بورس آلمان؛ آشنایی با بورس فرانکفورت، شاخص DAX و ساعت کار به وقت تهران
فهرست مطالب۱۴ بخش
- بورس آلمان کجاست و چه کسی آن را اداره میکند؟
- دویچه بورزه؛ صاحبخانهٔ بازار
- تاریخچهٔ بورس فرانکفورت: از بازارِ مسکوکات تا سامانهٔ الکترونیکی
- زترا و بورس فرانکفورت: دو درِ یک بازار
- زترا (Xetra)؛ بازارِ الکترونیکیِ اصلی
- بورس فرانکفورت (Börse Frankfurt)؛ بازارِ متخصصها
- شاخص DAX چیست؟
- داکس چطور حساب میشود؟
- نکتهای که خیلیها نمیدانند: داکس سود را هم حساب میکند
- چه شرکتهایی در داکس هستند؟
- خانوادهٔ شاخصهای بورس آلمان: MDAX، SDAX و TecDAX
- ساعت کار بورس فرانکفورت به وقت تهران
- همپوشانی با بورس تهران و وال استریت
- تعطیلاتِ بورس آلمان
- چه چیزی بورس آلمان را بالا و پایین میبرد؟
- درسی از رسواییِ وایرکارت
- بورس آلمان در مقایسه با بورس تهران و آمریکا
- چرا دنبال کردنِ داکس برای ما فایده دارد؟
- سه اشتباهِ رایج دربارهٔ بورس آلمان
- سوالات متداول
- جمعبندی

بورس آلمان یعنی بازارِ سهامِ شهرِ فرانکفورت که شرکتِ Deutsche Börse (دویچه بورزه) آن را اداره میکند. بیشترِ معاملههایش روی سامانهٔ الکترونیکیِ Xetra (زترا) انجام میشود. معروفترین شاخصش DAX (داکس) است: حالِ ۴۰ شرکتِ بزرگِ آلمانی مثلِ زیمنس، SAP و آلیانز. معاملهٔ اصلی دوشنبه تا جمعه از ۹ تا ۱۷:۳۰ به وقتِ آلمان است.
شاید بپرسید بورسِ آلمان به ما چه ربطی دارد؟ ما که در بورس تهران سهم میخریم. جوابِ من این است: آلمان بزرگترین اقتصادِ اروپاست و موتورِ اقتصادیِ منطقهٔ یورو. وقتی داکس میریزد یا بالا میرود، معمولاً خبری دربارهٔ حالِ صنعت، انرژی و یورو پشتش هست. پس شناختنِ آن یعنی یک پنجرهٔ دیگر به اقتصادِ دنیا.
یک نکته را هم همین اول روشن کنم. این متن آموزشی است. هدفش فهمیدنِ این بازار است، نه آموزشِ خرید از آن یا معرفیِ کارگزار.
بورس آلمان کجاست و چه کسی آن را اداره میکند؟
آلمان چند بورسِ منطقهای دارد؛ مثلاً در برلین، هامبورگ، مونیخ و اشتوتگارت. ولی وقتی کسی میگوید «بورس آلمان»، تقریباً همیشه منظورش بورس فرانکفورت است. بخشِ بزرگِ معاملهٔ سهامِ آلمان همینجا انجام میشود.
فرانکفورت فقط شهرِ بورس نیست. ساختمانِ بانک مرکزی اروپا هم آنجاست؛ همان بانکی که برای همهٔ کشورهای عضوِ یورو نرخِ بهره را تعیین میکند. برای همین به فرانکفورت «پایتختِ مالیِ اروپای قارهای» هم میگویند.
دویچه بورزه؛ صاحبخانهٔ بازار
Deutsche Börse یک شرکتِ خصوصی است که بورسِ فرانکفورت را میگرداند. جالب اینکه سهمِ خودش هم در همین بورس معامله میشود و عضوِ داکس است. یعنی صاحبخانه خودش هم یکی از مستأجرهاست.
این شرکت فقط تابلوی سهام ندارد. چند بخشِ مهمِ دیگر هم زیرِ دستش است:
- Xetra و بورس فرانکفورت: جایی که سهام و صندوقها خرید و فروش میشوند.
- Eurex (یورکس): بازارِ اوراق مشتقه، یعنی قراردادهای آتی و اختیارِ معامله؛ مثلاً قراردادِ آتیِ خودِ شاخصِ داکس.
- Clearstream (کلیراستریم): کارِ تسویه و نگهداریِ اوراق را میکند؛ چیزی شبیهِ کاری که سمات برای بورسِ ما انجام میدهد.
- STOXX: شرکتِ شاخصسازی که امروز شاخصهای داکس را محاسبه و منتشر میکند.
پس دویچه بورزه را مثلِ یک مجتمعِ تجاری تصور کنید. یک طبقه بازارِ سهام است، یک طبقه بازارِ قراردادهای آتی، یک طبقه انبار و حسابداری. همه زیرِ یک سقف.
تاریخچهٔ بورس فرانکفورت: از بازارِ مسکوکات تا سامانهٔ الکترونیکی
قصهٔ بورس فرانکفورت به سال ۱۵۸۵ برمیگردد. فرانکفورت آن روزها شهرِ نمایشگاههای تجاری بود و بازرگانان از همهجا با سکههای جوراجور میآمدند. هر سکه وزن و عیارِ خودش را داشت و تقلب زیاد بود. تاجرها دور هم جمع شدند تا نرخِ تبدیلِ سکهها را یکسان کنند. همین جمعِ ساده، هستهٔ اولِ بورس شد.
این را شبیهِ بازارِ ارزِ قدیمِ خودمان تصور کنید که صرافها هر روز صبح یک نرخ میگذاشتند. فرقش این بود که در فرانکفورت این قرار رسمی و ثبتشده بود.
چند نقطهٔ مهمِ بعدی را در این جدول خلاصه کردهام:
| سال | چه اتفاقی افتاد |
|---|---|
| ۱۵۸۵ | تاجرهای فرانکفورت برای یکسان کردنِ نرخِ سکهها قرار گذاشتند؛ آغازِ بورس |
| ۱۹۸۸ | شاخصِ DAX متولد شد |
| ۱۹۹۲ و ۱۹۹۳ | شرکتِ Deutsche Börse AG شکل گرفت و ادارهٔ بورس را به دست گرفت |
| ۱۹۹۷ | سامانهٔ الکترونیکیِ Xetra راه افتاد |
| ۲۰۲۰ | رسواییِ شرکتِ وایرکارت که عضوِ داکس بود |
| ۲۰۲۱ | داکس از ۳۰ شرکت به ۴۰ شرکت رسید و قاعدههایش سختتر شد |
| آذر ۱۴۰۴ (دسامبر ۲۰۲۵) | ساعتِ معاملهٔ زترا برای سرمایهگذارانِ خُرد از ۸ صبح تا ۱۰ شب باز شد |
میبینید که این بورس بیش از چهار قرن عمر دارد. ولی بیشترِ شکلِ امروزش مالِ همین سیوچند سالِ اخیر است.
زترا و بورس فرانکفورت: دو درِ یک بازار
در بورس آلمان یک سهم را از دو راهِ اصلی میشود معامله کرد. این دو را با هم قاطی نکنید.
زترا (Xetra)؛ بازارِ الکترونیکیِ اصلی
زترا یک سامانهٔ کاملاً الکترونیکی است. سفارشِ خریدار و فروشنده در کامپیوتر به هم میرسد، درست مثلِ هستهٔ معاملاتیِ بورسِ خودمان. بیشترِ معاملهٔ سهامِ آلمان روی همین سامانه انجام میشود. قیمتهایی هم که داکس با آنها محاسبه میشود، قیمتهای زتراست.
بورس فرانکفورت (Börse Frankfurt)؛ بازارِ متخصصها
راهِ دوم، بازاری است که هنوز اسمِ قدیمِ بورس فرانکفورت را دارد. اینجا «متخصص»ها، یعنی شرکتهایی که وظیفه دارند برای هر سهم همیشه قیمتِ خرید و فروش بدهند، کنارِ معاملهگر هستند. این بازار بیشتر به کارِ سرمایهگذارِ خُرد میآید و ساعتِ کارش طولانیتر است. سالنِ معروفش با تابلوی بزرگ و مجسمهٔ گاو و خرس جلوی ساختمان را احتمالاً در عکسها دیدهاید.
پس برای خوانندهٔ ایرانی یک جمله کافی است: بازارِ اصلی زتراست و عددِ داکس از آن میآید.
شاخص DAX چیست؟
داکس (DAX، کوتاهشدهٔ «شاخصِ سهامِ آلمان» به زبانِ آلمانی) دماسنجِ بازارِ سهامِ آلمان است. چهل شرکتِ بزرگ و پرمعامله را در خودش دارد. وقتی خبرگزاری میگوید «بورس آلمان امروز یک درصد بالا رفت»، منظورش تقریباً همیشه همین داکس است.
داکس را ۱۰ تیرِ ۱۳۶۷ (یکم ژوئیهٔ ۱۹۸۸) ساختند. نقطهٔ شروعش را عددِ ۱٬۰۰۰ در پایانِ سالِ ۱۹۸۷ گذاشتند. عددِ امروزش دهها برابرِ آن است. عددِ لحظهای را از سایتهای قیمت ببینید؛ من اینجا عددِ روز نمینویسم چون فردا کهنه میشود.
داکس چطور حساب میشود؟
وزنِ هر شرکت در داکس به اندازهٔ ارزش بازار آن بستگی دارد؛ یعنی قیمتِ هر سهم ضربِ تعدادِ سهمها. ولی فقط سهمهایی را میشمارند که واقعاً در بازار دستبهدست میشوند. سهمِ خانوادهای که بیست سال است چیزی نفروخته حساب نمیشود. همین روش را در شاخص آزاد شناور بورسِ خودمان هم داریم.
یک قاعدهٔ مهمِ دیگر هم هست: وزنِ هیچ شرکتی در داکس نباید از حدودِ ۱۰٪ بیشتر شود. این سقف را هر سه ماه یک بار اعمال میکنند. چرا؟ تصور کنید یک غولِ فناوری مثلِ SAP یکچهارمِ شاخص را بگیرد. آنوقت داکس دیگر حالِ اقتصادِ آلمان را نشان نمیدهد؛ فقط حالِ یک شرکت را نشان میدهد.
نکتهای که خیلیها نمیدانند: داکس سود را هم حساب میکند
داکسِ معروف یک «شاخصِ بازدهِ کل» است. یعنی وقتی شرکتی سودِ نقدی میدهد، فرض میکنند آن پول دوباره در همان سهم خرج شده. شاخصهای آمریکایی مثلِ داو جونز اینطور نیستند و فقط قیمت را میشمارند.
بیایید با یک مثالِ ساده ببینیم چه فرقی میکند. فرض کنید سهمی ۱۰۰ یورو است و ۳ یورو سود میدهد. روزِ تقسیمِ سود، قیمت حدوداً ۹۷ یورو میشود. در شاخصی که فقط قیمت را میبیند، انگار ۳٪ ضرر کردهاید. ولی در داکس آن ۳ یورو برمیگردد توی حساب؛ پس شاخص تقریباً تکان نمیخورد. (این عددها فقط مثالاند.)
این همان کاری است که شاخص کل بورس تهران هم میکند؛ اسمِ کاملش «شاخصِ قیمت و بازده نقدی» است. پس اگر روزی دیدید داکس در بیست سال خیلی بیشتر از یک شاخصِ آمریکایی رشد کرده، بخشی از این فرق از همین روشِ حساب است، نه فقط از قدرتِ اقتصادِ آلمان. داکسِ «فقط قیمت» هم جداگانه منتشر میشود، ولی کمتر در خبرها میآید.
چه شرکتهایی در داکس هستند؟
ترکیبِ داکس هر سه ماه بازبینی میشود، پس فهرستِ دقیق ثابت نیست. ولی چند نامِ آشنا تقریباً همیشه آنجا هستند. این جدول آنها را گروهبندی کرده تا ببینید اقتصادِ آلمان روی چه پایههایی ایستاده:
| صنعت | نمونهٔ شرکتها | شاید از کجا بشناسید |
|---|---|---|
| فناوری | SAP، اینفینئون | نرمافزارِ مدیریتِ کارخانهها و بانکها؛ تراشهٔ خودرو |
| صنعت و مهندسی | زیمنس، زیمنس انرژی، ایرباس | نیروگاه، قطار، تجهیزاتِ پزشکی، هواپیما |
| خودرو | فولکسواگن، بیامو، مرسدسبنز | همان خودروهایی که در خیابانهای خودمان هم دیدهاید |
| بیمه و مالی | آلیانز، مونیخ ری، دویچه بانک، دویچه بورزه | بیمه، بیمهٔ اتکایی و بانکداری |
| شیمی و دارو | BASF، بایر، مرک | مواد شیمیایی، کود و دارو |
| مصرفی و خدمات | آدیداس، دویچه تلکام، دیاچال | کفش و لباسِ ورزشی، مخابرات، پست |
| دفاعی | راینمتال | تجهیزاتِ نظامی؛ در سالهای اخیر وزنش در شاخص زیاد شده |
یک نکتهٔ جالب در این جدول هست. خیلی از این شرکتها بیشترِ فروششان را بیرون از آلمان دارند. برای همین داکس فقط آینهٔ اقتصادِ داخلیِ آلمان نیست؛ آینهٔ تجارتِ جهانی هم هست. وقتی چین کمتر ماشینِ آلمانی بخرد، سهمِ خودروسازها در فرانکفورت پایین میآید.
خانوادهٔ شاخصهای بورس آلمان: MDAX، SDAX و TecDAX
داکس فقط بزرگترها را نشان میدهد. برای شرکتهای متوسط و کوچک، شاخصهای دیگری هست. آنها را مثلِ لیگهای فوتبال تصور کنید: لیگِ برتر، دسته یک و دسته دو. شرکتی که بزرگ شود بالا میرود و شرکتی که کوچک شود پایین میافتد.
| شاخص | تعداد شرکت | چه چیزی را نشان میدهد |
|---|---|---|
| DAX | ۴۰ | بزرگترین و پرمعاملهترین شرکتها؛ «لیگِ برتر» |
| MDAX | ۵۰ | شرکتهای متوسط، درست بعد از داکس |
| SDAX | ۷۰ | شرکتهای کوچکتر، بعد از MDAX |
| TecDAX | ۳۰ | بزرگترین شرکتهای فناوری؛ ممکن است همزمان در شاخصهای دیگر هم باشند |
کنارِ اینها شاخصِ VDAX هم هست که ترسِ بازار را اندازه میگیرد؛ یعنی انتظارِ معاملهگرها از نوسانِ داکس در روزهای آینده. اگر بالا برود، بازار نگران است. یک شاخصِ مهمِ اروپایی هم داریم به اسمِ Euro Stoxx 50 که ۵۰ شرکتِ بزرگِ کشورهای منطقهٔ یوروست؛ شرکتهای آلمانی سهمِ بزرگی در آن دارند. شاخصِ معروفِ همسایهٔ آن سوی دریا، یعنی بورس لندن، هم شاخص فوتسی ۱۰۰ است.
پس اگر خواستید بدانید شرکتهای کوچکترِ آلمان حالشان چطور است، به MDAX و SDAX نگاه کنید، نه فقط به داکس. برای آشنایی با منطقِ کلیِ شاخصها هم مقالهٔ شاخص بورس چیست را بخوانید.
ساعت کار بورس فرانکفورت به وقت تهران
ساعتِ رسمیِ معاملهٔ زترا دوشنبه تا جمعه از ۹ صبح تا ۱۷:۳۰ به وقتِ آلمان است. بازگشایی و پایانِ روز با «حراج» انجام میشود؛ یعنی چند دقیقه سفارشها جمع میشوند و همه با یک قیمت معامله میشوند. بورس فرانکفورت (بازارِ متخصصها) معمولاً از ۸ صبح تا ۱۰ شب باز است.
از آذر ۱۴۰۴ (یکم دسامبر ۲۰۲۵) دویچه بورزه یک تغییرِ مهم داد. حالا سرمایهگذارِ خُرد میتواند در زترا هم از ۸ صبح تا ۱۰ شب معامله کند. ساعتِ ۹ تا ۱۷:۳۰ همچنان جلسهٔ اصلی است و داکسِ رسمی با همان محاسبه میشود.
حالا تبدیل به وقتِ تهران. اینجا یک گیرِ کوچک هست که خیلی از جدولهای اینترنتی را اشتباه کرده. ایران از ۱۴۰۲ ساعتِ تابستانی ندارد، ولی آلمان هنوز دارد. پس اختلافِ ساعتِ ما با آلمان در تابستانِ آنها یک ساعت و نیم است و در زمستانشان دو ساعت و نیم.
| جلسه | وقتِ آلمان | تهران؛ تا ۳ آبان ۱۴۰۵ | تهران؛ از ۴ آبان ۱۴۰۵ تا ۸ فروردین ۱۴۰۶ |
|---|---|---|---|
| جلسهٔ اصلیِ زترا | ۹:۰۰ تا ۱۷:۳۰ | ۱۰:۳۰ تا ۱۹:۰۰ | ۱۱:۳۰ تا ۲۰:۰۰ |
| ساعتِ گسترده برای خُردهسرمایهگذار (زترا و بورس فرانکفورت) | ۸:۰۰ تا ۲۲:۰۰ | ۹:۳۰ تا ۲۳:۳۰ | ۱۰:۳۰ تا ۰۰:۳۰ بامداد |
اروپا بامدادِ یکشنبه ۳ آبان ۱۴۰۵ (۲۵ اکتبر ۲۰۲۶) ساعتش را یک ساعت عقب میکشد. پس از دوشنبه ۵ آبان، زترا ساعتِ ۱۱:۳۰ به وقتِ تهران باز میشود. جابهجاییِ بعدی یکشنبه ۸ فروردین ۱۴۰۶ (۲۸ مارس ۲۰۲۷) است و بازگشایی دوباره به ۱۰:۳۰ برمیگردد.

همپوشانی با بورس تهران و وال استریت
بورس تهران شنبه تا چهارشنبه از ۹ تا ۱۲:۳۰ باز است. آلمان دوشنبه تا جمعه. پس این دو بازار فقط دوشنبه، سهشنبه و چهارشنبه همزمان باز هستند، آن هم یکی دو ساعت آخرِ بازارِ ما.
با آمریکا وضع فرق دارد. وال استریت حدودِ ساعت ۱۷ یا ۱۸ به وقتِ تهران باز میشود؛ یعنی چند ساعت پیش از بسته شدنِ جلسهٔ اصلیِ آلمان. برای همین است که میبینید داکس در ساعتهای آخر، به بازگشاییِ آمریکا واکنش نشان میدهد. یکی از دلیلهای باز کردنِ ساعتِ زترا تا ۱۰ شب هم همین بود که سرمایهگذارِ اروپایی بتواند به اتفاقهای آمریکا جواب بدهد.
تعطیلاتِ بورس آلمان
شنبه و یکشنبه بازار بسته است. در سال ۲۰۲۶ روزهای تعطیلِ رسمیِ زترا و بورس فرانکفورت اینها هستند: یکم ژانویه، جمعه و دوشنبهٔ عید پاک (۳ و ۶ آوریل)، یکم مه، و ۲۴، ۲۵ و ۳۱ دسامبر. برای ۳۰ دسامبر هم ممکن است ساعتِ کار عوض شود. برای سالهای بعد، تقویمِ خودِ دویچه بورزه را ببینید.
چه چیزی بورس آلمان را بالا و پایین میبرد؟
داکس به خبرهای زیادی حساس است. چند عاملِ اصلی را اینجا با زبانِ ساده میگویم.
- نرخِ بهرهٔ بانک مرکزی اروپا. بانک مرکزی اروپا نرخ بهره را پایین بیاورد، یعنی وام ارزانتر میشود. شرکتها راحتتر سرمایهگذاری میکنند. سپردهٔ بانکی هم کمسودتر میشود و پول به سمتِ سهام میرود. نرخ بالا برود، برعکس.
- قیمتِ انرژی. صنعتِ آلمان پرمصرف است؛ کارخانههای شیمی و فولاد و خودرو برق و گاز زیادی میسوزانند. وقتی گاز گران میشود، هزینهٔ این شرکتها بالا میرود و سودشان کم میشود.
- اقتصادِ چین و آمریکا. چون شرکتهای داکس بیشترِ فروششان بیرون از آلمان است، رکود یا رونق در این دو کشور مستقیم روی سهمشان اثر میگذارد. تعرفههای تجاری هم همینطور.
- ارزشِ یورو. یورو ضعیف شود، کالای آلمانی برای خریدارِ خارجی ارزانتر میشود و صادرات بیشتر. برای همین گاهی یوروی ضعیف برای داکس خبرِ بدی نیست. نرخِ یورو در ایران را هم در صفحهٔ قیمت یورو امروز ببینید.
- خبرهای خودِ شرکتها. گزارشِ فصلیِ یک غولِ بزرگ مثلِ SAP یا زیمنس میتواند بهتنهایی شاخص را جابهجا کند، چون وزنش زیاد است.
پس وقتی خبرِ «سقوطِ داکس» را میخوانید، اول بپرسید: نرخِ بهره عوض شده؟ گاز گران شده؟ از چین و آمریکا خبری رسیده؟ معمولاً جواب در یکی از همین سه پرسش است.
درسی از رسواییِ وایرکارت
یکی از تلخترین ماجراهای بورس آلمان، قصهٔ شرکتِ پرداختِ اینترنتیِ وایرکارت است. این شرکت در مهرِ ۱۳۹۷ (سپتامبر ۲۰۱۸) وارد داکس شد و جای کومرتسبانک، یکی از بانکهای قدیمیِ آلمان، را گرفت. همه آن را «ستارهٔ فناوریِ آلمان» میدانستند.
در خرداد ۱۳۹۹ (ژوئن ۲۰۲۰) معلوم شد حدودِ ۱٫۹ میلیارد یورو از پولی که در حسابهایش نشان میداد، اصلاً وجود ندارد. شرکت ورشکست شد و حدودِ دو ماه بعد از داکس بیرون رفت. سهامدارهایی که فکر میکردند «عضوِ داکس یعنی امن»، تقریباً همهٔ پولشان را از دست دادند.
بعد از این ماجرا قاعدهها عوض شد. داکس در سال ۲۰۲۱ به ۴۰ شرکت رسید و شرطهای سختتری برای انتشارِ گزارشهای مالیِ حسابرسیشده گذاشتند. شرکتِ ورشکسته هم حالا زودتر کنار گذاشته میشود.
درسش برای ما چیست؟ اینکه عضویت در مهمترین شاخصِ یک کشور هم ضمانت نیست. در بورس تهران هم «سهمِ بزرگ» یعنی سهمِ بیریسک نیست. همیشه صورتهای مالی را بخوانید و همهٔ پولتان را در یک سهم نگذارید.
بورس آلمان در مقایسه با بورس تهران و آمریکا
برای اینکه تصویرِ ذهنیتان کامل شود، سه بازار را کنارِ هم گذاشتهام:
| ویژگی | بورس آلمان | بورس تهران | بورس آمریکا |
|---|---|---|---|
| گردانندهٔ اصلی | Deutsche Börse | شرکت بورس اوراق بهادار تهران، زیرِ نظرِ سازمان بورس | NYSE و نزدک |
| شاخصِ معروف | DAX با ۴۰ شرکت | شاخص کل | داو جونز، S&P 500، نزدک |
| سودِ نقدی در شاخص | حساب میشود (بازدهِ کل) | حساب میشود (قیمت و بازده نقدی) | در شاخصهای معروف حساب نمیشود |
| روزهای کاری | دوشنبه تا جمعه | شنبه تا چهارشنبه | دوشنبه تا جمعه |
| جلسهٔ اصلی به وقتِ محلی | ۹:۰۰ تا ۱۷:۳۰ | ۹:۰۰ تا ۱۲:۳۰ | ۹:۳۰ تا ۱۶:۰۰ |
| پول | یورو | ریال | دلار |
| دامنهٔ نوسانِ روزانه | ندارد؛ در نوسانِ تند معامله کوتاهمدت قطع میشود | دارد | ندارد؛ سازوکارِ توقفِ موقت دارد |
بزرگترین فرقی که تازهواردها حس میکنند، نبودِ دامنهٔ نوسان است. در آلمان سهم میتواند در یک روز ۲۰٪ یا بیشتر بالا یا پایین برود. بهجایش اگر قیمتِ یک سهم ناگهان خیلی تند حرکت کند، معاملهٔ همان سهم چند دقیقه متوقف میشود تا بازار نفسی بکشد. برای آشنایی بیشتر با بازارِ خودمان، مقالهٔ بورس تهران چیست را ببینید.
چرا دنبال کردنِ داکس برای ما فایده دارد؟
ما ایرانیها مستقیم در این بازار معامله نمیکنیم و این مقاله هم راهِ آن را آموزش نمیدهد. ولی دنبال کردنِ داکس سه فایدهٔ واقعی دارد.
- حالِ اقتصادِ اروپا را میفهمید. افتِ طولانیِ داکس اغلب یعنی صنعتِ اروپا در فشار است؛ مثلاً انرژی گران شده یا خطرِ رکودِ اقتصادی جدی شده.
- اثرش را روی یورو و بازارهای جهانی میبینید. بازارِ سهام، ارز و کالا در دنیا به هم وصلاند. شناختِ یکی کمک میکند خبرِ بقیه را بهتر بفهمید.
- یک نمونهٔ خوب برای مقایسه دارید. وقتی میبینید بورسی چهارصدساله هم رسواییِ وایرکارت داشته، راحتتر میفهمید که ریسک همهجا هست. فقط شکلش فرق میکند.
سه اشتباهِ رایج دربارهٔ بورس آلمان
- «داکس یعنی کلِ بورس آلمان.» نه. داکس فقط ۴۰ شرکتِ بزرگ است. صدها شرکتِ دیگر در MDAX، SDAX و بیرون از این شاخصها معامله میشوند.
- «عددِ داکس را میشود مستقیم با داو جونز مقایسه کرد.» نه. داکس سودِ نقدی را حساب میکند و داو جونز نه. مقایسهٔ رشدِ این دو بدونِ این نکته گمراهکننده است.
- «بازگشاییِ آلمان همیشه ساعت ۱۰:۳۰ تهران است.» فقط در تابستانِ اروپا. از ۴ آبان تا ۸ فروردین، بازگشایی ساعت ۱۱:۳۰ است.
سوالات متداول
بورس آلمان کجاست و چه شاخصهایی دارد؟
بورس اصلیِ آلمان در شهرِ فرانکفورت است و شرکتِ دویچه بورزه آن را اداره میکند. شاخصِ معروفش داکس با ۴۰ شرکتِ بزرگ است. MDAX با ۵۰ شرکتِ متوسط، SDAX با ۷۰ شرکتِ کوچکتر و TecDAX با ۳۰ شرکتِ فناوری هم از شاخصهای مهمِ آن هستند.
شاخص DAX چیست؟
داکس شاخصِ اصلیِ بورس آلمان است که حالِ ۴۰ شرکتِ بزرگ و پرمعامله مثلِ SAP، زیمنس و آلیانز را نشان میدهد. با ارزشِ بازارِ سهامِ شناور وزندهی میشود، سقفِ وزنِ هر شرکت حدودِ ۱۰٪ است و سودِ نقدی را هم در محاسبه حساب میکند.
ساعت کار بورس فرانکفورت چیست؟
جلسهٔ اصلیِ زترا دوشنبه تا جمعه از ۹ تا ۱۷:۳۰ به وقتِ آلمان است. به وقتِ تهران تا ۳ آبان ۱۴۰۵ از ۱۰:۳۰ تا ۱۹ و از ۴ آبان تا ۸ فروردین از ۱۱:۳۰ تا ۲۰ است. خُردهسرمایهگذار از ۸ صبح تا ۱۰ شبِ آلمان هم میتواند معامله کند.
فرق زترا و بورس فرانکفورت چیست؟
زترا سامانهٔ تمامالکترونیکیِ اصلی است که بیشترِ معاملهٔ سهامِ آلمان روی آن انجام میشود و داکس با قیمتهای آن محاسبه میشود. بورس فرانکفورت بازارِ کناری است که متخصصها در آن همیشه قیمتِ خرید و فروش میدهند و بیشتر به کارِ سرمایهگذارِ خُرد میآید.
داکس چند شرکت دارد؟
از سپتامبرِ ۲۰۲۱ داکس ۴۰ شرکت دارد. پیش از آن ۳۰ شرکت داشت. این تغییر بعد از رسواییِ وایرکارت و برای نشان دادنِ تصویرِ کاملترِ اقتصادِ آلمان انجام شد. ترکیبِ شرکتها هر سه ماه یک بار بازبینی میشود.
بزرگترین شرکتهای بورس آلمان کداماند؟
نامهای آشنای داکس شرکتهایی مثلِ SAP در نرمافزار، زیمنس در صنعت، آلیانز در بیمه، دویچه تلکام در مخابرات، ایرباس در هواپیماسازی و خودروسازهایی مثلِ فولکسواگن، بیامو و مرسدسبنز هستند. وزنِ دقیقِ هرکدام روزبهروز عوض میشود.
اختلاف ساعت ایران و آلمان چقدر است؟
چون ایران از ۱۴۰۲ ساعتِ تابستانی ندارد ولی آلمان دارد، اختلاف در تابستانِ اروپا یک ساعت و نیم و در زمستانِ اروپا دو ساعت و نیم است. تهران همیشه جلوتر است. اروپا آخرین یکشنبهٔ مارس و آخرین یکشنبهٔ اکتبر ساعتش را جابهجا میکند.
MDAX چیست؟
MDAX شاخصِ ۵۰ شرکتِ متوسطِ بورس آلمان است؛ شرکتهایی که از نظرِ اندازه درست بعد از اعضای داکس میآیند. اگر شرکتی از این گروه بزرگتر شود، ممکن است در بازبینیِ بعدی به داکس برود و برعکس.
جمعبندی
بورس آلمان بازارِ چهارصدسالهٔ فرانکفورت است که امروز دویچه بورزه آن را میگرداند و بیشترِ معاملهاش روی زترا انجام میشود. داکس با ۴۰ شرکت دماسنجِ آن است و برخلافِ شاخصهای آمریکایی، سودِ نقدی را هم حساب میکند. جلسهٔ اصلی از ۹ تا ۱۷:۳۰ به وقتِ آلمان است که به وقتِ ما، بسته به فصلِ اروپا، از ۱۰:۳۰ یا ۱۱:۳۰ شروع میشود.
پس دفعهٔ بعد که در خبرها شنیدید «داکس امروز ریخت»، سه چیز را از خودتان بپرسید: نرخِ بهرهٔ اروپا چه شد؟ قیمتِ انرژی؟ و از چین و آمریکا چه خبر آمد؟ همین سه پرسش نصفِ ماجرا را برایتان روشن میکند.
