هنوز چیزی روی دستگاه شما ذخیره نشده است. هر وقت خواستید، از پابرگهٔ سایت به همین صفحه برمی‌گردید و انتخابتان را عوض می‌کنید.

با فعال‌کردن سنجش، به بهبود سایت کمک می‌کنید. این انتخاب اختیاری است و هر زمان می‌توانید آن را در تنظیمات حریم خصوصی تغییر دهید.

حامد ثقفیHamed Saghafi

استراتژی‌های تحلیل تکنیکال: ۷ روش معاملاتیِ پرکاربرد در بورس

فهرست مطالب۱۱ بخش
  1. استراتژی تحلیل تکنیکال با «ابزارِ» تکنیکال چه فرقی دارد؟
  2. ۷ استراتژی تحلیل تکنیکال پرکاربرد در یک نگاه
  3. ۱. استراتژی دنبال‌کردنِ روند: همراهِ آب شنا کنید
  4. ۲. استراتژی شکستِ مقاومت: وقتی سقف کنار می‌رود
  5. ۳. استراتژی پولبک: صبر کنید تا قیمت برگردد
  6. ۴. استراتژی معامله در رنج: خرید نزدیکِ کف، فروش نزدیکِ سقف
  7. ۵. استراتژی کراسِ میانگین متحرک: ساده و قانون‌مند
  8. ۶. استراتژی واگرایی: وقتی قیمت و اندیکاتور با هم دعوا دارند
  9. ۷. استراتژی پرایس اکشن روی سطح: کندلِ درست در جای درست
  10. یک معامله‌ی کامل با عدد: از ورود تا خروج
  11. بهترین استراتژی تحلیل تکنیکال کدام است؟
  12. کدام استراتژی برای بورس ایران مناسب‌تر است؟
  13. استراتژی معاملاتی چطور ساخته می‌شود؟
  14. چطور یک استراتژی را بک تست کنیم؟
  15. شش اشتباهی که بهترین استراتژی را هم خراب می‌کند
  16. چک‌لیستِ پیش از هر معامله
  17. سوالات متداول
  18. جمع‌بندی
استراتژی‌های تحلیل تکنیکال: ۷ روش معاملاتیِ پرکاربرد در بورس

استراتژی‌های تحلیل تکنیکال یعنی چند قانونِ روشن که از قبل می‌گویند کی بخریم، کی بفروشیم و اگر اشتباه کردیم کجا بیرون بیاییم. هفت روشِ پرکاربرد این‌هاست: دنبال‌کردنِ روند، شکستِ مقاومت، پولبک، معامله در رنج، کراسِ میانگین متحرک، واگرایی و پرایس اکشن روی سطح. هیچ‌کدام «بهترین» نیست؛ بهترین آن است که با وقت و حوصله‌ی شما جور باشد و آزمایشش کرده باشید.

خیلی‌ها از من می‌پرسند: «یک استراتژی بگو که همیشه جواب بدهد.» جوابِ صادقانه این است که چنین چیزی وجود ندارد. ولی می‌شود چند روشِ آزموده را شناخت، فهمید هر کدام در چه بازاری کار می‌کند و در چه بازاری پول آدم را می‌برد. این مقاله دقیقا همین کار را می‌کند: هر روش را با قانونِ ورود، حد ضرر و هدفش توضیح می‌دهد و بعد با هم یک معامله‌ی فرضی را از اول تا آخر حساب می‌کنیم.

استراتژی تحلیل تکنیکال با «ابزارِ» تکنیکال چه فرقی دارد؟

اندیکاتورِ RSI، خطِ روند یا فیبوناچی ابزارند، مثلِ چکش و پیچ‌گوشتی. استراتژی نقشه‌ی ساختنِ خانه است: می‌گوید کدام ابزار را کی و چطور به کار ببریم. کسی که فقط ابزار بلد است، هر روز یک سیگنالِ تازه می‌بیند و آخرش نمی‌داند چه کند.

هر استراتژیِ کامل، هر اسمی که داشته باشد، پنج تکه دارد. اگر یکی از این‌ها نباشد، آن چیز هنوز استراتژی نیست؛ فقط یک حدس است.

  1. ستاپ (شرایطِ آماده): نمودار باید چه شکلی باشد تا اصلا به این سهم نگاه کنیم؟ مثلا «روندِ صعودی و قیمت بالای میانگین ۵۰ روزه».
  2. تریگر (ماشه‌ی ورود): دقیقا چه اتفاقی بیفتد تا بخریم؟ مثلا «بسته‌شدنِ روزانه بالای مقاومت».
  3. حد ضرر: اگر قیمت به کجا رسید، قبول می‌کنیم اشتباه کرده‌ایم و بیرون می‌آییم؟
  4. حد سود یا قانونِ خروج: کجا سود را برمی‌داریم؟
  5. حجمِ معامله: چقدر از سرمایه را در این معامله می‌گذاریم تا ضررِ احتمالی قابلِ تحمل باشد؟
پنج تکه‌ی هر استراتژی تحلیل تکنیکال: ستاپ، تریگر، حد ضرر، حد سود و حجم معامله
هر استراتژیِ کامل پنج تکه دارد؛ بی حد ضرر، معامله حدس است.

پس وقتی در ادامه از هر روش حرف می‌زنیم، همین پنج تکه را برایش می‌نویسیم. اگر می‌خواهید کلِ برنامه‌ی معاملاتی‌تان را از صفر بنویسید، راهنمای قدم‌به‌قدمش در استراتژی معاملاتی چیست؟ ساختنِ برنامه‌ی معاملاتی در ۸ گام آمده است.

۷ استراتژی تحلیل تکنیکال پرکاربرد در یک نگاه

پیش از اینکه سراغِ جزییات برویم، جدولِ زیر هر هفت روش را کنارِ هم گذاشته است. ستونِ آخر از همه مهم‌تر است: هر روش کجا شکست می‌خورد.

مقایسه‌ی ۷ استراتژی پرکاربردِ تحلیل تکنیکال
استراتژیکِی کار می‌کندابزارِ اصلیکجا پول می‌برد
دنبال‌کردنِ روندبازارِ روندارخطِ روند، میانگین متحرکبازارِ بی‌جهت و رنج
شکستِ مقاومتبعد از یک دوره‌ی آرامشحمایت و مقاومت، حجمشکستِ کاذب
پولبکروندِ سالم که نفس می‌گیردسطحِ شکسته‌شده، فیبوناچیوقتی پولبک به بازگشتِ روند تبدیل شود
معامله در رنجبازارِ آرام و بی‌روندکف و سقفِ محدودهروزی که رنج می‌شکند
کراسِ میانگین متحرکروندهای بلند و پیوستهدو میانگین متحرکنوسانِ رفت‌وبرگشتی؛ سیگنال دیر می‌رسد
واگراییانتهای روندهای خستهRSI، MACDروندِ قوی که واگرایی را چند بار زیر پا می‌گذارد
پرایس اکشن روی سطحکنارِ سطحِ مهمکندل‌ها، سطح‌هاکندل وسطِ ناکجا، بدونِ سطح

می‌بینید که هیچ ردیفی ستونِ آخرِ خالی ندارد. هر روش یک بازارِ مناسب دارد و یک بازارِ دشمن. پس کارِ اصلی شناختنِ حالِ بازار است، نه پیداکردنِ روشِ جادویی.

۱. استراتژی دنبال‌کردنِ روند: همراهِ آب شنا کنید

دنبال‌کردنِ روند یعنی سهمی را بخریم که همین حالا رو به بالا می‌رود و تا وقتی روند سالم است، در آن بمانیم. مثلِ کسی که در رودخانه همراهِ جریانِ آب شنا می‌کند؛ کمتر خسته می‌شود و جلوتر می‌رود.

روندِ صعودی یعنی هر سقف بالاتر از سقفِ قبلی و هر کف بالاتر از کفِ قبلی. ساده‌ترین راهِ دیدنش رسمِ خطِ روند یا نگاه به یک میانگین متحرک است.

  • ستاپ: سقف‌ها و کف‌ها بالارونده‌اند و قیمت بالای میانگین متحرکِ ۵۰ روزه است.
  • تریگر: بعد از یک اصلاحِ کوچک، کندلی روزانه که دوباره رو به بالا بسته شود.
  • حد ضرر: کمی زیرِ آخرین کف.
  • خروج: وقتی کفِ تازه پایین‌تر از کفِ قبلی ساخته شود، یا با حد ضرر متحرک که همراهِ قیمت بالا می‌آید.

عیبِ این روش این است که در بازارِ بی‌جهت، چند ضررِ کوچکِ پشتِ هم می‌دهد. روندی‌ها با این کنار می‌آیند، چون یک روندِ بزرگ همه‌ی آن ضررها را جبران می‌کند. شرحِ کاملِ این سبک در معامله‌ی روندی (ترند تریدینگ) آمده است.

۲. استراتژی شکستِ مقاومت: وقتی سقف کنار می‌رود

مقاومت یعنی قیمتی که سهم چند بار به آن خورده و برگشته، مثلِ سقفِ اتاق. شکستِ مقاومت یعنی قیمت بالاخره از این سقف رد شود. منطقش این است که فروشنده‌هایی که در آن قیمت منتظر بودند، فروخته‌اند و راه باز شده است.

  • ستاپ: سهم چند هفته زیرِ یک سقفِ مشخص بالا و پایین رفته است.
  • تریگر: بسته‌شدنِ روزانه بالای مقاومت، همراه با حجمی بیشتر از میانگینِ روزهای قبل.
  • حد ضرر: برگشتِ قیمت به زیرِ مقاومت، یا زیرِ کفِ کندلِ شکست.
  • هدف: معمولا به اندازه‌ی ارتفاعِ محدوده‌ای که قیمت در آن گیر بود، از نقطه‌ی شکست به بالا.

دشمنِ این روش شکستِ کاذب است: قیمت یک روز از سقف رد می‌شود، همه می‌خرند و فردا برمی‌گردد. برای همین «حجم» و «بسته‌شدنِ کندل» را جدی بگیرید و فقط با یک سایه‌ی کوتاه بالای سقف نخرید. تشخیصِ شکستِ معتبر را در بریک اوت چیست ببینید.

۳. استراتژی پولبک: صبر کنید تا قیمت برگردد

پولبک یعنی قیمت بعد از شکستِ مقاومت، کمی برگردد و همان سقفِ قدیم را از بالا لمس کند. سقفِ دیروز حالا نقشِ کفِ امروز را بازی می‌کند. چون خریدارانی که دیروز از شکست جا مانده‌اند، حالا در همان قیمت منتظرند.

فرقِ پولبک با شکست این است که شما دیرتر ولی ارزان‌تر وارد می‌شوید و حد ضررتان نزدیک‌تر است. عیبش هم روشن است: گاهی قیمت اصلا برنمی‌گردد و شما جا می‌مانید.

  • ستاپ: مقاومتی معتبر شکسته شده است.
  • تریگر: قیمت به سطحِ شکسته برمی‌گردد و آنجا یک کندلِ برگشتیِ صعودی می‌سازد.
  • حد ضرر: کمی زیرِ همان سطح.
  • کمکی: در روندهای سالم، اصلاح‌ها اغلب تا سطح‌های ۳۸ تا ۶۲ درصدیِ فیبوناچی می‌آیند. این قانون نیست؛ فقط جایی است که ارزشِ نگاه‌کردن دارد.

۴. استراتژی معامله در رنج: خرید نزدیکِ کف، فروش نزدیکِ سقف

رنج یعنی بازاری که روند ندارد و قیمت بینِ یک کف و یک سقفِ تقریبا ثابت رفت‌وبرگشت می‌کند، مثلِ توپی که بینِ دو دیوار می‌رود و می‌آید. در این بازار روندی‌ها ضرر می‌کنند و رنج‌کارها خوشحال‌اند.

  • ستاپ: قیمت دست‌کم دو بار از یک کف برگشته و دو بار به یک سقف خورده است.
  • تریگر: رسیدن به نزدیکِ کف و یک کندلِ برگشتی.
  • حد ضرر: کمی زیرِ کفِ رنج. این‌جا حد ضرر از همیشه واجب‌تر است.
  • هدف: کمی پایین‌تر از سقفِ رنج، نه دقیقا روی آن.

رنج بالاخره یک روز می‌شکند. اگر رو به پایین بشکند و حد ضرر نداشته باشید، سهمِ «ارزان» ارزان‌تر هم می‌شود. جزییاتِ این روش در رنج چیست؟ بازارِ رنج و معامله تا شکستِ رنج آمده است.

۵. استراتژی کراسِ میانگین متحرک: ساده و قانون‌مند

میانگین متحرک یعنی میانگینِ قیمتِ چند روزِ آخر که هر روز به‌روز می‌شود. کراس یعنی دو میانگین، یکی کوتاه و یکی بلند، از روی هم رد شوند. معروف‌ترینش «تقاطعِ طلایی» است: میانگینِ ۵۰ روزه از پایین، میانگینِ ۲۰۰ روزه را قطع کند. برعکسش را «تقاطعِ مرگ» می‌گویند.

خوبیِ این روش این است که جای حدس ندارد؛ دو خط یا همدیگر را قطع کرده‌اند یا نکرده‌اند. برای همین برای کسی که با احساساتش کلنجار می‌رود، شروعِ خوبی است. بدی‌اش این است که میانگین‌ها همیشه از قیمت عقب‌اند. سیگنالِ خرید معمولا وقتی می‌رسد که بخشی از حرکت رفته است. در بازارِ رنج هم مدام سیگنالِ غلطِ خرید و فروش می‌دهد.

پس کراس را بیشتر صافی (فیلتر) ببینید تا ماشه: «فقط وقتی میانگینِ کوتاه بالای بلند است، دنبالِ خرید باش.» آموزشِ میانگینِ ساده و نمایی را در مووینگ اوریج چیست ببینید.

۶. استراتژی واگرایی: وقتی قیمت و اندیکاتور با هم دعوا دارند

واگرایی یعنی قیمت یک کفِ پایین‌تر بسازد ولی اندیکاتوری مثلِ RSI یا MACD کفِ بالاتری نشان بدهد. یعنی قیمت هنوز پایین می‌رود ولی نیروی فروش دارد ته می‌کشد. مثلِ ماشینی که هنوز جلو می‌رود ولی پایش از روی پدالِ گاز برداشته شده است.

  • ستاپ: واگراییِ مثبت در انتهای یک روندِ نزولیِ طولانی، ترجیحا کنارِ یک حمایتِ مهم.
  • تریگر: واگرایی به‌تنهایی ماشه نیست. صبر کنید تا قیمت یک سقفِ کوچکِ قبلی را رو به بالا بشکند.
  • حد ضرر: زیرِ کفِ آخر.

بزرگ‌ترین اشتباه این است که با دیدنِ اولین واگرایی بخرید. در روندِ قوی، واگرایی می‌تواند دو سه بار پشتِ هم ظاهر شود و قیمت باز هم پایین برود. انواعش را در واگرایی چیست و قانون‌های معامله با این اندیکاتور را در استراتژی RSI نوشته‌ام.

۷. استراتژی پرایس اکشن روی سطح: کندلِ درست در جای درست

پرایس اکشن یعنی خواندنِ خودِ قیمت و کندل‌ها، بدونِ اندیکاتور. ولی یک کندل به‌تنهایی معنای زیادی ندارد. پین‌بار یا اینگالفِ صعودی وقتی ارزش دارد که روی یک حمایتِ مهم، کفِ رنج یا سطحِ پولبک ساخته شود.

قاعده‌اش ساده است: اول سطح، بعد کندل. حد ضرر زیرِ سایه‌ی همان کندل و هدف، سطحِ مقاومتِ بعدی. سبک‌ها و نمونه‌های بیشترش را در استراتژی پرایس اکشن؛ سبک‌ها و نمونه‌ها ببینید.

تا اینجا هفت روش را شناختیم. ولی هنوز یک چیز مانده که از خودِ روش مهم‌تر است: اینکه در هر معامله چقدر پول بگذاریم.

یک معامله‌ی کامل با عدد: از ورود تا خروج

بیایید یک معامله‌ی فرضی با استراتژیِ شکستِ مقاومت را با هم حساب کنیم. این عددها فقط مثال‌اند و ربطی به هیچ سهمِ واقعی ندارند.

فرض کنید ۱۰۰ میلیون تومان سرمایه دارید. قانونِ شما این است که در هر معامله بیشتر از ۲٪ کلِ سرمایه را به خطر نیندازید؛ یعنی حداکثر ۲ میلیون تومان ضرر. سهمی چند هفته زیرِ ۱٬۰۰۰ تومان گیر بوده و امروز با حجمِ خوب، بالای ۱٬۰۰۰ تومان بسته شده است.

  1. ورود: ۱٬۰۰۰ تومان.
  2. حد ضرر: ۹۴۰ تومان، زیرِ کفِ کندلِ شکست. پس ریسکِ هر سهم ۶۰ تومان است.
  3. تعدادِ سهم: ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۶۰ ≈ ۳۳٬۰۰۰ سهم. یعنی حدودِ ۳۳ میلیون تومان خرید می‌کنید، نه کلِ ۱۰۰ میلیون.
  4. هدف: ارتفاعِ محدوده‌ی قبلی ۱۸۰ تومان بوده؛ پس هدف ۱٬۱۸۰ تومان است. سودِ هر سهم ۱۸۰ تومان.
  5. نسبتِ ریسک به ریوارد: ۶۰ تومان ریسک در برابرِ ۱۸۰ تومان سود؛ یعنی یک به سه.

اگر حد ضرر بخورد، حدودِ ۲ میلیون تومان ضرر می‌کنید؛ ناراحت‌کننده ولی قابلِ تحمل. اگر هدف بخورد، حدودِ ۶ میلیون تومان سود می‌کنید. کارمزدِ خرید و فروش را هم فراموش نکنید؛ رفت‌وبرگشتش در سهام کمی بیشتر از یک درصدِ مبلغِ معامله است و این‌جا حدودِ ۴۰۰ هزار تومان از سود کم می‌کند. نرخِ دقیق را از کارگزاری‌تان بپرسید.

نکته‌ی اصلی این مثال این است: حجمِ خرید را حد ضرر تعیین کرد، نه دلِ ما. فرمولش و روش‌های دیگرش در حجمِ معامله را چگونه تعیین کنیم آمده است.

بهترین استراتژی تحلیل تکنیکال کدام است؟

جوابِ کوتاه: استراتژی‌ای که دو چیز داشته باشد؛ با شخصیت و وقتِ شما جور باشد و در آزمایش، در درازمدت سود داده باشد. استراتژیِ بی‌نقص وجود ندارد. حتی بهترین روش‌ها هم بخشِ زیادی از معامله‌هایشان را با ضرر می‌بندند.

چیزی که خیلی‌ها نمی‌دانند این است که لازم نیست بیشترِ معامله‌ها برنده باشند. اگر سودِ هر معامله‌ی برنده چند برابرِ ضررِ هر معامله‌ی بازنده باشد، با برد کمتر از نصف هم می‌شود سود کرد. جدولِ زیر نشان می‌دهد با هر نسبتِ ریسک به ریوارد، دست‌کم چند درصد برد لازم است تا فقط سر به سر شوید (بدونِ کارمزد).

کمترین نرخِ برد برای سر به سر شدن در هر نسبتِ ریسک به ریوارد
نسبتِ ریسک به ریواردکمترین نرخِ برد لازمیعنی از هر ۱۰ معامله
یک به یک۵۰٪دست‌کم ۵ برد
یک به دوحدودِ ۳۳٪دست‌کم ۴ برد
یک به سه۲۵٪دست‌کم ۳ برد
یک به چهار۲۰٪دست‌کم ۲ برد

فرمولش ساده است: نرخِ بردِ لازم برابر است با یک تقسیم بر (یک به‌علاوه‌ی ریوارد). پس روندی‌ها با بردِ کم ولی سودهای بزرگ زنده می‌مانند و رنج‌کارها با بردِ زیاد ولی سودهای کوچک. هر دو درست‌اند، به شرطی که عددهایشان با هم جور باشد. رابطه‌ی این دو را در ریسک به ریوارد چیست باز کرده‌ام.

برای انتخاب، این سه پرسش را از خودتان بپرسید:

  • روزی چقدر وقت دارید؟ کارمند هستید و فقط ظهر نمودار می‌بینید؟ روش‌های روزانه و تایم فریمِ بلندتر مثلِ دنبال‌کردنِ روند و پولبک مناسب‌ترند.
  • ضررهای پشتِ هم را تحمل می‌کنید؟ اگر سه ضررِ پیاپی شما را از کوره به در می‌برد، روندی‌بودن سخت است.
  • صبرِ نشستن دارید؟ پولبک و رنج یعنی روزها منتظرِ یک قیمتِ خاص ماندن.

کدام استراتژی برای بورس ایران مناسب‌تر است؟

بورسِ ایران چند ویژگی دارد که در کتاب‌های خارجی نیست و روی انتخابِ استراتژی اثرِ مستقیم دارد. هر کس این‌ها را نادیده بگیرد، استراتژیِ خوبش هم در عمل جواب نمی‌دهد.

  • دامنه‌ی نوسان: قیمتِ هر سهم در یک روز فقط تا سقف و کفِ مشخصی می‌تواند حرکت کند. سازمان بورس این دامنه را در سال‌های اخیر چند بار کم و زیاد کرده است؛ پس عددِ امروزش را از اطلاعیه‌ها ببینید. اثرش این است که یک حرکتِ بزرگ ممکن است چند روز طول بکشد.
  • صف خرید و صف فروش: وقتی سهم در صفِ فروش است، حد ضررِ شما ممکن است اصلا اجرا نشود. یعنی ضررِ واقعی می‌تواند بزرگ‌تر از چیزی باشد که روی کاغذ حساب کرده‌اید.
  • فروشِ استقراضی عملا در دسترسِ عموم نیست: بیشترِ مردم فقط با بالا رفتنِ قیمت سود می‌کنند. پس در روندِ نزولی، بهترین استراتژی اغلب «بیرون ماندن» است.
  • اثرِ خبر و ریسکِ کلِ بازار: خبرهای سیاسی و تصمیم‌های دستوری گاهی همه‌ی نمودارها را با هم جابه‌جا می‌کنند. حد ضرر در چنین روزهایی از همیشه مهم‌تر است.
  • نقدشوندگی: در سهم‌های کم‌حجم، چند سفارشِ بزرگ می‌توانند شکستِ کاذب بسازند. روش‌های شکست و پرایس اکشن را بیشتر روی سهم‌های پرمعامله به کار ببرید.

جدولِ زیر جمع‌بندیِ من از سازگاریِ هر روش با این شرایط است. این داوریِ تجربی است، نه آمارِ رسمی.

سازگاریِ هر استراتژی با شرایطِ بورس ایران
استراتژیسازگاریچرا
دنبال‌کردنِ روند در تایم فریمِ روزانهخوبدامنه‌ی نوسان روندها را کش می‌دهد؛ وقتِ کافی برای تصمیم هست
پولبکخوبحد ضررِ نزدیک، ریسکِ صف را کمتر می‌کند
شکستِ مقاومت با تاییدِ حجممتوسط تا خوبدر سهم‌های پرمعامله خوب؛ در کم‌حجم‌ها شکستِ کاذب زیاد است
کراسِ میانگین متحرکمتوسطبه‌عنوانِ صافی خوب است؛ به‌تنهایی دیر می‌رسد
معامله در رنجمتوسطبازارِ ایران دوره‌های رنجِ طولانی دارد، ولی شکستِ رو به پایینش می‌تواند به صفِ فروش برسد
واگراییمتوسطفقط با ماشه‌ی تایید؛ خریدِ زودهنگام در روندِ نزولی پرهزینه است
روش‌های خیلی کوتاه‌مدت (اسکالپ)ضعیفدامنه‌ی نوسان، کارمزد و نقدشوندگی سود را می‌خورند

پس اگر تازه شروع کرده‌اید، پیشنهادِ من این است: دنبال‌کردنِ روند یا پولبک در نمودارِ روزانه، روی سهم‌های پرمعامله، با حد ضررِ نوشته‌شده.

استراتژی معاملاتی چطور ساخته می‌شود؟

ساختنِ استراتژی یعنی انتخابِ یکی از روش‌های بالا و نوشتنِ هر پنج تکه‌اش آن‌قدر دقیق که اگر کاغذ را به کسِ دیگری بدهید، همان معامله‌ها را بکند. این قدم‌ها کافی‌اند:

  1. یک روش و یک تایم فریم انتخاب کنید و تا مدتی سراغِ روشِ دوم نروید.
  2. ستاپ را با جمله‌ی بله‌یا‌نه بنویسید: «قیمت بالای میانگین ۵۰ روزه است؟»
  3. تریگر را دقیق کنید: «بسته‌شدنِ روزانه»، نه «وقتی حس کردم».
  4. جای حد ضرر و روشِ خروج را پیش از خرید بنویسید.
  5. سقفِ ریسکِ هر معامله را درصدی از سرمایه بگذارید، مثلا ۱ تا ۲ درصد.
  6. آزمایش کنید (بخشِ بعد) و هر معامله را در یک دفتر ثبت کنید.

چطور یک استراتژی را بک تست کنیم؟

بک تست یعنی قانون‌هایتان را روی نمودارهای گذشته اجرا کنید و ببینید اگر قبلا همین کار را کرده بودید، چه می‌شد. مثلِ امتحانِ آزمایشی پیش از کنکور: پولی از دست نمی‌رود، ولی ضعف‌ها معلوم می‌شوند.

  1. نمودارِ تعدیل‌شده بگیرید. در بورسِ ایران افزایشِ سرمایه و سودِ نقدی قیمت را یک‌باره پایین می‌آورد. اگر نمودار تعدیل نشده باشد، بک تست دروغ می‌گوید.
  2. دست‌کم ۵۰ تا ۱۰۰ معامله جمع کنید. ده معامله چیزی را ثابت نمی‌کند؛ ممکن است فقط شانس باشد.
  3. بازارهای مختلف را بیازمایید. هم دوره‌ی صعودی، هم نزولی، هم رنج. استراتژی‌ای که فقط در رونقِ بازار سود داده، هنوز آزموده نشده است.
  4. کارمزد و صف را حساب کنید. روزهایی که سهم در صف بوده، فرض نکنید می‌توانستید بخرید یا بفروشید.
  5. نتیجه را با عدد بسنجید: نرخِ برد، میانگینِ سود و ضرر، و بیشترین افتِ پیاپیِ سرمایه.
  6. بعد فوروارد تست کنید. چند هفته با پولِ کم و واقعی اجرا کنید تا ببینید خودتان هم به قانون‌ها پایبند می‌مانید یا نه.

اگر با نرم‌افزار کار می‌کنید، آموزشِ قدم‌به‌قدمش در بک تست در تریدینگ ویو هست.

شش اشتباهی که بهترین استراتژی را هم خراب می‌کند

  • هر هفته یک روشِ تازه: با سه ضررِ پشتِ هم روش را عوض می‌کنید و هیچ‌وقت نمی‌فهمید کدام کار می‌کرد.
  • جابه‌جا کردنِ حد ضرر: قیمت به حد ضرر نزدیک می‌شود و شما آن را پایین‌تر می‌برید. این‌طور یک ضررِ کوچک به ضررِ بزرگ تبدیل می‌شود.
  • اندیکاتورِ زیاد روی نمودار: پنج اندیکاتور که همه یک چیز را می‌گویند، اطمینانِ دروغین می‌دهند.
  • خریدِ پیش از ماشه: «احتمالا فردا می‌شکند» استراتژی نیست؛ صبر کنید تا بشکند.
  • حجمِ بزرگ بعد از چند برد: اعتمادبه‌نفسِ زیاد بعد از چند سود، معمولا پیش از بزرگ‌ترین ضرر می‌آید.
  • نادیده گرفتنِ کلِ بازار: بهترین شکستِ مقاومت هم در روزی که کلِ بازار در صفِ فروش است، دوام نمی‌آورد. نگاهی به شاخص کل پیش از خرید ضرر ندارد.

چک‌لیستِ پیش از هر معامله

این چند پرسش را روی یک کاغذ بنویسید و کنارِ دستتان بگذارید. اگر جوابِ یکی «نه» است، آن معامله را نکنید.

  • ستاپِ استراتژی‌ام کامل است؟
  • ماشه زده شده، یا فقط حدس می‌زنم؟
  • جای حد ضرر را می‌دانم و نوشته‌ام؟
  • تعدادِ سهم را با سقفِ ریسکم حساب کرده‌ام؟
  • نسبتِ ریسک به ریوارد دست‌کم یک به دو است؟
  • سهم آن‌قدر معامله می‌شود که بتوانم راحت بفروشم؟
  • کلِ بازار با جهتِ معامله‌ی من همراه است؟

سوالات متداول

بهترین استراتژی تحلیل تکنیکال کدام است؟

هیچ استراتژی‌ای برای همه بهترین نیست. بهترین روش آن است که با وقت و حوصله‌ی شما جور باشد، در بک تست روی بازارهای صعودی، نزولی و رنج سود داده باشد و شما بتوانید بی‌چون‌وچرا به قانون‌هایش پایبند بمانید.

استراتژی معاملاتی چطور ساخته می‌شود؟

یک روش و یک تایم فریم انتخاب کنید، بعد پنج چیز را دقیق بنویسید: ستاپ، ماشه‌ی ورود، حد ضرر، روشِ خروج و حجمِ معامله. سپس آن را روی نمودارهای گذشته بیازمایید و با پولِ کم در بازارِ واقعی امتحان کنید.

کدام استراتژی برای بورس ایران مناسب‌تر است؟

به دلیلِ دامنه‌ی نوسان، صف‌ها و نبودِ فروشِ استقراضی برای عموم، دنبال‌کردنِ روند و پولبک در نمودارِ روزانه روی سهم‌های پرمعامله معمولا سازگارترند. روش‌های خیلی کوتاه‌مدت به دلیلِ کارمزد و محدودیتِ نوسان سخت‌ترند.

چطور یک استراتژی را بک تست کنیم؟

روی نمودارِ تعدیل‌شده، قانون‌هایتان را برای دست‌کم ۵۰ تا ۱۰۰ معامله‌ی گذشته اجرا کنید، کارمزد و روزهای صف را حساب کنید و نرخِ برد، میانگینِ سود و ضرر و بیشترین افتِ سرمایه را بسنجید. بعد با پولِ کم فوروارد تست کنید.

آیا استراتژی تحلیل تکنیکال سود را تضمین می‌کند؟

نه. هیچ روشی در بازار سود را تضمین نمی‌کند. استراتژی فقط کمک می‌کند تصمیم‌ها قانون‌مند باشند، ضررها کوچک بمانند و در درازمدت، اگر روش واقعا برتری داشته باشد، سودها بر ضررها بچربند.

چند استراتژی را هم‌زمان به کار ببریم؟

برای شروع فقط یکی. وقتی روی یک روش ده‌ها معامله ثبت کردید و نتیجه‌اش را می‌دانید، می‌توانید روشِ دومی برای بازارِ دیگری اضافه کنید؛ مثلا روندی برای بازارِ صعودی و رنج برای بازارِ آرام.

برای هر معامله چقدر ریسک کنیم؟

بیشترِ معامله‌گرانِ باتجربه در هر معامله ۱ تا ۲ درصدِ کلِ سرمایه را به خطر می‌اندازند. یعنی اگر حد ضرر بخورد، فقط همین مقدار از دست برود. تعدادِ سهم را از فاصله‌ی ورود تا حد ضرر حساب کنید، نه از حس‌تان.

جمع‌بندی

استراتژی‌های تحلیل تکنیکال هفت راهِ آزموده برای تصمیم‌گرفتن‌اند، نه هفت راهِ تضمینیِ سود. هر کدام یک بازارِ دوست و یک بازارِ دشمن دارد. چیزی که معامله‌گرِ موفق را از بقیه جدا می‌کند، کمتر خودِ روش است و بیشتر سه چیز: حد ضررِ نوشته‌شده، حجمِ درست و پایبندی به قانون.

پس امروز فقط یک روش انتخاب کنید، پنج تکه‌اش را روی کاغذ بنویسید و روی نمودارهای گذشته بیازمایید. اگر خواستید این مسیر را منظم و از پایه یاد بگیرید، دوره‌ی آموزشیِ تحلیل تکنیکال برای همین ساخته شده است. تصمیمِ نهایی، مثلِ همیشه، با خودتان.

نویسنده

حامد ثقفی

از ۱۳۸۰ در بازار سرمایه کار می‌کند و از ۱۳۸۳ روی همین سایت می‌نویسد.

برای یادگیری با ترتیبدورهٔ تحلیلگری تکنیکالبرای یادگیری نمودارخوانی، روندها، نقاط ورود و خروج و ساختن یک چارچوب معاملاتی منظم.۹ ساعتجزئیات دوره

ادامهٔ خواندن

بعدش چه بخوانم؟

دیدگاه‌ها

    اپلیکیشن حامد ثقفی · رایگان

    سهم‌هایتان را بی‌خیره‌شدن به تابلو دنبال کنید

    قیمت، حجم و ارزش معاملات و P/E هر سهم در اپ است؛ برای هر عدد هشدار بگذارید. ساعت باز و بسته شدن بازار هم با شمارش معکوس.

    اپ رایگان را نصب کنید:

    هشدار با ورود به حساب کار می‌کند.