جان تمپلتون کیست؟ سرمایه‌گذاری در اوج بدبینی، جملات معروف و ۱۶ قاعده‌اش

خیلی‌ها از من می‌پرسند: «وقتی همه دارند می‌فروشند، آدم چطور جرات کند بخرد؟» یکی از بهترین جواب‌ها را مردی داده که نزدیک ۷۰ سال در بازار بود. جان تمپلتون (۱۹۱۲ تا ۲۰۰۸) سرمایه‌گذار و مدیر صندوق آمریکایی‌الاصل بود که با یک قاعده‌ی ساده مشهور شد: بهترین وقت خرید، اوج بدبینی است و بهترین وقت فروش، اوج خوش‌بینی. او از اولین کسانی بود که پول را در کشورهای مختلف دنیا پخش کرد.

در این متن با هم می‌بینیم تمپلتون کیست، آن شرط معروف سال ۱۹۳۹ چه بود، «اوج بدبینی» یعنی چه و چه چیزی نیست، جملات معروفش درباره‌ی بازار کدام‌اند و از همه مهم‌تر، چطور این درس‌ها را در بورس ایران بی‌آنکه خودمان را به خطر بیندازیم به کار ببریم.

جان تمپلتون کیست؟

سر جان مارکس تمپلتون (Sir John Marks Templeton) در ۲۹ نوامبر ۱۹۱۲ در شهر کوچک وینچستر در ایالت تنسی آمریکا به دنیا آمد. خانواده‌اش پولدار نبودند. دانشگاه ییل را در سال‌های رکود بزرگ اقتصادی آمریکا خواند و بخشی از هزینه‌ی تحصیلش را خودش درآورد. بعد با بورس رودز به دانشگاه آکسفورد انگلستان رفت.

تمپلتون در ۱۹۵۴ «صندوق رشد تمپلتون» (Templeton Growth Fund) را راه انداخت. صندوق سرمایه‌گذاری یعنی جایی که پول خیلی‌ها جمع می‌شود و یک مدیر حرفه‌ای با آن سهم می‌خرد. مجله‌ی Money در ۱۹۹۹ او را «احتمالا بزرگ‌ترین سهم‌گزین جهانی قرن» نامید. سهم‌گزین یعنی کسی که از میان هزاران سهم، چند تای خوب و ارزان را پیدا می‌کند.

او بعدها از تابعیت آمریکا گذشت، در جزایر باهاما زندگی کرد و در ۱۹۸۷ از ملکه‌ی بریتانیا لقب «سر» گرفت. در ۸ ژوییه‌ی ۲۰۰۸ در ۹۵ سالگی در ناسایو، پایتخت باهاما، درگذشت.

زندگی جان تمپلتون در یک نگاه

این جدول مهم‌ترین ایستگاه‌های زندگی‌اش را کنار هم می‌گذارد تا تصویر کلی دستتان بیاید.

مهم‌ترین رویدادهای زندگی جان تمپلتون

سال	رویداد	درسی که می‌دهد
۱۹۱۲	تولد در وینچستر، تنسی	از خانواده‌ی معمولی شروع کرد
۱۹۳۴	فارغ‌التحصیلی از ییل، بعد آکسفورد	یادگیری پیش از سرمایه‌گذاری
۱۹۳۹	شرط معروف روی ۱۰۴ شرکت ارزان	خرید در اوج بدبینی، با تنوع زیاد
۱۹۵۴	راه‌اندازی صندوق رشد تمپلتون	سرمایه‌گذاری جهانی
دهه‌ی ۱۹۶۰	خرید سهام ژاپن وقتی کسی سراغش نمی‌رفت	ارزان را جایی پیدا کن که بقیه نگاه نمی‌کنند
۱۹۷۲	پایه‌گذاری جایزه‌ی تمپلتون	ثروت برای هدفی بزرگ‌تر
۱۹۸۷	لقب «سر» و تاسیس بنیاد جان تمپلتون	میراث فکری و معنوی
۱۹۹۲	فروش شرکت مدیریت صندوق‌ها به گروه فرانکلین	بیرون آمدن در اوج
۲۰۰۸	درگذشت در ۹۵ سالگی	صبر و عمر طولانی در بازار

پس تمپلتون یک‌شبه پولدار نشد. ستون اصلی کارش صبر بود و نگاه به جاهایی که بقیه از آن فرار می‌کردند.

شرط سال ۱۹۳۹: صد سهم از هر چیزی زیر یک دلار

سپتامبر ۱۹۳۹ است. آلمان به لهستان حمله کرده و جنگ جهانی دوم شروع شده. آمریکا تازه از رکود بزرگ بیرون آمده و مردم از بورس می‌ترسند. خیلی از شرکت‌ها ورشکسته‌اند یا نزدیک ورشکستگی.

تمپلتونِ ۲۷ ساله در همین روزها کاری کرد که همه را متعجب کرد. حدود ۱۰ هزار دلار از رییس سابقش قرض گرفت و به کارگزارش گفت از هر شرکتی که سهمش در بورس‌های نیویورک یک دلار یا کمتر است، ۱۰۰ سهم بخر. حاصلش سهم ۱۰۴ شرکت بود. ۳۴ تای آن‌ها همان موقع در ورشکستگی بودند.

فکرش ساده بود. او حساب کرد که جنگ، کارخانه‌ها و صنایع آمریکا را دوباره به کار می‌اندازد. وقتی تقاضا برگردد، حتی شرکت‌های ضعیف هم جان می‌گیرند. چون قیمت‌ها آن‌قدر پایین بود، به نظرش حتی اگر چند تا از بین می‌رفتند، بقیه جبران می‌کردند.

چند سال بعد، از ۱۰۴ شرکت فقط ۴ تا کاملا بی‌ارزش شدند و او روی بیشتر بقیه سود خوبی برد. گزارش‌ها درباره‌ی رقم دقیق یکی نیستند، ولی بیشترشان می‌گویند پولش حدود چهار برابر شد.

این شرط را با عدد ساده حساب کنیم

بیایید یک مثال ساده و فرضی بسازیم تا منطق کار جلوی چشممان باشد. عددها فقط مثال‌اند.

1. فرض کنید ۱۰۰ میلیون تومان را بین ۱۰۰ سهم خیلی ارزان پخش کرده‌اید؛ از هر کدام یک میلیون تومان.
2. ۱۰ تا از این سهم‌ها کاملا از بین می‌روند. ۱۰ میلیون تومان ضرر.
3. ۵۰ تا تقریبا سر جایشان می‌مانند. ۵۰ میلیون همان ۵۰ میلیون می‌ماند.
4. ۴۰ تای باقی‌مانده، چون خیلی ارزان خریده شده بودند، هر کدام به‌طور میانگین ۵ برابر می‌شوند. یعنی ۴۰ میلیون تومان می‌شود ۲۰۰ میلیون.
5. جمع: ۰ + ۵۰ + ۲۰۰ = ۲۵۰ میلیون تومان. یعنی ۱۵۰٪ سود، با اینکه ۱۰ سهم کاملا سوختند.

نکته‌ی اصلی اینجاست: تمپلتون روی یک سهم شرط نبست. روی صدها سهم شرط بست. اگر همه‌ی پول را روی یکی از همان شرکت‌های ورشکسته گذاشته بود، شاید همه‌اش را از دست می‌داد. پس درس اول او فقط «ارزان بخر» نیست؛ «ارزان بخر و پخش کن» است.

یک هشدار هم بدهم. او با پول قرضی خرید و بختش هم یار بود. این کار برای آدم معمولی که پول اجاره یا قسط خانه را در بازار می‌گذارد، خیلی خطرناک است. من هیچ‌وقت توصیه نمی‌کنم با وام سهم بخرید.

اصل اوج بدبینی چه می‌گوید؟

اوج بدبینی یعنی لحظه‌ای که تقریبا همه ناامید شده‌اند، خبرها فقط بد است و کسی دیگر نمی‌خواهد بخرد. تمپلتون می‌گفت: «زمان بیشترین بدبینی بهترین زمان برای خرید است و زمان بیشترین خوش‌بینی بهترین زمان برای فروش.»

منطقش را با یک مثال روزمره بگوییم. فرض کنید در محله‌ای شایعه شده که قرار است جاده‌ای از وسط آن رد شود. همه‌ی صاحب‌خانه‌ها با عجله و ارزان می‌فروشند. بعد معلوم می‌شود جاده فقط از کنار محله رد می‌شود. آن کسی که در روزهای ترس خرید، خانه را خیلی زیر ارزش واقعی‌اش برداشته است.

بازار سهام هم همین‌طور است. وقتی همه می‌ترسند، فروشنده زیاد است و خریدار کم. برای همین قیمت از ارزش واقعی پایین‌تر می‌رود. ارزش واقعی یعنی آنچه یک شرکت با سود و دارایی‌اش واقعا می‌ارزد. برای فهم بهتر آن، مقاله‌ی ارزش ذاتی سهم و روش محاسبه‌اش را ببینید.

چرخه‌ی بازار از نگاه تمپلتون

معروف‌ترین جمله‌ی تمپلتون کل این داستان را در یک خط می‌گوید: «بازارهای صعودی در بدبینی متولد می‌شوند، در تردید رشد می‌کنند، در خوش‌بینی بالغ می‌شوند و در سرخوشی می‌میرند.»

این همان چیزی است که در چرخه‌ی احساسات سرمایه‌گذاران هم می‌بینیم. فرق تمپلتون این بود که این چرخه را می‌شناخت و خلاف موج احساس جمع حرکت می‌کرد. به این روش «سرمایه‌گذاری ضدجریان» می‌گویند، یعنی رفتن برخلاف جهت جمع، به شرط اینکه دلیل داشته باشی.

اوج بدبینی چه چیزی نیست؟

خیلی‌ها این اصل را نصفه می‌فهمند و ضرر می‌کنند. اوج بدبینی یعنی خرید چیزی که ارزان‌تر از ارزشش شده، نه هر چیزی که فقط قیمتش پایین آمده.

• هر ریزشی اوج بدبینی نیست. گاهی قیمت پایین می‌آید چون کار شرکت واقعا خراب شده. این ارزانی نیست؛ این تله است.
• برعکسِ جمع بودن به‌تنهایی دلیل نیست. اگر همه به خاطر یک خبر واقعی و مهم می‌فروشند، خرید فقط برای لج کردن با جمع عاقلانه نیست.
• کف را کسی نمی‌داند. تمپلتون هم کف را پیدا نمی‌کرد. می‌خرید وقتی قیمت به‌اندازه‌ی کافی پایین بود، حتی اگر بعدش پایین‌تر هم می‌رفت.

پس اوج بدبینی یک فرصت است، ولی فقط برای کسی که حساب کرده، پول اضافه دارد و عجله ندارد.

روش سرمایه‌گذاری تمپلتون: ارزان، جهانی، صبور

اگر کل سبک تمپلتون را بجوشانیم، سه کلمه می‌ماند. هر کدام را باز کنیم.

۱. شکار ارزانی (سرمایه‌گذاری ارزشی)

تمپلتون یک «شکارچی ارزانی» بود. همیشه دنبال سهمی بود که قیمتش نسبت به سود و دارایی شرکت خیلی پایین باشد. این همان فکر سرمایه‌گذاری ارزشی است که بنجامین گراهام پایه‌اش را گذاشت. تمپلتون همان فکر را گرفت و میدانش را از یک کشور به کل دنیا برد.

او یک پرسش معروف داشت. می‌گفت مردم همیشه از من می‌پرسند دورنمای کجا خوب است؛ ولی پرسش درست این است که دورنمای کجا از همه بدتر است. چون جایی که همه از آن ناامیدند، قیمت‌ها از همه ارزان‌تر است.

۲. تنوع جهانی (سرمایه‌گذاری بین‌المللی)

در دهه‌ی ۱۹۵۰ بیشتر مدیرهای آمریکایی فقط سهم آمریکا می‌خریدند. تمپلتون می‌گفت چرا فقط در یک کشور دنبال ارزانی بگردیم، وقتی می‌شود کل دنیا را گشت؟ به این تنوع جهانی می‌گویند، یعنی پخش کردن پول بین کشورهای مختلف تا اگر یک جا خراب شد، بقیه جبران کنند.

مشهورترین نمونه‌اش ژاپن است. در دهه‌ی ۱۹۶۰ ژاپن هنوز کشوری بود که از جنگ کمر راست می‌کرد و سرمایه‌گذارهای غربی آن را جدی نمی‌گرفتند. سهم‌ها با چند برابر سود سالانه معامله می‌شدند، یعنی خیلی ارزان. تمپلتون بخش بزرگی از صندوقش را آنجا گذاشت. وقتی بعدها همه عاشق ژاپن شدند و قیمت‌ها گران شد، او پیش از اوج حباب پایان دهه‌ی ۱۹۸۰ بیشتر سهم‌هایش را فروخته بود.

برای ما که در ایران سرمایه‌گذاری می‌کنیم، معنای عملی این درس تنوع‌بخشی است: پول را بین چند صنعت و چند نوع دارایی پخش کنیم، نه اینکه همه را روی یک سهم یا یک گروه بگذاریم.

۳. صبر و افق بلند

تمپلتون به‌طور میانگین چند سال سهم‌هایش را نگه می‌داشت. می‌گفت سرمایه‌گذاری کن، نه معامله و سفته‌بازی. سفته‌بازی یعنی خرید و فروش سریع به امید سود کوتاه‌مدت. او ترجیح می‌داد بکارد و صبر کند تا بازار ارزش را ببیند.

نتیجه‌اش هم گویاست. گزارش‌ها می‌گویند اگر کسی در ۱۹۵۴ ده هزار دلار در صندوق رشد تمپلتون گذاشته بود و سودها را دوباره سرمایه‌گذاری می‌کرد، تا ۱۹۹۲ حدود ۲ میلیون دلار داشت. یعنی سالی حدود ۱۴٪ بازده، ۳۸ سال پشت سر هم. این قدرت سود مرکب است: سود روی سود.

پس رمز موفقیت او ترکیب این سه بود. ارزانی بدون صبر، و صبر بدون تنوع، کار نمی‌کند.

تمپلتون و حباب دات‌کام

درس تمپلتون فقط «در ترس بخر» نبود؛ نیمه‌ی دیگرش «در سرخوشی بفروش» بود. نمونه‌اش حباب دات‌کام در سال‌های ۱۹۹۹ و ۲۰۰۰ است. در آن سال‌ها هر شرکتی که اسمش به اینترنت ربط داشت، بی‌آنکه سود داشته باشد، چند برابر گران می‌شد.

تمپلتون که آن موقع نزدیک ۸۸ سال داشت، گفت این سرخوشی است. طبق گزارش‌ها روی ریزش تعدادی از همین سهم‌های گران شرط بست؛ به‌ویژه وقتی مهلتی تمام می‌شد که در آن مدیران و سهام‌داران اولیه اجازه‌ی فروش نداشتند. حساب کرده بود که با تمام شدن این مهلت، فروشنده‌ها هجوم می‌آورند. حباب ترکید و این شرط برایش سود زیادی داشت.

منظورم این نیست که شما هم فروش استقراضی کنید. منظور این است که همان آدم، همان قاعده را در دو جهت به کار برد: وقتی همه می‌ترسیدند خرید، وقتی همه سرمست بودند کنار کشید.

جملات معروف تمپلتون درباره‌ی بازار

تمپلتون جمله‌های کوتاه و به‌یادماندنی زیادی دارد. این‌ها مشهورترین‌هایش هستند، با ترجمه‌ی ساده و معنای عملی‌شان برای ما.

جملات سرمایه‌گذاری جان تمپلتون و کاربردشان

جمله	به زبان ساده یعنی
«زمان بیشترین بدبینی بهترین زمان خرید و زمان بیشترین خوش‌بینی بهترین زمان فروش است.»	وقتی همه می‌ترسند فرصت هست؛ وقتی همه ذوق‌زده‌اند خطر.
«بازارهای صعودی در بدبینی متولد می‌شوند، در تردید رشد می‌کنند، در خوش‌بینی بالغ می‌شوند و در سرخوشی می‌میرند.»	حال و هوای جمع را بشناسید تا بدانید کجای چرخه هستید.
«چهار کلمه‌ی خطرناک در سرمایه‌گذاری این است: این بار فرق می‌کند.»	هر بار که می‌گویند قاعده‌های قدیم دیگر کار نمی‌کند، حواستان جمع باشد.
«اگر می‌خواهید بهتر از جمع نتیجه بگیرید، باید کاری متفاوت از جمع بکنید.»	تقلید از بقیه، نتیجه‌ای مثل بقیه می‌دهد.
«مردم می‌پرسند دورنمای کجا خوب است؛ پرسش درست این است که کجا از همه بدتر است.»	ارزانی را جایی بگردید که همه از آن فرار کرده‌اند.
«سرمایه‌گذاری که همه‌ی جواب‌ها را دارد، حتی پرسش‌ها را هم نفهمیده است.»	فروتن باشید؛ بازار همیشه چیزی برای غافلگیر کردن دارد.

جمله‌ی «این بار فرق می‌کند» را ما در بورس تهران هم بارها شنیده‌ایم. اگر جملات ماندگار دیگری از بزرگان می‌خواهید، جملات وارن بافت را هم بخوانید؛ این دو از دو راه متفاوت به حرف‌های خیلی نزدیک رسیده‌اند.

۱۶ قاعده‌ی تمپلتون برای سرمایه‌گذاری موفق

تمپلتون در دهه‌ی ۱۹۹۰ فهرستی از قاعده‌هایش نوشت که بعدها بارها منتشر شد. من آن را خلاصه و دسته‌بندی کرده‌ام تا راحت‌تر به خاطر بماند.

• هدف درست: دنبال بیشترین بازده واقعی باشید، یعنی بازده بعد از تورم و مالیات. سودی که از تورم کمتر باشد، در واقع ضرر است.
• سرمایه‌گذاری، نه سفته‌بازی: سهم را بخرید چون شرکت را خوب می‌دانید، نه چون فکر می‌کنید فردا بالا می‌رود.
• ذهن باز: به یک صنعت یا یک نوع دارایی تعصب نداشته باشید.
• ارزان بخرید: وقتی بقیه ناامیدند، نه وقتی همه هیجان‌زده‌اند.
• ارزانی را در کیفیت بگردید: سهم ارزان شرکت خوب، نه سهم ارزان شرکت بد.
• ارزش بخرید، نه روند بازار: اینکه بازار بالا یا پایین می‌رود دلیل خرید نیست.
• تنوع بدهید: هیچ‌کس همیشه درست نمی‌گوید؛ پخش کردن پول شما را از اشتباه خودتان حفظ می‌کند.
• تکلیفتان را انجام دهید: پیش از خرید، شرکت را بشناسید.
• پایش کنید: هیچ سرمایه‌گذاری‌ای برای همیشه خوب نمی‌ماند.
• وحشت نکنید: در ریزش، از ترس به قیمت کف نفروشید.
• از اشتباه درس بگیرید: اشتباه را تکرار نکنید.
• با دعا شروع کنید: او معتقد بود آرامش ذهن به تصمیم درست کمک می‌کند.
• شکست دادن بازار سخت است: انتظارتان واقع‌بینانه باشد.
• همه‌چیزدان نباشید: کسی که فکر می‌کند همه‌ی جواب‌ها را دارد، خطرناک‌ترین سرمایه‌گذار است.
• ناهار مجانی وجود ندارد: سود تضمینی و بی‌خطر بالا را باور نکنید.
• بیش از حد ترسو و منفی‌باف نباشید: در بلندمدت، اقتصاد و شرکت‌های خوب معمولا رشد می‌کنند.

پس اگر فقط سه تا از این‌ها را بخواهید به خاطر بسپارید: ارزان بخرید، پخش کنید و در ریزش وحشت نکنید.

تمپلتون در کنار بزرگترین سرمایه‌گذاران جهان

خیلی‌ها می‌پرسند تمپلتون با بافت و گراهام و سوروس چه فرقی دارد. این جدول کمک می‌کند جایگاه هر کدام را ببینیم.

مقایسه‌ی تمپلتون با چند سرمایه‌گذار بزرگ

سرمایه‌گذار	ایده‌ی اصلی	دامنه‌ی بازار	مناسب کیست؟
جان تمپلتون	خرید در اوج بدبینی، ارزانی جهانی	کل دنیا	صبور، با سبد پخش
بنجامین گراهام	حاشیه‌ی امنیت، سهم خیلی ارزان	بیشتر آمریکا	محتاط و عددمحور
وارن بافت	شرکت عالی با قیمت منصفانه، نگه‌داری طولانی	بیشتر آمریکا	کسی که سال‌ها صبر می‌کند
چارلی مانگر	مدل‌های ذهنی، کیفیت کسب‌وکار	بیشتر آمریکا	اهل فکر و مطالعه
جورج سوروس	شرط کلان روی اشتباه بازار	ارز، اوراق، شاخص	حرفه‌ای و ریسک‌پذیر

تمپلتون از نظر فکری به گراهام نزدیک است، ولی دو چیز اضافه کرد: نگاه جهانی و تمرکز روی حال و هوای جمع. برای آدم‌های معمولی مثل من و شما، این دو درس خیلی قابل‌استفاده‌اند.

معنویت و بخشش: جایزه و بنیاد تمپلتون

تمپلتون فقط پول‌ساز نبود. مرد مذهبی و اهل فکری بود. جلسه‌های صندوقش را با دعا شروع می‌کرد و می‌گفت ذهن آرام بهتر تصمیم می‌گیرد. خودش هم بسیار صرفه‌جو بود؛ گفته‌اند در جوانی تا نیمی از درآمدش را پس‌انداز می‌کرد.

در ۱۹۷۲ جایزه‌ی تمپلتون را برای کسانی بنیان گذاشت که در فهم معنوی و علمی جهان کار مهمی کرده‌اند. عمدا مبلغش را بیشتر از جایزه‌ی نوبل گذاشت، چون فکر می‌کرد این حوزه کمتر دیده می‌شود. در ۱۹۸۷ هم بنیاد جان تمپلتون را راه انداخت که بخش بزرگی از ثروتش را به پژوهش اختصاص داد.

پس برای تمپلتون پول هدف نبود؛ وسیله بود. شاید همین نگاه کمک می‌کرد که در روزهای ترس، کمتر از بقیه بترسد.

درس‌های تمپلتون برای بورس ایران

حالا پرسش اصلی: این حرف‌ها به کار ما در تهران می‌آید؟ جواب من «بله، با احتیاط» است. بازار ما هم بارها همین چرخه را تجربه کرده. تابستان ۱۳۹۹ را یادتان هست؟ همه می‌گفتند «این بار فرق می‌کند» و هر کسی سهم می‌خرید. بعدش ریزش بزرگ بورس آمد و خیلی‌ها در کف از ترس فروختند.

این نشانه‌ها کمک می‌کند حدس بزنید بازار به اوج بدبینی نزدیک است یا به اوج خوش‌بینی. هیچ‌کدام قطعی نیستند؛ فقط چراغ راهنمایند.

نشانه‌های اوج بدبینی و اوج خوش‌بینی در بورس

نشانه	نزدیک اوج بدبینی	نزدیک اوج خوش‌بینی
حرف مردم و فامیل	«دیگر اسم بورس را نیاور»	«همه دارند پولدار می‌شوند، تو چرا نمی‌خری؟»
صف‌ها	صف فروش طولانی، حتی برای شرکت‌های خوب	صف خرید، حتی برای شرکت‌های ضعیف
تازه‌واردها	کسی کد بورسی تازه نمی‌گیرد	هجوم کدهای تازه و پرسش «چه سهمی بخرم؟»
قیمت در برابر سود	سهم‌های خوب با نسبت قیمت به سود پایین	سهم‌های معمولی با نسبت‌های خیلی بالا
خبرها	فقط خبر بد دیده می‌شود	فقط خبر خوب دیده می‌شود

برای اینکه بدانید شاخص امروز کجاست و در چند سال گذشته چه مسیری رفته، صفحه‌ی شاخص کل بورس را ببینید. نمودار بلندمدت کمک می‌کند تصویر بزرگ را گم نکنید.

چک‌لیست پیش از خرید در روزهای ترس

اگر خواستید به روش تمپلتون در روزهای ریزش خرید کنید، اول این پرسش‌ها را از خودتان بپرسید:

• این پول را دست‌کم سه تا پنج سال لازم ندارم؟
• قیمت به خاطر ترس جمع پایین آمده، یا کار خود شرکت خراب شده؟
• پولم را بین چند سهم و چند صنعت پخش کرده‌ام؟
• همه‌ی پولم را یک‌جا نمی‌گذارم و برای افت بیشتر پول کنار گذاشته‌ام؟
• با وام یا پول قرضی خرید نمی‌کنم؟
• اگر قیمت نصف هم شد، از ترس نمی‌فروشم؟

اگر جواب حتی یکی از این‌ها «نه» است، دست نگه دارید. تصمیم نهایی با خودتان.

اشتباه‌های رایج در تقلید از تمپلتون

1. خرید سهم بد چون ارزان است. تمپلتون دنبال ارزانی در کیفیت بود. سهم ضعیف می‌تواند ارزان‌تر هم بشود.
2. همه‌ی پول در یک سهم. شرط ۱۹۳۹ روی ۱۰۴ شرکت بود، نه یکی. بی تنوع، یک اشتباه همه‌چیز را می‌برد.
3. انتظار سود سریع. بازار ممکن است ماه‌ها و حتی سال‌ها طول بکشد تا ارزش را ببیند.
4. فراموش کردن نیمه‌ی دوم قاعده. خیلی‌ها در ترس می‌خرند ولی در سرخوشی، از سر ترس از جاماندن، نمی‌فروشند یا بیشتر می‌خرند.
5. برعکسِ جمع بودن برای لج‌بازی. اگر جمع به دلیل درستی می‌فروشد، خلاف آن رفتن هنر نیست. درباره‌ی این تله، رفتار گله‌ای در بورس را بخوانید.

پس دفعه‌ی بعد که همه گفتند «بورس تمام شد»، به جای ترس یا ذوق، کاغذ و قلم بردارید و همین چک‌لیست را مرور کنید.

سوالات متداول

جمع‌بندی: از تمپلتون چه یاد بگیریم؟

جان تمپلتون نشان داد که بزرگترین فرصت‌ها معمولا وقتی پیدا می‌شوند که حال بازار از همیشه بدتر است. ولی او فقط شجاع نبود؛ حساب می‌کرد، پولش را پخش می‌کرد و سال‌ها صبر می‌کرد. و همان‌قدر که در ترس می‌خرید، در سرخوشی کنار می‌کشید.

پس اگر از کل این متن فقط یک جمله در ذهنتان بماند، بگذارید این باشد: وقتی همه می‌ترسند، ترس را کنار بگذارید و حساب کنید؛ وقتی همه ذوق‌زده‌اند، ذوق را کنار بگذارید و باز هم حساب کنید. اگر می‌خواهید این شیوه‌ی فکر را قدم‌به‌قدم در بازار ایران یاد بگیرید، دوره‌های آموزشی را ببینید.