حد سود (تیک پرافیت) چیست؟ ۷ روش تعیین حد سود و خروج پله‌ای

سهمی خریده‌اید و حالا در سود است. بفروشید یا صبر کنید؟ حد سود جوابِ همین پرسش است، پیش از آنکه پیش بیاید. حد سود (تیک پرافیت یا Take Profit) قیمتی است که از روزِ خرید تعیین می‌کنید تا اگر سهم به آن رسید، همه یا بخشی از آن را بفروشید و سود را واقعاً به جیب بزنید.

تا وقتی نفروخته‌اید، سود فقط یک عدد روی صفحهٔ کارگزاری است. این عدد می‌تواند در چند روز آب شود. در این راهنما با هم می‌بینیم حد سود را چطور تعیین کنیم، چه رابطه‌ای با حد ضرر دارد، خروج پله‌ای بهتر است یا یکجا، و در بورسِ ایران به چه نکته‌هایی باید حواسمان باشد.

حد سود چیست؟ به زبانِ ساده

حد سود یعنی «مقصد». وقتی سوارِ تاکسی می‌شوید، اول می‌گویید کجا پیاده می‌شوید. نمی‌گویید «هر جا دلم خواست». معامله هم همین است: پیش از خرید باید بدانید کجا پیاده می‌شوید، هم اگر راه خوب رفت (حد سود) و هم اگر بد رفت (حد ضرر).

چند اسمِ دیگر هم برای همین مفهوم می‌شنوید:

• تیک پرافیت (Take Profit) یا به اختصار TP: یعنی «سود را بردار». در نرم‌افزارهای معاملاتی همین دو حرف را می‌بینید.
• تارگت یا هدفِ قیمتی: قیمتی که تحلیل می‌گوید سهم احتمالاً به آن می‌رسد. حد سود معمولاً روی تارگت یا کمی پایین‌تر از آن گذاشته می‌شود.
• سیو سود: یعنی فروختنِ همه یا بخشی از سهم برای قطعی کردنِ سودی که تا اینجا ساخته شده.

فرقِ حد سود، تارگت و سیو سود

این سه واژه را زیاد به جای هم به کار می‌برند، ولی یکی نیستند. جدولِ زیر فرقشان را نشان می‌دهد.

حد سود، تارگت و سیو سود در یک نگاه

واژه	یعنی چه؟	چه کسی تعیینش می‌کند؟	کی؟
تارگت (هدف قیمتی)	جایی که قیمت احتمالاً به آن می‌رسد	تحلیل (تکنیکال یا بنیادی)	پیش از خرید
حد سود (تیک پرافیت)	قیمتی که شما در آن می‌فروشید	خودتان، بر پایهٔ تارگت و ریسک	پیش از خرید
سیو سود	خودِ کارِ فروختن و قطعی کردنِ سود	خودتان	وقتی سهم در سود است

پس تارگت یک پیش‌بینی است، حد سود یک تصمیم، و سیو سود یک کار. کسی که فقط تارگت دارد ولی حد سود ندارد، هنوز تصمیم نگرفته است.

چرا بی حد سود، سودها آب می‌شوند؟

بازار دو حسِ قوی را در ما بیدار می‌کند: طمع و ترس. سهم که بالا می‌رود، طمع می‌گوید «صبر کن، بیشتر می‌رود». سهم که کمی برمی‌گردد، ترس می‌گوید «زود بفروش تا همین هم نرفته». نتیجه این است که یا سودِ خوب را تا صفر پس می‌دهیم، یا سودِ کوچک را زود می‌فروشیم و بعد حسرت می‌خوریم.

حد سود این دعوا را پیش از شروع حل می‌کند. وقتی قیمت را از روزِ اول نوشته‌اید، تصمیم را با ذهنِ آرام گرفته‌اید، نه وسطِ هیجانِ بازار. برای همین است که در فهرستِ خطرناک‌ترین اشتباه‌های معامله‌گری «نداشتنِ برنامهٔ خروج» همیشه بالای فهرست است. روی بخشِ روانیِ ماجرا هم در روانشناسیِ ضرر و زیان مفصل نوشته‌ایم.

پس حد سود فقط یک عدد نیست. سدی است جلوی تصمیم‌های هیجانی.

رابطهٔ حد سود و حد ضرر: ریسک به ریوارد

حد سود تنها معنا ندارد. باید کنارِ حد ضرر دیده شود. حد ضرر قیمتی است که اگر سهم به آن رسید، با ضررِ کوچک بیرون می‌آیید. فاصلهٔ قیمتِ خرید تا حد ضرر «ریسک» شماست. فاصلهٔ قیمتِ خرید تا حد سود «ریوارد» یا پاداش.

ریسک به ریوارد چیست؟ یعنی در ازای هر تومانی که حاضرید از دست بدهید، چند تومان امید دارید سود کنید. بیایید با یک مثال حساب کنیم (عددها فرضی‌اند):

1. سهمی را ۱۰ هزار تومان می‌خرید، ۱٬۰۰۰ سهم، یعنی ۱۰ میلیون تومان.
2. حد ضرر را ۹٬۵۰۰ تومان می‌گذارید. ریسکِ هر سهم ۵۰۰ تومان است، روی هم ۵۰۰ هزار تومان (۵٪).
3. حد سود را ۱۱ هزار تومان می‌گذارید. ریواردِ هر سهم ۱٬۰۰۰ تومان است، روی هم یک میلیون تومان (۱۰٪).
4. نسبت: ۵۰۰ به ۱٬۰۰۰، یعنی یک به دو. برای هر یک تومان ریسک، دو تومان پاداش.

این نسبت چرا مهم است؟ چون لازم نیست همیشه درست بگویید. با نسبتِ یک به دو، اگر از ۱۰ معامله فقط ۴ تا به حد سود برسد و ۶ تا به حد ضرر بخورد، باز هم سود کرده‌اید: ۴ میلیون تومان سود منهای ۳ میلیون تومان ضرر، یعنی یک میلیون تومان سود (پیش از کارمزد).

جدولِ زیر نشان می‌دهد با هر نسبت، دست‌کم چند درصد از معامله‌هایتان باید درست از آب درآید تا فقط سربه‌سر شوید.

نسبتِ ریسک به ریوارد و حداقلِ درصدِ موفقیت برای سربه‌سر شدن (پیش از کارمزد)

ریسک به ریوارد	مثال (حد ضرر / حد سود)	حداقلِ موفقیت برای سربه‌سر	داوری
۱ به ۰٫۵	۵٪− / ۲٫۵٪+	حدودِ ۶۷٪	سخت؛ باید بیشترِ وقت‌ها درست بگویید
۱ به ۱	۵٪− / ۵٪+	۵۰٪	مثلِ شیر یا خط
۱ به ۲	۵٪− / ۱۰٪+	حدودِ ۳۳٪	نقطهٔ شروعِ معقول
۱ به ۳	۵٪− / ۱۵٪+	۲۵٪	عالی، اگر تارگت واقع‌بینانه باشد

فرمولش ساده است: حداقلِ موفقیت = ریسک ÷ (ریسک + ریوارد). ولی یک دام هم هست. نسبتِ یک به ده روی کاغذ وسوسه‌انگیز است، اما اگر تارگت دور از واقعیت باشد، قیمت تقریباً هیچ‌وقت به آن نمی‌رسد. توضیحِ کامل‌ترِ این نسبت را در نسبتِ ریسک به ریوارد چیست؟ بخوانید.

پس حد سود و حد ضرر را با هم تعیین کنید. اگر نسبت کمتر از یک به یک‌ونیم شد، شاید بهتر است اصلاً وارد آن معامله نشوید.

حد سود را چگونه تعیین کنیم؟ هفت روشِ کاربردی

هیچ روشی همیشه درست نیست. بیشترِ معامله‌گرهای باتجربه دو سه روش را کنارِ هم می‌گذارند و جایی را انتخاب می‌کنند که چند روش به هم نزدیک‌اند. بیایید یکی‌یکی ببینیم.

۱. مقاومت و سقفِ قبلی

مقاومت یعنی قیمتی که سهم قبلاً چند بار به آن رسیده و برگشته. آنجا فروشنده زیاد است: کسانی که بالای آن قیمت خریده بودند و حالا می‌خواهند بی‌ضرر بیرون بیایند. مثلِ سقفِ خانه است که سرِ آدمِ قدبلند به آن می‌خورد.

ساده‌ترین روشِ تعیین حد سود این است: نزدیک‌ترین مقاومتِ بالای قیمتِ خرید را پیدا کنید و حد سود را کمی پایین‌تر از آن بگذارید. چرا پایین‌تر؟ چون همه همان سقف را می‌بینند و فروشِ خیلی‌ها چند پله زودتر شروع می‌شود. شیوهٔ پیدا کردنِ این نواحی را در نواحیِ حمایتی و مقاومتی گفته‌ایم.

۲. هدفِ الگوهای قیمتی

بیشترِ الگوهای نمودار یک «خط‌کشِ» آماده برای تارگت دارند. قاعدهٔ کلی این است: ارتفاعِ الگو را اندازه بگیرید و از نقطهٔ شکست به همان اندازه بالا ببرید. مثلاً در کف دوقلو، فاصلهٔ کف تا خط گردن را از خط گردن به بالا می‌گذارند. در الگوی پرچم، طولِ میله را.

این هدف‌ها «حداقلِ انتظار»اند، نه قول. نمونه‌هایش را در الگوهای قیمتی در تحلیل تکنیکال ببینید.

۳. سطوح فیبوناچی

فیبوناچی مجموعه‌ای از نسبت‌هاست که معامله‌گرها روی نمودار می‌گذارند. برای حد سود بیشتر از «گسترش» یا اکستنشن استفاده می‌کنند: یعنی اندازهٔ آخرین موجِ صعود را می‌گیرند و ۱٫۲۷ یا ۱٫۶۱۸ برابرش را از کفِ اصلاح به بالا می‌برند.

فیبوناچی وقتی بهتر جواب می‌دهد که با یک مقاومتِ قدیمی هم‌جا شود. روشِ کشیدنش در سطوح فیبوناچی در تحلیل تکنیکال آمده است.

۴. ضریبی از ریسک (روشِ R)

این روش از حد ضرر شروع می‌کند، نه از نمودار. اول حد ضرر را جای منطقی می‌گذارید، بعد حد سود را دو یا سه برابرِ همان فاصله بالاتر می‌برید. به هر واحدِ ریسک یک «R» می‌گویند؛ پس حد سودِ دو R یعنی دو برابرِ ریسک.

مثال: خرید ۱۰ هزار تومان، حد ضرر ۹٬۶۰۰ تومان. ریسک ۴۰۰ تومان است. حد سودِ دو R می‌شود ۱۰٬۸۰۰ تومان. این روش منظم و ساده است. عیبش این است که نمودار را نمی‌بیند. اگر درست زیرِ ۱۰٬۸۰۰ یک مقاومتِ سنگین باشد، بهتر است حد سود را کمی پایین بیاورید.

۵. نوسانِ روزانهٔ سهم (ATR)

ATR یعنی میانگینِ دامنهٔ حرکتِ واقعیِ سهم در چند روزِ اخیر، معمولاً ۱۴ روز. به زبانِ ساده: این سهم در یک روزِ معمولی چقدر بالا و پایین می‌رود؟ بیشترِ نرم‌افزارهای نمودار این اندیکاتور را دارند.

فرض کنید ATR سهمی ۱۰ هزار تومانی ۳۰۰ تومان باشد. می‌شود حد ضرر را یک ATR زیرِ خرید (۹٬۷۰۰) و حد سود را دو یا سه ATR بالای آن (۱۰٬۶۰۰ تا ۱۰٬۹۰۰) گذاشت. خوبیِ این روش این است که با «اخلاقِ» هر سهم جور می‌شود. سهمِ آرام حد سودِ نزدیک‌تر می‌گیرد و سهمِ پرنوسان دورتر.

۶. درصدِ ثابت

خیلی‌ها می‌گویند «من روی هر سهم ۲۰٪ سود می‌فروشم». این روش ساده و منظم است و برای تازه‌کار از نداشتنِ هیچ برنامه‌ای خیلی بهتر است. ولی کور است: نه مقاومت را می‌بیند و نه نوسانِ سهم را. ۲۰٪ برای یک سهمِ بزرگ و کم‌نوسان شاید ماه‌ها طول بکشد و برای یک سهمِ کوچکِ پرهیجان شاید کم باشد.

۷. ارزشِ ذاتی (برای سرمایه‌گذارِ بلندمدت)

اگر سهم را برای چند ماه یا چند سال خریده‌اید، تارگتِ شما از تحلیل بنیادی می‌آید: شرکت واقعاً چقدر می‌ارزد؟ وقتی قیمت به ارزشِ ذاتیِ برآوردی‌تان رسید یا از آن گذشت، وقتِ سیو سود است، حتی اگر هنوز همه می‌گویند «بالاتر می‌رود».

این جدول هفت روش را کنارِ هم می‌گذارد تا راحت‌تر انتخاب کنید.

مقایسهٔ روش‌های تعیین حد سود

روش	مناسبِ چه کسی؟	خوبی	عیب
مقاومت و سقفِ قبلی	همه، به‌ویژه تازه‌کار	ساده و منطقی	سقف را همه می‌بینند
هدفِ الگو	معامله‌گرِ تکنیکال	اندازهٔ روشن	الگو همیشه کامل نمی‌شود
فیبوناچی	معامله‌گرِ تکنیکال	هدف‌های پله‌ای می‌دهد	کشیدنش سلیقه‌ای است
ضریبِ ریسک (R)	معامله‌گرِ منظم	ریسک به ریوارد را تضمین می‌کند	نمودار را نمی‌بیند
ATR	نوسان‌گیر	با نوسانِ هر سهم جور است	در بازارِ آرام هدف‌ها کوچک می‌شوند
درصدِ ثابت	تازه‌کار	بسیار ساده	کور و بی‌توجه به نمودار
ارزشِ ذاتی	سرمایه‌گذارِ بلندمدت	پشتوانهٔ واقعی دارد	برآوردش سخت است و زمان می‌برد

توصیهٔ من این است که یک روشِ اصلی داشته باشید و با یک روشِ دیگر چکش کنید. مثلاً حد سود را با روشِ R حساب کنید و بعد ببینید مقاومتی سرِ راهش هست یا نه. پس هر جا دو روش به یک قیمت رسیدند، آنجا جای محکم‌تری برای حد سود است.

خروج پله‌ای بهتر است یا یکجا؟

این یکی از پرتکرارترین پرسش‌هاست. خروجِ یکجا یعنی همهٔ سهم را در یک قیمت بفروشید. خروج پله‌ای (پله‌ای فروختن) یعنی سهم را در چند قیمت و چند نوبت بفروشید. هیچ‌کدام همیشه بهتر نیست. بیایید با عدد ببینیم.

همان مثال: ۱٬۰۰۰ سهم به قیمتِ ۱۰ هزار تومان. در روشِ پله‌ای این‌طور عمل می‌کنیم (عددها فرضی‌اند):

1. پلهٔ اول: در ۱۰٬۸۰۰ تومان، ۴۰۰ سهم را می‌فروشیم. سود: ۳۲۰ هزار تومان. حد ضرر بقیه را به قیمتِ خرید (۱۰ هزار تومان) می‌آوریم.
2. پلهٔ دوم: در ۱۱٬۵۰۰ تومان، ۳۰۰ سهمِ دیگر را می‌فروشیم. سود: ۴۵۰ هزار تومان.
3. پلهٔ سوم: ۳۰۰ سهمِ آخر را با حد ضررِ متحرک نگه می‌داریم تا روند تمام شود.

حالا دو سناریو را مقایسه کنید. اگر روند ادامه پیدا کند و ۳۰۰ سهمِ آخر را در ۱۲٬۴۰۰ تومان بفروشیم، سودِ کل حدودِ یک میلیون و ۴۹۰ هزار تومان می‌شود. اگر قیمت بعد از پلهٔ دوم برگردد و آن ۳۰۰ سهم در قیمتِ خرید فروخته شود، سودِ کل ۷۷۰ هزار تومان است. در خروجِ یکجا در ۱۱ هزار تومان، سود دقیقاً یک میلیون تومان بود.

خروجِ یکجا در برابرِ خروج پله‌ای

ویژگی	خروجِ یکجا	خروج پله‌ای
سادگی	بسیار ساده	برنامه و حوصله می‌خواهد
وقتی روند قوی است	بخشی از سود را از دست می‌دهید	از ادامهٔ روند سهم می‌برید
وقتی قیمت زود برمی‌گردد	اگر به هدف رسیده باشد، همه را برده‌اید	بخشی از سود پس داده می‌شود
فشارِ روانی	حسرتِ «کاش نگه داشته بودم»	کمتر؛ هم سود گرفته‌اید هم در بازی مانده‌اید
کارمزد	یک بار	چند بار، ولی چون درصدی است جمعش تقریباً همان است
مناسبِ	سرمایهٔ کم، نوسان‌گیریِ کوتاه	سرمایهٔ بیشتر، روندهای بلند

پس خروج پله‌ای سودِ «بهترین حالت» را کمتر می‌کند ولی شما را از «بدترین حالت» هم دور نگه می‌دارد. اگر سرمایه‌تان کم است و فقط چند ده سهم دارید، خروجِ یکجا ساده‌تر است. اگر سهمِ زیادی دارید، پله‌ای فروختن معمولاً آرامشِ بیشتری می‌آورد.

حد سودِ متحرک (تریلینگ استاپ) و ریسک‌فری

گاهی سهم با قدرت بالا می‌رود و نمی‌دانید سقفش کجاست. اینجا به جای یک حد سودِ ثابت، از تریلینگ استاپ یا حد ضرر متحرک استفاده می‌کنند. یعنی حد ضرر را پشتِ سرِ قیمت بالا می‌برید. مثلِ پله‌ای که پشتِ سرتان بالا می‌آید: هر چه بالاتر بروید، کفِ زیرِ پایتان هم بالاتر می‌آید.

دو روشِ رایج برای جابه‌جا کردنش هست:

• زیرِ آخرین کف: هر بار سهم یک قلهٔ تازه زد و کمی اصلاح کرد، حد ضرر را به زیرِ آخرین کفِ ساخته‌شده ببرید.
• فاصلهٔ ثابت: حد ضرر همیشه مثلاً ۸٪ یا دو ATR زیرِ بالاترین قیمتِ پایانیِ اخیر باشد.

ریسک‌فری هم یک گامِ ساده و مهم است: وقتی سهم به اولین حد سود رسید، حد ضرر را به قیمتِ خرید می‌آورید. از این لحظه بدترین حالت این است که سربه‌سر بیرون بیایید. در مثالِ خروج پله‌ای، پلهٔ اول همین کار را می‌کرد.

یک نکته را فراموش نکنید: حد ضرر را فقط به سمتِ سود جابه‌جا کنید، هیچ‌وقت به سمتِ ضرر. پایین آوردنِ حد ضرر «چون دلم نمی‌آید بفروشم» همان راهی است که سودِ خوب را به ضرر تبدیل می‌کند.

سیو سود چیست و کی باید سیو سود کرد؟

سیو سود یعنی فروختنِ همه یا بخشی از سهم تا سودِ روی کاغذ، پولِ واقعی شود. اگر حد سود دارید، سیو سود در همان قیمت اتفاق می‌افتد. ولی گاهی بازار پیش از رسیدن به حد سود نشانه‌های خطر می‌دهد. در این حالت سیو سودِ زودتر هم منطقی است:

• سهم به یک مقاومتِ مهم رسیده و چند روز است نمی‌تواند از آن بگذرد.
• صفِ خرید سنگین بوده و ناگهان با حجمِ زیاد شکسته شده.
• خبرِ مهمی که خریدِ شما به خاطرِ آن بود منتشر شده و دیگر «تازه» نیست.
• کلِ بازار بعد از یک رشدِ تند نشانهٔ خستگی دارد. وضعِ کلِ بازار را از تابلوی بازار دنبال کنید.

جملهٔ قدیمیِ بازار این است: هیچ‌کس با سیو سود فقیر نشده. فروختن و دیدنِ ادامهٔ رشد تلخ است، ولی دیدنِ سودِ ۳۰ درصدی که به صفر برگشته تلخ‌تر است.

حد سود در بورس ایران: چهار نکتهٔ خاص

بیشترِ آموزش‌های حد سود از بازارهای دیگر ترجمه شده‌اند. بورسِ ایران چند ویژگی دارد که روی حد سود اثر می‌گذارد.

دامنهٔ نوسان

در بورسِ ایران قیمتِ هر سهم در یک روز فقط تا سقف و کفِ مشخصی می‌تواند تغییر کند. به این «دامنهٔ نوسان» می‌گویند. تا مهر ۱۴۰۵ این دامنه برای بیشترِ سهم‌های بورس و فرابورس مثبت و منفی ۳ درصد است، ولی سازمان بورس آن را گاه‌به‌گاه تغییر می‌دهد. پس حد سودِ ۱۵ درصدی یعنی دست‌کم پنج روزِ کاری رشدِ پشتِ سرِ هم. هدفی که در آمریکا شاید در یک روز برسد، اینجا هفته‌ها طول می‌کشد.

کارمزد و مالیات

هر خرید و فروش کارمزد دارد و فروش مالیات هم دارد. روی هم معمولاً حدودِ یک تا یک‌ونیم درصد از مبلغ کم می‌شود؛ عددِ دقیق را از کارگزاری خودتان بپرسید. پس حد سودِ ۲ درصدی در عمل سودِ خیلی کمی می‌دهد. وقتی ریسک به ریوارد را حساب می‌کنید، این هزینه را از ریوارد کم کنید.

صفِ خرید و صفِ فروش

وقتی سهم در صفِ خرید به حد سودتان می‌رسد، فروختن آسان است چون خریدار فراوان است. خیلی‌ها در این حالت فقط بخشی را می‌فروشند و بقیه را با حد ضرر متحرک نگه می‌دارند. برعکس، اگر سهم صفِ فروش شود، ممکن است چند روز نتوانید بفروشید. برای همین در بورسِ ایران حد سودِ کمی محافظه‌کارانه‌تر و سیو سودِ به‌موقع اهمیتِ بیشتری دارد.

سفارشِ شرطی

بعضی سامانه‌های معاملاتیِ آنلاینِ کارگزاری‌ها امکانِ ثبتِ سفارشِ شرطی دارند؛ یعنی می‌گویید «اگر قیمت به فلان عدد رسید، بفروش». شرط‌ها، مدتِ اعتبار و نحوهٔ اجرای این سفارش در هر کارگزاری فرق دارد. پیش از اینکه به آن تکیه کنید، راهنمای سامانهٔ کارگزاری خودتان را بخوانید و اول با مبلغِ کم امتحانش کنید. اگر کارگزاری‌تان این امکان را ندارد، قیمتِ حد سود را بنویسید و هشدارِ قیمت بگذارید.

پس در بورسِ ایران حد سود را با سه عدد بسنجید: دامنهٔ نوسان، کارمزد، و احتمالِ صف شدنِ سهم.

تعیین حد سود قدم‌به‌قدم: چک‌لیستِ پیش از خرید

این چک‌لیست را پیش از هر خرید مرور کنید. پنج دقیقه بیشتر وقت نمی‌گیرد.

1. دلیلِ خرید را بنویسید. نوسان‌گیریِ چندروزه است یا سرمایه‌گذاریِ چندماهه؟ روشِ حد سود به همین بستگی دارد.
2. اول حد ضرر را بگذارید. جایی که اگر قیمت به آن رسید، یعنی تحلیلتان غلط بوده.
3. تارگت را با یک روشِ اصلی پیدا کنید (مقاومت، الگو، فیبوناچی یا ارزشِ ذاتی).
4. با یک روشِ دوم چکش کنید. مقاومتی سرِ راه نیست؟ با ATR سهم جور است؟
5. ریسک به ریوارد را حساب کنید، با کم کردنِ کارمزد. کمتر از یک به یک‌ونیم بود، دوباره فکر کنید.
6. شیوهٔ خروج را تعیین کنید: یکجا یا پله‌ای؟ در هر پله چند درصد؟
7. قاعدهٔ جابه‌جاییِ حد ضرر را بنویسید: کی ریسک‌فری می‌کنید و تریلینگ استاپ را چطور بالا می‌برید.
8. همه را ثبت کنید. در یک ژورنالِ معاملاتی بنویسید و بعد از معامله ببینید چقدر به برنامه پایبند ماندید.

این هشت قدم در واقع بخشی از یک برنامهٔ معاملاتی کامل است. حد سود بدونِ برنامه، مثلِ آدرسی است که روی کاغذ نوشته‌اید ولی کاغذ را در خانه جا گذاشته‌اید.

پنج اشتباهِ رایج در تعیین حد سود

• تارگتِ رؤیایی: حد سودِ ۱۰۰ درصدی برای نوسان‌گیریِ دوهفته‌ای. قیمت به آن نمی‌رسد و سودِ میانه‌راه هم از دست می‌رود.
• جابه‌جا کردنِ حد سود وسطِ معامله: سهم به ۱۱ هزار رسید و گفتید «حالا ۱۲ هزار». اگر دلیلِ تازه‌ای در نمودار نیست، این طمع است، نه تحلیل.
• حد سود بی حد ضرر: فقط به بالا فکر کردن و برای پایین برنامه نداشتن. نسبتِ ریسک به ریوارد بی حد ضرر معنا ندارد.
• گذاشتنِ حد سود دقیقاً روی مقاومت: فروشنده‌ها چند پله زودتر صف می‌کشند و قیمت گاهی یک پله مانده به هدفِ شما برمی‌گردد.
• فراموش کردنِ کارمزد: حد سودِ خیلی نزدیک، بعد از کارمزد، تقریباً هیچ سودی نمی‌دهد.

بحثِ گسترده‌ترِ اندازهٔ هر معامله و سهمِ هر سهم از سبد را در مدیریت سرمایه و ریسک بخوانید.

سوالات متداول

جمع‌بندی

حد سود یعنی پیش از خرید بدانید کجا پیاده می‌شوید. آن را همیشه کنارِ حد ضرر تعیین کنید، با یک روشِ اصلی پیدا و با روشِ دوم چکش کنید، کارمزد و دامنهٔ نوسانِ بورسِ ایران را در حساب بیاورید، و از پیش بنویسید یکجا می‌فروشید یا پله‌ای.

پس دفعهٔ بعد که خواستید سهمی بخرید، پیش از زدنِ دکمهٔ خرید سه عدد را روی کاغذ بنویسید: قیمتِ خرید، حد ضرر و حد سود. اگر نتوانستید هر سه را بنویسید، هنوز برای خرید آماده نیستید. تصمیمِ نهایی با خودتان است.