۲۰ و ۵۳۰ تومان. میانگینِ ساده حدودِ ۵۱۶ تومان می‌شود. حالا اگر ۱۰ سهم در ۵۰۰، ۵ سهم در ۵۲۰ و فقط ۳ سهم در ۵۳۰ معامله شده باشد چه؟

بیشترِ معامله‌ها در ۵۰۰ تومان بوده‌اند. پس میانگینِ موزون پایین‌تر می‌آید و حدودِ ۵۱۰ تومان می‌شود. این عدد به واقعیت نزدیک‌تر است، چون می‌گوید پولِ واقعی کجا دست به دست شد.

بیایید با هم یک روزِ کامل را حساب کنیم

یک مثالِ فرضی با قاعده‌های امروزِ بازار. قیمت‌ها روی تابلو به ریال است؛ پس من هم به ریال می‌نویسم. یادتان باشد ۱۰٬۰۰۰ ریال یعنی ۱٬۰۰۰ تومان.

قیمت پایانیِ دیروزِ سهمی ۱۰٬۰۰۰ ریال بوده. با دامنهٔ نوسانِ ۳ درصد، امروز فقط بین ۹٬۷۰۰ و ۱۰٬۳۰۰ ریال می‌شود آن را خرید و فروخت. معامله‌های امروز را در چهار دسته خلاصه کرده‌ایم:

مثال فرضی: معامله‌های یک روز و محاسبهٔ قیمت پایانی

زمان	قیمت (ریال)	حجم (سهم)	ارزش (ریال)
شروعِ بازار	۱۰٬۳۰۰	۴۰۰٬۰۰۰	۴٬۱۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰
حدودِ ساعت ۱۰	۱۰٬۱۵۰	۳۰۰٬۰۰۰	۳٬۰۴۵٬۰۰۰٬۰۰۰
حدودِ ساعت ۱۱:۳۰	۹٬۹۵۰	۲۰۰٬۰۰۰	۱٬۹۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰
دقیقه‌های آخر	۹٬۸۰۰	۱۰۰٬۰۰۰	۹۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰
جمع	—	۱٬۰۰۰٬۰۰۰	۱۰٬۱۳۵٬۰۰۰٬۰۰۰

صبح، سهم با قدرت در سقف معامله شده و بیشترِ حجمِ روز همان‌جا بوده. هرچه به ظهر نزدیک‌تر شده‌ایم، قیمت پایین‌تر آمده و حجم هم کمتر شده. حالا قدم‌به‌قدم حساب کنیم:

1. قیمت پایانی: ۱۰٬۱۳۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۱۰٬۱۳۵ ریال. یعنی سهم امروز ۱٫۳۵٪ بالاتر از دیروز بسته شده.
2. قیمت آخرین معامله: ۹٬۸۰۰ ریال. یعنی ۲٪ پایین‌تر از دیروز.
3. میانگینِ ساده (فقط برای مقایسه): ۱۰٬۰۵۰ ریال؛ عددی که روی تابلو هیچ کاری نمی‌کند.
4. سقف و کفِ فردا: ۱۰٬۱۳۵ × ۱٫۰۳ و ۱۰٬۱۳۵ × ۰٫۹۷. یعنی تقریباً از ۹٬۸۳۱ تا ۱۰٬۴۳۹ ریال. سامانهٔ معاملات این عددها را به واحدِ مجازِ قیمت گرد می‌کند.

به نتیجهٔ جالبش دقت کنید. کسی که دقیقهٔ آخر در ۹٬۸۰۰ فروخت، فردا اصلاً نمی‌تواند به این قیمت بفروشد، چون کفِ فردا ۹٬۸۳۱ است. روی تابلو کنارِ آخرین معامله عددِ قرمز می‌بیند، ولی سهم از نگاهِ قیمت پایانی امروز مثبت بوده.

پس به رنگِ کنارِ نماد بسنده نکنید؛ اول ببینید آن درصد مالِ کدام قیمت است.

حجم مبنا چه اثری روی قیمت پایانی دارد؟

جوابِ کوتاه برای مهر ۱۴۰۵: تقریباً هیچ. سازمان بورس اعلام کرد حجم مبنا برای همهٔ نمادهای بورس تهران و فرابورس از اول دی ۱۴۰۴ یک سهم است. قاعدهٔ «گرهٔ معاملاتی» هم از همان روز کنار رفت.

حجم مبنا یعنی کمترین تعدادِ سهمی که باید در یک روز معامله شود تا قیمت بتواند کامل بالا یا پایین برود. وقتی این عدد یک سهم باشد، شرطش همیشه برآورده است. پس امروز قیمت پایانی همیشه همان میانگینِ موزونِ کاملِ معامله‌های روز است.

این تغییر بعد از حدودِ دو دهه آمد. برای همین هنوز بیشترِ مطلب‌های اینترنت فرمولِ قدیم را درس می‌دهند. اگر جایی خواندید «سهم صفِ خرید بود ولی قیمت پایانی فقط نصفِ دامنه بالا رفت»، بدانید آن حرف مالِ پیش از دی ۱۴۰۴ است. قاعدهٔ بازارِ پایهٔ فرابورس هم ممکن است جدا عوض شود؛ برای آن اطلاعیه‌های فرابورس را ببینید.

فرمولِ قدیم: وقتی حجمِ معامله‌ها به حجم مبنا نمی‌رسید

فرمولِ قدیم هنوز به کار می‌آید. نمودارها و داده‌های پیش از دی ۱۴۰۴ با همین قاعده ساخته شده‌اند. آن موقع اگر حجمِ معامله‌های روز کمتر از حجم مبنا بود، فقط بخشی از تغییرِ قیمت در قیمت پایانی می‌نشست:

قیمت پایانی = قیمت پایانیِ دیروز + (میانگین موزونِ امروز − قیمت پایانیِ دیروز) × (حجم معاملات ÷ حجم مبنا)

با یک مثال روشن می‌شود. قیمتِ دیروز ۱۰٬۰۰۰ ریال، میانگینِ موزونِ امروز ۱۰٬۲۰۰، حجم مبنا یک میلیون سهم و حجمِ معامله‌ها ۶۰۰ هزار سهم. یعنی فقط ۶۰٪ِ حجم مبنا معامله شده.

پس از آن ۲۰۰ ریال افزایش، فقط ۶۰٪ یعنی ۱۲۰ ریال حساب می‌شد. قیمت پایانی ۱۰٬۱۲۰ می‌شد، یعنی ۱٫۲٪ رشد به جای ۲٪. اگر حجم به حجم مبنا می‌رسید، قیمت پایانی همان میانگینِ موزونِ کامل بود.

حذفِ حجم مبنا چه چیزی را عوض کرد؟

• قیمت زودتر به جای واقعی‌اش می‌رسد: صفِ خرید یا فروشی که تمامِ روز در سقف یا کف بماند، قیمت پایانی را هم به سقف یا کف می‌برد. دیگر نیمه‌کاره نمی‌ماند.
• سهم‌های کم‌معامله حساس‌تر شدند: در نمادی که روزی چند معاملهٔ کوچک بیشتر ندارد، همان چند معامله کلِ قیمت پایانی را می‌سازد. قیمت پایانیِ این سهم‌ها را با احتیاط بخوانید.
• فرقِ دو قیمت از بین نرفت: بعضی رسانه‌ها نوشتند قیمت پایانی «تقریباً همان آخرین معامله» می‌شود. این درست نیست. قیمت پایانی هنوز میانگینِ موزون است. فقط وقتی با آخرین معامله یکی می‌شود که سهم تمامِ روز در یک قیمت معامله شده باشد.

پس حجم مبنا را امروز می‌توانید فراموش کنید، ولی فرقِ قیمت پایانی و آخرین معامله را نه.

قیمت مجاز سهم و دامنه نوسان بورس

قیمت مجاز سهم یعنی بازه‌ای که سهم امروز فقط درونِ آن خرید و فروش می‌شود. مثلِ نرخ‌نامه‌ای که می‌گوید جنس را از فلان قیمت گران‌تر یا ارزان‌تر نفروشید. سقف و کفش از قیمت پایانیِ دیروز حساب می‌شود. توضیحِ کامل‌تر را در مطلبِ قیمت مجاز سهم و دامنه نوسان قیمت نوشته‌ام.

سقفِ مجاز = قیمت پایانیِ دیروز × (۱ + دامنه) و کفِ مجاز = قیمت پایانیِ دیروز × (۱ − دامنه)

دامنه نوسان بورس بارها عوض شده است. سال‌ها ۵٪ بود، بعد کم شد. پس از توقفِ طولانیِ بازار در بهارِ ۱۴۰۵، بازار با دامنهٔ ۳ درصدی باز شد. طبق آخرین اطلاعیه‌ها، تا مهر ۱۴۰۵ این عددها برقرار است:

دامنه نوسان روزانه در بازارهای مختلف (تا مهر ۱۴۰۵)

بازار یا ابزار	دامنه نوسان
سهام و حق‌تقدمِ بورس تهران	۳٪±
سهام و حق‌تقدمِ بازارهای اول و دومِ فرابورس	۳٪±
بازار پایهٔ فرابورس، تابلوی زرد	۳٪±
بازار پایهٔ فرابورس، تابلوی نارنجی	۲٪±
بازار پایهٔ فرابورس، تابلوی قرمز	۱٪±
صندوق‌های سهامیِ قابل معامله	۳٪±
صندوق‌های اهرمی	۴٪±

یعنی سهمی با قیمت پایانیِ ۱۰٬۰۰۰ ریال در بورس تهران، فردا حداکثر ۳۰۰ ریال بالا یا پایین می‌رود. بحثِ بردنِ دامنه به ۵ یا ۶ درصد بارها در خبرها آمده، ولی تا مهر ۱۴۰۵ اطلاعیهٔ رسمیِ تغییر منتشر نشده. پیش از هر سفارش، سقف و کف را روی تابلوی همان نماد ببینید. تابلوها را در مطلبِ تابلوهای بورس و فرابورس معرفی کرده‌ام.

قیمت مرجع: وقتی قیمت پایانیِ دیروز مبنا نیست

گاهی مبنای امروز همان قیمت پایانیِ دیروز نیست. بورس عددِ تعدیل‌شده‌ای به نامِ «قیمت مرجع» می‌گذارد. سه حالتِ رایجش این‌هاست:

• بعد از مجمعِ تقسیمِ سود: قیمت پایانیِ پیش از مجمع به اندازهٔ سودِ هر سهم کم می‌شود. مثلِ قلکی که سودش را بیرون آورده‌اید؛ خودِ قلک سبک‌تر می‌شود. سازوکارش را در مطلبِ سود سهام (DPS) ببینید.
• بعد از افزایش سرمایه: قیمت به نسبتِ افزایش و آوردهٔ نقدی تعدیل می‌شود و «قیمت نظری» به دست می‌آید.
• بازگشایی بعد از توقف یا خبرِ مهم: نماد معمولاً با حراجِ ناپیوسته و گاهی بی دامنه باز می‌شود. قیمتِ گشایش (قیمت تئوریک) از برخوردِ سفارش‌های خرید و فروش پیدا می‌شود. جزئیاتش در مطلبِ حراج معاملاتی در بورس آمده است.

برای همین نمودارِ قیمت‌های پایانی دو نسخه دارد: تعدیل‌شده و بدونِ تعدیل. فرقشان را در مطلبِ نمودار تعدیل‌شده و بدون تعدیل توضیح داده‌ام.

قیمت پایانی سهم را کجا ببینیم؟

جای رسمی‌اش سایتِ مدیریتِ فناوریِ بورس تهران (TSETMC) است. نماد را جست‌وجو کنید. در صفحهٔ نماد «آخرین معامله» و «قیمت پایانی» کنارِ هم آمده‌اند. کنارِ هر کدام درصدِ تغییر نسبت به «قیمت دیروز» نوشته شده.

«قیمت دیروز» همان قیمت پایانیِ روزِ قبل است، یا قیمتِ مرجعِ تعدیل‌شده اگر رویدادی پیش آمده باشد. خواندنِ بقیهٔ تابلو را در آموزش TSETMC و تابلوی معاملات قدم‌به‌قدم گفته‌ام.

سامانه‌های معاملاتیِ کارگزاری‌ها هم هر دو عدد را نشان می‌دهند. حواسمان باشد: ارزشِ دارایی و سود و زیانِ شما در بعضی سامانه‌ها با آخرین معامله حساب می‌شود و در بعضی با قیمت پایانی. مبنای سامانهٔ خودتان را بدانید تا غافلگیر نشوید. این سود و زیان هم تا نفروخته‌اید فقط روی کاغذ است.

فاصلهٔ آخرین معامله با قیمت پایانی چه می‌گوید؟

کسانی که تابلو را با دقت می‌خوانند، به این فاصله نگاه می‌کنند. چون می‌گوید روز با دستِ بالای چه کسی تمام شد:

• آخرین معامله بالاتر از قیمت پایانی: خریدارها آخرِ روز قوی‌تر بوده‌اند. هرچه این فاصله بیشتر و آخرین معامله به سقف نزدیک‌تر باشد، احتمالِ شروعِ مثبت یا حتی صف خرید در روزِ بعد بیشتر است.
• آخرین معامله پایین‌تر از قیمت پایانی: فروشنده‌ها آخرِ روز دست بالا را داشته‌اند. ممکن است فشارِ فروش به فردا هم برسد، مثلِ مثالِ بالا.
• دو عدد نزدیکِ هم: روز متعادل بوده، یا سهم بیشترِ روز در یک قیمت معامله شده.

ولی این نشانه پیشگویی نیست. خبرِ شبانه، حالِ کلِ بازار و شاخص کل بورس، و ورود یا خروجِ پولِ حقیقی می‌توانند آن را بی‌اثر کنند.

یک نکتهٔ دیگر هم هست. در دامنهٔ ۳ درصدی، فاصلهٔ ۲ درصدی بینِ این دو قیمت نشانهٔ پررنگ‌تری است تا وقتی دامنه ۵ درصد بود. پس عددهایی را که مطلب‌های قدیمی برای این فاصله نوشته‌اند، با دامنهٔ امروز بسنجید.

اگر فیلتر می‌نویسید، این مقایسه با شرطی مثلِ (pl)>(pc) ساخته می‌شود. یعنی سهم‌هایی که آخرین معامله‌شان بالاتر از قیمت پایانی است.

معاملات پایانی (TAL): خرید و فروش با خودِ قیمت پایانی

از آبان ۱۴۰۴ مرحله‌ای به نامِ «معاملات پایانی» یا TAL به بورس اضافه شد. بعد به نمادهای بازارهای اول و دومِ بورس و فرابورس هم رسید. در این مرحله، از ساعت ۱۲:۴۵ تا ۱۳:۰۰، سفارش‌ها فقط با قیمت پایانیِ ساعتِ ۱۲:۳۰ همان روز ثبت و معامله می‌شوند.

• چون همهٔ معامله‌ها در خودِ قیمت پایانی انجام می‌شوند، این مرحله قیمت پایانی را عوض نمی‌کند.
• اگر نمادی در بازارِ عادی متوقف باشد، در معاملاتِ پایانی هم معامله نمی‌شود.
• برای کسی که می‌خواهد دقیقاً به «معدلِ روز» بخرد یا بفروشد فرصتِ خوبی است. مخصوصاً وقتی آخرین معامله از قیمت پایانی فاصلهٔ زیادی دارد.

فهرستِ نمادهای مشمول و ساعتِ دقیق ممکن است عوض شود. پیش از استفاده، اطلاعیهٔ تازهٔ بورس یا فرابورس را ببینید.

با کدام قیمت بفروشیم؟

این پرسشی است که خیلی از تازه‌واردها در هفته‌های اول از من می‌پرسند. جوابِ کوتاه: شما همیشه با قیمتی معامله می‌کنید که خودتان در سفارش می‌نویسید. آن قیمت هم باید در دامنهٔ مجازِ امروز باشد. قیمت پایانی و آخرین معامله فقط کمکتان می‌کنند این عدد را درست انتخاب کنید.

چند قاعدهٔ عملی:

1. اول مظنه‌ها را ببینید: بهترین قیمت‌های خرید و فروش در ستونِ سفارش‌ها از هر دو عدد مهم‌ترند. چون سفارشِ شما در عمل با همین‌ها جفت می‌شود.
2. اگر عجله ندارید، نزدیکِ قیمت پایانی سفارش بگذارید: قیمت پایانی نشان می‌دهد بیشترِ پولِ امروز کجا دست به دست شده. معمولاً قیمتِ منصفانه‌تری است.
3. اگر آخرین معامله خیلی پایین‌تر از قیمت پایانی است: با عجله در کف نفروشید. ممکن است در معاملاتِ پایانی یا فردا قیمتِ بهتری بگیرید. البته اگر خبرِ بدِ مهمی در کار است، این قاعده کنار می‌رود.
4. اعتبارِ سفارش را درست انتخاب کنید: سفارشِ «روز» آخرِ همان روز پاک می‌شود. سفارشِ «معتبر تا لغو» یا تاریخ‌دار می‌ماند. ولی اگر فردا دامنه جابه‌جا شود و قیمتِ سفارش بیرون بیفتد، اجرا نمی‌شود.
5. تصمیمِ فروش را به یک عدد گره نزنید: زمانِ درستِ فروش به هدف و برنامهٔ خودتان بستگی دارد. این را در مطلبِ بهترین زمان فروش سهام مفصل گفته‌ام.

پس دفعهٔ بعد که خواستید بفروشید، سه چیز را کنارِ هم ببینید: مظنه‌ها، قیمت پایانی و فاصلهٔ آخرین معامله با آن. تصمیمِ نهایی با خودتان.

در نمودار و تحلیل تکنیکال کدام قیمت؟

نمودارهای روزانهٔ TSETMC و بیشترِ نرم‌افزارهای ایرانی پایانِ هر کندل را با قیمت پایانی می‌کشند. در بعضی نرم‌افزارها می‌شود آخرین معامله را جایش گذاشت. هر دو روش طرفدار دارد و حرفِ هر دو طرف منطقی است:

• با قیمت پایانی: با ارزشِ بازار، دامنهٔ نوسان و داده‌های رسمی جور است. یک معاملهٔ کوچکِ آخرِ روز هم کمتر آن را به هم می‌ریزد.
• با آخرین معامله: حالِ واقعیِ پایانِ روز را نشان می‌دهد و به معنای جهانیِ Close نزدیک‌تر است.

توصیهٔ من این است که یکی را انتخاب کنید و همیشه با همان کار کنید. حمایت و مقاومت، میانگین‌های متحرک و سیگنال‌ها به نوعِ داده حساس‌اند. عوض کردنِ آن وسطِ کار تحلیل را خراب می‌کند. برای تحلیلِ چندساله هم نسخهٔ تعدیل‌شده را به کار ببرید.

شش اشتباهِ رایج دربارهٔ قیمت پایانی

• یکی گرفتنِ دو قیمت: درصدِ سبز یا قرمزِ کنارِ نماد در دیده‌بان ممکن است مالِ هر کدام باشد. همیشه ببینید کدام است.
• حسابِ سقف و کفِ فردا از آخرین معامله: فردا از قیمت پایانی یا قیمتِ مرجعِ تعدیل‌شده حساب می‌شود.
• به کار بردنِ فرمولِ قدیمِ حجم مبنا: از دی ۱۴۰۴ حجم مبنای نمادهای بورس و فرابورس یک سهم است.
• به کار بردنِ عددهای دامنهٔ ۵ درصدی: مثال‌ها و تصویرهای قدیمی، از جمله دو تصویرِ همین صفحه، مالِ دورهٔ دامنهٔ ۵٪ هستند.
• اعتماد به قیمت پایانیِ سهمِ کم‌معامله: وقتی حجمِ روز ناچیز است، قیمت پایانی تصویرِ واقعیِ خرید و فروش نیست.
• ترسیدن از افتِ قیمت بعد از مجمع: افتِ ظاهری بعد از تقسیمِ سود یا افزایش سرمایه زیان نیست. قیمتِ مرجع تعدیل شده است.

سوالات متداول

جمع‌بندی

قیمت پایانی «معدلِ روزِ سهم» است و آخرین معامله فقط عکسی از لحظهٔ آخر. فردای سهم را قیمت پایانی تعیین می‌کند. فاصلهٔ آخرین معامله با آن هم می‌گوید روز با دستِ بالای خریدار تمام شد یا فروشنده.

دو تغییرِ تازه را هم یادتان باشد: از دی ۱۴۰۴ حجم مبنا عملاً حذف شده و دامنهٔ نوسانِ سهام تا مهر ۱۴۰۵ سه درصد است. پس مثال‌های قدیمی را با این دو بسنجید. اگر می‌خواهید تابلوخوانی و معامله را منظم و قدم‌به‌قدم یاد بگیرید، دوره‌های آموزشی را ببینید.