هنوز چیزی روی دستگاه شما ذخیره نشده است. هر وقت خواستید، از پابرگهٔ سایت به همین صفحه برمی‌گردید و انتخابتان را عوض می‌کنید.

با فعال‌کردن سنجش، به بهبود سایت کمک می‌کنید. این انتخاب اختیاری است و هر زمان می‌توانید آن را در تنظیمات حریم خصوصی تغییر دهید.

حامد ثقفیHamed Saghafi

دارایی چیست؟ انواع دارایی در حسابداری و سرمایه‌گذاری به زبان ساده

فهرست مطالب۱۲ بخش
  1. دارایی یعنی چه؟ سه شرطی که یک چیز را دارایی می‌کند
  2. فرق دارایی و بدهی چیست؟
  3. خانه‌ای که در آن زندگی می‌کنیم دارایی است یا بدهی؟
  4. انواع دارایی: سه نگاه برای دسته‌بندی
  5. ۱. بر اساسِ نقدشوندگی: جاری و غیرجاری
  6. ۲. بر اساسِ شکلِ فیزیکی: مشهود و نامشهود
  7. ۳. بر اساسِ کاربرد: عملیاتی و غیرعملیاتی
  8. دارایی جاری چیست و چه اقلامی دارد؟
  9. دارایی ثابت چیست و استهلاک یعنی چه؟
  10. مثالِ عددیِ استهلاک
  11. تورم و دارایی ثابت: چرا عددِ ترازنامه گاهی خیلی کم است؟
  12. دارایی نامشهود چیست؟ ارزشی که دیده نمی‌شود
  13. دارایی مالی و دارایی واقعی
  14. انواع دارایی در سرمایه‌گذاری شخصی: کلاس‌های دارایی
  15. دارایی‌های یک شرکت را کجا ببینیم؟
  16. پنج اشتباهِ رایج دربارهٔ دارایی
  17. سوالات متداول
  18. جمع‌بندی: دارایی چیست، در یک نگاه
دارایی چیست؟ انواع دارایی در حسابداری و سرمایه‌گذاری به زبان ساده

دارایی چیست؟ به زبانِ ساده، دارایی هر چیزی است که مالِ شماست یا در اختیارِ شماست و در آینده برایتان پول یا فایده می‌سازد. پولِ حسابِ بانکی، سکهٔ عید، خانه، سهامِ یک شرکت و حتی طلبی که از کسی دارید، همه دارایی‌اند. برای یک شرکت هم همین است: ماشین‌آلات، انبارِ کالا و برندش دارایی آن شرکت است.

این کلمه را زیاد می‌شنویم: «همهٔ دارایی‌اش را گذاشت توی بورس»، «دارایی‌های شرکت زیاد است». ولی وقتی دقیق‌تر نگاه کنیم، هر چیزی که داریم دارایی به حسابِ نمی‌آید و همهٔ دارایی‌ها هم یک‌جور نیستند. بیایید قدم‌به‌قدم، اول با زبانِ حسابداری و بعد با چشمِ یک سرمایه‌گذار، ببینیم دارایی دقیقاً چیست و چه انواعی دارد.

دارایی یعنی چه؟ سه شرطی که یک چیز را دارایی می‌کند

حسابدارها برای اینکه چیزی را دارایی بنامند، سه شرط را با هم می‌خواهند. اگر یکی نباشد، آن چیز در دفترِ حسابداری دارایی نیست، حتی اگر ارزشمند باشد.

  1. در اختیارِ شما باشد. یعنی بتوانید از آن استفاده کنید، بفروشیدش یا اجاره‌اش بدهید. خانه‌ای که اجاره کرده‌اید مالِ صاحب‌خانه است، نه شما.
  2. از یک اتفاقِ گذشته آمده باشد. مثلاً آن را خریده‌اید، ساخته‌اید یا به ارث برده‌اید. قولِ پاداشِ سالِ بعد هنوز دارایی نیست.
  3. در آینده فایدهٔ اقتصادی بدهد. یعنی یا پول بیاورد (فروش، اجاره، سود) یا جلوی خرجی را بگیرد. ماشینِ خطِ تولید کالا می‌سازد؛ انبارِ پُر فروش می‌آورد.

یک شرطِ چهارم هم در عمل هست: ارزشش را بشود با پول اندازه گرفت. برای همین، مشتریِ وفادار یا مدیرِ کاربلد با اینکه برای شرکت خیلی ارزش دارند، در ترازنامه دارایی ثبت نمی‌شوند. پس دارایی در حسابداری یعنی چیزی که مالِ شماست، از گذشته به دستتان رسیده، در آینده فایده دارد و قیمتش معلوم است.

فرق دارایی و بدهی چیست؟

جوابِ کوتاه: دارایی چیزی است که دارید؛ بدهی چیزی است که به دیگران باید بدهید. قسطِ وام، چکی که داده‌اید و اجارهٔ عقب‌افتاده، همه بدهی‌اند. هر کس، چه آدم و چه شرکت، هم دارایی دارد هم بدهی.

این دو با یک معادلهٔ ساده به هم وصل‌اند که پایهٔ همهٔ حسابداری است:

دارایی = بدهی + حقوقِ صاحبانِ سهام

«حقوقِ صاحبانِ سهام» یعنی آن بخش از دارایی که واقعاً مالِ خودِ صاحب است، نه طلبکار. به آن «ارزشِ ویژه» یا «حقوقِ مالکانه» هم می‌گویند. بیایید با یک مثالِ خانگی حساب کنیم.

فرض کنید آپارتمانی دارید که ۵ میلیارد تومان می‌ارزد. برای خریدش ۲ میلیارد تومان وامِ مسکن گرفته‌اید که هنوز قسط‌هایش مانده. دارایی شما ۵ میلیارد است، بدهی‌تان ۲ میلیارد، و آنچه واقعاً مالِ خودتان است ۳ میلیارد تومان. یعنی ۶۰٪ خانه مالِ شماست و ۴۰٪ هنوز در گروِ بانک. (این عددها فقط مثال‌اند.)

معادلهٔ حسابداری با مثال آپارتمان ۵ میلیاردی، ۲ میلیارد وام و ۳ میلیارد ارزش ویژه
دارایی همیشه برابرِ بدهی به‌علاوهٔ سهمِ خودِ صاحب است (مثال فرضی).

ترازنامهٔ یک شرکتِ بورسی هم دقیقاً همین حساب است، فقط با عددهای بزرگ‌تر. یک طرف دارایی‌ها، طرفِ دیگر بدهی‌ها و حقوقِ صاحبانِ سهام، و دو طرف همیشه با هم برابرند. پس اگر می‌خواهید بدانید یک شرکت واقعاً چقدر «مالِ خودش» است، فقط به دارایی‌ها نگاه نکنید؛ بدهی را از آن کم کنید.

خانه‌ای که در آن زندگی می‌کنیم دارایی است یا بدهی؟

این بحث را احتمالاً از کتاب‌های موفقیت شنیده‌اید. یک دسته می‌گویند خانهٔ شخصی دارایی نیست، چون پولی به جیبتان نمی‌ریزد و فقط خرج دارد: قسط، شارژ، تعمیر. حرفشان از نگاهِ «جریانِ پول» منطقی است.

از نگاهِ حسابداری اما خانه بی‌تردید دارایی است. مالِ شماست، قیمت دارد و جلوی یک خرجِ بزرگ، یعنی اجاره، را می‌گیرد. در ایران که اجاره هر سال بالا می‌رود، همین فایده کم نیست. وامِ خانه بدهی است، نه خودِ خانه. پس هر دو گروه بخشی از حقیقت را می‌گویند؛ مهم این است که بدانید دربارهٔ کدام حساب حرف می‌زنید.

انواع دارایی: سه نگاه برای دسته‌بندی

دارایی‌ها را می‌شود از سه زاویه دسته‌بندی کرد. هیچ‌کدام غلط نیست؛ هر کدام به پرسشِ متفاوتی جواب می‌دهد. یک دارایی هم می‌تواند هم‌زمان در هر سه دسته‌بندی جا بگیرد.

نمودار درختی انواع دارایی بر اساس نقدشوندگی، شکل فیزیکی و کاربرد
سه نگاه برای دسته‌بندیِ دارایی‌ها؛ هر دارایی در هر سه دسته‌بندی جایی دارد.

۱. بر اساسِ نقدشوندگی: جاری و غیرجاری

نقدشوندگی یعنی یک دارایی چقدر سریع و بی‌ضرر به پولِ نقد تبدیل می‌شود. اسکناسِ توی کیف همین الان نقد است. سهمِ یک شرکتِ بزرگ در یکی دو روز نقد می‌شود. ولی فروشِ یک زمین ممکن است ماه‌ها طول بکشد. این مهم‌ترین دسته‌بندی در ترازنامه است:

  • دارایی جاری: آنچه انتظار می‌رود ظرفِ یک سال (یا یک دورِ کامل از کارِ شرکت، هر کدام بلندتر است) نقد شود یا مصرف شود.
  • دارایی غیرجاری: آنچه برای بیش از یک سال نگه داشته می‌شود؛ مثلِ زمین، کارخانه و سرمایه‌گذاری بلندمدت.

۲. بر اساسِ شکلِ فیزیکی: مشهود و نامشهود

دارایی مشهود را می‌شود دید و لمس کرد: ساختمان، ماشین، کالا، شمش. دارایی نامشهود جسم ندارد ولی ارزش دارد: نرم‌افزار، حقِ اختراع، پروانهٔ بهره‌برداری، نام و نشانِ تجاری. سرقفلیِ یک مغازه در بازارِ تهران نمونهٔ آشنای ایرانیِ آن است؛ چیزی نیست که بشود در دست گرفت، ولی گاهی از خودِ ملک گران‌تر است.

۳. بر اساسِ کاربرد: عملیاتی و غیرعملیاتی

دارایی عملیاتی در کارِ اصلیِ شرکت استفاده می‌شود؛ مثلِ کوره‌های یک شرکتِ سیمانی. دارایی غیرعملیاتی ربطی به کارِ اصلی ندارد؛ مثلِ زمینِ خالی‌ای که همان شرکتِ سیمانی سال‌ها پیش در شهر خریده و بلااستفاده مانده. این تفکیک برای تحلیلگر مهم است، چون گاهی ارزشِ یک سهم در همین دارایی‌های غیرعملیاتیِ فراموش‌شده پنهان است.

پس سه پرسش داریم: چقدر زود نقد می‌شود؟ جسم دارد یا نه؟ در کارِ اصلی استفاده می‌شود یا نه؟ حالا هر دسته را کمی بازتر می‌کنیم.

دارایی جاری چیست و چه اقلامی دارد؟

دارایی جاری مثلِ پولی است که در کشوی آشپزخانه و حسابِ جاری دارید: برای خرجِ همین ماه و ماهِ بعد. در ترازنامهٔ شرکت‌ها معمولاً این اقلام را در این بخش می‌بینید:

  • موجودیِ نقد: پولِ صندوق و حساب‌های بانکی.
  • سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت: سهام یا اوراقی که شرکت قصد دارد زود بفروشد.
  • دریافتنی‌ها: پولی که مشتری‌ها بابتِ فروشِ نسیه بدهکارند؛ مثلِ دفترِ نسیهٔ بقالیِ محل.
  • موجودیِ کالا: مواد اولیه، کالای نیمه‌ساخته و محصولِ آماده در انبار.
  • پیش‌پرداخت‌ها: پولی که از قبل داده شده و هنوز جنس یا خدمتش نرسیده.

دارایی جاری برای سنجیدنِ توانِ پرداختِ بدهی‌های کوتاه‌مدت به کار می‌رود. اگر دارایی‌های جاری را از بدهی‌های جاری کم کنید، به سرمایه در گردش می‌رسید. اگر یکی را بر دیگری تقسیم کنید، نسبت‌های نقدشوندگی به دست می‌آید. پس دارایی جاری به ما می‌گوید شرکت اگر فردا همهٔ طلبکارانِ کوتاه‌مدتش در بزنند، دستش پُر است یا خالی.

دارایی ثابت چیست و استهلاک یعنی چه؟

دارایی ثابت (در صورت‌های مالیِ امروز با نامِ «دارایی‌های ثابتِ مشهود») چیزی است که شرکت برای سال‌ها نگه می‌دارد تا با آن کار کند، نه اینکه بفروشد: زمین، ساختمان، ماشین‌آلات، خودرو، تجهیزات. نانوایی را در نظر بگیرید: آرد دارایی جاری است، چون امروز مصرف می‌شود؛ تنور دارایی ثابت است، چون ده سال کار می‌کند.

بیشترِ دارایی‌های ثابت با گذشتِ زمان فرسوده می‌شوند. حسابداری این فرسودگی را با استهلاک نشان می‌دهد؛ یعنی هر سال بخشی از قیمتِ دارایی را به‌عنوانِ هزینه کم می‌کند. بیایید با هم حساب کنیم.

مثالِ عددیِ استهلاک

فرض کنید یک کارخانه دستگاهی را ۱۰۰ میلیارد تومان خریده و انتظار دارد ۱۰ سال کار کند. در ساده‌ترین روش، یعنی خطِ مستقیم، هر سال یک‌دهمِ قیمت هزینه می‌شود:

  1. استهلاکِ سالانه: ۱۰۰ ÷ ۱۰ = ۱۰ میلیارد تومان.
  2. بعد از ۳ سال، ۳۰ میلیارد تومان استهلاک جمع شده.
  3. ارزشِ این دستگاه در دفترِ شرکت، یعنی ارزش دفتری، می‌شود ۱۰۰ − ۳۰ = ۷۰ میلیارد تومان.

زمین استثناست. زمین فرسوده نمی‌شود، برای همین استهلاک هم ندارد. (عددهای بالا فرضی‌اند.)

تورم و دارایی ثابت: چرا عددِ ترازنامه گاهی خیلی کم است؟

در ایران این نکته مهم است. دارایی ثابت معمولاً با قیمتِ روزِ خرید ثبت می‌شود و بعد هم استهلاک از آن کم می‌شود. کارخانه‌ای که ۱۵ سال پیش ساخته شده، در ترازنامه شاید یک‌دهمِ قیمتِ امروزش هم نیاید. یعنی عددِ دفتری با واقعیتِ بازار خیلی فاصله دارد.

برای همین تحلیلگرها گاهی سراغِ ارزش جایگزینی می‌روند: اگر بخواهیم امروز همین کارخانه را از نو بسازیم، چقدر خرج دارد؟ شرکت‌ها هم گاهی دارایی‌هایشان را دوباره قیمت‌گذاری می‌کنند که به آن تجدید ارزیابی می‌گویند و یکی از راه‌های افزایش سرمایه است. پس وقتی دارایی ثابتِ یک شرکتِ قدیمی را در ترازنامه می‌بینید، بدانید احتمالاً واقعی‌اش بیشتر است.

دارایی نامشهود چیست؟ ارزشی که دیده نمی‌شود

دارایی نامشهود چیزی است که جسم ندارد، ولی مالِ شرکت است و برایش پول می‌سازد. نمونه‌های رایجش در ترازنامه‌ها:

  • نرم‌افزار و سامانه‌ها که شرکت خریده یا ساخته.
  • حقِ امتیاز و پروانه‌ها: مثلِ پروانهٔ بهره‌برداریِ یک معدن یا امتیازِ خطِ تلفن.
  • حقِ اختراع و فرمولِ ساخت.
  • علامتِ تجاری (برند) که از جای دیگر خریده شده.
  • سرقفلی: مبلغی که شرکت هنگامِ خریدِ یک شرکتِ دیگر، بیشتر از ارزشِ دارایی‌هایش پرداخته؛ بابتِ مشتری‌ها، اعتبار و نامِ آن کسب‌وکار.

دارایی نامشهودی که عمرِ مشخص دارد هم مثلِ ماشین‌آلات کم‌کم هزینه می‌شود؛ به این هم «استهلاک» یا گاهی «استهلاکِ نامشهود» می‌گویند. مثلاً نرم‌افزاری که پنج سال به کار می‌آید، در پنج سال هزینه می‌شود.

یک نکتهٔ ظریف این‌جاست: برندی که شرکت خودش طیِ سال‌ها ساخته، معمولاً در ترازنامه با ارزشِ واقعی‌اش نمی‌آید. نامِ یک شرکتِ لبنیِ قدیمی در ذهنِ مردم شاید میلیاردها تومان بیارزد، ولی در دفترِ خودش تقریباً صفر است. برای همین است که ارزش دفتری سهم در شرکت‌های برند‌محور و فناوری، تصویرِ ناقصی می‌دهد. پس در این شرکت‌ها به ترازنامه بسنده نکنید؛ ببینید این نامِ نادیده چقدر فروش و سود می‌سازد.

دارایی مالی و دارایی واقعی

از دیدِ یک سرمایه‌گذار، دسته‌بندیِ دیگری هم به کار می‌آید. دارایی واقعی خودش جسم و کاربرد دارد: طلا، ملک، زمین، کالا. دارایی مالی یک برگه یا یک عدد در سامانه است که به شما حقی روی چیزِ دیگری می‌دهد: سهام، اوراقِ بدهی، سپردهٔ بانکی، واحدِ صندوق.

یک فرقِ مهم این است که پشتِ هر دارایی مالی یک نفر یا یک نهاد هست که باید تعهدش را انجام دهد. سپردهٔ شما در واقع طلبِ شما از بانک است. سهامِ شما به سودآوریِ یک شرکت وابسته است. من در دورهٔ طلا همین را این‌طور گفته‌ام: بعضی دارایی‌ها «بدهکار» دارند، مثلِ پول، سهام و صندوق‌ها؛ بعضی مثلِ طلا و نقره بدهکاری پشتشان نیست و به خودیِ خود ارزش دارند.

این به آن معنا نیست که یکی همیشه بهتر است. دارایی مالی معمولاً درآمدِ منظم می‌دهد و راحت خرید و فروش می‌شود؛ دارایی واقعی در برابرِ ورشکستگیِ یک شرکت یا بانک آسیب‌پذیر نیست. پس سبدِ عاقلانه معمولاً از هر دو دارد.

انواع دارایی در سرمایه‌گذاری شخصی: کلاس‌های دارایی

وقتی از حسابداریِ شرکت بیرون بیاییم و به جیبِ خودمان برسیم، دارایی‌ها را معمولاً در چند کلاس دارایی دسته می‌کنند. کلاس دارایی یعنی گروهی از دارایی‌ها که رفتارِ شبیه به هم دارند؛ با هم بالا و پایین می‌روند و از یک چیزها اثر می‌گیرند. در مقالهٔ پنج کلاس دارایی در پرتفوی شخصی هر کدام را مفصل‌تر گفته‌ام. جدولِ زیر یک مقایسهٔ کلی است:

مقایسهٔ کلیِ کلاس‌های دارایی برای یک سرمایه‌گذارِ ایرانی
کلاس دارایینمونهنقدشوندگینوسانِ قیمتدرآمدِ دوره‌ایدر برابرِ تورم
پولِ نقد و سپردهحسابِ بانکی، سپردهٔ مدت‌دارخیلی زیادتقریباً هیچ (به تومان)سودِ سپردهمعمولاً عقب می‌ماند
درآمد ثابتاوراقِ دولتی، صندوقِ درآمد ثابتزیادکمسودِ منظمبسته به نرخِ سود
طلا و سکهسکه، آب‌شده، صندوقِ طلازیادمتوسطندارددر بلندمدت خوب
سهامسهامِ شرکت‌ها، صندوقِ سهامیزیاد (در روزهای عادی)زیادسودِ نقدیِ سالانهدر بلندمدت خوب، با فراز و نشیب
ملکآپارتمان، زمین، مغازهکمکم تا متوسطاجارهدر بلندمدت خوب

این جدول نشان می‌دهد هیچ کلاسی در همهٔ ستون‌ها برنده نیست. پول نقد زود به دست می‌آید ولی تورم مثلِ آبی که در شیر بریزند، کم‌کم ارزشش را رقیق می‌کند. ملک جلوی تورم را می‌گیرد ولی وقتی پول لازم دارید، فروشش ماه‌ها طول می‌کشد. برای همین است که ترکیب کردنِ چند کلاس، یعنی ساختنِ یک پرتفوی یا سبدِ سرمایه‌گذاری، از انتخابِ «بهترین دارایی» مهم‌تر است.

اگر می‌خواهید ارزشِ دارایی‌های طلای خودتان را حساب کنید، قیمتِ روز را از صفحهٔ قیمت طلا امروز ببینید. تصمیمِ اینکه از هر کلاس چقدر داشته باشید، با شرایط و هدف‌های خودتان است.

دارایی‌های یک شرکت را کجا ببینیم؟

اگر سهامدار هستید یا می‌خواهید بشوید، دارایی‌های هر شرکتِ بورسی را می‌توانید خودتان ببینید. همه در صورت‌های مالی‌ای است که شرکت منتشر می‌کند. این قدم‌ها را بروید:

  1. وارد سامانهٔ کدال شوید و نامِ نمادِ شرکت را جست‌وجو کنید.
  2. آخرین «صورت‌های مالی» میان‌دوره‌ای یا سالانه را باز کنید.
  3. بخشِ «صورت وضعیت مالی» را پیدا کنید. این همان ترازنامه است که در گزارش‌های تازه با این نام می‌آید.
  4. جمعِ دارایی‌های غیرجاری، جمعِ دارایی‌های جاری و جمعِ کلِ دارایی‌ها را یادداشت کنید.
  5. همین سه عدد را با گزارشِ سالِ قبل مقایسه کنید و ببینید کدام بخش رشد کرده و چرا.
  6. در آخر جمعِ بدهی‌ها را هم ببینید؛ بدونِ آن، عددِ دارایی نیمی از ماجراست.

یادداشت‌های پیوستِ صورت‌های مالی جزئیاتِ هر قلم را دارند؛ مثلاً اینکه دارایی ثابت شامل چه زمین‌ها و دستگاه‌هایی است. برای آشنایی با بقیهٔ گزارش‌ها، مقالهٔ آشنایی با صورت‌های مالی را بخوانید.

پنج اشتباهِ رایج دربارهٔ دارایی

این‌ها اشتباه‌هایی است که خیلی از تازه‌کارها، و گاهی باتجربه‌ها، موقعِ نگاه کردن به دارایی‌ها می‌کنند:

  • «دارایی زیاد یعنی شرکتِ قوی.» نه لزوماً. شرکتی با ۱۰۰ همت دارایی و ۹۰ همت بدهی، فقط ۱۰ همت مالِ سهامدار است. همیشه دارایی را کنارِ بدهی ببینید.
  • «ارزش دفتری همان ارزشِ واقعی است.» در اقتصادِ تورمی، دارایی ثابت و برند معمولاً کمتر از واقعیت ثبت شده‌اند و کالای از مُد افتاده ممکن است بیشتر.
  • «هر چه داریم سرمایه است.» ماشینِ شخصیِ معمولی هر سال فرسوده‌تر می‌شود. دارایی است، ولی سرمایه‌گذاری حساب نمی‌شود.
  • «دارایی کم‌نقدشونده هم مثلِ پول است.» زمینی که شش ماه طول می‌کشد بفروشید، به دردِ خرجِ اضطراریِ فردا نمی‌خورد. همیشه بخشی از دارایی را نقد یا نزدیک به نقد نگه دارید.
  • «همهٔ تخم‌مرغ‌ها در یک سبد.» گذاشتنِ همهٔ دارایی در یک کلاس، حتی بهترینش، یعنی سرنوشتتان را به یک بازار گره زده‌اید.

پس پیش از هر تصمیم، از خودتان بپرسید: این دارایی چقدر زود نقد می‌شود، چقدر بدهی پشتش است و ارزشِ ثبت‌شده‌اش چقدر با واقعیت فاصله دارد؟

سوالات متداول

دارایی یعنی چه؟

دارایی هر چیزی است که مالِ شما یا در اختیارِ شماست، از یک خرید یا اتفاقِ گذشته به دستتان رسیده و در آینده برایتان پول یا فایده می‌سازد؛ مثلِ پولِ بانک، طلا، خانه، سهام یا طلبی که از کسی دارید.

انواع دارایی کدام‌اند؟

دارایی‌ها را از سه زاویه دسته می‌کنند: از نظرِ نقدشوندگی به جاری و غیرجاری، از نظرِ شکل به مشهود و نامشهود، و از نظرِ کاربرد به عملیاتی و غیرعملیاتی. در سرمایه‌گذاری شخصی هم از کلاس‌هایی مثلِ نقد، طلا، سهام، ملک و درآمد ثابت حرف می‌زنند.

فرق دارایی و بدهی چیست؟

دارایی چیزی است که دارید و برایتان ارزش می‌سازد؛ بدهی چیزی است که باید به دیگران بپردازید، مثلِ قسطِ وام. تفاوتِ این دو، یعنی دارایی منهای بدهی، همان بخشی است که واقعاً مالِ خودتان است و در شرکت‌ها حقوقِ صاحبانِ سهام نام دارد.

دارایی ثابت چیست؟

دارایی ثابت چیزی است که شرکت برای چند سال نگه می‌دارد تا با آن کار کند، نه اینکه بفروشد؛ مثلِ زمین، ساختمان، ماشین‌آلات و خودرو. بیشترِ آن‌ها به‌جز زمین با گذشتِ زمان مستهلک می‌شوند و ارزشِ دفتری‌شان هر سال کمتر می‌شود.

دارایی نامشهود چیست و چه مثال‌هایی دارد؟

دارایی نامشهود جسمِ فیزیکی ندارد ولی ارزش دارد و برای شرکت پول می‌سازد؛ مثلِ نرم‌افزار، حقِ اختراع، پروانهٔ بهره‌برداری، علامتِ تجاری و سرقفلی. برندی که شرکت خودش ساخته معمولاً با ارزشِ واقعی‌اش در ترازنامه نمی‌آید.

دارایی جاری چیست؟

دارایی جاری آن بخش از دارایی‌هاست که انتظار می‌رود ظرفِ یک سال نقد یا مصرف شود؛ مثلِ موجودیِ نقد، سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت، طلب از مشتری‌ها، موجودیِ کالا و پیش‌پرداخت‌ها. با آن توانِ شرکت در پرداختِ بدهی‌های کوتاه‌مدت را می‌سنجند.

استهلاک دارایی یعنی چه؟

استهلاک یعنی پخش کردنِ قیمتِ یک دارایی بادوام روی سال‌هایی که کار می‌کند. مثلاً دستگاهی که ۱۰۰ میلیارد تومان خریده شده و ۱۰ سال عمر دارد، در روشِ خطِ مستقیم هر سال ۱۰ میلیارد تومان هزینه می‌شود. زمین استهلاک ندارد.

آیا خانهٔ شخصی دارایی است؟

از نظرِ حسابداری بله؛ مالِ شماست، قیمت دارد و جلوی پرداختِ اجاره را می‌گیرد. بعضی می‌گویند چون درآمدی نمی‌آورد و خرج دارد دارایی نیست. وامِ خانه بدهی است، نه خودِ خانه؛ مهم این است که هر دو را با هم ببینید.

جمع‌بندی: دارایی چیست، در یک نگاه

دارایی هر چیزی است که مالِ شماست و در آینده فایده می‌دهد. در حسابداری آن را بر اساسِ نقدشوندگی، شکل و کاربرد دسته می‌کنند. در سرمایه‌گذاری شخصی، آن را در کلاس‌هایی مثلِ نقد، طلا، سهام، ملک و درآمد ثابت می‌چینند. و همیشه یک قاعده برقرار است: دارایی را بدونِ بدهی نبینید.

پس دفعهٔ بعد که ترازنامهٔ یک شرکت را باز کردید یا خواستید دارایی‌های خانواده را مرتب کنید، این سه پرسش را بپرسید: چقدر زود نقد می‌شود؟ چقدرش واقعاً مالِ من است؟ و عددِ ثبت‌شده چقدر با قیمتِ امروز فاصله دارد؟ جوابِ همین سه پرسش، نیمی از راهِ یک تصمیمِ مالیِ درست است.

ادامهٔ خواندن

بعدش چه بخوانم؟

دیدگاه‌ها

    اپلیکیشن حامد ثقفی · رایگان

    سهم‌هایتان را بی‌خیره‌شدن به تابلو دنبال کنید

    قیمت، حجم و ارزش معاملات و P/E هر سهم در اپ است؛ برای هر عدد هشدار بگذارید. ساعت باز و بسته شدن بازار هم با شمارش معکوس.

    اپ رایگان را نصب کنید:

    هشدار با ورود به حساب کار می‌کند.