استراتژی کن اسلیم (CANSLIM) چیست؟ روش ویلیام اونیل و اجرای آن در بورس ایران

استراتژی کن اسلیم (CANSLIM) روشی برای پیدا کردنِ سهم‌های رشدی است که ویلیام اونیل ساخت. هر حرفِ این کلمه یک شرط است: سودِ فصلِ اخیر، رشدِ سودِ سالانه، چیزِ تازه، عرضه و تقاضا، رهبرِ بازار بودن، حمایتِ پولِ بزرگ و جهتِ کلِ بازار. سهمی که همهٔ این هفت شرط را با هم داشته باشد، نامزدِ خرید است.

خیلی‌ها از من می‌پرسند: «میان این همه نماد، از کجا شروع کنم؟» کن اسلیم یکی از جواب‌های خوبِ این پرسش است، چون یک غربال است. به‌جای اینکه دنبالِ یک سهمِ «خوب» بگردید، صدها سهم را از هفت الک رد می‌کنید تا چند سهم بماند. در این نوشته هر هفت حرف را ساده باز می‌کنیم، بعد می‌بینیم در بورسِ ایران کجایش باید عوض شود.

ویلیام اونیل کیست و کن اسلیم از کجا آمد؟

ویلیام اونیل (William J. O'Neil) سرمایه‌گذار و کارگزارِ آمریکایی بود که سالِ ۲۰۲۳ درگذشت. او روزنامهٔ اقتصادیِ Investor's Business Daily را راه انداخت که به اختصار IBD می‌گویند. کتابِ معروفش، «چگونه در بازار سهام پول دربیاوریم» (How to Make Money in Stocks)، به فارسی هم ترجمه شده است.

روشِ کارِ اونیل ساده ولی پرزحمت بود. او پرسود‌ترین سهم‌های بازارِ آمریکا را در چند دهه کنار هم گذاشت و پرسید: این‌ها درست پیش از جهشِ بزرگشان چه شباهتی داشتند؟ جواب، هفت ویژگیِ مشترک بود. حرفِ اولِ این هفت ویژگی کنار هم شد CANSLIM.

یک تشبیه کمک می‌کند. فرض کنید می‌خواهید برای دخترتان خواستگارِ خوب پیدا کنید. یک ویژگی کافی نیست؛ هم شغل می‌خواهید، هم خانواده، هم اخلاق. کن اسلیم هم همین است. یک شرط به تنهایی هیچ ارزشی ندارد؛ زور در کنارِ هم بودنِ هفت شرط است.

هفت حرفِ CANSLIM هر کدام چه معنایی دارند؟

پیش از رفتن سراغِ تک‌تکِ حرف‌ها، این جدول تصویرِ کلی را نشان می‌دهد. ستونِ آخر را برای بورسِ ایران نوشته‌ام و پایین‌تر توضیحش می‌دهم.

هفت حرفِ استراتژی کن اسلیم؛ قاعدهٔ اصلی و برگردانِ آن برای بورسِ ایران

حرف	یعنی	قاعدهٔ اونیل (بازارِ آمریکا)	در بورسِ ایران از کجا ببینیم؟
C	سودِ هر سهم در فصلِ اخیر	دست‌کم ۲۵٪ رشد نسبت به همان فصلِ سالِ قبل	صورت‌های مالیِ میان‌دوره‌ای و گزارشِ فعالیتِ ماهانه در کدال
A	رشدِ سودِ سالانه	رشدِ سود در هر یک از سه سالِ اخیر، حدودِ ۲۵٪ یا بیشتر؛ بازدهِ حقوقِ صاحبانِ سهام دست‌کم ۱۷٪	صورتِ سود و زیانِ سالانه؛ رشد را با تورم مقایسه کنید
N	چیزِ تازه	محصول، مدیریت یا بازارِ تازه، و قیمتی نزدیکِ سقفِ تازه	اطلاعیه‌های شرکت و نمودارِ تعدیل‌شده
S	عرضه و تقاضا	حجمِ معاملهٔ بالا روزِ شکستِ قیمت	حجمِ روز در برابرِ میانگینِ حجمِ ماه؛ سهامِ شناور
L	رهبر یا جامانده	قدرتِ نسبیِ ۸۰ یا بالاتر (از ۹۹)	بازدهِ سهم در برابرِ شاخصِ کل و شاخصِ صنعت
I	حمایتِ پولِ نهادی	صندوق‌های خوش‌سابقه دارند می‌خرند	خریدِ حقوقی‌ها و گزارشِ ماهانهٔ پرتفوی صندوق‌ها
M	جهتِ بازار	فقط در بازارِ صعودیِ تأییدشده بخر	روندِ شاخصِ کل و ورود و خروجِ پولِ حقیقی

سه حرفِ اول دربارهٔ خودِ شرکت است، سه حرفِ بعد دربارهٔ رفتارِ سهم در تابلو، و حرفِ آخر دربارهٔ کلِ بازار. پس کن اسلیم نه کاملاً بنیادی است و نه کاملاً تکنیکال؛ هر دو را با هم می‌خواهد.

حرف C: سودِ فصلِ اخیر چقدر رشد کرده؟

C از Current quarterly earnings می‌آید، یعنی سودِ فصلِ جاری. منظور سودِ هر سهم است که به آن EPS یا سود هر سهم می‌گویند. اونیل می‌گوید سودِ هر سهم در فصلِ اخیر باید دست‌کم ۲۵٪ از همان فصلِ پارسال بیشتر باشد. فروش هم باید رشد کند، وگرنه سود شاید از صرفه‌جوییِ موقت آمده باشد.

چرا با همان فصلِ پارسال مقایسه می‌کنیم، نه با فصلِ قبل؟ چون خیلی از کسب‌وکارها فصلی‌اند. شیرینی‌فروشی را در نظر بگیرید. فروشِ اسفندش همیشه از آذر بیشتر است، چون عید نزدیک است. این رشد نیست، فصل است. مقایسهٔ اسفندِ امسال با اسفندِ پارسال است که می‌گوید کارش واقعاً بهتر شده یا نه.

نکتهٔ دومِ اونیل: شتاب. اگر رشدِ سود سه فصلِ پشتِ سر هم ۲۰٪، ۳۰٪ و ۴۵٪ بوده، یعنی کارِ شرکت دارد تند‌تر می‌شود. اگر برعکس کند شده، حتی با رشدِ بالا هم باید محتاط بود.

حرف A: سودِ سالانه چند سال پشتِ سرِ هم بالا رفته؟

A از Annual earnings growth می‌آید، یعنی رشدِ سودِ سالانه. یک فصلِ خوب ممکن است شانسی باشد. برای همین اونیل می‌خواهد سودِ سالانه در هر یک از سه سالِ اخیر بالا رفته باشد، معمولاً با رشدی حدودِ ۲۵٪ یا بیشتر.

او یک معیارِ دیگر هم کنارش می‌گذارد: بازدهِ حقوقِ صاحبانِ سهام (ROE) دست‌کم ۱۷٪. ROE یعنی شرکت با هر ۱۰۰ تومان پولِ سهامدارها، در یک سال چند تومان سود ساخته است. مثلِ مغازه‌داری که بپرسد: «با این سرمایه‌ای که در مغازه خوابانده‌ام، سالی چقدر درمی‌آورم؟»

حرف N: چه چیزِ تازه‌ای در راه است؟

N یعنی New: محصولِ تازه، مدیریتِ تازه، بازارِ تازه، یا قیمتِ تازه. اونیل دیده بود که جهش‌های بزرگ تقریباً همیشه یک «دلیلِ تازه» داشتند. در ایران این تازگی می‌تواند راه‌افتادنِ یک خطِ تولید، گرفتنِ مجوزِ صادرات، یا خریدِ یک معدن باشد.

بخشِ دومِ این حرف خیلی‌ها را تعجب‌زده می‌کند: اونیل می‌گفت سهمی را بخرید که نزدیکِ سقفِ قیمتی‌اش است، نه سهمی که خیلی ریخته و «ارزان» به نظر می‌رسد. منطقش این است که سهمی که به سقف رسیده، همهٔ کسانی را که بالاتر گیر کرده بودند پشتِ سر گذاشته و فروشنده‌های خسته جلویش کمترند.

او بهترین لحظهٔ خرید را خروج از یک «پایه» می‌دانست، یعنی دوره‌ای که سهم چند هفته یا چند ماه بالا و پایین رفته و آرام گرفته است. معروف‌ترین شکلِ این پایه «الگوی فنجان و دسته» است: قیمت ریزشی نرم می‌کند و دوباره بالا می‌آید (فنجان)، کمی استراحت می‌کند (دسته)، بعد با حجمِ بالا از بالای دسته بیرون می‌زند.

حرف S: عرضه و تقاضا

S یعنی Supply and demand. قیمت هم مثلِ گوجه‌فرنگیِ میدانِ تره‌بار است: وقتی خریدار زیاد و جنس کم باشد، گران می‌شود. اونیل دو چیز را نگاه می‌کرد. اول، تعدادِ سهم‌هایی که در بازار دست‌به‌دست می‌شود؛ هرچه کمتر، با پولِ کمتر تکان می‌خورد. دوم، حجمِ معامله در روزی که قیمت از پایه بیرون می‌زند؛ این حجم باید چشمگیر باشد.

در بورسِ ایران برای بخشِ اول سهامِ شناورِ آزاد را ببینید. برای بخشِ دوم، حجمِ روز را با میانگینِ حجمِ ماه مقایسه کنید. شکستی که با حجمِ دو یا سه برابرِ میانگین بیاید، معنادارتر از شکستی است که با حجمِ معمولی بیاید.

حرف L: رهبر یا جامانده؟

L یعنی Leader or laggard. اونیل می‌گفت از هر گروه، سهمِ اول یا دوم را بخرید، نه سهمی که چون عقب مانده «جای رشد دارد». به زبانِ ساده: در مسابقهٔ دو، روی کسی شرط ببندید که جلو است، نه کسی که نفس‌نفس می‌زند.

برای سنجیدنِ این، IBD عددی به نامِ «رتبهٔ قدرتِ نسبی» دارد، از ۱ تا ۹۹. رتبهٔ ۸۰ یعنی این سهم در یک سالِ اخیر از ۸۰٪ سهم‌های دیگر بهتر بوده است. اونیل معمولاً سهمی با رتبهٔ زیرِ ۸۰ نمی‌خرید.

این‌جا یک اشتباهِ رایج هست. این «قدرتِ نسبی» با اندیکاتورِ RSI یکی نیست، با اینکه اسمِ فارسی‌شان شبیه است. RSI سهم را با گذشتهٔ خودش می‌سنجد. قدرتِ نسبیِ اونیل سهم را با بقیهٔ بازار مقایسه می‌کند.

حرف I: پولِ بزرگ پشتِ سهم هست؟

I یعنی Institutional sponsorship، حمایتِ سرمایه‌گذارانِ نهادی. منظور صندوق‌ها، بانک‌ها و شرکت‌های سرمایه‌گذاری است که پولِ زیادی دارند. یک آدمِ معمولی با خریدش قیمت را تکان نمی‌دهد. ولی وقتی چند صندوقِ بزرگ آرام‌آرام سهمی را جمع می‌کنند، مثلِ جریانِ آب است که قایق را جلو می‌برد.

اونیل دو نکته اضافه می‌کرد. اول، صندوق‌های خریدار خوش‌سابقه باشند. دوم، تعدادشان رو به افزایش باشد. سهمی که همهٔ صندوق‌ها از قبل پُرش کرده‌اند، دیگر خریدارِ تازه‌ای ندارد.

حرف M: بازار به کدام طرف می‌رود؟

M یعنی Market direction، جهتِ بازار. اونیل این حرف را آخر گذاشت، ولی به نظرِ من مهم‌ترین است. به گفتهٔ خودش از هر چهار سهم، حدودِ سه تا همراهِ بازار حرکت می‌کنند. یعنی بهترین سهم هم در بازارِ ریزشی معمولاً پایین می‌آید.

تشبیهش ساده است: شنا کردن موافقِ جریانِ رودخانه یا خلافِ آن. شناگرِ قوی هم خلافِ جریان خسته می‌شود. برای همین اونیل در بازارِ ریزشی خرید نمی‌کرد. او صبر می‌کرد بازار پس از ریزش چند روز تلاشِ برگشت کند و بعد یک روزِ قوی با حجمِ بالاتر از روزِ قبل بیاید. اسمِ این روز را «روزِ تأیید» (Follow-through day) گذاشته بود.

پس تا اینجا: سه حرف دربارهٔ شرکت، سه حرف دربارهٔ تابلو، و یک حرف که اجازهٔ ورود می‌دهد یا نمی‌دهد.

قاعدهٔ فروش؛ نیمهٔ فراموش‌شدهٔ کن اسلیم

بیشترِ متن‌های فارسی کن اسلیم را فقط روشِ خرید معرفی می‌کنند. ولی اونیل برای فروش هم قاعدهٔ سفت‌وسخت داشت. معروف‌ترینش این است: اگر سهم ۷ تا ۸ درصد از قیمتِ خریدتان پایین آمد، بی‌چون‌وچرا بفروشید.

بیایید با هم حساب کنیم. فرض کنید سهمی را ۱۰٬۰۰۰ تومان خریده‌اید. ۸٪ زیرِ آن می‌شود ۹٬۲۰۰ تومان. اگر قیمت به ۹٬۲۰۰ رسید، اونیل می‌گوید بیرون بیایید، حتی اگر هنوز فکر می‌کنید شرکت خوب است. دلیلش ساده است: ضررِ ۸٪ را با ۹ درصد سود جبران می‌کنید، ولی ضررِ ۵۰٪ را فقط با ۱۰۰٪ سود. این اعداد مثال‌اند، ولی حسابش همیشه همین است.

طرفِ دیگرش برداشتنِ سود است. اونیل پیشنهاد می‌کرد بیشترِ سهم‌ها را بعد از ۲۰ تا ۲۵ درصد سود بفروشید. استثنا سهمی است که خیلی تند، مثلاً در کمتر از سه هفته، ۲۰٪ بالا رفته باشد؛ آن را بیشتر نگه می‌داشت، چون ممکن بود یک رهبرِ واقعی باشد. اگر می‌خواهید این بخش را عمیق‌تر یاد بگیرید، استراتژیِ حدضرر را بخوانید.

آیا کن اسلیم در بورسِ ایران جواب می‌دهد؟

جوابِ کوتاه: اسکلتش بله، عددهایش نه. فکرِ اصلی، یعنی خریدِ شرکتِ پرسودِ رو به رشد، در زمانِ درست و با حدضرر، همه‌جا کار می‌کند. ولی کن اسلیم برای بازارِ آمریکا ساخته شد، با تورمِ پایین، حجمِ زیاد و بی‌دامنهٔ نوسان. بورسِ ایران چند فرقِ مهم دارد که اگر نادیده‌شان بگیرید، فیلترتان گمراهتان می‌کند.

۱. تورم، رشدِ ۲۵٪ را بی‌معنا می‌کند

این مهم‌ترین فرق است. تورمِ ایران در سال‌های اخیر بیشترِ وقت‌ها بالای ۳۰٪ بوده است. یعنی شرکتی که امسال همان تعداد کالا را به همان مشتری‌ها فروخته، فقط چون قیمت‌ها بالا رفته، ممکن است ۳۰٪ رشدِ سود نشان دهد. این رشدِ واقعی نیست؛ مثلِ این است که حقوقتان ۳۰٪ زیاد شود ولی اجاره و نان هم ۳۰٪ گران شود.

یک مثالِ ساده. فرض کنید سودِ هر سهمِ یک شرکتِ فرضی در پاییزِ پارسال ۱۰۰ تومان بوده و امسال ۱۴۰ تومان شده؛ یعنی ۴۰٪ رشد. روی کاغذ از شرطِ ۲۵٪ اونیل خیلی بالاتر است. حالا اگر تورمِ همین یک سال ۳۵٪ بوده باشد، ۱۴۰ را بر ۱۳۵ تقسیم کنید: رشدِ واقعی فقط حدودِ ۴٪ است. پس این شرکت در عمل تقریباً درجا زده است.

پیشنهادِ من این است که در ایران شرطِ C و A را این‌طور بخوانید: رشدِ سود باید آشکارا بالاتر از تورم باشد، نه فقط بالای ۲۵٪. همین را دربارهٔ ROE هم بگویید. وقتی سودِ سپردهٔ بانکی و اوراقِ بی‌ریسک خودش نزدیکِ ۳۰٪ است، ROEِ ۱۷٪ یعنی شرکت از بانک هم کمتر می‌دهد.

۲. سودِ یک‌باره و سودِ تسعیر را جدا کنید

در بورسِ ایران بخشِ بزرگی از رشدِ سودِ خیلی از شرکت‌ها از گران شدنِ دلار می‌آید، یعنی سودِ تسعیرِ ارز. بعضی هم با فروشِ زمین یا سهم یک‌باره سودشان را بالا نشان می‌دهند. این‌ها تکرار نمی‌شوند. برای کن اسلیم فقط سودِ عملیاتی را حساب کنید، یعنی سودی که از کارِ اصلیِ شرکت آمده.

۳. یک امتیاز داریم که آمریکایی‌ها ندارند: گزارشِ ماهانه

شرکت‌های تولیدیِ بورسِ ایران هر ماه گزارشِ فعالیتِ ماهانه در سامانهٔ کدال منتشر می‌کنند: چقدر تولید کردند، چقدر فروختند و به چه قیمتی. یعنی لازم نیست سه ماه منتظرِ صورت‌های مالیِ فصلی بمانید. برای حرفِ C این یک امتیازِ واقعی است: رشدِ فروش را ماه‌به‌ماه، با همان ماهِ پارسال مقایسه کنید.

۴. سقفِ تازه را روی نمودارِ تعدیل‌شده ببینید

افزایشِ سرمایه و سودِ نقدی قیمتِ سهم را روی تابلو یک‌دفعه پایین می‌آورد، بی‌آنکه چیزی از دست رفته باشد. اگر نمودارِ تعدیل‌نشده را ببینید، سهمی که به سقفِ تاریخی رسیده ممکن است «ارزان» به نظر برسد. برای حرفِ N همیشه نمودارِ تعدیل‌شده را نگاه کنید.

۵. دامنهٔ نوسان، شکست را به صف تبدیل می‌کند

در بورسِ ایران قیمتِ هر سهم در یک روز فقط تا سقف و کفِ مشخصی می‌تواند تکان بخورد. برای همین شکستِ قوی گاهی به‌جای یک کندلِ بلند، به شکلِ صفِ خرید در چند روزِ پشتِ هم می‌آید. قاعدهٔ «بیش از ۵٪ بالاتر از نقطهٔ شکست نخرید» این‌جا سخت اجرا می‌شود. حدضررِ ۸٪ هم ممکن است در صفِ فروش اجرا نشود و ضرر بیشتر شود. این را از قبل در حسابِ ریسکتان بگذارید.

۶. «حقوقی می‌خرد» همیشه خبرِ خوبی نیست

در ایران به‌جای فهرستِ صندوق‌های آمریکایی، خرید و فروشِ سهامدارِ حقوقی و گزارشِ ماهانهٔ پرتفوی صندوق‌ها در کدال را داریم. ولی حواسمان باشد: حقوقیِ ایرانی گاهی سهامدارِ عمدهٔ همان شرکت یا شرکتِ هم‌گروه است و برای حمایت یا حتی فروشِ پله‌ای خرید می‌کند. برای همین خریدِ حقوقی را کنارِ ورود و خروجِ پولِ حقیقی بخوانید و ببینید چند هفته ادامه داشته.

۷. بازار را خبر بیشتر از سود تکان می‌دهد

بورسِ ایران به دلار، تصمیم‌های دولتی، نرخِ بهره و خبرهای سیاسی خیلی حساس است. گاهی بهترین سهم‌ها هم با یک خبر هفته‌ها صفِ فروش می‌شوند. پس حرفِ M در ایران از آمریکا هم مهم‌تر است. پیش از هر خریدی روندِ شاخصِ کلِ بورس را ببینید و اگر شاخص در روندِ نزولی است، صبر کنید.

پس کن اسلیم در ایران کار می‌کند، به شرطی که عددهایش را با تورم تنظیم کنید، سودِ یک‌باره را کنار بگذارید و جهتِ بازار را جدی بگیرید.

چطور با کن اسلیم فیلترِ سهم بنویسیم؟

هفت شرط برای صدها نماد، یعنی کارِ دستیِ بی‌پایان. راهِ عملی این است که بخشی را با فیلتر و بخشی را با چشم انجام دهید. من این ترتیب را پیشنهاد می‌کنم، چون اول شرط‌های ارزان‌تر را می‌زند:

1. اول بازار (M). اگر شاخصِ کل در روندِ نزولی است، کارِ امروز تمام است. فقط فهرست بسازید، نخرید.
2. بعد قدرتِ نسبی (L). بازدهِ سه یا شش ماههٔ هر سهم را با بازدهِ شاخصِ کل مقایسه کنید و فقط سهم‌هایی را نگه دارید که آشکارا جلوتر بوده‌اند.
3. بعد حجم و پول (S و I). سهم‌هایی که حجمِ امروزشان چند برابرِ میانگینِ ماه است و خریدارِ حقیقی یا حقوقیِ پیوسته دارند. این بخش را با فیلترنویسی در سایتِ TSETMC می‌شود خودکار کرد.
4. بعد سقفِ تازه (N). از فهرستِ باقی‌مانده، آن‌هایی که نزدیکِ سقفِ چندماهه یا تاریخیِ تعدیل‌شده‌اند.
5. آخر بنیاد (C و A). حالا که چند نماد مانده، کدال را باز کنید: گزارشِ ماهانه، صورتِ سود و زیانِ فصلی و سالانه، و رشد در برابرِ تورم.

یک مثال برای گامِ دوم. فرض کنید شاخصِ کل در شش ماه ۲۰٪ بالا رفته و سهمی ۶۰٪. اگر ۱٫۶ را بر ۱٫۲ تقسیم کنید، می‌شود حدودِ ۱٫۳۳؛ یعنی این سهم حدودِ ۳۳٪ از بازار جلوتر بوده است. سهمی که همین شش ماه ۱۰٪ بالا رفته، با اینکه مثبت است، از بازار عقب مانده و در کن اسلیم کنار می‌رود. عددها مثال‌اند.

پس فیلتر کارِ سنگین را می‌کند و شما وقتتان را فقط برای چند نمادِ آخر می‌گذارید.

چک‌لیستِ کن اسلیم پیش از خرید

این فهرست را کنارِ دستتان بگذارید. اگر حتی به یکی جوابِ «نه» دادید، از خرید بگذرید:

• شاخصِ کل در روندِ صعودی است یا دست‌کم از کف برگشته و روزِ تأیید آمده؟
• سودِ عملیاتیِ هر سهم در فصلِ اخیر، نسبت به همان فصلِ پارسال، آشکارا بیشتر از تورم رشد کرده؟
• فروشِ ماهانه در کدال هم همین رشد را نشان می‌دهد؟
• سودِ سالانه سه سالِ پشتِ هم بالا رفته و ROE از سودِ بی‌ریسک بالاتر است؟
• دلیلِ تازه‌ای برای رشد هست که بتوانید در یک جمله بگویید؟
• قیمت روی نمودارِ تعدیل‌شده نزدیکِ سقف است و از یک پایهٔ آرام بیرون آمده؟
• حجمِ روزِ شکست چند برابرِ میانگینِ ماه بوده؟
• سهم از شاخصِ کل و از هم‌صنعتی‌هایش جلوتر است؟
• حدضررتان را پیش از خرید نوشته‌اید؟

اشتباه‌های رایج در اجرای استراتژی کن اسلیم

این‌ها را بارها در کارِ دوستانی که با کن اسلیم شروع کرده‌اند دیده‌ام:

• یک یا دو شرط را برداشتن. «سودش ۵۰٪ رشد کرده، پس می‌خرم» کن اسلیم نیست. هفت شرط با هم معنا دارند.
• خریدِ سهمِ ریخته به امیدِ برگشت. این درست برعکسِ حرفِ N و L است. کن اسلیم دنبالِ رهبر است، نه حراجی.
• یکی گرفتنِ RS و RSI. اولی سهم را با بازار می‌سنجد، دومی با گذشتهٔ خودش.
• فراموش کردنِ تورم. رشدِ اسمیِ ۳۰٪ در اقتصادِ با تورمِ ۳۰٪ یعنی هیچ.
• نادیده گرفتنِ بازار. بهترین فیلتر هم در بازارِ ریزشی سهم‌هایی پیدا می‌کند که با بازار پایین می‌آیند.
• نگه داشتنِ زیان. کسی که حدضرر را اجرا نمی‌کند، نیمی از کن اسلیم را دور ریخته است.

کن اسلیم کنارِ دیگر استراتژی‌های معامله در بورس

کن اسلیم یک استراتژیِ معامله در بورس است که میان دو مکتبِ معروف ایستاده. برای اینکه بدانید به کارِ شما می‌آید یا نه، این مقایسه کمک می‌کند:

مقایسهٔ کن اسلیم با سرمایه‌گذاریِ ارزشی و معامله‌گریِ صرفاً تکنیکال

ویژگی	کن اسلیم	سرمایه‌گذاریِ ارزشی	تکنیکالِ صرف
دنبالِ چه سهمی است؟	سهمِ رشدیِ پرسود که تازه جهش را شروع کرده	سهمِ زیرِ ارزشِ ذاتی، حتی اگر فراموش‌شده باشد	هر سهمی که الگوی قیمتیِ خوب دارد
صورت‌های مالی	مهم	خیلی مهم	کم‌اهمیت
نمودار و حجم	مهم	کم‌اهمیت	خیلی مهم
مدتِ نگه‌داری	چند هفته تا چند ماه، گاهی بیشتر	معمولاً سال‌ها	چند روز تا چند هفته
حدضرر	سفت، حدودِ ۷ تا ۸٪	معمولاً ندارد؛ با افتِ قیمت بیشتر می‌خرد	بسته به الگو
زمانِ لازم در هفته	متوسط	کم پس از خرید	زیاد

اگر حوصلهٔ نگاه کردنِ هر روزهٔ تابلو را ندارید، سرمایه‌گذاریِ ارزشی شاید به شما نزدیک‌تر باشد. اگر می‌خواهید شرکتِ خوب را در زمانِ درست بخرید و حاضرید زیان را سریع ببندید، کن اسلیم چارچوبِ خوبی است. تصمیمِ نهایی با خودتان.

سهام رشدی، سهام بنیادی و جای کن اسلیم

کن اسلیم ابزارِ پیدا کردنِ سهام رشدی است، یعنی شرکت‌هایی که سودشان تندتر از بقیه بالا می‌رود. این با «سهامِ بنیادی» به معنای رایجش در بازارِ ایران یکی نیست. سهامِ بنیادی معمولاً شرکتِ بزرگ و باثبات و سودده است، ولی لزوماً رو به رشدِ تند نیست.

یک پالایشگاهِ بزرگ ممکن است سهامِ بنیادیِ خوبی باشد ولی سودش سالی ۱۰٪ واقعی رشد کند. کن اسلیم چنین سهمی را رد می‌کند. در مقابل، یک شرکتِ کوچک‌ترِ دارویی با خطِ تولیدِ تازه و فروشِ ماهانهٔ رو به رشد ممکن است همهٔ شرط‌ها را بگذراند. پس کن اسلیم دنبالِ «بهترین شرکت» نیست؛ دنبالِ شرکتی است که دارد بهتر می‌شود.

جمع‌بندیِ من این است: کن اسلیم یک الکِ هفت‌طبقه است که شما را از خریدِ هیجانی و «سهمِ ارزانِ ریخته» دور نگه می‌دارد. در بورسِ ایران عددهایش را با تورم تنظیم کنید، سودِ عملیاتی را ملاک بگیرید، گزارشِ ماهانهٔ کدال را جدی بگیرید و هیچ‌وقت بی‌حدضرر نخرید. گامِ بعدیِ عملی: همین هفته فقط حرفِ L را برای ده نماد امتحان کنید و بازدهِ شش ماهه‌شان را با شاخصِ کل مقایسه کنید.

سوالات متداول