ابزار انتخاب سهم: سایت‌ها و نرم‌افزارهای کاربردی بورس از TSETMC تا کدال
فهرست مطالب۱۳ بخش
- ابزار انتخاب سهم یعنی چه و چرا یکی کافی نیست؟
- برای انتخاب سهم از چه سایتهایی استفاده کنیم؟
- TSETMC؛ تابلوی رسمی بازار
- کدال؛ سند رسمی شرکتها
- کدام ابزار برای تحلیل بنیادی رایگان است؟
- فیلترنویسی چه کمکی به انتخاب سهم میکند؟
- نمودار و زمان خرید؛ تریدینگ ویو و نمودار کارگزاری
- پیگیری بعد از خرید؛ دیدهبان شخصی و هشدار قیمت
- یک روال ۲۰ دقیقه‌ای با همین ابزارها
- شش اشتباه رایج در کار با ابزارهای بورسی
- چک‌لیست پیش از خرید هر سهم
- سوالات متداول
- جمع‌بندی
خیلی‌ها از من می‌پرسند: «برای انتخاب سهم از چه سایتی استفاده کنم؟» جواب کوتاه این است: ابزار انتخاب سهم یک سایت نیست، یک جعبه‌ابزار کوچک است. TSETMC برای قیمت و ورود و خروج پول، کدال برای گزارشهای رسمی شرکت، فیلترنویسی برای پیدا کردن چند نماد از میان صدها نماد، و یک نمودار خوب برای زمان خرید. بیشتر این‌ها رایگان‌اند.
مشکل اغلب تازهکارها کمبود ابزار نیست، زیادی ابزار است. ده سایت باز میکنند، از هر کدام یک عدد می‌بینند و آخرش با توصیه‌ی یک کانال تلگرامی خرید میکنند. در این راهنما ابزارها را به ترتیب کاری که انجام میدهند می‌چینیم؛ یعنی معلوم میشود کدام ابزار در کدام قدم به کار می‌آید و کدام را میشود کنار گذاشت.
ابزار انتخاب سهم یعنی چه و چرا یکی کافی نیست؟
انتخاب سهم مثل خرید یک خانه‌ی دست‌دوم است. اول در محله می‌گردید و چند خانه را نشان می‌کنید. بعد سند را نگاه می‌کنید. بعد قیمت را با خانه‌های مشابه مقایسه می‌کنید. آخر هم صبر می‌کنید تا فروشنده سر قیمت کوتاه بیاید. هیچ‌کس همهی این کارها را با یک ابزار انجام نمیدهد.
در بورس هم همین چهار قدم را داریم و هر قدم ابزار خودش را دارد:
- پیدا کردن: از میان صدها نماد، ده بیست نماد را جدا کنیم. ابزارش دیدهبان بازار و فیلتر است.
- شناختن: ببینیم شرکت واقعا چه می‌فروشد، چقدر سود می‌سازد و بدهی‌اش چقدر است. ابزارش کدال و سایتهای پردازش داده است.
- سنجیدن قیمت: ببینیم بازار امروز با این سهم چه میکند؛ صف خرید دارد یا صف فروش، پول حقیقی وارد میشود یا خارج. ابزارش تابلوی نماد در TSETMC است.
- زمان‌بندی و پیگیری: نقطه‌ی ورود و حد ضرر را از روی نمودار پیدا کنیم و بعد از خرید، سهم را زیر نظر داشته باشیم. ابزارش نرم‌افزار نمودار و فهرست دیدهبان شخصی است.
پس وقتی دنبال «بهترین سایت بورسی» می‌گردید، اول بپرسید: برای کدام قدم؟
برای انتخاب سهم از چه سایتهایی استفاده کنیم؟
در این جدول ابزارهای اصلی را کنار هم گذاشته‌ام. ستون آخر نظر خود من است که هر کدام به کار چه کسی می‌آید.
| ابزار | کار اصلی | هزینه | به کار چه کسی می‌آید |
|---|---|---|---|
| TSETMC (سایت مدیریت فناوری بورس) | قیمت لحظهای، تابلوی نماد، حقیقی و حقوقی، دیدهبان و فیلتر | رایگان، بی ثبتنام | همه؛ پایه‌ی کار است |
| کدال | صورتهای مالی، گزارش ماهانه، دعوت به مجمع، افشای اطلاعات مهم | رایگان | همه؛ مخصوصا تحلیلگر بنیادی |
| فیپیران | دادهی پردازش‌شده‌ی بازار و آمار صندوق‌های سرمایه‌گذاری | بیشتر بخش‌ها رایگان | کسی که صندوق می‌خرد یا آمار جمع‌بندی‌شده می‌خواهد |
| سایتهای تحلیلی داخلی (مثل رهاورد ۳۶۵ و بورس‌ویو) | نسبتهای مالی آماده، مقایسه‌ی هم‌گروه‌ها، فیلتر بنیادی، نمودار | بخشی رایگان، امکانات کامل‌تر معمولا با اشتراک | کسی که وقت محاسبه‌ی دستی ندارد |
| تریدینگ ویو (TradingView) | نمودار حرفه‌ای، ابزار رسم و اندیکاتور | نسخهی پایه رایگان | تحلیلگر تکنیکال |
| سامانهی معاملات کارگزاری | ثبت سفارش، نمودار ساده، دیدهبان | رایگان برای مشتری کارگزاری | همه؛ فقط جای خرید و فروش است |
| تابلوی بازار و اپ حامد ثقفی | نمای کلی بازار کنار دلار و طلا، دیدهبان و هشدار قیمت | رایگان | کسی که می‌خواهد بازار را یک‌جا و ساده ببیند |
اگر فقط وقت یاد گرفتن دو ابزار را دارید، TSETMC و کدال را یاد بگیرید. بقیه، دادهی همین دو منبع را مرتبتر یا زیباتر نشان میدهند.
TSETMC؛ تابلوی رسمی بازار
TSETMC سایت شرکت مدیریت فناوری بورس تهران است. بعضیها نشانی‌اش را برعکس تایپ میکنند و «tmctse» جستوجو میکنند؛ منظور همین سایت است. عددهایش مستقیم از سامانهی معاملات می‌آید، پس معتبرترین جا برای دیدن قیمت است.
برای انتخاب سهم سه بخشش مهم است:
- تابلوی نماد: قیمت پایانی و آخرین قیمت، حجم معاملات، صف خرید و فروش و سابقه‌ی معاملات روزهای قبل.
- حقیقی و حقوقی: نشان میدهد امروز پول آدم‌های معمولی وارد سهم شده یا خارج شده. قدرت خریدار حقیقی را از همین عددها حساب میکنند.
- دیدهبان بازار: همهی نمادها را در یک جدول می‌آورد و جایی است که فیلترها اجرا می‌شوند.
همهی قیمت‌ها در این سایت به ریال است. برای تبدیل به تومان یک صفر را بردارید. خرید و فروش هم اینجا انجام نمی‌شود؛ این سایت ویترین است، نه صندوق پرداخت. آموزش کامل بخش‌هایش را در راهنمای سایت TSETMC نوشته‌ام و برای خواندن ردیف‌های تابلو، مقاله‌ی تابلوخوانی در بورس به کارتان می‌آید.
کدال؛ سند رسمی شرکتها
سامانهی کدال با نشانی codal.ir جایی است که همهی شرکت‌های بورسی موظف‌اند گزارش‌هایشان را آنجا منتشر کنند. صورتهای مالی، گزارش فعالیت ماهانه، تصمیم مجمع و خبرهای مهم، اول در کدال می‌آیند. نسخهی تازه‌تری هم با نام «کدال من» هست که با گوشی راحتتر کار میکند.
برای انتخاب سهم، من سه گزارش را از کدال جدی می‌گیرم:
- گزارش فعالیت ماهانه: هر ماه نشان میدهد شرکت چقدر فروخته. روند فروش، زودتر از سود خودش را نشان میدهد. روش خواندنش را در تحلیل گزارش فعالیت ماهانه با مثال عددی آورده‌ام.
- صورتهای مالی میان‌دوره‌ای و سالانه: سود، بدهی، جریان نقد. اینجا معلوم میشود سود واقعی است یا از فروش یک ساختمان آمده.
- اطلاعیه‌های افشای اطلاعات بااهمیت: قرارداد تازه، افزایش سرمایه، مشکل تولید. خبری که قیمت را تکان میدهد معمولا اینجاست.
کدال آجر و سیمان را میدهد، ساختمان را خودتان باید بسازید. آموزش قدم‌به‌قدم جستوجو و خواندن اطلاعیه‌ها در آموزش سایت کدال آمده است.
کدام ابزار برای تحلیل بنیادی رایگان است؟
تحلیل بنیادی یعنی بفهمیم یک شرکت واقعا چقدر می‌ارزد و قیمت امروزش گران است یا ارزان. برای این کار رایگانترین و مطمینترین ابزار، همان کدال است. همهی عددها آنجاست؛ فقط باید خودتان حساب کنید.
بیایید با یک مثال ساده ببینیم چقدر کار دارد. فرض کنیم سهمی ۲٬۰۰۰ تومان قیمت دارد و طبق آخرین صورتهای مالی در کدال، سود هر سهمش در یک سال ۲۰۰ تومان بوده است:
- قیمت را بر سود تقسیم می‌کنیم: ۲٬۰۰۰ ÷ ۲۰۰ = ۱۰.
- این عدد همان نسبت P/E است؛ یعنی اگر سود ثابت بماند، حدود ۱۰ سال طول می‌کشد تا پولی که داده‌اید از سود برگردد.
- حالا همین عدد را برای دو سه شرکت هم‌گروه هم حساب می‌کنیم. اگر بقیه حدود ۶ باشند، سهم ما نسبت به هم‌گروه‌ها گران‌تر است و باید دلیلش را پیدا کنیم.
(این عددها فقط مثال‌اند.) این حساب دو دقیقه طول کشید. سایتهای تحلیلی همین را برای همهی نمادها آماده میکنند و صرفه‌جویی‌شان در وقت است، نه در دانش. معنای کامل این نسبت را در نسبت P/E چیست نوشته‌ام.
فیپیران هم بخشی دارد که داده‌های کدال را پردازششده نشان میدهد؛ مثل نسبتهای مالی و رشد سود. برای کسی که صندوق سرمایه‌گذاری می‌خرد، فیپیران جای اصلی دیدن آمار صندوق‌هاست. صندوق مجاز را هم همان‌جا میشود پیدا کرد.
یک هشدار: عدد آماده‌ی سایتهای واسطه گاهی دیر به‌روز میشود یا با روش خودشان حساب شده است. پیش از تصمیم مهم، دست‌کم یک عدد کلیدی را خودتان از کدال چک کنید. پس سایت تحلیلی را ماشین‌حساب بدانید، نه مرجع.
فیلترنویسی چه کمکی به انتخاب سهم میکند؟
در بورس تهران و فرابورس بیش از هزار نماد معامله میشود. هیچ‌کس نمی‌تواند هر روز همه را نگاه کند. فیلتر یعنی چند شرط ساده را به زبان کد به دیدهبان TSETMC بدهیم تا فقط نمادهایی را نشان بدهد که آن شرط‌ها را دارند.
فیلتر مثل آبکش آشپزخانه است. کل بازار را در آن می‌ریزیم و فقط چیزی که به کارمان می‌آید می‌ماند. نمونه‌هایش:
- سهم‌هایی که حجم امروزشان چند برابر میانگین ماه است (فیلتر حجم مشکوک).
- سهم‌هایی که پول حقیقی سنگین وارد آن‌ها شده (فیلتر پول هوشمند).
- سهم‌هایی که در صف خرید یا صف فروش‌اند.
فیلتر نوشتن برای شروع برنامه‌نویسی نمی‌خواهد؛ هر کس «بزرگتر از» و «کوچک‌تر از» را بداند، فیلتر ساده را می‌نویسد. آموزش از صفر و کدهای آماده در فیلتر نویسی در بورس آمده است.
ولی این را همین‌جا بگویم: فیلتر سهم پیشنهاد نمیدهد. فقط فهرست بررسی‌تان را کوتاه میکند. نمادی که از فیلتر رد شد، تازه باید وارد قدم «شناختن» شود. پس فیلتر را دستیار بدانید، نه مشاور.
نمودار و زمان خرید؛ تریدینگ ویو و نمودار کارگزاری
وقتی سهم خوب را پیدا کردید، هنوز یک پرسش مانده: الان بخرم یا صبر کنم؟ اینجا تحلیل تکنیکال و نمودار به کار می‌آید. نمودار نشان میدهد قیمت کجا معمولا برگشته (حمایت) و کجا معمولا متوقف شده (مقاومت).
دو انتخاب رایج دارید:
- نمودار داخل سامانهی کارگزاری: ساده و همیشه در دسترس. برای دیدن روند و رسم یک خط روند کافی است.
- تریدینگ ویو: ابزار رسم و اندیکاتور خیلی بیشتری دارد و برای بازارهای جهانی هم استفاده میشود. معرفی و شروع کار با آن را در تریدینگ ویو چیست نوشته‌ام.
اگر تازه با نمودار آشنا می‌شوید، اول آموزش تحلیل تکنیکال از صفر را بخوانید. یک نمودار پر از خط و اندیکاتور، تصمیم را بهتر نمی‌کند؛ فقط شلوغ‌ترش میکند.
پیگیری بعد از خرید؛ دیدهبان شخصی و هشدار قیمت
کار با خرید تمام نمی‌شود. سهمی که خریده‌اید یا منتظرش هستید باید در یک فهرست کوتاه باشد که هر روز یک نگاه به آن بیندازید. به این فهرست دیدهبان شخصی یا واچ لیست می‌گویند. چطور ساختنش را در واچ لیست چیست توضیح داده‌ام.
دیدهبان را میشود در سامانهی کارگزاری یا در TSETMC ساخت. اگر می‌خواهید سهم‌ها را کنار دلار و طلا یک‌جا ببینید، تابلوی کامل بازار و اپلیکیشن حامد ثقفی همین کار را میکنند و برای قیمت دلخواه هشدار هم می‌گذارند. صادقانه بگویم: این اپ جای ثبت سفارش نیست و فقط برای پایش است. حال کلی بازار را هم در شاخص کل بورس امروز می‌بینید.
یک روال ۲۰ دقیقه‌ای با همین ابزارها
تا اینجا ابزارها را جدا جدا دیدیم. حالا ببینیم کنار هم چطور کار میکنند. این روالی است که به تازهکارها پیشنهاد می‌کنم:
- ۵ دقیقه، دیدهبان و فیلتر: یک فیلتر ساده اجرا کنید و حداکثر ۵ نماد را یادداشت کنید.
- ۵ دقیقه، تابلوی نماد: برای هر نماد ببینید صف دارد یا نه و پول حقیقی وارد شده یا خارج. نمادی که هیجان صف خرید دارد ولی هیچ خبری پشتش نیست، علامت سوال دارد.
- ۷ دقیقه، کدال: آخرین گزارش ماهانه و آخرین اطلاعیه‌ها را ببینید. فروش رو به رشد است یا رو به افت؟ خبر تازه‌ای هست؟
- ۳ دقیقه، نمودار: قیمت نزدیک حمایت است یا بعد از یک رشد تند، نزدیک سقف؟
آخر این ۲۰ دقیقه معمولا از ۵ نماد، یکی دو تا می‌ماند که ارزش بررسی جدی‌تر دارند. پس ابزارها برای حذف کردن‌اند، نه برای پیدا کردن «سهم طلایی». روش شخصی خودم را هم در روش من در انتخاب سهم نوشته‌ام.
شش اشتباه رایج در کار با ابزارهای بورسی
- اعتماد به عدد سایت واسطه بدون چک: سود هر سهم یا P/E آماده ممکن است کهنه باشد. عدد کلیدی را از کدال ببینید.
- خرید فقط به خاطر عبور از فیلتر: فیلتر فهرست کوتاه میکند، تصمیم نمیگیرد.
- یکی گرفتن ریال و تومان: عددهای TSETMC به ریال‌اند. یک صفر فرق، یعنی ده برابر اشتباه در حساب.
- شلوغ کردن نمودار: ده اندیکاتور روی هم، ده سیگنال متناقض میدهند.
- جایگزین کردن ابزار با شایعه: وقتی کانالی «سهم تضمینی» معرفی میکند، ابزارها را کنار نگذارید. نشانه‌های این کانال‌ها را در سیگنال تضمینی وجود دارد؟ نوشته‌ام.
- خریدن اشتراک پولی پیش از یاد گرفتن ابزار رایگان: اگر هنوز کدال را نمی‌خوانید، اشتراک سایت تحلیلی کمکی نمی‌کند. اول رایگان‌ها را یاد بگیرید.
چک‌لیست پیش از خرید هر سهم
- نماد را در کدال جستوجو کرده‌ام و آخرین گزارش ماهانه و صورت مالی را دیده‌ام.
- نسبت P/E را با دو سه شرکت هم‌گروه مقایسه کرده‌ام.
- در تابلوی TSETMC ورود و خروج پول حقیقی چند روز اخیر را دیده‌ام.
- اطلاعیه‌ی تازه، مثل افزایش سرمایه یا مجمع پیش رو، را بررسی کرده‌ام.
- روی نمودار جای حد ضرر را مشخص کرده‌ام.
- می‌دانم چرا این سهم را می‌خرم و این دلیل را در یک جمله می‌توانم بنویسم.
اگر یکی از این‌ها جواب «نه» دارد، خرید را یک روز عقب بیندازید. بازار فردا هم باز است. اگر هم هنوز نمی‌دانید تحلیل بنیادی بهتر است یا تکنیکال، مقاله‌ی بهترین روش انتخاب سهام را بخوانید.
سوالات متداول
بهترین ابزار انتخاب سهم برای تازهکارها چیست؟
برای شروع، سایت TSETMC و سامانهی کدال کافی است. هر دو رایگان و رسمیاند. اولی قیمت و ورود و خروج پول را نشان میدهد و دومی گزارشهای مالی شرکت را. بیشتر سایتهای دیگر دادهی همین دو منبع را مرتبتر نشان میدهند.
برای انتخاب سهم از چه سایتهایی استفاده کنیم؟
برای قیمت و تابلو از TSETMC، برای گزارشهای رسمی از کدال، برای آمار صندوقها از فیپیران، برای نسبتهای مالی آماده از سایتهای تحلیلی داخلی و برای نمودار از تریدینگ ویو یا نمودار کارگزاری استفاده کنید. هر کدام کار یک قدم را انجام میدهد.
کدام ابزار برای تحلیل بنیادی رایگان است؟
کدال رایگانترین و مطمینترین ابزار تحلیل بنیادی است، چون صورتهای مالی و گزارش ماهانهی همهی شرکتها در آن منتشر میشود. فیپیران هم بخشی از دادهها را پردازششده و رایگان نشان میدهد. سایتهای تحلیلی معمولا بخشی رایگان دارند.
فیلترنویسی چه کمکی به انتخاب سهم میکند؟
فیلتر از میان بیش از هزار نماد، فقط آنهایی را نشان میدهد که شرطهای شما را دارند؛ مثلا حجم غیرعادی یا ورود پول حقیقی. با این کار وقتتان صرف ده بیست نماد میشود. ولی فیلتر سهم پیشنهاد نمیدهد و بعدش باید خود سهم را بررسی کنید.
tmctse همان سایت TSETMC است؟
بله. tmctse شکل برعکستایپشدهی نام TSETMC است که بعضیها جستوجو میکنند. منظور سایت شرکت مدیریت فناوری بورس تهران است که قیمت لحظهای، تابلوی نماد و دیدهبان بازار را رایگان نشان میدهد.
آیا خرید اشتراک سایتهای تحلیلی بورس لازم است؟
برای شروع لازم نیست. همهی دادهی اصلی در TSETMC و کدال رایگان است. اشتراک پولی فقط در وقت صرفهجویی میکند و دانش جای آن را نمیگیرد. پیشنهاد من این است که اول ابزارهای رایگان را یاد بگیرید و بعد اگر وقت کم داشتید، اشتراک بخرید.
آیا در سایت TSETMC میشود سهم خرید؟
نه. TSETMC فقط تابلوی اطلاعات است. خرید و فروش در سامانهی معاملات آنلاین کارگزاری شما انجام میشود و برای داشتن کارگزاری اول باید در سامانهی سجام ثبتنام و احراز هویت کنید.
آیا میشود با گوشی سهم انتخاب کرد؟
بله. TSETMC و کدال من روی مرورگر گوشی کار میکنند و سامانهی کارگزاریها نسخهی موبایل دارد. برای خواندن صورت مالی و نمودار دقیق، صفحهی بزرگتر راحتتر است، ولی پیگیری روزانه با گوشی کاملا شدنی است.
جمع‌بندی
ابزار انتخاب سهم یک جعبه‌ابزار است، نه یک سایت جادویی. فیلتر و دیدهبان برای پیدا کردن، کدال برای شناختن، TSETMC برای دیدن رفتار بازار و نمودار برای زمان‌بندی. همهی پایه‌ها رایگان‌اند.
پس این هفته فقط یک کار کنید: یک نماد را که دارید یا دوستش دارید، با همین روال ۲۰ دقیقه‌ای بررسی کنید. اگر خواستید عمیق‌تر یاد بگیرید، آموزش تحلیل بنیادی به زبان ساده قدم بعدی است. تصمیم نهایی همیشه با خودتان است.