بورس هنگ کنگ (HKEX) چیست؟ شاخص هنگ‌سنگ، ساعت کار به وقت ایران و تفاوت با شانگهای

خیلی‌ها اسم «هنگ‌سنگ» را در خبرهای صبح شنیده‌اند و نمی‌دانند دقیقا چیست. جواب کوتاه این است: بورس هنگ کنگ (HKEX) بازار سهامی است که شرکت‌های بزرگ چینی و بین‌المللی در آن معامله می‌شوند. پولش دلار هنگ‌کنگ است، به روی سرمایه‌گذار خارجی باز است و معروف‌ترین شاخصش «هنگ‌سنگ» است. برای همین به آن «در ورودی دنیا به چین» می‌گویند.

در این نوشته با هم می‌بینیم این بورس چطور ساخته شده، چه بازارهایی دارد، شاخص هنگ‌سنگ چطور حساب می‌شود، ساعت کارش به وقت تهران چیست و چه فرقی با بورس چین در شانگهای و شنژن دارد. آخر سر هم می‌گویم چرا یک سرمایه‌گذار بورس تهران بد نیست صبح‌ها نگاهی به آن بیندازد.

بورس هنگ کنگ چیست و چرا این‌قدر مهم است؟

هنگ‌کنگ شهری در جنوب چین است که بیش از ۱۵۰ سال زیر حکومت بریتانیا بود و در سال ۱۹۹۷ به چین برگشت. قرار شد تا ۵۰ سال قانون، پول و نظام اقتصادی خودش را نگه دارد. به این قرار می‌گویند «یک کشور، دو نظام».

همین قرار، بورس هنگ‌کنگ را خاص کرده است. شرکتی که در خاک اصلی چین کار می‌کند، اینجا می‌تواند سهامش را به همه‌ی دنیا بفروشد. سرمایه‌گذار آمریکایی یا اروپایی هم بی‌دردسرِ قانون‌های سخت چین، سهم آن شرکت را می‌خرد. مثل بازارچه‌ای مرزی است که دو طرف، هر کدام با قانون خودشان، در آن به هم می‌رسند.

چند عدد تصویر را روشن‌تر می‌کند (عددها رسمی و تا پایان مهر ۱۴۰۵ است):

• ارزش بازار: طبق آمار ماهانه‌ی خود HKEX، ارزش همه‌ی سهم‌های این بورس در پایان اکتبر ۲۰۲۶ حدود ۴۲ هزار میلیارد دلار هنگ‌کنگ بوده است. یعنی تقریبا ۵٫۴ هزار میلیارد دلار آمریکا. ارزش بازار یعنی تعداد همه‌ی سهم‌ها ضربدر قیمت هر کدام.
• حجم پول در گردش: در ده ماه اول ۲۰۲۶، روزانه به‌طور میانگین حدود ۲۶۴ میلیارد دلار هنگ‌کنگ سهم دست‌به‌دست شده است؛ حدود ۳۴ میلیارد دلار آمریکا در هر روز.
• عرضه‌ی اولیه: سال ۲۰۲۵ هنگ‌کنگ با حدود ۳۵ میلیارد دلار پول جمع‌شده از عرضه‌های اولیه، اول دنیا شد. بزرگ‌ترینش عرضه‌ی شرکت باتری‌سازی CATL بود با حدود ۴۱ میلیارد دلار هنگ‌کنگ.

پس بورس هنگ کنگ یک بورس محلی کوچک نیست. در میان ده بورس بزرگ دنیا است و برای پول جهانی، مهم‌ترین در ورود به شرکت‌های چینی است.

تاریخچه‌ی بورس هنگ کنگ در چند قدم

داستان این بورس از یک جمع کوچک دلال شروع شد و به یکی از بزرگ‌ترین بورس‌های جهانی رسید. قدم‌های مهمش این‌ها است:

1. ۱۸۹۱: اولین انجمن رسمی دلال‌های سهام در هنگ‌کنگ ساخته شد. چند سال بعد اسمش «بورس هنگ‌کنگ» شد.
2. دهه‌ی ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰: سه بورس دیگر هم کنارش باز شد. چهار بورس هم‌زمان در یک شهر کار می‌کردند و رقابتشان آشفتگی زیادی داشت.
3. ۱۹۶۹: هنگ‌سنگ بانک، شاخص هنگ‌سنگ را منتشر کرد. این شاخص هنوز هم معروف‌ترین عدد این بازار است.
4. ۱۹۸۶: چهار بورس در یک بورس واحد ادغام شدند.
5. ۱۹۸۷: در سقوط جهانی مهر ۱۳۶۶ (اکتبر ۱۹۸۷)، بورس هنگ‌کنگ چهار روز تعطیل شد. وقتی دوباره باز شد، شاخص در یک روز حدود یک‌سوم پایین آمد. بعد از این شوک، نهاد ناظر مستقل یعنی کمیسیون اوراق بهادار و آتی (SFC) در ۱۹۸۹ ساخته شد.
6. ۲۰۰۰: بورس سهام، بورس آتی و شرکت تسویه با هم یکی شدند و شرکت HKEX ساخته شد. خود این شرکت هم سهامش را در همین بورس عرضه کرد.
7. ۲۰۱۲: HKEX بورس فلزات لندن (LME) را خرید.
8. ۲۰۱۴ و ۲۰۱۶: «استاک کانکت» راه افتاد و بورس هنگ‌کنگ به شانگهای و بعد به شنژن وصل شد.
9. ۲۰۱۸ به بعد: قانون عرضه‌ی اولیه نرم‌تر شد تا شرکت‌های فناوری و زیست‌فناوری، حتی پیش از سودآوری، بتوانند وارد بورس شوند.

درس سال ۱۹۸۷ برای ما آشنا است. بستن بازار در روز ترس، ترس را از بین نمی‌برد؛ فقط عقبش می‌اندازد. وقتی در باز شد، همه‌ی فروشی که پشت در مانده بود یک‌جا آمد.

ساختار بورس هنگ کنگ: چه بازارهایی زیر یک سقف هستند؟

HKEX فقط یک بورس سهام نیست؛ یک گروه است. مثل اینکه سازمان بورس، بورس تهران، فرابورس، بورس کالا و شرکت سپرده‌گذاری همه یک شرکت باشند. بخش‌های مهمش این‌ها است:

بخش‌های اصلی گروه بورس هنگ‌کنگ (HKEX)

بخش	چه کاری می‌کند	شبیه چیست در ایران
بازار اصلی (Main Board)	شرکت‌های بزرگ و جاافتاده؛ بیشتر ارزش بازار همین‌جا است	بازار اول بورس تهران
بازار رشد (GEM)	شرکت‌های کوچک‌تر و تازه‌کار با شرط‌های سبک‌تر، از ۱۹۹۹	بازارهای کوچک‌تر فرابورس
بورس آتی هنگ‌کنگ	قرارداد آتی و اختیار معامله روی شاخص‌ها و سهم‌ها	بازار مشتقه
شرکت‌های تسویه	جابه‌جایی پول و سهم بعد از هر معامله	شرکت سپرده‌گذاری مرکزی
بورس فلزات لندن (LME)	بازار جهانی مس، آلومینیوم، روی و فلزات دیگر	تقریبا بورس کالا، ولی در مقیاس جهانی

پس وقتی خبر می‌گوید «سود HKEX بالا رفت»، منظور سود همین گروه است، نه شاخص. خود شرکت HKEX هم یک سهم است که مثل بقیه خرید و فروش می‌شود.

بازار لندن چه ربطی به هنگ‌کنگ دارد؟

در خبرها دو «بازار لندن» می‌شنویم و نباید قاطیشان کنیم. یکی بورس سهام لندن است که شاخص معروفش فوتسی ۱۰۰ است و ربطی به هنگ‌کنگ ندارد. دیگری بورس فلزات لندن (LME) است که از ۲۰۱۲ مال HKEX است.

این دومی برای ما مهم است. قیمت جهانی مس، روی و آلومینیوم در همین بازار ساخته می‌شود. فروش شرکت‌های مس و روی و آلومینیوم بورس تهران به همین قیمت‌ها گره خورده است. اگر با کاتد مس و گواهی سپرده‌ی آن کار کرده باشید، می‌دانید قیمت مس جهانی چقدر مهم است. پس مالک بازاری که قیمت مس ما را می‌سازد، یک شرکت هنگ‌کنگی است.

سهام H، رد چیپ و سهام P: شرکت‌های بورس هنگ کنگ چه نوع‌هایی دارند؟

اگر فهرست شرکت‌های بورس هنگ‌کنگ را ببینید، بیشترش چینی است. ولی همه‌ی شرکت‌های چینی یک‌جور نیستند. فرقشان در این است که شرکت کجا ثبت شده و مالکش کیست:

نوع‌های سهام در بورس هنگ‌کنگ

نوع سهم	یعنی چه	نمونه‌ی شناخته‌شده
سهام H	شرکت در خاک اصلی چین ثبت شده و سهمش در هنگ‌کنگ معامله می‌شود	بانک‌های بزرگ دولتی چین
رد چیپ (Red Chip)	شرکت بیرون از خاک اصلی ثبت شده، ولی مالک اصلی‌اش دولت چین است	چاینا موبایل
سهام P	شرکت خصوصی چینی که بیرون از چین ثبت شده است	تنسنت
شرکت‌های محلی و بین‌المللی	شرکت‌های خود هنگ‌کنگ یا شرکت‌های جهانی	بانک HSBC، بیمه‌ی AIA

یک نکته‌ی جالب هم هست. بعضی شرکت‌های بزرگ چینی هم در آمریکا عرضه شده‌اند و هم در هنگ‌کنگ. علی‌بابا نمونه‌ی معروفش است: اول در نیویورک عرضه شد و از ۲۰۱۹ در هنگ‌کنگ هم سهم دارد. بعد از تنش‌های آمریکا و چین، خیلی از این شرکت‌ها هنگ‌کنگ را خانه‌ی دوم و امن‌تر خودشان دیدند.

پس سهام H همان شرکتی است که در شانگهای هم ممکن است سهام A داشته باشد. حق سهامدار در هر دو یکی است، ولی قیمتشان معمولا فرق دارد، چون خریدارهایشان فرق دارند.

شاخص هنگ‌سنگ چیست؟

شاخص هنگ‌سنگ (Hang Seng Index) عددی است که نشان می‌دهد بزرگ‌ترین شرکت‌های بورس هنگ کنگ روی هم بالا رفته‌اند یا پایین. مثل شاخص کل بورس تهران که حال کلی بازار ما را نشان می‌دهد. وقتی گوینده‌ی خبر می‌گوید «بازارهای آسیا امروز منفی بودند»، معمولا یکی از عددهایی که دیده همین هنگ‌سنگ است.

چند چیز درباره‌ی این شاخص بدانید:

• نقطه‌ی شروع: عدد پایه‌ی آن ۱۰۰ واحد در تیر ۱۳۴۳ (ژوییه‌ی ۱۹۶۴) است. یعنی اگر امروز شاخص ۲۵ هزار باشد، ارزش این سبد از آن روز حدود ۲۵۰ برابر شده است (بدون حساب سود نقدی).
• تعداد شرکت‌ها: سال‌ها ۵۰ شرکت داشت. از ۲۰۲۱ کم‌کم بیشتر شد و بعد از بازبینی شهریور ۱۴۰۵ به ۹۵ شرکت رسید. شرکت سازنده‌ی شاخص گفته هدفش ۱۰۰ عضو است.
• وزن هر شرکت: بر پایه‌ی ارزش سهم‌هایی که واقعا در بازار می‌چرخند، یعنی سهام شناور آزاد. وزن هیچ شرکتی بیشتر از ۸٪ نمی‌شود تا یک غول، همه‌ی شاخص را تنها جابه‌جا نکند.
• بازبینی: هر سه ماه یک بار فهرست بازبینی می‌شود؛ شرکتی بیرون می‌رود و شرکتی تازه می‌آید.

برای فهم بهتر، بیایید یک مثال ساده حساب کنیم. فرض کنید تنسنت حدود ۸٪ از وزن شاخص را داشته باشد و در یک روز ۵٪ بالا برود. فقط همین یک سهم شاخص را حدود ۰٫۴٪ بالا می‌برد (۸٪ ضربدر ۵٪). اگر شاخص ۲۵ هزار واحد باشد، یعنی حدود ۱۰۰ واحد. این فقط مثال است، ولی نشان می‌دهد چند شرکت بزرگ چقدر روی عدد شاخص اثر دارند.

شاخص‌های دیگر هنگ‌کنگ

هنگ‌سنگ تنها شاخص این بازار نیست. دو شاخص دیگر هم در خبرها زیاد می‌آید:

• شاخص شرکت‌های چینی هنگ‌سنگ (HSCEI): فقط شرکت‌های چینی بورس هنگ‌کنگ را دنبال می‌کند. اگر بخواهید حال سهم‌های چینی را جدا از بقیه ببینید، این عدد بهتر است.
• شاخص فناوری هنگ‌سنگ (Hang Seng TECH): از مرداد ۱۳۹۹ (ژوییه‌ی ۲۰۲۰) راه افتاد و ۳۰ شرکت بزرگ فناوری را دارد؛ مثل همان کاری که نزدک در آمریکا می‌کند. طبق تصمیم مهر ۱۴۰۵، از تغییرات دسامبر ۲۰۲۶ تعداد اعضایش به ۵۰ می‌رسد.

پس اگر خبری گفت «سهام فناوری هنگ‌کنگ ریزش کرد ولی هنگ‌سنگ کمی منفی شد»، تناقض نیست. هر شاخص سبد خودش را دارد.

ساعت کاری بورس هنگ کنگ به وقت ایران

هنگ‌کنگ چهار ساعت و نیم از تهران جلوتر است. نه هنگ‌کنگ ساعت تابستانی دارد و نه ایران دیگر ساعت را جابه‌جا می‌کند. پس این فاصله در همه‌ی سال ثابت است و جدول زیر همیشه درست است. بازار دوشنبه تا جمعه باز است و وسط روز یک ساعت ناهار تعطیل می‌شود.

ساعت معاملات سهام در بورس هنگ‌کنگ به وقت محلی و به وقت تهران

بخش	وقت هنگ‌کنگ	وقت تهران
پیش‌گشایش (فقط ثبت سفارش برای کشف قیمت اول)	۹:۰۰ تا ۹:۳۰	۴:۳۰ تا ۵:۰۰ بامداد
نوبت صبح	۹:۳۰ تا ۱۲:۰۰	۵:۰۰ تا ۷:۳۰
تعطیلی ناهار	۱۲:۰۰ تا ۱۳:۰۰	۷:۳۰ تا ۸:۳۰
نوبت عصر	۱۳:۰۰ تا ۱۶:۰۰	۸:۳۰ تا ۱۱:۳۰
حراج پایانی (برای قیمت پایانی)	۱۶:۰۰ تا حدود ۱۶:۱۰	۱۱:۳۰ تا حدود ۱۱:۴۰

یعنی وقتی بورس تهران ساعت ۹ صبح باز می‌شود، هنگ‌کنگ نیم ساعت است نوبت عصرش را شروع کرده. تا حدود ۱۱:۳۰ هر دو بازار هم‌زمان باز هستند. ساعت کار بورس تهران را هم اگر بخواهید دقیق بدانید، جدا نوشته‌ام.

چند نکته‌ی عملی هم درباره‌ی روزهای کاری:

• شنبه و یکشنبه بازار بسته است. پس شنبه و یکشنبه که بورس تهران باز است، از هنگ‌کنگ خبری نیست.
• نیم‌روز: شب کریسمس، شب سال نو میلادی و شب سال نوی چینی، بازار فقط نوبت صبح را کار می‌کند.
• تعطیلات طولانی: سال نوی چینی (معمولا بهمن) چند روز بازار را می‌بندد.
• توفان: قبلا با هشدار توفان شدید بازار تعطیل می‌شد. از مهر ۱۴۰۳ (سپتامبر ۲۰۲۴) بازار در هوای بد هم باز می‌ماند.

بورس هنگ کنگ چه تفاوتی با بورس شانگهای دارد؟

این پرسشی است که خیلی‌ها می‌پرسند، چون هر دو «چینی» هستند. ولی قانون بازی در این دو خیلی فرق دارد. جدول زیر مهم‌ترین فرق‌ها را کنار هم گذاشته است:

مقایسه‌ی بورس هنگ‌کنگ با بورس شانگهای

موضوع	بورس هنگ‌کنگ	بورس شانگهای
پول معامله	دلار هنگ‌کنگ (چند سهم با یوان هم)	یوان
سرمایه‌گذار خارجی	آزاد	محدود، بیشتر از راه استاک کانکت
دامنه‌ی نوسان روزانه	ندارد؛ فقط ترمز کوتاه‌مدت در نوسان تند	معمولا ۱۰٪ مثبت و منفی
خرید و فروش در یک روز	مجاز	سهمی که امروز خریده‌اید را فردا می‌توانید بفروشید
فروش استقراضی	برای سهم‌های تعیین‌شده مجاز	بسیار محدود
نظام حقوقی	برگرفته از قانون انگلستان	قانون چین
خریدار اصلی	نهادهای بزرگ جهانی و چینی	بیشتر سرمایه‌گذار خرد چینی

بزرگ‌ترین فرق برای خواننده‌ی ایرانی، دامنه‌ی نوسان است. ما به سقف و کف روزانه عادت داریم. در هنگ‌کنگ سهم می‌تواند در یک روز ۲۰٪ یا ۳۰٪ بالا یا پایین برود. فقط اگر در چند دقیقه خیلی تند حرکت کند، یک ترمز کوتاه چندمینی کار می‌کند. پس هیجان در این بازار مثل تهران صف نمی‌شود؛ یک‌جا در قیمت می‌نشیند.

یک فرق دیگر هم هست: فروش استقراضی. در هنگ‌کنگ برای سهم‌هایی که بورس اجازه داده، می‌شود از ریزش هم سود برد. برای همین ریزش‌ها گاهی تندتر است، چون عده‌ای عمدا روی پایین آمدن شرط بسته‌اند.

استاک کانکت چیست؟ پلی بین هنگ‌کنگ و خاک اصلی چین

استاک کانکت (Stock Connect) یعنی اتصال بورس‌ها. از آبان ۱۳۹۳ (نوامبر ۲۰۱۴) بورس هنگ‌کنگ به شانگهای وصل شد و از آذر ۱۳۹۵ (دسامبر ۲۰۱۶) به شنژن. این پل دو طرفه دارد:

• مسیر شمال: سرمایه‌گذار خارجی که در هنگ‌کنگ حساب دارد، سهام A شانگهای و شنژن را می‌خرد.
• مسیر جنوب: سرمایه‌گذار چینی از داخل چین، سهم‌های هنگ‌کنگ را می‌خرد.

چرا این مهم است؟ چون در سال‌های اخیر پول زیادی از مسیر جنوب آمده است. یعنی مردم و صندوق‌های چینی بخش بزرگی از خریدهای هنگ‌کنگ را انجام می‌دهند. در خبرها اگر شنیدید «ورود پول از سرزمین اصلی رکورد زد»، منظور همین مسیر است. پس هنگ‌کنگ دیگر فقط بازار خارجی‌ها نیست؛ پول خود چین هم در آن نقش بزرگی دارد.

دلار هنگ‌کنگ و یوان: پول این بازار چیست؟

سهم‌ها در هنگ‌کنگ بیشتر با دلار هنگ‌کنگ قیمت می‌خورند. این پول از ۱۹۸۳ به دلار آمریکا گره خورده است. بانک مرکزی هنگ‌کنگ آن را فقط بین ۷٫۷۵ و ۷٫۸۵ دلار هنگ‌کنگ برای هر دلار آمریکا نگه می‌دارد. به این روش «نظام ارزی دامنه‌دار» می‌گویند.

برای ما یعنی چه؟ یعنی اگر در خبر شنیدید فلان سهم ۱۰ دلار هنگ‌کنگ است، کافی است آن را تقریبا بر ۷٫۸ تقسیم کنید. می‌شود حدود ۱٫۲۸ دلار آمریکا. حساب ساده‌ای است و همیشه تقریبا درست می‌ماند.

از سال ۲۰۲۳ چند ده سهم بزرگ «دو باجه» شده‌اند. یعنی هم با دلار هنگ‌کنگ معامله می‌شوند و هم با یوان. هدف این است که یوان در تجارت جهانی جای بیشتری پیدا کند. پس اگر یک سهم را با دو قیمت دیدید، اشتباه نیست؛ دو پول است برای یک سهم.

چند لحظه‌ی مهم در تاریخ هنگ‌سنگ

شاخص هنگ‌سنگ بالا و پایین‌های بزرگی دیده است. نگاه به آن‌ها کمک می‌کند بفهمیم این بازار چقدر نوسان دارد:

• ۱۹۸۷: تعطیلی چهار روزه و بعد ریزش حدود یک‌سوم در یک روز.
• ۱۹۹۷ و ۱۹۹۸ (بحران مالی آسیا): شاخص در حدود یک سال بیش از نصف ارزشش را از دست داد. دولت هنگ‌کنگ در مرداد و شهریور ۱۳۷۷ حدود ۱۵ میلیارد دلار آمریکا سهم خرید تا جلوی ریزش را بگیرد. دخالتی کم‌سابقه برای بازاری که به آزادی معروف بود.
• دی ۱۳۹۶ (ژانویه‌ی ۲۰۱۸): شاخص به سقف تاریخی خودش، حدود ۳۳ هزار واحد، رسید.
• ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴: سخت‌گیری دولت چین بر شرکت‌های فناوری، رکود مسکن چین و تنش با آمریکا، شاخص را تا زیر ۱۵ هزار واحد پایین آورد؛ یعنی بیش از نصف از سقف.
• ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶: بازگشت پول، عرضه‌های اولیه‌ی بزرگ و شور هوش مصنوعی، شاخص را دوباره به محدوده‌ی ۲۵ هزار واحد رساند.

پس کسی که در سقف ۲۰۱۸ هنگ‌سنگ خریده بود، هشت سال بعد هنوز به پولش برنگشته است. این یعنی بازار بزرگ و جهانی هم می‌تواند سال‌ها سود ندهد. خرید شاخص، تضمین سود در هر بازه‌ای نیست.

بورس هنگ کنگ چه اثری بر بورس تهران دارد؟

اثر مستقیمی ندارد؛ پول این دو بازار به هم وصل نیست. ولی هنگ‌کنگ یک دماسنج خوب برای حال اقتصاد چین است. چین بزرگ‌ترین خریدار فولاد، مس، سنگ آهن، روی و محصولات پتروشیمی دنیا است. بخش بزرگی از بورس تهران هم همین‌ها را می‌فروشد. زنجیره این‌طور است:

1. خبر بد از اقتصاد چین می‌آید؛ مثلا ساخت‌وساز آنجا کند شده است.
2. سهم‌های چینی در هنگ‌کنگ و شانگهای پایین می‌آیند.
3. بازار انتظار دارد چین فلز و مواد اولیه‌ی کمتری بخرد و قیمت جهانی این کالاها فشار می‌خورد.
4. سهم شرکت‌های کالایی و دلاری بورس تهران هم کم‌کم زیر فشار می‌رود.

نکته‌ی جالب همان ساعت کار است. ساعت ۵ صبح تهران هنگ‌کنگ باز می‌شود و تا ساعت ۹ نیمی از روزش را رفته است. پس سرمایه‌گذاری که صبح زود قبل از باز شدن بورس تهران نگاهی به هنگ‌سنگ و شاخص چینی آن بیندازد، حال‌وهوای آسیا را دستش دارد. درباره‌ی اقتصاد چین و اثرش بر بورس ایران مفصل‌تر نوشته‌ام.

ولی حواسمان باشد. یک روز منفی هنگ‌کنگ به معنی روز منفی تهران نیست. بازار ما بیشتر از دلار، تورم، خبرهای سیاسی و تصمیم‌های داخلی تکان می‌خورد. هنگ‌سنگ یک نشانه است، نه پیش‌بینی.

بورس هنگ کنگ در کنار بورس‌های جهانی

اگر بخواهیم بورس هنگ‌کنگ را با بقیه‌ی بورس‌های جهانی بسنجیم، این جدول کمک می‌کند. ساعت‌ها به وقت تهران است و برای آمریکا و اروپا در فصل‌های سال کمی جابه‌جا می‌شود:

بورس هنگ‌کنگ در کنار چند بورس جهانی دیگر

بورس	شاخص معروف	ویژگی اصلی
هنگ‌کنگ	هنگ‌سنگ	در ورود دنیا به شرکت‌های چینی؛ صبح زود به وقت تهران
شانگهای و شنژن	شاخص ترکیبی شانگهای، CSI 300	بازار داخلی چین؛ پر از سرمایه‌گذار خرد
نیویورک و نزدک	S&P 500، داو جونز، نزدک	بزرگ‌ترین بازار دنیا؛ عصر و شب به وقت تهران
لندن	فوتسی ۱۰۰	شرکت‌های نفت، معدن و بانک؛ ظهر و عصر به وقت تهران
فرانکفورت	DAX	صنعت و خودروسازی آلمان؛ ظهر و عصر به وقت تهران

پس روز بازارهای جهانی از آسیا شروع می‌شود، به اروپا می‌رسد و در آمریکا تمام می‌شود. هنگ‌کنگ اولین زنگ این روز است. اگر بخواهید بقیه را هم بشناسید، درباره‌ی وال استریت و بورس نیویورک و بورس آلمان و شاخص DAX هم نوشته‌ام.

اشتباه‌های رایج در خواندن خبرهای بورس هنگ کنگ

• یکی گرفتن هنگ‌کنگ و چین: «سهام چین ریخت» ممکن است فقط درباره‌ی شانگهای باشد. همیشه ببینید خبر کدام بازار را می‌گوید.
• یکی گرفتن HKEX و هنگ‌سنگ: HKEX اسم شرکت بورس است و هنگ‌سنگ اسم شاخص. هنگ‌سنگ بانک هم یک بانک است. سه چیز جدا هستند.
• حساب کردن عدد شاخص مثل قیمت: هنگ‌سنگ ۲۵ هزار و شاخص کل تهران چند میلیون، چیزی را درباره‌ی ارزانی یا گرانی نمی‌گوید. فقط درصد تغییر قابل مقایسه است.
• فراموش کردن پول: سهمی که به دلار هنگ‌کنگ ۱۰٪ بالا رفته، به دلار آمریکا هم تقریبا ۱۰٪ بالا رفته (به خاطر گره ارزی)، ولی این برای یوان همیشه درست نیست.
• ترسیدن از بی‌سقف و کف بودن: نوسان ۱۰٪ در یک روز در هنگ‌کنگ عجیب نیست. با معیار تهران آن را «فاجعه» نخوانید.
• دنبال کردن خبر به جای روند: یک روز سبز هنگ‌کنگ، بازگشت اقتصاد چین نیست. چند هفته را با هم ببینید.

آیا ایرانی‌ها می‌توانند در بورس هنگ کنگ سرمایه‌گذاری کنند؟

صادقانه بگویم: این نوشته برای شناختن بازار است، نه راهنمای خرید. برای سرمایه‌گذار ساکن ایران، راه مستقیم، ساده و قانونی برای خرید سهام هنگ‌کنگ وجود ندارد و من هم راهی پیشنهاد نمی‌کنم. هر کسی که وعده‌ی راه میان‌بر بدهد، اول باید ببینید پولتان کجا می‌رود و چه کسی پاسخگوی آن است.

ارزش این شناخت برای ما جای دیگری است: فهمیدن خبرها، دیدن حال چین و فهم قیمت کالاهایی که شرکت‌های بورس تهران می‌فروشند. اگر هنوز در بورس تهران قدم‌های اول را برمی‌دارید، آشنایی با بورس تهران نقطه‌ی شروع بهتری است.

سوالات متداول

جمع‌بندی

بورس هنگ کنگ بازاری بزرگ و باز است که دنیا از راه آن به شرکت‌های چینی می‌رسد. شاخص هنگ‌سنگ حال بزرگ‌ترین شرکت‌هایش را نشان می‌دهد، پولش به دلار آمریکا گره خورده و قانونش از شانگهای آزادتر است. صبح زود به وقت تهران باز می‌شود و برای ما بیشتر یک دماسنج است تا جای سرمایه‌گذاری.

پس دفعه‌ی بعد که در خبر صبح شنیدید «هنگ‌سنگ دو درصد منفی شد»، سه چیز را بپرسید: کدام شاخص؟ به خاطر چه خبری از چین؟ و این خبر به کالاهایی که شرکت‌های بورس تهران می‌فروشند ربطی دارد یا نه؟ تصمیم نهایی همیشه با خودتان است.