یورونکست چیست؟ بزرگترین بورس اروپا و شاخص CAC 40
فهرست مطالب۱۲ بخش
- یورونکست چیست؟ یک بورس با هشت در
- یورونکست شامل کدام بورسهاست؟
- فقط بازارِ سهام نیست
- تاریخچهی یورونکست: از قدیمیترین بورسِ دنیا تا آتن
- شاخص CAC 40 چیست؟
- چند واقعیتِ کلیدی دربارهی CAC 40
- CAC 40 چطور حساب میشود؟ یک مثالِ ساده
- شرکتهای معروفِ CAC 40
- دیگر شاخصهای یورونکست: AEX، BEL 20 و بقیه
- یورو استاکس ۵۰ مالِ یورونکست نیست
- ساعت کاری یورونکست به وقت ایران چیست؟
- یورونکست، بورس آلمان و بازار لندن: چه فرقی دارند؟
- یورونکست در میانِ بورسهای جهانی کجاست؟
- چرا خبرِ یورونکست و CAC 40 به کارِ ما میآید؟
- ریسکها و اشتباههای رایج در خواندنِ خبرهای یورونکست
- سوالات متداول
- جمعبندی

یورونکست (Euronext) گروهی است که هشت بورسِ اروپایی را زیرِ یک سقف اداره میکند: پاریس، آمستردام، بروکسل، لیسبون، دوبلین، اسلو، میلان و آتن. از نظرِ ارزشِ شرکتهایی که در آن پذیرفته شدهاند، بزرگترین بازارِ سهامِ اروپاست. معروفترین شاخصش CAC 40 است؛ عددی که حالِ ۴۰ شرکتِ بزرگِ بورسِ پاریس را نشان میدهد.
خیلیها فکر میکنند بزرگترین بورسِ اروپا لندن یا فرانکفورت است. تعجب میکنند وقتی میشنوند یک گروهِ کمتر شناختهشده از هر دو بزرگتر است. رازش ساده است: یورونکست یک بورس نیست، یک خانوادهی بورس است. بیایید با هم ببینیم این خانواده چطور شکل گرفت، چه کسانی در آن هستند و چرا خبرهایش به کارِ ما هم میآید.
یک نکته را همین اول روشن کنم. این متن آموزشی است. هدفش فهمیدنِ این بازار است، نه آموزشِ خرید از آن یا معرفیِ کارگزار.
یورونکست چیست؟ یک بورس با هشت در
یک تشبیهِ ساده: چند مغازهدارِ قدیمی در چند شهر را تصور کنید که تصمیم میگیرند زیرِ یک نام کار کنند. هر مغازه سرِ جای خودش میماند و مشتریهای محلیاش را دارد. ولی انبار، حسابداری، صندوق و نرمافزارِ فروش یکی میشود. هزینه پایین میآید و مشتری از هر شهر میتواند جنسِ مغازهی شهرِ دیگر را هم بخرد.
یورونکست همین کار را با بورسها کرده است. هر بورس نامِ شهرش را نگه داشته؛ مثلا «یورونکست پاریس» یا «یورونکست میلان». هر کدام ناظرِ محلیِ کشورِ خودش را هم دارد. ولی بیشترِ معاملهها روی یک سامانهی مشترک به نامِ Optiq (آپتیک) انجام میشود. خودِ یورونکست به این روش «مدلِ فدرال» میگوید؛ یعنی اتحاد، بدونِ حذفِ هویتِ محلی.
طبقِ اعلامِ خودِ یورونکست، تا میانهی ۲۰۲۶ بیش از ۱٬۸۰۰ ناشر در بورسهایش پذیرفته شده بودند و ارزشِ بازارِ همهی آنها با هم حدودِ ۷ هزار میلیارد یورو بود. برای اینکه این عدد را حس کنیم: این رقم بیش از دو برابرِ کلِ تولیدِ یک سالِ اقتصادِ فرانسه است. ارزش بازار یعنی تعدادِ سهمهای یک شرکت ضرب در قیمتِ هر سهم؛ یعنی اگر کسی بخواهد کلِ شرکت را به قیمتِ امروزِ بورس بخرد، چقدر باید بپردازد.
پس یورونکست را نه یک ساختمان، بلکه یک شبکه ببینید. هشت در دارد و پشتِ همهی درها یک موتورِ مشترک کار میکند.
یورونکست شامل کدام بورسهاست؟
این هشت بورس یکشبه کنارِ هم نیامدند. سه تای اول در سال ۲۰۰۰ با هم یکی شدند و بقیه در ۲۵ سالِ بعد یکییکی اضافه شدند. این جدول نشان میدهد هر بورس از کی به خانواده پیوست و شاخصِ اصلیاش چیست:
| بورس | کشور | پیوستن به یورونکست | شاخصِ اصلی |
|---|---|---|---|
| پاریس | فرانسه | ۲۰۰۰ (بنیانگذار) | CAC 40 |
| آمستردام | هلند | ۲۰۰۰ (بنیانگذار) | AEX |
| بروکسل | بلژیک | ۲۰۰۰ (بنیانگذار) | BEL 20 |
| لیسبون | پرتغال | ۲۰۰۲ | PSI |
| دوبلین | ایرلند | ۲۰۱۸ | ISEQ 20 |
| اسلو | نروژ | ۲۰۱۹ | OBX |
| میلان (بورسا ایتالیانا) | ایتالیا | ۲۰۲۱ | FTSE MIB |
| آتن | یونان | ۲۰۲۵ | شاخصِ عمومیِ آتن |
میبینید که نیمی از این خانواده در همین هشت سالِ اخیر آمده است. یعنی یورونکست هنوز در حالِ بزرگ شدن است و نقشهاش ممکن است باز هم عوض شود.

فقط بازارِ سهام نیست
یورونکست غیر از تابلوی سهام، چند کارِ پشتِ صحنهی مهم را هم انجام میدهد:
- بازارِ اوراق مشتقه: یعنی قراردادهای آتی و اختیارِ معامله؛ مثلا قراردادِ آتیِ شاخصِ CAC 40 یا قراردادِ آتیِ گندم و ذرت.
- تسویه (Clearing): یعنی مطمین شدن از اینکه پول به فروشنده و سهم به خریدار میرسد. این کار را «یورونکست کلیرینگ» انجام میدهد که مرکزش در ایتالیاست.
- سپردهگذاری (Euronext Securities): یعنی نگهداری و ثبتِ مالکیتِ اوراق؛ کاری شبیهِ کاری که سمات برای بورسِ ما میکند. شعبههایش در میلان، اسلو، پورتو، کپنهاگ و آتن است.
- شاخصسازی و داده: ساختن و انتشارِ شاخصهایی مثلِ CAC 40 و فروشِ دادهی معاملات.
پس وقتی خبری از یورونکست میخوانید، همیشه دربارهی سهام نیست. گاهی دربارهی بازارِ برق یا گندم یا اوراقِ قرضه است.
تاریخچهی یورونکست: از قدیمیترین بورسِ دنیا تا آتن
ریشهی یورونکست به آمستردام برمیگردد. در اوایلِ قرنِ هفدهم، شرکتِ هند شرقیِ هلند اولین سهمهایی را منتشر کرد که مردم میتوانستند بخرند و بفروشند. برای خرید و فروشِ همین سهمها، بورسِ آمستردام شکل گرفت که خیلیها آن را اولین بورسِ اوراقِ بهادارِ دنیا میدانند. قصهی کاملش را در مقالهی بورس چیست گفتهام.
این را شبیهِ یک خاندانِ قدیمی تصور کنید که پدربزرگش چهارصد سال پیش مغازه زده، ولی نوهها همین بیستوپنج سالِ اخیر آن را به یک فروشگاهِ زنجیرهای تبدیل کردهاند. نقطههای مهمِ این مسیر را در جدولِ زیر میبینید:
| سال | چه اتفاقی افتاد |
|---|---|
| ۲۰۰۰ | بورسهای پاریس، آمستردام و بروکسل یکی شدند و یورونکست متولد شد |
| ۲۰۰۲ | بورسِ لیسبون پیوست و بازارِ مشتقهی لندن (LIFFE) هم خریده شد |
| ۲۰۰۷ | با بورسِ نیویورک یکی شد و نامِ «NYSE Euronext» گرفت |
| ۲۰۱۳ | شرکتِ آمریکاییِ ICE کلِ این گروه را خرید |
| ۲۰۱۴ | یورونکست جدا شد و با عرضهی اولیهی سهامِ خودش دوباره مستقل شد |
| ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ | بورسهای دوبلین و اسلو به گروه پیوستند |
| ۲۰۲۱ | بورسا ایتالیانا (بورسِ میلان) خریده شد؛ بزرگترین خریدِ تاریخِ یورونکست |
| شهریور ۱۴۰۴ (سپتامبر ۲۰۲۵) | سهمِ خودِ یورونکست واردِ شاخصِ CAC 40 شد |
| آبان ۱۴۰۴ (نوامبر ۲۰۲۵) | یورونکست حدودِ ۷۴٪ سهامِ بورسِ آتن را با معاوضهی سهم گرفت |
| اردیبهشت ۱۴۰۵ (آوریل ۲۰۲۶) | بورسِ آتن رسما «یورونکست آتن» نام گرفت |
یک نکتهی جالب در این جدول هست. یورونکست هفت سال زیرِ دستِ آمریکاییها بود و بعد دوباره اروپایی شد. از آن به بعد، سیاستش این بوده که بورسهای کوچکترِ اروپا را یکییکی کنارِ خودش بیاورد.
کارِ آتن هنوز تمام نشده است. طبقِ برنامهای که یورونکست اعلام کرده، معاملههای یونان در خرداد ۱۴۰۶ (ژوین ۲۰۲۷) به سامانهی آپتیک میرود و یکی شدنِ کارهای تسویه و سپردهگذاری تا پایانِ ۲۰۲۹ طول میکشد. پس تا آن موقع، آتن کمی جدا از بقیه کار میکند.
شاخص CAC 40 چیست؟
CAC 40 (به فرانسوی «کَک کَرانت» خوانده میشود) شاخصِ اصلیِ بورسِ پاریس است. حالِ ۴۰ شرکتِ بزرگ و پرمعاملهی یورونکست پاریس را در یک عدد خلاصه میکند. وقتی در خبر میشنوید «بورسِ فرانسه امروز ۲٪ افت کرد»، تقریبا همیشه منظور همین شاخص است.
اگر با شاخص بورس آشنا نیستید، اینطور فکر کنید: بهجای اینکه قیمتِ ۴۰ سهم را جدا جدا دنبال کنید، یک دماسنج دارید که میانگینِ وزنیِ همه را نشان میدهد. اگر دماسنج بالا برود، یعنی روی هم رفته شرکتهای بزرگِ فرانسوی گرانتر شدهاند.
چند واقعیتِ کلیدی دربارهی CAC 40
- عددِ شروع: شاخص در پایانِ سالِ ۱۹۸۷ روی ۱٬۰۰۰ واحد گذاشته شد و از خرداد ۱۳۶۷ (ژوین ۱۹۸۸) رسما منتشر میشود.
- وزن بر اساسِ سهامِ شناور: هر شرکت به اندازهی ارزشِ سهمهایی که واقعا در بازار دستبهدست میشوند وزن دارد، نه کلِ سهمهایش. این روش را در مقالهی شاخص آزاد شناور توضیح دادهام.
- سقفِ ۱۵٪: هیچ شرکتی در زمانِ بازبینی نمیتواند بیش از ۱۵٪ وزنِ شاخص را داشته باشد. این سقف نمیگذارد یک غولِ تنها کلِ شاخص را با خودش بالا و پایین ببرد.
- بازبینیِ منظم: فهرستِ ۴۰ شرکت چند بار در سال بازبینی میشود. شرکتی که کوچک یا کممعامله شده بیرون میرود و شرکتی بزرگتر جایش میآید.
- فقط شرکتِ فرانسوی نیست: شرط این است که سهم در بورسِ پاریس معامله شود. برای همین شرکتهایی مثلِ ایرباس یا استلانتیس که ثبتشان در هلند است هم در آن هستند.
پس CAC 40 را «شاخصِ بورسِ پاریس» بدانید، نه دقیقا «شاخصِ اقتصادِ فرانسه». این دو با هم فرق دارند و جلوتر میگویم چرا.
CAC 40 چطور حساب میشود؟ یک مثالِ ساده
بیایید با یک مثالِ فرضی و خیلی کوچک حساب کنیم. فرض کنید شاخص فقط سه شرکت دارد و روزِ اول جمعِ ارزشِ سهامِ شناورشان ۱۰۰ میلیارد یورو است. این روز را «روزِ پایه» میگیریم و شاخص را ۱٬۰۰۰ میگذاریم.
- روزِ اول: ارزشِ شناورِ شرکتِ الف ۵۰، ب ۳۰ و ج ۲۰ میلیارد یورو است. جمع ۱۰۰ میلیارد؛ شاخص ۱٬۰۰۰.
- روزِ بعد: سهمِ الف ۱۰٪ گران میشود و ارزشش به ۵۵ میرسد. ب و ج تغییری نمیکنند. جمع میشود ۱۰۵ میلیارد.
- شاخصِ تازه: ۱۰۵ تقسیم بر ۱۰۰، ضرب در ۱٬۰۰۰. یعنی ۱٬۰۵۰ واحد؛ ۵٪ رشد.
- حالا اگر بهجای الف، شرکتِ ج همان ۱۰٪ را رشد کرده بود، جمع ۱۰۲ میشد و شاخص فقط ۱٬۰۲۰.
میبینید؟ رشدِ ۱۰ درصدیِ یک شرکتِ بزرگ، شاخص را دو و نیم برابرِ همان رشد در یک شرکتِ کوچک تکان میدهد. پس در CAC 40 چند شرکتِ بزرگ حرفِ اول را میزنند. محاسبهی واقعی چند ضریبِ دیگر هم دارد، مثلا سقفِ ۱۵٪ و اصلاح برای افزایشِ سرمایه، ولی اصلش همین است.
شرکتهای معروفِ CAC 40
اسمِ خیلی از اعضای این شاخص را بدونِ اینکه بدانید شنیدهاید. چند نمونه از نامهای آشنا:
- کالای لوکس: LVMH (صاحبِ برندهایی مثلِ لویی ویتون و دیور) و هرمس.
- آرایشی و دارویی: لورآل و سانوفی.
- انرژی و صنعت: توتال انرژی، اشنایدر الکتریک و ایرلیکید.
- هواپیما و خودرو: ایرباس، سافران و استلانتیس.
- بانک و بیمه: بیانپی پاریبا و آکسا.
وزنِ دقیقِ هر شرکت هر روز با قیمتش عوض میشود و فهرست هم گاهی تغییر میکند. ولی یک چیز سالهاست ثابت مانده: شرکتهای لوکس، بهخصوص LVMH و هرمس، از سنگینوزنهای شاخصاند. برای همین وقتی چینیها کمتر کیف و عطرِ گران میخرند، CAC 40 زودتر از بقیهی شاخصهای اروپا ضربه میخورد.
دیگر شاخصهای یورونکست: AEX، BEL 20 و بقیه
CAC 40 معروفترین است، ولی تنها نیست. هر بورسِ خانواده شاخصِ خودش را دارد و چند شاخصِ مشترک هم هست:
- AEX (آمستردام): ۲۵ شرکتِ بزرگِ بورسِ آمستردام. معروفترین عضوش ASML است؛ شرکتی که دستگاههای ساختِ پیشرفتهترین تراشههای دنیا را میسازد. برای همین AEX به خبرهای صنعتِ تراشه خیلی حساس است.
- BEL 20 (بروکسل): ۲۰ شرکتِ بزرگِ بلژیکی.
- FTSE MIB (میلان): ۴۰ شرکتِ بزرگِ ایتالیایی. بانکها وزنِ زیادی در آن دارند.
- OBX (اسلو): پرمعاملهترین سهمهای نروژ؛ پر از شرکتهای نفت، گاز و کشتیرانی.
- Euronext 100: ۱۰۰ شرکتِ بزرگ از همهی بورسهای خانواده با هم.
یورو استاکس ۵۰ مالِ یورونکست نیست
این یکی از اشتباههای رایج است. Euro Stoxx 50 شاخصِ ۵۰ شرکتِ بزرگِ کشورهای منطقهی یوروست و خیلی از اعضایش در یورونکست معامله میشوند. ولی سازندهاش شرکتِ STOXX است که به گروهِ بورسِ آلمان تعلق دارد، نه یورونکست. یعنی شرکتهایش از چند بورس میآیند، از فرانکفورت گرفته تا پاریس و مادرید.
پس اگر میخواهید حالِ کلِ اروپا را بدانید، یورو استاکس ۵۰ را ببینید. اگر فقط فرانسه را میخواهید، CAC 40 را.
ساعت کاری یورونکست به وقت ایران چیست؟
معاملهی اصلیِ سهام در پاریس، آمستردام، بروکسل و میلان دوشنبه تا جمعه از ساعتِ ۹ تا ۱۷:۳۰ به وقتِ مرکزِ اروپا انجام میشود. پیش از آن، از اوایلِ صبح سفارشها جمع میشوند و ساعتِ ۹ با یک «حراجِ آغازین» قیمتِ اول مشخص میشود. ساعتِ ۱۷:۳۰ هم یک حراجِ پایانیِ کوتاه برگزار میشود و قیمتِ پایانی از آن درمیآید.
لیسبون و دوبلین یک ساعت از پاریس عقبترند، ولی همزمان با پاریس باز و بسته میشوند؛ یعنی به وقتِ محلیِ خودشان از ۸ تا ۱۶:۳۰. اسلو و آتن هنوز ساعتهای کمی متفاوت دارند.
حالا برویم سراغِ وقتِ تهران. ایران از ۱۴۰۲ ساعتِ تابستانی ندارد، ولی اروپا دارد. برای همین اختلافِ ما با پاریس در طولِ سال عوض میشود:
| فصلِ اروپا | بازهی تقریبی | اختلاف با تهران | به وقتِ تهران |
|---|---|---|---|
| زمستانی | آخرین یکشنبهی اکتبر تا آخرین یکشنبهی مارس | ۲ ساعت و ۳۰ دقیقه | ۱۱:۳۰ تا ۲۰:۰۰ |
| تابستانی | آخرین یکشنبهی مارس تا آخرین یکشنبهی اکتبر | ۱ ساعت و ۳۰ دقیقه | ۱۰:۳۰ تا ۱۹:۰۰ |
اروپا بامدادِ یکشنبه ۳ آبان ۱۴۰۵ (۲۵ اکتبر ۲۰۲۶) ساعتش را عقب کشید. پس این روزها یورونکست پاریس ساعتِ ۱۱:۳۰ به وقتِ تهران باز و ساعتِ ۸ شب بسته میشود. جابهجاییِ بعدی یکشنبه ۸ فروردین ۱۴۰۶ (۲۸ مارس ۲۰۲۷) است؛ از آن روز بازگشایی دوباره ساعتِ ۱۰:۳۰ تهران میشود.
یک نکتهی دیگر: یورونکست شنبه و یکشنبه تعطیل است و چند تعطیلِ ثابت هم دارد؛ مثلِ اولِ ژانویه، جمعه و دوشنبهی عید پاک، اولِ مه و روزهای کریسمس. پس اگر روزی شاخصِ پاریس تکان نخورد، اول تقویم را نگاه کنید.
یورونکست، بورس آلمان و بازار لندن: چه فرقی دارند؟
وقتی صحبت از بورسهای بزرگِ اروپا میشود، معمولا سه نام میآید. این سه را با هم قاطی نکنید. هر کدام صاحب و شاخصِ خودش را دارد:
| ویژگی | یورونکست | بورس آلمان | بورس لندن |
|---|---|---|---|
| شکل | گروهِ هشت بورس در هشت کشور | یک بورسِ اصلی در فرانکفورت | یک بورسِ اصلی در لندن |
| شرکتِ گرداننده | Euronext | Deutsche Börse | LSEG |
| پول | بیشتر یورو؛ کرونِ نروژ در اسلو | یورو | پوندِ انگلیس |
| شاخصِ معروف | CAC 40، AEX، FTSE MIB | DAX | FTSE 100 |
| شرکتهای شاخص | کالای لوکس، تراشه، بانک، انرژی | خودرو، صنعت، نرمافزار، بیمه | نفت، معدن، بانک، دارو |
| عضوِ اتحادیهی اروپا | بله (بهجز نروژ) | بله | نه، از ۲۰۲۰ |
یک مقایسهی جالب: در خرید و فروشِ روزانه، فرانکفورت و لندن هم بازارهای عمیقی دارند. ولی در جمعِ ارزشِ شرکتهای پذیرفتهشده، یورونکست جلوتر است، چون هشت کشور را با هم جمع کرده. اگر میخواهید با دو رقیبِ دیگر آشناتر شوید، مقالهی بورس آلمان و مقالهی شاخص FTSE 100 را بخوانید.
پس سه بازار، سه شخصیت. پاریس بیشتر بوی عطر و هواپیما میدهد، فرانکفورت بوی کارخانه و خودرو، لندن بوی نفت و معدن.
یورونکست در میانِ بورسهای جهانی کجاست؟
در فهرستِ بورسهای جهانی، بزرگترینها از نظرِ ارزشِ بازار دو بورسِ آمریکاییاند: بورسِ نیویورک و نزدک. بعد از آنها چند بورسِ بزرگِ آسیایی میآیند، مثلِ شانگهای، توکیو و شنژن. یورونکست در همین گروهِ بالایی جا دارد و در اروپا اول است.
ولی یک واقعیتِ تلخ هم هست که خودِ اروپاییها از آن گله دارند. چند شرکتِ بزرگِ آمریکایی، هر کدام بهتنهایی، از کلِ یک بورسِ متوسطِ اروپایی بزرگترند. در سالهای اخیر چند شرکتِ اروپایی هم ترجیح دادهاند بهجای اروپا در آمریکا عرضهی اولیه کنند، چون آنجا پول و خریدار بیشتر است. یکی از دلیلهای اصلیِ اینکه یورونکست بورسهای کوچک را کنارِ هم جمع میکند، همین است: بازارِ بزرگتر، پولِ بیشتری جذب میکند.
پس یورونکست بزرگِ اروپاست، ولی در مقایسه با وال استریت هنوز برادرِ کوچکتر حساب میشود.
چرا خبرِ یورونکست و CAC 40 به کارِ ما میآید؟
شاید بپرسید ما که در بورس تهران سهم میخریم، چرا باید پاریس را بشناسیم؟ جوابِ من این است: این شاخصها مثلِ آینهی حالِ اقتصادِ اروپا و دنیا هستند و چند خبرِ مهم را زودتر از بقیه نشان میدهند.
- حالِ یورو: وقتی سرمایهگذارها به اقتصادِ اروپا امیدوارند، معمولا هم سهام و هم یورو تقویت میشوند. قیمتِ تومانیِ یورو را در صفحهی قیمت یورو امروز میبینید، ولی جهتِ کلیِ آن را خبرهای اروپا تعیین میکنند.
- حالِ مصرف در چین: چون شرکتهای لوکس وزنِ زیادی در CAC 40 دارند، افتِ آنها اغلب یعنی خریدارانِ چینی دست به عصا شدهاند.
- حالِ صنعتِ تراشه: AEX با ASML یکی از اولین جاهایی است که خبرِ خوب یا بدِ صنعتِ تراشه را نشان میدهد.
- حالِ ریسکپذیریِ دنیا: وقتی CAC 40 و شاخصهای آمریکا با هم میریزند، یعنی ترس همهجا را گرفته. در این روزها معمولا پول به سمتِ داراییهای امنتر، مثلِ طلا، میرود.
پس لازم نیست در پاریس سهم بخرید تا از آن سود ببرید. کافی است یاد بگیرید عددهایش را بخوانید.
ریسکها و اشتباههای رایج در خواندنِ خبرهای یورونکست
در سالهایی که بازارهای جهانی را دنبال کردهام، چند اشتباه را بارها دیدهام. حواسمان به اینها باشد:
- یکی گرفتنِ CAC 40 با اقتصادِ فرانسه: بخشِ بزرگی از فروشِ شرکتهای این شاخص بیرون از فرانسه است. ممکن است اقتصادِ فرانسه کند باشد و شاخص به خاطرِ فروشِ خوب در آمریکا و آسیا بالا برود.
- فراموش کردنِ اثرِ ارز: اگر کسی بازده را به دلار یا تومان حساب کند، تغییرِ قیمتِ یورو هم واردِ حساب میشود. شاخص ممکن است ۱۰٪ بالا برود ولی اگر یورو ۱۰٪ ارزان شده باشد، بازده به دلار تقریبا صفر است.
- یکی دانستنِ یورو استاکس ۵۰ و CAC 40: این دو شاخص شبیه هم حرکت میکنند ولی یکی نیستند.
- نادیده گرفتنِ سیاست: انتخابات، بودجه و بدهیِ دولتِ فرانسه یا ایتالیا میتواند در یک روز شاخص را چند درصد تکان دهد.
- مقایسهی ساعتِ اشتباه: یادتان باشد اختلافِ ساعت در طولِ سال عوض میشود. خبرِ «بسته شدنِ پاریس» در زمستان ساعتِ ۸ شبِ تهران است، نه ۷.
یک ریسکِ دیگر هم برای ما ایرانیها روشن است: محدودیتهای بینالمللی. برای همین این متن فقط برای فهمیدن است و به هیچ راهِ معامله در این بازار اشاره نمیکند. اگر به سرمایهگذاری در شاخصهای بزرگ علاقه دارید، مفهومش را در صندوق ETF بخوانید و بعد ببینید در بازارِ خودمان چه گزینههای مشابهی هست.
پس دفعهی بعد که خبری از بورسِ پاریس شنیدید، اول بپرسید: کدام شاخص؟ به چه پولی؟ و در کدام فصلِ ساعت؟
سوالات متداول
یورونکست چیست؟
یورونکست گروهی است که هشت بورسِ اروپایی را با یک سامانهی معاملاتیِ مشترک اداره میکند: پاریس، آمستردام، بروکسل، لیسبون، دوبلین، اسلو، میلان و آتن. از نظرِ ارزشِ شرکتهای پذیرفتهشده بزرگترین بازارِ سهامِ اروپاست و شاخصِ معروفش CAC 40 است.
یورونکست شامل کدام بورسهاست؟
هشت بورس: پاریس، آمستردام و بروکسل از سالِ ۲۰۰۰، لیسبون از ۲۰۰۲، دوبلین از ۲۰۱۸، اسلو از ۲۰۱۹، میلان از ۲۰۲۱ و آتن از ۲۰۲۵. هر کدام نامِ شهرش را نگه داشته، مثلا یورونکست پاریس یا یورونکست میلان.
شاخص CAC 40 چیست؟
CAC 40 شاخصِ اصلیِ بورسِ پاریس است و حالِ ۴۰ شرکتِ بزرگ و پرمعاملهی یورونکست پاریس را نشان میدهد. از ۱٬۰۰۰ واحد در پایانِ ۱۹۸۷ شروع شد، بر اساسِ سهامِ شناور وزن میگیرد و وزنِ هر شرکت در بازبینی حداکثر ۱۵٪ است.
ساعت کاری یورونکست به وقت ایران چیست؟
معاملهی اصلیِ پاریس از ۹ تا ۱۷:۳۰ به وقتِ مرکزِ اروپاست. به وقتِ تهران در زمستانِ اروپا از ۱۱:۳۰ تا ۲۰ و در تابستانِ اروپا از ۱۰:۳۰ تا ۱۹ میشود، چون ایران ساعتِ تابستانی ندارد ولی اروپا دارد.
بزرگترین بورس اروپا کدام است؟
از نظرِ جمعِ ارزشِ شرکتهای پذیرفتهشده، یورونکست بزرگترین بازارِ سهامِ اروپاست؛ طبقِ اعلامِ خودش تا میانهی ۲۰۲۶ حدودِ ۷ هزار میلیارد یورو. بورس لندن و بورس آلمان دو رقیبِ بزرگِ بعدیاند و هر کدام شاخص و شخصیتِ خودشان را دارند.
فرق یورونکست با بورس لندن چیست؟
یورونکست گروهی از هشت بورس در هشت کشور است که بیشترش با یورو معامله میشود. بورس لندن یک بورسِ اصلی با پوند است که گروهِ LSEG آن را میگرداند و شاخصِ معروفش FTSE 100 است. بریتانیا از ۲۰۲۰ عضوِ اتحادیهی اروپا نیست.
آیا یورو استاکس ۵۰ شاخص یورونکست است؟
نه. یورو استاکس ۵۰ را شرکتِ STOXX میسازد که به گروهِ بورسِ آلمان تعلق دارد. این شاخص ۵۰ شرکتِ بزرگِ منطقهی یورو را از چند بورس جمع میکند. بسیاری از اعضایش در یورونکست معامله میشوند، ولی سازندهاش یورونکست نیست.
شاخص AEX چیست؟
AEX شاخصِ اصلیِ بورسِ آمستردام است و ۲۵ شرکتِ بزرگِ آن را در بر میگیرد. معروفترین عضوش ASML است که دستگاههای ساختِ تراشههای پیشرفته را میسازد. برای همین این شاخص به خبرهای صنعتِ تراشه خیلی حساس است.
جمعبندی
یورونکست یک بورس نیست؛ خانوادهای از هشت بورسِ اروپایی است که از سالِ ۲۰۰۰ کنارِ هم آمدهاند و حالا بزرگترین بازارِ سهامِ اروپا را ساختهاند. ریشهاش به قدیمیترین بورسِ دنیا در آمستردام میرسد و تازهترین عضوش آتن است. CAC 40 با ۴۰ شرکتِ بزرگِ پاریس دماسنجِ اصلیِ آن است و این روزها از ۱۱:۳۰ تا ۲۰ به وقتِ تهران معامله میشود.
پس دفعهی بعد که شنیدید «بورسِ پاریس امروز ریخت»، سه چیز را از خودتان بپرسید: یورو چه شد؟ از چین چه خبر آمد؟ و وال استریت دیشب چه کرد؟ همین سه پرسش بیشترِ ماجرا را برایتان روشن میکند.
