الگوی خرچنگ چیست؟ آموزش الگوی هارمونیک Crab و خرچنگ عمیق

الگوی خرچنگ (Crab) یک الگوی هارمونیک پنج‌نقطه‌ای با نقطه‌های X، A، B، C و D است. موج آخرش از همه‌ی الگوهای هارمونیک بلندتر است و نقطه‌ی D روی اکستنشن ۱٫۶۱۸ موج XA می‌نشیند؛ یعنی خیلی آن طرف‌تر از نقطه‌ی شروع. همان‌جا احتمال برگشت قیمت بیشتر است.

بیشتر ما این صحنه را دیده‌ایم. سهمی که داریم کف قبلی را می‌شکند، بعد باز هم پایین می‌رود، و همه می‌گویند «دیگر تمام شد». درست در اوج ترس، قیمت برمی‌گردد. الگوی خرچنگ دقیقا برای اندازه گرفتن همین ریزش تند و افراطی ساخته شده است. بیایید قدم‌به‌قدم با هم یادش بگیریم.

الگوی خرچنگ چیست؟ به زبان ساده

کش لاستیکی را تصور کنید. هر چه بیشتر بکشیدش، با زور بیشتری برمی‌گردد. ولی اگر بیش از اندازه بکشید، پاره می‌شود. الگوی خرچنگ همین کشیدگی زیاد قیمت را نشان می‌دهد: قیمت خیلی بیشتر از معمول کشیده شده و احتمال برگشتش بالا رفته است. ولی تضمینی نیست که کش پاره نشود.

این الگو از چهار موج ساخته می‌شود. موج یعنی حرکت قیمت از یک نقطه‌ی برگشت تا نقطه‌ی برگشت بعدی. اسم این موج‌ها XA، AB، BC و CD است. الگوی هارمونیک یعنی الگویی که طول این موج‌ها با نسبت‌های فیبوناچی به هم ربط دارد. اگر این خانواده را هنوز نمی‌شناسید، اول راهنمای الگوهای هارمونیک و ناحیه‌ی PRZ را ببینید.

چیزی که خرچنگ را از بقیه جدا می‌کند یک جمله است: نقطه‌ی B کم‌عمق است، ولی نقطه‌ی D خیلی دور می‌رود. قیمت در وسط راه کمی برمی‌گردد، بعد موج آخر با شتاب از نقطه‌ی X رد می‌شود و تا ۱٫۶۱۸ برابر موج اول ادامه می‌دهد.

پس اگر قیمت کف یا سقف قبلی را با فاصله‌ی زیاد شکست، الگوی خرچنگ به شما می‌گوید کجا با دقت نگاه کنید. نه اینکه کورکورانه بترسید، نه اینکه کورکورانه بخرید.

الگوی خرچنگ را چه کسی معرفی کرد؟

الگوی خرچنگ را اسکات کارنی (Scott Carney) حدود سال ۲۰۰۰ میلادی معرفی کرد. کارنی همان کسی است که اسم «معامله‌گری هارمونیک» را رواج داد و نسبت‌های گارتلی، خفاش و پروانه را هم دقیق‌تر کرد. بعدها خودش نسخه‌ی دیگری به اسم «خرچنگ عمیق» هم اضافه کرد.

چرا اسمش خرچنگ است؟ چون یک چنگال خیلی بلند دارد. موج آخر الگو، مثل چنگال بزرگ خرچنگ، از بقیه‌ی بدنه بیرون زده است. اگر در منبع‌های مختلف عددهای کمی متفاوت دیدید، تعجب نکنید. ما در این راهنما تعریف کارنی را مبنا می‌گذاریم.

نسبت‌های فیبوناچی الگوی خرچنگ کدام‌اند؟

اول دو کلمه را روشن کنیم. وقتی می‌گوییم «۰٫۶۱۸ از موج XA»، یعنی قیمت ۶۱٫۸ درصد آن موج را پس داده است. مثلا اگر سهمی از ۱٬۰۰۰ تومان به ۱٬۵۰۰ تومان رفته باشد، طول موج ۵۰۰ تومان است. برگشت ۰٫۶۱۸ یعنی قیمت حدود ۳۰۹ تومان پایین بیاید و به ۱٬۱۹۱ تومان برسد.

کلمه‌ی دوم «اکستنشن» است. اکستنشن یعنی امتداد موج، آن طرف نقطه‌ی شروعش. وقتی می‌گوییم D روی «اکستنشن ۱٫۶۱۸» است، یعنی قیمت کل موج XA را پس داده و ۶۱٫۸ درصد دیگر هم جلوتر رفته است. جدول زیر نسبت‌های استاندارد الگوی هارمونیک خرچنگ را نشان می‌دهد:

نسبت‌های فیبوناچی الگوی خرچنگ (بر پایه‌ی تعریف‌های اسکات کارنی)

نقطه یا موج	نسبت	یعنی چه؟
نقطه‌ی B	۰٫۳۸۲ تا ۰٫۶۱۸ از موج XA	برگشت کم‌عمق یا متوسط؛ قیمت کمتر از ۶۲ درصد موج اول را پس می‌دهد
نقطه‌ی C	۰٫۳۸۲ تا ۰٫۸۸۶ از موج AB	یک برگشت معمولی، نه خیلی کوتاه و نه خیلی بلند
موج CD	۲٫۶۱۸ تا ۳٫۶۱۸ برابر موج BC	موج آخر خیلی بلند است؛ بعضی منبع‌ها از ۲٫۲۴ هم می‌پذیرند
نقطه‌ی D	۱٫۶۱۸ از موج XA	خیلی آن طرف X؛ مهم‌ترین عدد الگو و قلب ناحیه‌ی برگشت
الگوی AB=CD	نسخه‌ی بلندشده؛ CD حدود ۱٫۶۱۸ برابر AB یا بیشتر	عدد کمکی برای باریک‌تر کردن ناحیه‌ی برگشت

اگر فقط دو عدد را بخواهید به خاطر بسپارید، این دو است: نقطه‌ی B زیر ۰٫۶۱۸ و نقطه‌ی D روی ۱٫۶۱۸. بقیه‌ی عددها برای تایید و باریک‌تر کردن ناحیه‌اند. پس اول این دو را چک کنید؛ اگر جور نبود، با خرچنگ طرف نیستید.

به این شکل دقت کنید. خط‌چین سطح X را نشان می‌دهد. D نه فقط آن طرف این خط، بلکه با فاصله‌ی زیاد آن طرف‌تر است. پس هر جا دیدید موج آخر از نقطه‌ی شروع خیلی جلوتر رفت ولی B کم‌عمق بود، به خرچنگ فکر کنید.

نقطه‌ی D در الگوی خرچنگ کجاست؟ PRZ را چطور بکشیم؟

PRZ کوتاه‌شده‌ی Potential Reversal Zone است، یعنی «ناحیه‌ی احتمالی برگشت قیمت». این ناحیه یک خط نیست؛ یک نوار باریک است. از کنار هم افتادن چند عدد فیبوناچی به دست می‌آید. هر چه این عددها به هم نزدیک‌تر باشند، نوار باریک‌تر و الگو قابل‌اعتمادتر است.

در الگوی خرچنگ، PRZ معمولا از این سه عدد ساخته می‌شود:

1. اکستنشن ۱٫۶۱۸ موج XA. این مهم‌ترین عدد است و تقریبا هرگز نباید نادیده‌اش گرفت.
2. امتداد ۲٫۶۱۸ تا ۳٫۶۱۸ موج BC، که از نقطه‌ی C اندازه گرفته می‌شود.
3. الگوی AB=CD بلندشده؛ یعنی موج CD حدود ۱٫۶۱۸ برابر AB.

تشبیهش ساده است. فرض کنید سه نفر جدا جدا نشانی یک خانه را به شما داده‌اند. اگر هر سه به یک کوچه اشاره کنند، با خیال راحت‌تری دنبالش می‌گردید. اگر هر کدام یک محله را بگویند، به هیچ‌کدام اعتماد نمی‌کنید. پس D جایی است که ۱٫۶۱۸ موج XA با دست‌کم یکی از دو عدد دیگر کنار هم بیفتد.

یک نکته‌ی مهم: چون موج آخر خرچنگ خیلی تند است، قیمت گاهی کمی از ۱٫۶۱۸ هم رد می‌شود و بعد برمی‌گردد. برای همین، معامله‌گرهای باتجربه PRZ خرچنگ را کمی پهن‌تر از گارتلی یا خفاش در نظر می‌گیرند و حد ضرر را هم دورتر می‌گذارند. بعدا با عدد نشانش می‌دهم.

خرچنگ عمیق (Deep Crab) چه فرقی دارد؟

خرچنگ عمیق نسخه‌ای از همین الگوست که کارنی بعدها معرفی کرد. فرقش فقط در یک نقطه است: در خرچنگ عمیق، نقطه‌ی B حدود ۰٫۸۸۶ از موج XA برمی‌گردد، نه زیر ۰٫۶۱۸. یعنی قیمت در وسط راه تقریبا همه‌ی موج اول را پس می‌دهد. با این حال نقطه‌ی D باز هم روی ۱٫۶۱۸ موج XA است.

نتیجه‌اش این است که در خرچنگ عمیق، موج BC بلندتر از خرچنگ معمولی است. برای همین نسبت CD به BC کمی پایین‌تر می‌آید و معمولا بین ۲ تا ۳٫۶۱۸ پذیرفته می‌شود. جدول زیر دو نسخه را کنار هم می‌گذارد:

مقایسه‌ی خرچنگ معمولی و خرچنگ عمیق

ویژگی	خرچنگ معمولی	خرچنگ عمیق
نقطه‌ی B (از XA)	۰٫۳۸۲ تا ۰٫۶۱۸	حدود ۰٫۸۸۶
نقطه‌ی C (از AB)	۰٫۳۸۲ تا ۰٫۸۸۶	۰٫۳۸۲ تا ۰٫۸۸۶
موج CD (برابر BC)	۲٫۶۱۸ تا ۳٫۶۱۸	۲ تا ۳٫۶۱۸
نقطه‌ی D (از XA)	۱٫۶۱۸	۱٫۶۱۸
ظاهر روی نمودار	وسط الگو باز است؛ چنگال آخر خیلی بلند	وسط الگو جمع‌تر است؛ B نزدیک X

چرا این فرق مهم است؟ چون خرچنگ عمیق را خیلی‌ها با الگوی پروانه اشتباه می‌گیرند. در هر دو B عمیق است و D از X رد می‌شود. ولی در الگوی پروانه B حدود ۰٫۷۸۶ است و D حدود ۱٫۲۷. پس اگر B روی ۰٫۸۸۶ نشسته بود، PRZ را روی ۱٫۲۷ نکشید؛ تا ۱٫۶۱۸ صبر کنید.

الگوی خرچنگ صعودی و نزولی

الگوی خرچنگ دو شکل دارد. نسبت‌ها در هر دو یکی است؛ فقط جهت برعکس است.

• خرچنگ صعودی شبیه حرف M است. قیمت در نقطه‌ی D کف تازه‌ای خیلی پایین‌تر از X می‌زند. انتظار داریم از همین‌جا بالا برود. این شکل برای خریدار جالب است.
• خرچنگ نزولی شبیه حرف W است. قیمت در نقطه‌ی D سقف تازه‌ای خیلی بالاتر از X می‌زند. انتظار داریم از همین‌جا پایین بیاید. این شکل برای کسی که سهم را دارد هشدار است.

در بورس تهران، که بیشتر مردم فقط خرید می‌کنند، خرچنگ نزولی کاربرد دیگری دارد. نمی‌گوید «بفروش و قرض بگیر». می‌گوید «جای خوبی برای خرید تازه نیست؛ شاید وقت سبک کردن سهم باشد». پس هر دو شکل را بشناسید، حتی اگر فقط یکی را معامله می‌کنید.

الگوی خرچنگ را چطور روی نمودار پیدا کنیم؟

این قدم‌ها را به ترتیب بروید. اگر در هر قدم نسبت جور نبود، همان‌جا بایستید:

1. نمودار درست را باز کنید. در بورس تهران حتما از نمودار تعدیل‌شده استفاده کنید. وگرنه بعد از مجمع یا افزایش سرمایه، قیمت یک‌دفعه افت مصنوعی دارد و موج‌ها غلط اندازه گرفته می‌شوند. فرقشان را در مقاله‌ی نمودار تعدیل‌شده و تعدیل‌نشده توضیح داده‌ام.
2. موج بزرگ و روشن XA را پیدا کنید. یک حرکت تند و واضح، نه نوسان ریز. خرچنگ روی موج‌های کوچک و پرسروصدا زیاد خطا می‌دهد.
3. نقطه‌ی B را بسنجید. ابزار فیبوناچی را روی XA بکشید. اگر B بین ۰٫۳۸۲ و ۰٫۶۱۸ است، خرچنگ معمولی ممکن است. اگر حدود ۰٫۸۸۶ است، خرچنگ عمیق.
4. نقطه‌ی C را چک کنید. باید بین ۰٫۳۸۲ و ۰٫۸۸۶ موج AB باشد و از A رد نشود.
5. PRZ را از قبل بکشید. اکستنشن ۱٫۶۱۸ موج XA را علامت بزنید. بعد امتداد ۲٫۶۱۸ و ۳٫۶۱۸ موج BC را از C اضافه کنید. جایی که این‌ها کنار هم می‌افتند، نوار شماست.
6. صبر کنید. تا قیمت به نوار نرسیده، کاری نکنید. خرچنگ «پیش‌بینی جا» است، نه «سیگنال ورود».
7. دنبال تایید بگردید. وقتی قیمت به PRZ رسید، یک شمع برگشتی، یک واگرایی در اندیکاتور یا بالا رفتن حجم خرید ببینید. بعد تصمیم بگیرید.

نرم‌افزارهایی مثل تریدینگ‌ویو ابزار آماده‌ی XABCD دارند. با آن پنج نقطه را کلیک می‌کنید و نسبت‌ها خودکار روی خط‌ها نوشته می‌شوند. این کار را خیلی ساده می‌کند. ولی ابزار فقط عدد را می‌گوید؛ اینکه موج‌ها را درست انتخاب کرده‌اید یا نه، با خود شماست.

مثال عددی: الگوی خرچنگ صعودی از رسم تا تارگت

بیایید با هم یک خرچنگ صعودی را حساب کنیم. این عددها فقط مثال‌اند و مال هیچ سهم واقعی نیستند. فرض کنید قیمت سهمی از X برابر ۱٬۰۰۰ تومان به A برابر ۱٬۵۰۰ تومان بالا رفته است. پس طول موج XA برابر ۵۰۰ تومان است. حالا بقیه‌ی نقطه‌ها:

مثال فرضی خرچنگ صعودی؛ محاسبه‌ی هر نقطه

نقطه	حساب	قیمت (تومان)
X	نقطه‌ی شروع	۱٬۰۰۰
A	سقف موج اول؛ طول XA برابر ۵۰۰	۱٬۵۰۰
B	برگشت ۰٫۵ از XA: ۱٬۵۰۰ منهای ۲۵۰	۱٬۲۵۰
C	برگشت ۰٫۸۸۶ از AB: ۱٬۲۵۰ به‌علاوه‌ی حدود ۲۲۲	حدود ۱٬۴۷۲
D از راه XA	اکستنشن ۱٫۶۱۸: ۱٬۵۰۰ منهای ۸۰۹	حدود ۶۹۱
D از راه BC	۳٫۶۱۸ برابر BC (۲۲۲): ۱٬۴۷۲ منهای حدود ۸۰۳	حدود ۶۶۹

می‌بینید؟ دو عدد ۶۹۱ و ۶۶۹ خیلی به هم نزدیک‌اند. پس PRZ ما نواری بین حدود ۶۷۰ تا ۶۹۰ تومان است. یعنی قیمت باید از ۱٬۴۷۲ تومان تا زیر ۷۰۰ تومان بریزد؛ بیش از ۵۰ درصد افت از نقطه‌ی C. همین ریزش تند است که خرچنگ را خرچنگ می‌کند و دل همه را خالی می‌کند.

حالا فرض کنید قیمت به ۶۸۵ تومان رسید و یک شمع برگشتی قوی با حجم بالا زد. حساب ورود و خروج این‌طور می‌شود:

• ورود: حدود ۶۹۰ تومان، بعد از دیدن تایید.
• حد ضرر: کمی زیر پایین‌ترین عدد PRZ، مثلا ۶۴۰ تومان. ریسک هر سهم حدود ۵۰ تومان است؛ یعنی حدود ۷ درصد.
• تارگت اول: برگشت ۰٫۳۸۲ کل مسیر AD. طول AD حدود ۸۰۹ تومان است؛ ۳۸٫۲ درصدش حدود ۳۰۹ تومان. پس تارگت اول حدود ۱٬۰۰۰ تومان است.
• تارگت دوم: برگشت ۰٫۶۱۸ مسیر AD، یعنی حدود ۵۰۰ تومان بالاتر از D؛ حدود ۱٬۱۹۰ تومان.

نسبت ریسک به ریوارد برای تارگت اول حدود ۵۰ تومان ریسک در برابر ۳۱۰ تومان سود است؛ یعنی بیش از ۶ به ۱. روی کاغذ عالی است. ولی حواسمان باشد: روی کاغذ همه‌ی الگوها قشنگ‌اند. در عمل، بخشی از خرچنگ‌ها اصلا به تارگت اول نمی‌رسند و بخشی هم حد ضرر را می‌زنند. برای همین است که نسبت ریسک به ریوارد را همیشه کنار احتمال موفقیت می‌سنجیم، نه تنها.

پس دفعه‌ی بعد که خرچنگی دیدید، قبل از هر کاری همین سه عدد را بنویسید: ورود، حد ضرر و تارگت اول. اگر نوشتنشان سخت بود، هنوز آماده‌ی معامله نیستید.

چطور با الگوی خرچنگ معامله کنیم؟ ورود، حد ضرر و تارگت

نقطه‌ی ورود

دو روش رایج است. روش اول، سفارش از پیش گذاشته‌شده در PRZ است. این روش قیمت بهتری می‌دهد، ولی چون موج آخر خرچنگ تند است، خطر رد شدن از نوار زیاد است. روش دوم، صبر برای تایید است: شمع برگشتی، واگرایی یا شکست یک خط روند کوچک. قیمت کمی بدتر است، ولی تعداد ورودهای اشتباه کمتر می‌شود.

توصیه‌ی من به تازه‌کارها روش دوم است. در خرچنگ، ترس دیر خریدن را کنار بگذارید. ریزشی که این‌قدر تند آمده، معمولا وقت کافی برای دیدن تایید به شما می‌دهد.

حد ضرر

حد ضرر را کمی آن طرف دورترین عدد PRZ بگذارید. در خرچنگ، این فاصله را کمی بازتر از گارتلی و خفاش بگیرید، چون قیمت گاهی چند درصد از ۱٫۶۱۸ رد می‌شود و بعد برمی‌گردد. یک قاعده‌ی ساده: اگر قیمت با قدرت از همه‌ی عددهای PRZ رد شد و بسته شد، الگو باطل است. اینکه حد ضرر را کجا و چطور بگذارید را در مقاله‌ی حد ضرر کامل گفته‌ام.

نکته‌ی مهم‌تر، حجم خرید است. وقتی حد ضرر دورتر است، باید تعداد سهم کمتری بخرید تا ضرر احتمالی همان اندازه‌ی همیشگی بماند. مثلا اگر قرار است در هر معامله بیش از ۲ درصد کل سرمایه ضرر نکنید، با حد ضرر ۷ درصدی، حداکثر حدود ۲۸ درصد سرمایه را وارد این معامله کنید. این حساب را در مدیریت سرمایه و ریسک مفصل باز کرده‌ام.

حد سود (تارگت)

تارگت‌های رایج خرچنگ را از کل مسیر AD اندازه می‌گیرند:

• تارگت اول: برگشت ۰٫۳۸۲ مسیر AD. خیلی‌ها اینجا بخشی از سهم را می‌فروشند و حد ضرر بقیه را به نقطه‌ی ورود می‌آورند.
• تارگت دوم: برگشت ۰٫۶۱۸ مسیر AD.
• تارگت بلندپروازانه: نقطه‌ی C یا حتی A. این فقط وقتی معنا دارد که روند کلی بازار هم همراه باشد.

پس در خرچنگ، ورود با صبر، حد ضرر بازتر و حجم کوچک‌تر. اگر این سه را رعایت کنید، حتی خرچنگ‌های ناموفق هم ضرر بزرگی نمی‌زنند.

خرچنگ با گارتلی، خفاش و پروانه چه فرقی دارد؟

هر چهار الگو پنج نقطه دارند و در نگاه اول شبیه هم‌اند. فرقشان در دو جاست: B تا کجا برگشته و D تا کجا رفته. این جدول مقایسه را ساده می‌کند:

مقایسه‌ی الگوی خرچنگ با سه الگوی هارمونیک اصلی دیگر

الگو	نقطه‌ی B (از XA)	نقطه‌ی D (از XA)	D نسبت به X
گارتلی	۰٫۶۱۸	۰٫۷۸۶	به X نمی‌رسد
خفاش	۰٫۳۸۲ تا ۰٫۵	۰٫۸۸۶	نزدیک X ولی قبل از آن
پروانه	۰٫۷۸۶	۱٫۲۷	کمی آن طرف X
خرچنگ	۰٫۳۸۲ تا ۰٫۶۱۸	۱٫۶۱۸	خیلی آن طرف X
خرچنگ عمیق	۰٫۸۸۶	۱٫۶۱۸	خیلی آن طرف X

یک نکته‌ی جالب از این جدول بیرون می‌آید. خرچنگ و خفاش هر دو B کم‌عمقی دارند، ولی Dشان در دو جای کاملا متفاوت است. پس وقتی B کم‌عمق است، از روی B نمی‌توانید بفهمید خفاش است یا خرچنگ. باید ببینید قیمت در PRZ خفاش، یعنی ۰٫۸۸۶، برمی‌گردد یا نه.

اینجا یک تله‌ی رایج هست. قیمت از PRZ خفاش رد می‌شود و آدم با خودش می‌گوید «حتما خرچنگ است» و حد ضرر را پایین‌تر می‌برد. این‌طوری یک ضرر کوچک به ضرر بزرگ تبدیل می‌شود. پس اگر با خفاش وارد شدید، با خفاش هم خارج شوید. خرچنگ را می‌توانید بعدا به‌عنوان یک معامله‌ی تازه و جدا ببینید.

الگوی خرچنگ در بورس ایران چه نکته‌هایی دارد؟

بیشتر آموزش‌های خرچنگ برای بازارهای خارجی نوشته شده‌اند. بورس تهران چند ویژگی دارد که روی این الگو اثر می‌گذارد:

• دامنه‌ی نوسان و صف. قیمت هر روز فقط تا سقف و کف مشخصی حرکت می‌کند. موج آخر خرچنگ در بورس ما اغلب با چند روز صف فروش می‌آید. ممکن است قیمت از روی PRZ با صف رد شود و شما اصلا نتوانید در نوار بخرید یا بفروشید.
• بازگشایی بعد از توقف. نمادی که مدتی بسته بوده، ممکن است با فاصله‌ی زیاد باز شود و کل نوار را بپرد. خرچنگ روی نمادهای پرتوقف قابل‌اعتماد نیست.
• نقدشوندگی. در سهم‌های کوچک و کم‌حجم، چند سفارش بزرگ می‌تواند موج‌ها را شکل بدهد. خرچنگ را بیشتر روی سهم‌های بزرگ و پرمعامله یا روی شاخص کل بورس تمرین کنید.
• اخبار و تصمیم‌های دستوری. ریزش‌های تند بازار ما گاهی دلیل غیرتکنیکالی دارد: یک تصمیم ناگهانی، یک خبر سیاسی یا تغییر نرخ خوراک. در این حالت‌ها هیچ الگویی، از جمله خرچنگ، جلوی ریزش را نمی‌گیرد.

پس در بورس تهران، خرچنگ را با صبر بیشتر و روی سهم‌های پرمعامله به کار ببرید و همیشه یک چشمتان به خبرها باشد.

الگوی خرچنگ چقدر قابل اعتماد است؟

صادقانه بگویم: هیچ آمار مستقل و معتبری نیست که بگوید خرچنگ چند درصد مواقع درست کار می‌کند. عددهایی که در اینترنت می‌بینید، مثل «۸۰ درصد موفقیت»، معمولا منبع روشنی ندارند. من به آن‌ها تکیه نمی‌کنم و به شما هم پیشنهاد نمی‌کنم.

چیزی که با اطمینان می‌شود گفت این است: خرچنگ جایی را نشان می‌دهد که حرکت قیمت افراطی شده است. ولی «افراطی» همیشه به معنای «برمی‌گردد» نیست. گاهی روند آن‌قدر قوی است که از هر نوار فیبوناچی رد می‌شود. برای همین، خرچنگ وقتی بهتر کار می‌کند که چند نشانه‌ی دیگر هم با آن هم‌جهت باشند:

• نوار PRZ روی یک حمایت یا مقاومت قدیمی و مهم افتاده باشد.
• در D واگرایی مثبت (یا در خرچنگ نزولی، منفی) دیده شود.
• حجم معاملات در D به‌طور معنادار عوض شود.
• الگو روی تایم‌فریم روزانه یا بالاتر شکل گرفته باشد، نه روی نمودار چنددقیقه‌ای.

پس به خرچنگ مثل یک نقشه نگاه کنید، نه مثل یک پیشگو. نقشه می‌گوید کجا با دقت نگاه کنید؛ تصمیم را باید خودتان بگیرید.

چک‌لیست پیش از معامله با الگوی خرچنگ

این چک‌لیست را پیش از هر ورود مرور کنید. اگر حتی یک مورد «نه» بود، دوباره فکر کنید:

• نمودار تعدیل‌شده است؟
• نقطه‌ی B بین ۰٫۳۸۲ و ۰٫۶۱۸ است (یا برای خرچنگ عمیق حدود ۰٫۸۸۶)؟
• نقطه‌ی C بین ۰٫۳۸۲ و ۰٫۸۸۶ موج AB است؟
• PRZ روی ۱٫۶۱۸ موج XA است و دست‌کم یک عدد دیگر کنارش افتاده؟
• در PRZ نشانه‌ی تایید دیده‌ام، نه فقط رسیدن قیمت؟
• حد ضرر را از قبل نوشته‌ام و حجم خرید را با آن تنظیم کرده‌ام؟
• تارگت اول دست‌کم دو برابر ریسک است؟
• نماد صف یا توقف طولانی ندارد و خبر مهمی در راه نیست؟
• این معامله در برنامه‌ی معاملاتی من جا دارد؟

پنج اشتباه رایج در معامله با الگوی خرچنگ

1. خریدن پیش از رسیدن به D. ریزش تند ترسناک است و آدم دلش می‌خواهد «زودتر» بخرد. ولی در خرچنگ، فاصله‌ی ۱٫۲۷ تا ۱٫۶۱۸ خیلی زیاد است. خرید زودهنگام یعنی تحمل یک ریزش بزرگ دیگر.
2. اشتباه گرفتن با پروانه. اگر B روی ۰٫۸۸۶ است و شما PRZ را روی ۱٫۲۷ کشیده‌اید، احتمالا با خرچنگ عمیق طرف هستید و زود وارد شده‌اید.
3. حد ضرر خیلی تنگ. حد ضرر چسبیده به ۱٫۶۱۸ در خرچنگ زیاد زده می‌شود و بعد قیمت برمی‌گردد. کمی جا بدهید و در عوض حجم را کم کنید.
4. دیدن خرچنگ در هر ریزشی. وقتی آدم الگویی را یاد می‌گیرد، همه‌جا می‌بیندش. اگر برای جور کردن نسبت‌ها مجبورید نقطه‌ها را جابه‌جا کنید، الگو آنجا نیست.
5. فراموش کردن تصویر بزرگ. خرچنگ صعودی در یک بازار نزولی قوی، فقط یک توقف کوتاه است. روند کلی و وضع بازار را هم ببینید.

اگر دوست دارید این الگوها را کنار بقیه‌ی ابزارهای تکنیکال و با نظم یاد بگیرید، از آموزش تحلیل تکنیکال شروع کنید. الگوی ساده‌تر ABCD هم پایه‌ی همه‌ی این الگوهاست و تمرین با آن، دیدن خرچنگ را آسان‌تر می‌کند.

سوالات متداول

جمع‌بندی

الگوی خرچنگ برای همان لحظه‌ای ساخته شده که بازار با یک ریزش یا جهش تند همه را می‌ترساند. نقطه‌ی B کم‌عمق است، موج آخر خیلی بلند است و D روی ۱٫۶۱۸ موج XA می‌نشیند. خرچنگ عمیق همین الگوست، فقط با B حدود ۰٫۸۸۶.

پس دفعه‌ی بعد که سهمی کف قبلی را با فاصله شکست، قبل از ترسیدن یا خریدن، این سه کار را بکنید: نسبت B را بسنجید، PRZ را روی ۱٫۶۱۸ بکشید، و ورود و حد ضرر و تارگت را روی کاغذ بنویسید. تصمیم نهایی با خودتان است؛ ولی با عدد تصمیم بگیرید، نه با ترس.