سود روزشمار چیست؟ فرمول محاسبه با مثال و فرق با ماهشمار (۱۴۰۵)
فهرست مطالب۹ بخش
- سود روزشمار دقیقا چیست؟
- فرمول سود روزشمار را چطور حساب کنیم؟
- مثال اول: یک ماه، مبلغ ثابت
- مثال دوم: مبلغ وسط ماه عوض میشود
- روزشمار، ماهشمار و سالشمار چه فرقی دارند؟
- نرخ سود حسابهای روزشمار چقدر است؟
- صد میلیون تومان در یک سال: روزشمار یا گزینههای دیگر؟
- چند اشتباه رایج دربارهی سود روزشمار
- چطور سودِ حساب را خودمان بسنجیم؟
- سوالات متداول
- جمعبندی

سود روزشمار یعنی بانک سود پولِ شما را برای هر روز جدا حساب میکند: هر روز که پول در حساب مانده باشد، همان روز سود دارد، و روزی که پولی نبوده سودی هم نیست. فرمول ساده است: مبلغ × نرخ سالانه × تعداد روز ÷ ۳۶۵. بیایید با مثال ببینیم چطور کار میکند.
خیلیها میپرسند: «من هر ماه پولم را یک بار بالا و پایین میکنم؛ بانک واقعا چقدر به من سود میدهد؟» جواب را فقط وقتی میشود داد که بدانیم بانک سود را روی چه چیزی حساب میکند. همین را قدمبهقدم باز میکنیم، با عددهای گرد، تا هر وقت خواستید خودتان بدون هیچ ابزاری حساب کنید.
سود روزشمار دقیقا چیست؟
روزشمار یعنی «شمارندهی روز». بانک ماندهی حساب شما را هر روز نگاه میکند و سهمِ همان روز از سود سالانه را به آن میدهد. تشبیهش ساده است: مثل اجارهی ماشین که روزی حساب میشود، نه ماهی. یک روز نگه داشتید، یک روز پول میدهید.
این روش را معمولا برای سپردهی کوتاهمدت میگویند؛ همان حسابی که کارت دارد و هر وقت بخواهید پولتان را برمیدارید. دربارهی فرقِ این حساب با حساب جاری و سپردهی یکساله در مقالهی سپرده دیداری و غیردیداری نوشتهام و فهرستِ کاملِ حسابها در انواع حساب بانکی هست.
بسیاری از سایتها هنوز به همین حساب میگویند «روزشمار»؛ اسمی که در خود بانکها گاهی عوض شده است. پس پیش از هر حسابوکتابی یک چیز را از بانک خودتان بپرسید: سود روی ماندهی هر روز حساب میشود، یا روی کمترین ماندهی ماه؟ این دو جواب کاملا با هم فرق دارند و پایینتر نشان میدهم چقدر.
فرمول سود روزشمار را چطور حساب کنیم؟
فرمول این است:
سود = مبلغ × نرخ سالانه (به درصد) × تعداد روز ÷ ۳۶٬۵۰۰
چرا ۳۶٬۵۰۰؟ چون سال ۳۶۵ روز است و نرخ را بهجای ۰٫۰۵ همان ۵ درصد مینویسیم؛ ۳۶۵ × ۱۰۰ میشود ۳۶٬۵۰۰. اگر یاد گرفتید «۳۶٬۵۰۰»، دیگر هر حسابِ روزشمار را در دو دقیقه میتوانید حساب کنید. (بعضی بانکها مبنا را ۳۶۵ روز میگیرند و بعضی سال شمسی را؛ تفاوتش در سالهای کبیسه ناچیز است.)
مثال اول: یک ماه، مبلغ ثابت
این فقط مثال است. فرض کنید ۱۰۰ میلیون تومان در حسابِ کوتاهمدت دارید و نرخ سالانه ۵٪ است (همان نرخی که طبق آخرین اطلاعیهها تا آبان ۱۴۰۵ برای این حساب گزارش شده). یک ماه ۳۰ روزه:
- ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۵ × ۳۰ = ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰
- ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۳۶٬۵۰۰ = حدود ۴۱۱٬۰۰۰ تومان
یعنی برای ۱۰۰ میلیون، در یک ماه حدودِ ۴۱۱ هزار تومان. یعنی از هر ۱۰۰ میلیون، ماهی کمی بیشتر از ۴۰۰ هزار تومان.
مثال دوم: مبلغ وسط ماه عوض میشود
اینجاست که روزشمار خودش را نشان میدهد. فرض کنید در ۳۰ روز ماه ماندهی حساب شما این بوده است:
| بازه | ماندهی حساب (تومان) | مبلغ × روز |
|---|---|---|
| ۱۰ روز اول | ۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۶۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ۱۰ روز دوم | ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ۱۰ روز سوم | ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
سود = ۲٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۵ ÷ ۳۶٬۵۰۰ = حدودِ ۲۷۴٬۰۰۰ تومان. روزشمار هر روز را جدا میشمارد؛ پس انگار ماندهی شما بهطور میانگین حدودِ ۶۶٫۷ میلیون تومان بوده (۲ میلیارد ÷ ۳۰) و سود هم همان است.
حالا همین ماه را با روشِ «کمترین ماندهی ماه» حساب کنید. کمترین مانده ۴۰ میلیون بوده؛ پس سود = ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۵ × ۳۰ ÷ ۳۶٬۵۰۰ = حدودِ ۱۶۴٬۰۰۰ تومان. یعنی نزدیک ۱۱۰ هزار تومان کمتر، فقط بهخاطر ده روزی که مانده پایین بوده. پس نکته این است: روشِ حسابکردنِ بانک گاهی بیشتر از نرخ اثر دارد.
روزشمار، ماهشمار و سالشمار چه فرقی دارند؟
سه واژه را زیاد میشنوید. هر کدام جواب یک پرسشاند.
| واژه | یعنی چه | به درد چه کسی میخورد |
|---|---|---|
| روزشمار | سود روی ماندهی هر روز | کسی که پولش را زیاد جابهجا میکند |
| ماهشمار | سود روی ماندهی ماه (معمولا کمترین مانده یا ماندهی ثابتِ ماه) | کسی که پولش را ماه به ماه ثابت نگه میدارد |
| سالشمار | سود روی کل سال، مثل سپردهی یکساله | کسی که پول را برای مدت بلند کنار میگذارد |
در جدول دیدید که «روزشمار» برای آدمِ پرتحرک بهتر است و «ماهشمار» برای آدمِ آرام. هر بانک سیاستِ خودش را دارد؛ همیشه بپرسید و قرارداد را بخوانید. اگر دنبالِ سودِ باقیمانده روی سود هستید، سود مرکب هم دنیای دیگری است که در مقالهی سود مرکب حساب کردهایم.
نرخ سود حسابهای روزشمار چقدر است؟
سقفِ نرخِ سود را شورای پول و اعتبار و بانک مرکزی تعیین میکنند، نه هر بانک به میل خودش. طبق آخرین گزارشها تا آبان ۱۴۰۵، نرخها تقریبا اینطور بوده است (برای تصمیمگیری حتما تابلوی شعبه یا اطلاعیهی رسمی بانک مرکزی را ببینید):
- سپردهی کوتاهمدت عادی: حدودِ ۵٪ در سال؛
- سپردهی ویژهی سهماهه: حدودِ ۱۲٪؛
- سپردهی ویژهی ششماهه: حدودِ ۱۷٪؛
- سپردهی یکساله: حدودِ ۲۰٫۵٪.
۵٪ در سال با تورمِ این سالها حتی نزدیک هم نیست. یعنی پولی که فقط در حساب روزشمار میماند، هر سال قدرتِ خریدش کمتر میشود؛ مثل لیوانِ شیری که کمکم رقیق شود. دربارهی این فرق در مقالهی تورم چیست نوشتهام. پس حساب روزشمار «جای ماندنِ پول» نیست؛ «جای نگهداشتنِ پولِ نقد» است، برای خرجهای نزدیک.
صد میلیون تومان در یک سال: روزشمار یا گزینههای دیگر؟
بیایید همان ۱۰۰ میلیون را یکسال کنار هم بگذاریم. این مقایسه فقط مثالِ ساده با نرخهای اسمی است، بی سودِ مرکب و بی مالیات و کارمزد:
| گزینه | نرخ تقریبی | سود یکسال (میلیون تومان) | دسترسی به پول |
|---|---|---|---|
| کوتاهمدت روزشمار | ۵٪ | ۵ | هر لحظه |
| سپردهی یکساله | ۲۰٫۵٪ | ۲۰٫۵ | با جریمهی شکستن |
| صندوق درآمد ثابت | نرخِ اعلامی (تضمینشده نیست) | در صفحهی صندوق ببینید | معمولا یکی دو روز کاری |
صندوقهای درآمد ثابت هم سودشان را روزشمار حساب میکنند، ولی سودشان را بانک تضمین نکرده؛ اگر دقیقتر خواستید، در مقالهی صندوق درآمد ثابت و سپرده بانکی یا بورس مقایسه کردهام. من پیشنهادِ خرید نمیکنم؛ فقط میگویم هر کدام را با چشمِ باز و با ریسکش انتخاب کنید.
چند اشتباه رایج دربارهی سود روزشمار
- نرخِ سالانه را با سودِ ماهانه قاطی کردن. ۵٪ سالانه است؛ ماهانه حدودِ ۰٫۴٪ میشود.
- یادتان رفته مبلغ وسط ماه بالا و پایین شده. یک برداشتِ بزرگ در آخرِ ماه ممکن است کلِ سودِ ماه را کم کند (اگر بانک روی کمترین مانده حساب کند).
- سود را فوری دیدن. بیشتر بانکها سود را ماهانه یا فصلی به حساب میریزند، نه هر روز.
- اعتماد به ماشینحسابهای اینترنتی بی پرسیدن از بانک. هر ماشینحساب یک فرضی دارد؛ عددش را با پیامکِ واریزِ بانک مقایسه کنید.
- فکر کردن به اینکه «روزشمار» یعنی سودِ زیاد. نه؛ فقط یعنی روش حساب، نه بزرگیِ نرخ.
پس دفعهی بعد که خواستید سود حسابتان را بسنجید، این سه چیز را بدانید: نرخِ سالانه، مبنای حساب (روزانه یا ماهانه) و دورهی واریز. با همینها هر عددی را خودتان میتوانید چک کنید.
چطور سودِ حساب را خودمان بسنجیم؟
- نرخِ سالانهی حسابتان را از اپلیکیشن یا قرارداد بردارید.
- از بانک بپرسید مبنا «ماندهی هر روز» است یا «کمترین ماندهی ماه».
- مبلغ × روز را برای هر بازه جمع کنید، مثل جدولِ بالا.
- جمع را در نرخ ضرب و بر ۳۶٬۵۰۰ تقسیم کنید.
- عدد را با واریز بانک مقایسه کنید. اگر فرق داشت، از شعبه توضیح بخواهید.
اگر نمیخواهید دستی حساب کنید، ماشینحساب سود بانکی سایت را هم میتوانید امتحان کنید. نرخهای تازهی بازار را هم از قیمت طلا، قیمت دلار و شاخص کل بورس میشود دید تا ببینید پولِ شما با چه چیزهایی رقابت میکند. نرخِ موثر را هم در نرخ سود موثر سالانه بخوانید.
سوالات متداول
سود روزشمار یعنی چه؟
یعنی بانک سود پولِ شما را برای هر روز جدا حساب میکند: هر روز که پول در حساب مانده، همان روز سود دارد. فرمولش مبلغ × نرخ سالانه × تعداد روز ÷ ۳۶٬۵۰۰ است. اگر پولی در حساب نبوده، برای آن روز سودی حساب نمیشود.
فرمول محاسبهی سود روزشمار چیست؟
سود = مبلغ × نرخ سالانه به درصد × تعداد روز ÷ ۳۶٬۵۰۰. مثلا ۱۰۰ میلیون تومان با نرخ ۵٪ در ۳۰ روز حدودِ ۴۱۱ هزار تومان سود دارد. اگر مبلغ وسط ماه عوض شد، برای هر بازه جدا حساب کنید و جمع بزنید.
فرق سود روزشمار و ماهشمار چیست؟
در روزشمار سود روی ماندهی هر روز حساب میشود، ولی در ماهشمار معمولا ماندهی ماه (مثلا کمترین مانده) ملاک است. اگر مبلغتان وسط ماه زیاد بالا و پایین میشود، فرقِ این دو میتواند چند ده هزار تومان باشد.
نرخ سود حساب کوتاهمدت امروز چقدر است؟
طبق آخرین گزارشها تا آبان ۱۴۰۵، نرخ سپردهی کوتاهمدت عادی حدودِ ۵٪ در سال بوده است. چون ممکن است عوض شود، نرخ دقیق را از تابلوی شعبه، اپلیکیشن بانک یا اطلاعیهی رسمی بانک مرکزی بگیرید.
سود روزشمار هر روز به حساب مینشیند؟
نه الزاما. بانک سود را هر روز حساب میکند، ولی بیشتر بانکها آن را ماهانه یا در دورههای دیگر به حساب شما میریزند. دورهی واریز را در قرارداد یا از شعبه بپرسید و با پیامک واریز مقایسه کنید.
برداشت وسط ماه سود را کم میکند؟
بله، ولی بسته به روش بانک. اگر سود روی ماندهی هر روز باشد، فقط روزهایی که مانده کمتر بوده سود کمتری دارند. اگر روی کمترین ماندهی ماه باشد، یک برداشتِ بزرگ میتواند سودِ کلِ ماه را پایین بیاورد.
آیا ماندن پول در حساب روزشمار با تورم میخواند؟
نه، نرخِ حدودِ ۵٪ از تورمِ این سالها خیلی کمتر است و قدرتِ خریدِ پول کم میشود. این حساب برای پولِ نقدی است که ممکن است هر روز لازم شود، نه برای نگهداشتنِ بلندمدت.
جمعبندی
سود روزشمار یعنی سودِ هر روز جدا حساب شود. فرمولش «مبلغ × نرخ × روز ÷ ۳۶٬۵۰۰» است و اگر مبلغتان وسط ماه عوض میشود، مبنای بانک مهمتر از نرخ است. نرخِ کوتاهمدت پایین است و برای نگهداشتنِ بلندمدت جای مناسبی نیست؛ برای پولی است که ممکن است هر روز لازم شود. تصمیمِ نهایی با خودتان.
