هنوز چیزی روی دستگاه شما ذخیره نشده است. هر وقت خواستید، از پابرگهٔ سایت به همین صفحه برمی‌گردید و انتخابتان را عوض می‌کنید.

با فعال‌کردن سنجش، به بهبود سایت کمک می‌کنید. این انتخاب اختیاری است و هر زمان می‌توانید آن را در تنظیمات حریم خصوصی تغییر دهید.

حامد ثقفیHamed Saghafi

صندوق شاخصی چیست؟ سرمایه‌گذاری روی شاخص بورس با کارمزد کم

فهرست مطالب۱۴ بخش
  1. صندوق شاخصی چیست؟ به زبان خیلی ساده
  2. صندوق سرمایه‌گذاری شاخصی چطور کار می‌کند؟
  3. انواع صندوق شاخصی از روی شاخصی که دنبال می‌کنند
  4. صندوق شاخص بورس (شاخص کل یا شاخص شرکت‌های بزرگ)
  5. صندوق شاخص هموزن
  6. صندوق شاخصی خارجی
  7. صندوق شاخصی در ایران وجود دارد؟
  8. خطای ردیابی یعنی چه؟
  9. صندوق شاخصی بهتر است یا صندوق سهامی فعال؟
  10. کارمزد پایین چرا این‌قدر مهم است؟ یک مثال عددی
  11. مزایا و معایب صندوق شاخصی
  12. مزایا
  13. معایب
  14. بهترین صندوق شاخصی را چطور انتخاب کنیم؟ چک‌لیست
  15. صندوق شاخصی را از کجا و چطور بخریم؟
  16. صندوق شاخصی به درد چه کسی می‌خورد؟
  17. اشتباه‌های رایج در خرید صندوق شاخصی
  18. سوالات متداول
  19. جمع‌بندی
صندوق شاخصی چیست؟ سرمایه‌گذاری روی شاخص بورس با کارمزد کم

خیلی‌ها از من می‌پرسند: «من وقت ندارم سهم انتخاب کنم؛ راهی هست که فقط همراه بازار بالا بروم؟» جوابش صندوق شاخصی است. صندوق شاخصی صندوقی است که سهم انتخاب نمی‌کند و تلاش نمی‌کند از بازار جلو بزند. فقط سهم‌های یک شاخص مشخص، مثل شاخص کل یا شاخص هم‌وزن بورس، را به همان نسبت می‌خرد تا سودش تا حد ممکن شبیه همان شاخص باشد.

این روش در دنیا اسم دارد: سرمایه‌گذاری منفعل. یعنی به‌جای اینکه دنبال بهترین سهم بگردید، کل بازار را یکجا می‌خرید. در ادامه می‌بینیم صندوق شاخصی دقیقا چطور کار می‌کند، در بورس ایران کدام‌ها هست، خطای ردیابی یعنی چه و چه کسی بهتر است سراغش برود.

صندوق شاخصی چیست؟ به زبان خیلی ساده

اول باید بدانیم شاخص چیست. شاخص یعنی یک عدد که حال گروهی از سهم‌ها را روی هم نشان می‌دهد. وقتی در خبر می‌شنوید «شاخص کل امروز ۲٪ بالا رفت»، یعنی روی هم رفته ارزش شرکت‌های بورس ۲٪ بیشتر شده است. توضیح کامل‌ترش را در مقاله‌ی شاخص بورس چیست نوشته‌ام.

ولی خود شاخص فقط یک عدد است. نمی‌شود «شاخص» خرید. صندوق شاخصی این مشکل را حل می‌کند. پول عده‌ی زیادی را جمع می‌کند و با آن، سهم‌های داخل شاخص را به همان وزنی که در شاخص دارند می‌خرد. نتیجه این است که هر واحد صندوق، یک تکه‌ی کوچک از کل آن شاخص است.

یک تشبیه ساده: فرض کنید به بازار میوه رفته‌اید و نمی‌دانید کدام غرفه بهترین میوه را دارد. یک راه این است که بگردید و حدس بزنید. راه دیگر این است که از همه‌ی غرفه‌ها کمی بخرید. سبد شما دقیقا «میانگین بازار» می‌شود؛ نه بهترین، نه بدترین. صندوق شاخصی همین سبد دوم است.

پس صندوق شاخصی قول نمی‌دهد از بازار بیشتر سود بدهد. قولش این است که با هزینه‌ی کم، هم‌پای بازار بماند.

صندوق سرمایه‌گذاری شاخصی چطور کار می‌کند؟

کار صندوق شاخصی سه قدم ساده دارد. مدیر صندوق این قدم‌ها را انجام می‌دهد و شما فقط واحد صندوق را می‌خرید.

  1. انتخاب شاخص مرجع. هر صندوق شاخصی در امیدنامه‌اش، یعنی همان دفترچه‌ی قانون و هدف صندوق، می‌نویسد کدام شاخص را دنبال می‌کند. مثلا شاخص کل، شاخص هم‌وزن یا شاخص ۳۰ شرکت بزرگ.
  2. چیدن سبد شبیه شاخص. مدیر سهم‌های همان شاخص را تقریبا به همان نسبت می‌خرد. اگر یک شرکت ۵٪ وزن شاخص را دارد، حدود ۵٪ پول صندوق هم در آن شرکت می‌رود.
  3. به‌روز نگه‌داشتن سبد. وزن شرکت‌ها در شاخص عوض می‌شود. شرکتی وارد شاخص می‌شود یا بیرون می‌رود. مدیر هر چند وقت سبد را دوباره با شاخص هماهنگ می‌کند.

چون مدیر لازم نیست هر روز تحلیل کند و سهم عوض کند، کار صندوق ارزان‌تر تمام می‌شود. برای همین در دنیا صندوق‌های شاخصی معمولا کم‌ترین کارمزد را دارند.

بیشتر صندوق‌های شاخصی ایران از نوع قابل معامله، یعنی ETF، هستند. یعنی واحدشان را مثل یک سهم در ساعت بازار از تابلو می‌خرید و می‌فروشید. فرق صندوق قابل معامله با صدور و ابطال را در مقاله‌ی صندوق ETF چیست با جزییات گفته‌ام.

انواع صندوق شاخصی از روی شاخصی که دنبال می‌کنند

همه‌ی صندوق‌های شاخصی یک شاخص را دنبال نمی‌کنند. نوع شاخص، رفتار صندوق را عوض می‌کند. این سه نوع در بورس ما مهم‌ترند.

صندوق شاخص بورس (شاخص کل یا شاخص شرکت‌های بزرگ)

شاخص کل وزنی است. یعنی شرکت بزرگ‌تر وزن بیشتری دارد. در بورس تهران چند شرکت بزرگ پتروشیمی، فلزی و پالایشی سهم زیادی از شاخص کل دارند. پس صندوقی که شاخص کل یا شاخص شرکت‌های بزرگ را دنبال می‌کند، در عمل بیشتر حال همین شرکت‌های بزرگ را نشان می‌دهد.

صندوق شاخص هموزن

در شاخص هم‌وزن همه‌ی شرکت‌ها وزن برابر دارند؛ شرکت کوچک همان‌قدر اثر دارد که شرکت بزرگ. صندوق شاخص هم‌وزن پولش را میان شرکت‌های زیادی پخش می‌کند. وقتی سهم‌های کوچک و متوسط بازار را جلو می‌برند، این صندوق معمولا بهتر از صندوق شاخص کل کار می‌کند و برعکس.

صندوق شاخصی خارجی

معروف‌ترین صندوق‌های شاخصی دنیا شاخص S&P 500، یعنی ۵۰۰ شرکت بزرگ آمریکا، را دنبال می‌کنند. این ایده را اولین بار جان بوگل، بنیان‌گذار شرکت ونگارد، در سال ۱۹۷۶ برای مردم عادی عملی کرد. آن روز مسخره‌اش کردند؛ امروز صندوق‌های شاخصی هزاران میلیارد دلار پول مردم را نگه می‌دارند. ما اینجا فقط برای فهم مفهوم از آن‌ها نام می‌بریم؛ تمرکز این مقاله بازار ایران است.

پس پیش از خرید یک صندوق شاخصی، اول بپرسید: «کدام شاخص را دنبال می‌کند؟» همین یک پرسش نیمی از رفتار صندوق را به شما می‌گوید.

صندوق شاخصی در ایران وجود دارد؟

بله، ولی تعدادشان کم است. در بورس آمریکا صدها صندوق شاخصی هست؛ در بورس ما تعدادشان به انگشتان دو دست هم نمی‌رسد. جدول زیر چند صندوقی را نشان می‌دهد که خودشان را شاخصی معرفی کرده‌اند. این جدول برای آشنایی است، نه پیشنهاد خرید.

چند صندوق شاخصی شناخته‌شده‌ی بورس ایران (طبق معرفی مدیر صندوق تا آبان ۱۴۰۵)
نام صندوقشاخص مرجع اعلام‌شدهمدیر صندوقنکته
فیروزهشاخص ۳۰ شرکت بزرگ بورس تهرانسبدگردان توسعه فیروزهاولین صندوق شاخصی قابل معامله‌ی ایران (فعالیت از ۱۳۹۳)
آرامشاخص کل بورسسبدگردان مفیددر بخشی از معرفی‌اش، سبد را شبیه ۵۰ شرکت بزرگ می‌چیند؛ امیدنامه را ببینید
همسنگشاخص هم‌وزن بورسسبدگردان مفیدصندوق قابل معامله
همترازشاخص هم‌وزن بورسسبدگردان کاریزماصندوق قابل معامله

دو نکته را از این جدول جدی بگیرید. اول، اسم «شاخصی» یعنی هدف، نه تضمین. صندوق‌های شاخصی ایران معمولا موظف‌اند بخش بزرگی از دارایی را، مثلا حدود ۸۰٪، در سهم‌های همان شاخص بگذارند و بقیه را مدیر آزادانه می‌چیند. پس کاملا شبیه شاخص نیستند. دوم، نام، مدیر و حتی شاخص مرجع ممکن است عوض شود. پیش از خرید، امیدنامه و گزارش ماهانه‌ی صندوق را در سایت خودش ببینید.

صندوق‌های ETF دولتی مثل دارا یکم و پالایش یکم هم با اینکه قابل معامله‌اند، صندوق شاخصی نیستند. آن‌ها فقط سهم چند شرکت مشخص را دارند و حال یک گروه کوچک را نشان می‌دهند، نه کل بازار.

خطای ردیابی یعنی چه؟

هیچ صندوق شاخصی دقیقا مثل شاخص حرکت نمی‌کند. همیشه کمی فاصله هست. به این فاصله خطای ردیابی می‌گویند. یعنی اختلاف میان سود صندوق و سود شاخصی که دنبال می‌کند.

یک مثال ساده: فرض کنیم شاخص هم‌وزن در یک سال ۴۰٪ بالا رفته و صندوقی که دنبالش می‌کند ۳۶٪ سود داده است. ۴ واحد درصد فاصله یعنی آن صندوق شاخص را خوب دنبال نکرده است. اگر این فاصله ۱ درصد بود، کارش خوب بود. (عددها فقط مثال‌اند.)

نمودار فرضی فاصله‌ی بازده صندوق شاخصی با شاخص مرجع
خطای ردیابی یعنی فاصله‌ی سود صندوق با سود شاخص؛ عددها مثال‌اند.

خطای ردیابی از کجا می‌آید؟ چهار علت اصلی دارد:

  • کارمزد صندوق. هزینه‌ی مدیر، متولی، حسابرس و بازارگردان هر روز کمی از دارایی کم می‌کند. شاخص هیچ کارمزدی نمی‌دهد.
  • پول نقد صندوق. صندوق همیشه بخشی از پول را نقد یا در اوراق نگه می‌دارد تا بتواند ابطال و خرید و فروش را جواب بدهد. این بخش با بازار بالا نمی‌رود.
  • سهم‌های کم‌حجم و صف. در بورس ما گاهی یک سهم صف خرید یا صف فروش می‌شود یا نمادش بسته است. مدیر نمی‌تواند آن را به موقع بخرد یا بفروشد و از شاخص عقب می‌ماند.
  • آزادی مدیر. همان بخشی که مدیر آزادانه می‌چیند ممکن است بهتر یا بدتر از شاخص کار کند.

پس صندوق شاخصی خوب، صندوقی است که خطای ردیابی کم و پایدار داشته باشد. برای سنجیدنش، بازده یک‌ساله و سه‌ساله‌ی صندوق را کنار بازده همان شاخص بگذارید. نمودار شاخص کل را در صفحه‌ی شاخص کل بورس امروز می‌توانید ببینید.

صندوق شاخصی بهتر است یا صندوق سهامی فعال؟

این پرسش را زیاد می‌شنوم. صندوق سهامی فعال صندوقی است که مدیرش سهم انتخاب می‌کند و می‌خواهد از شاخص جلو بزند. صندوق شاخصی فقط می‌خواهد هم‌پای شاخص بماند. جدول زیر این دو را با خرید مستقیم سهم مقایسه می‌کند.

مقایسه‌ی صندوق شاخصی، صندوق سهامی فعال و خرید مستقیم سهم
موضوعصندوق شاخصیصندوق سهامی فعالخرید مستقیم سهم
هدفهم‌پای شاخص ماندنجلو زدن از شاخصهر چه خودتان بخواهید
چه کسی سهم انتخاب می‌کندهیچ‌کس؛ شاخص تعیین می‌کندمدیر صندوقخودتان
کارمزد و هزینهمعمولا کم‌ترمعمولا بیشترکارمزد معامله، بی کارمزد مدیریت
وقتی که لازم داردخیلی کمکمزیاد
تنوع سبدزیادمتوسط تا زیادبستگی به خودتان دارد
احتمال جلو زدن از بازارتقریبا هیچهست، ولی تضمینی نیستهست، ولی سخت
احتمال عقب ماندن جدی از بازارکمهستزیاد

در آمریکا آمار نشان می‌دهد بیشتر مدیران فعال در افق‌های بلند از شاخص عقب می‌مانند. این بحث را در مقاله‌ی سرمایه‌گذاری فعال و منفعل با عدد و شرط معروف وارن بافت گفته‌ام. ولی بازار ایران فرق دارد. بازار ما کوچک‌تر است، اطلاعات نابرابرتر پخش می‌شود و صف و دامنه‌ی نوسان داریم. برای همین بعضی صندوق‌های سهامی فعال ایران در بعضی سال‌ها از شاخص جلو زده‌اند.

منصفانه بگویم: هر دو طرف حرف منطقی دارند. ولی مشکل اینجاست که از پیش نمی‌دانید کدام صندوق فعال سال بعد جلو می‌زند. پس توصیه‌ی من این است: اگر نمی‌خواهید دنبال بهترین مدیر بگردید، صندوق شاخصی ساده‌ترین راه برای داشتن سود بازار است. اگر می‌خواهید، بازده چندساله‌ی صندوق سهامی را کنار شاخص بگذارید و بعد تصمیم بگیرید.

کارمزد پایین چرا این‌قدر مهم است؟ یک مثال عددی

یک یا دو درصد کارمزد در سال به چشم نمی‌آید. ولی در سال‌های طولانی، این عدد کوچک خیلی بزرگ می‌شود. بیایید با هم حساب کنیم.

فرض کنیم ۱۰۰ میلیون تومان در صندوق گذاشته‌اید و بازار ۱۰ سال، هر سال ۳۰٪ بالا می‌رود. این فقط یک مثال است، نه پیش‌بینی. حالا سه صندوق را با کارمزد سالانه‌ی متفاوت مقایسه کنیم.

اثر کارمزد سالانه روی ۱۰۰ میلیون تومان در ۱۰ سال (مثال فرضی با رشد ۳۰٪ در سال)
کارمزد سالانهرشد خالص هر سالپول شما بعد از ۱۰ سالفرق با ارزان‌ترین
۱٪۲۹٪حدود ۱٬۲۷۶ میلیون تومان—
۲٪۲۸٪حدود ۱٬۱۸۱ میلیون تومانحدود ۹۵ میلیون کم‌تر
۳٫۵٪۲۶٫۵٪حدود ۱٬۰۴۹ میلیون تومانحدود ۲۲۷ میلیون کم‌تر

نگاه کنید چه شد. فرق کارمزد فقط ۲٫۵ درصد بود، ولی بعد از ۱۰ سال حدود ۲۲۷ میلیون تومان، یعنی بیش از دو برابر کل پول اولیه، کم‌تر دارید. این همان چیزی است که جان بوگل یک عمر تکرار کرد: کارمزد را جدی بگیرید.

کارمزد واقعی هر صندوق در امیدنامه و صورت‌های مالی‌اش آمده است. به خرید و فروش واحد صندوق‌های قابل معامله هم کارمزد معامله تعلق می‌گیرد که در صندوق‌های سهامی حدود یک دهم درصد است. پس سراغ صندوقی بروید که هزینه‌ی کل سالانه‌اش کم‌تر است، نه صندوقی که بیشتر تبلیغ می‌کند.

مزایا و معایب صندوق شاخصی

صندوق شاخصی مثل هر ابزار دیگری خوبی و بدی دارد. هر دو را بدانید.

مزایا

  • تنوع زیاد با پول کم. با خرید یک واحد، صاحب تکه‌ای از ده‌ها شرکت می‌شوید. خودتان با پول کم نمی‌توانید چنین تنوعی در سبد بسازید.
  • هزینه‌ی کم‌تر. مدیر کار کم‌تری می‌کند، پس هزینه کم‌تر است.
  • آرامش و وقت آزاد. لازم نیست هر روز تابلو را نگاه کنید یا خبر سهم دنبال کنید.
  • شفافیت. می‌دانید صندوق دنبال چیست و می‌توانید کارش را با شاخص بسنجید.
  • دور ماندن از اشتباه‌های احساسی. وقتی سهم انتخاب نمی‌کنید، کم‌تر گرفتار ترس و طمع می‌شوید.

معایب

  • با بازار می‌ریزد. صندوق شاخصی جلوی سقوط را نمی‌گیرد. اگر کل بورس ۳۰٪ بریزد، این صندوق هم تقریبا ۳۰٪ می‌ریزد.
  • از بازار جلو نمی‌زند. اگر دنبال سود بیشتر از بازار هستید، این ابزار شما نیست.
  • تمرکز روی شرکت‌های بزرگ. صندوقی که شاخص کل را دنبال می‌کند، بیشتر به چند شرکت بزرگ بسته است و حال آن‌ها روی شما اثر زیادی دارد.
  • گزینه‌ی کم در ایران. صندوق‌ها کم و بعضی کوچک‌اند و حجم معامله‌شان پایین است.
  • شاخص به تومان است. در تورم بالا، رشد شاخص به تومان لزوما یعنی پولدارتر شدن واقعی نیست.

پس صندوق شاخصی ریسک بازار را برنمی‌دارد؛ فقط ریسک «انتخاب سهم بد» را تا حد زیادی کم می‌کند.

بهترین صندوق شاخصی را چطور انتخاب کنیم؟ چک‌لیست

من اسم هیچ صندوقی را به عنوان «بهترین» نمی‌گویم، چون بهترین صندوق برای هر کس فرق دارد. ولی این چک‌لیست کمک می‌کند خودتان انتخاب کنید.

  • شاخص مرجع را بدانید. شاخص کل می‌خواهید یا هم‌وزن؟ اولی بیشتر به شرکت‌های بزرگ بسته است، دومی پخش‌تر است.
  • خطای ردیابی را بسنجید. بازده یک‌ساله و سه‌ساله‌ی صندوق را کنار بازده شاخص مرجعش بگذارید. فاصله‌ی کم‌تر بهتر است.
  • هزینه‌ی کل را ببینید. کارمزد مدیر، متولی، حسابرس و بازارگردان را در امیدنامه جمع کنید.
  • اندازه و حجم معامله. صندوق خیلی کوچک یا کم‌معامله ممکن است وقت فروش، خریدار کافی نداشته باشد.
  • قیمت را با NAV مقایسه کنید. NAV یعنی ارزش واقعی هر واحد؛ اگر همه‌ی دارایی صندوق را امروز بفروشند، به هر واحد چقدر می‌رسد. در صندوق قابل معامله قیمت تابلو ممکن است کمی بالاتر یا پایین‌تر از NAV باشد. بالاتر از NAV نخرید.
  • سابقه‌ی مدیر. صندوقی که چند سال کار کرده، بهتر قابل سنجیدن است.

پس دفعه‌ی بعد که خواستید صندوق شاخصی بخرید، اول این سه عدد را ببینید: شاخص مرجع، خطای ردیابی و هزینه‌ی کل.

صندوق شاخصی را از کجا و چطور بخریم؟

خرید صندوق شاخصی قابل معامله مثل خرید سهم است. قدم‌ها این‌ها هستند:

  1. کد بورسی بگیرید. اگر ندارید، اول در سجام ثبت‌نام کنید و از یک کارگزاری کد بورسی بگیرید.
  2. وارد سامانه‌ی معاملات آنلاین کارگزاری شوید.
  3. نام صندوق را جست‌وجو کنید. حواستان باشد نمادهای شبیه هم زیاد است؛ نام کامل و نوع صندوق را چک کنید.
  4. قیمت را با NAV مقایسه کنید و بعد سفارش خرید بگذارید.
  5. واحدها را نگه دارید. صندوق شاخصی برای پولی است که سال‌ها به آن نیاز ندارید، نه پول قسط ماه بعد.

اگر پول زیادی ندارید، می‌توانید هر ماه مبلغ ثابتی بخرید. به این روش خرید پله‌ای یا استراتژی DCA می‌گویند. این روش دیگر لازم نمی‌کند «بهترین زمان خرید» را حدس بزنید. روش‌های دیگر را هم در سرمایه‌گذاری با پول کم گفته‌ام.

صندوق شاخصی به درد چه کسی می‌خورد؟

صندوق شاخصی برای همه نیست. ولی برای این آدم‌ها گزینه‌ی خوبی است:

  • کارمند، مغازه‌دار یا بازنشسته‌ای که وقت تحلیل بازار ندارد.
  • کسی که تازه وارد بورس شده و هنوز سهم‌شناسی بلد نیست.
  • کسی که افق بلند دارد، مثلا برای آینده‌ی فرزند یا دوران بازنشستگی پس‌انداز می‌کند.
  • کسی که می‌خواهد بخش سهامی سبدش ساده و کم‌هزینه باشد.

و برای این آدم‌ها مناسب نیست: کسی که پول را تا چند ماه دیگر لازم دارد، کسی که تحمل ریزش ۳۰ یا ۴۰ درصدی را ندارد، و کسی که می‌خواهد از بازار جلو بزند. برای پول کوتاه‌مدت، صندوق درآمد ثابت مناسب‌تر است. انواع صندوق‌ها را در راهنمای صندوق سرمایه‌گذاری مقایسه کرده‌ام.

اشتباه‌های رایج در خرید صندوق شاخصی

  • فکر کردن به اینکه صندوق شاخصی ضرر نمی‌کند. می‌کند. شاخص هم پایین می‌آید. ریسک صندوق‌ها را در مقاله‌ی آیا صندوق سرمایه‌گذاری ضرر دارد گفته‌ام.
  • خرید بالای NAV در روزهای هیجان. وقتی بازار داغ است، قیمت تابلو گاهی از ارزش واقعی جلو می‌زند.
  • فروش در روزهای ترس. کل فایده‌ی سرمایه‌گذاری منفعل در صبر است. کسی که در هر ریزش می‌فروشد، از این روش فقط ضررش را می‌برد.
  • یکی گرفتن ETF دولتی با صندوق شاخصی. دارا یکم و پالایش یکم شاخص بازار را دنبال نمی‌کنند.
  • گذاشتن همه‌ی پول در یک صندوق. حتی صندوق شاخصی فقط بخش سهام سبد است. کنارش طلا و درآمد ثابت هم لازم است.
  • سنجیدن با تومان و فراموش کردن تورم. سود صندوق را کنار نرخ تورم بگذارید تا بدانید واقعا پولدارتر شده‌اید یا نه.

سوالات متداول

صندوق شاخصی چیست؟

صندوق شاخصی صندوقی است که سهم انتخاب نمی‌کند و سهم‌های یک شاخص مشخص، مثل شاخص کل یا هم‌وزن، را به همان نسبت می‌خرد. هدفش جلو زدن از بازار نیست؛ می‌خواهد با کم‌ترین هزینه هم‌پای همان شاخص بماند.

صندوق شاخصی در ایران وجود دارد؟

بله، ولی تعدادشان کم است. چند صندوق قابل معامله مثل فیروزه، آرام، همسنگ و همتراز خود را شاخصی معرفی کرده‌اند و شاخص ۳۰ شرکت بزرگ، شاخص کل یا شاخص هم‌وزن را دنبال می‌کنند. پیش از خرید امیدنامه‌ی هر صندوق را ببینید.

صندوق شاخصی بهتر است یا صندوق سهامی فعال؟

بستگی به شما دارد. صندوق شاخصی هزینه‌ی کم‌تر دارد و تقریبا همان سود بازار را می‌دهد. صندوق فعال ممکن است از بازار جلو بزند یا عقب بماند و از پیش نمی‌دانید کدام. برای کسی که وقت ندارد، شاخصی ساده‌تر است.

خطای ردیابی یعنی چه؟

خطای ردیابی یعنی فاصله‌ی سود صندوق با سود شاخصی که دنبال می‌کند. علتش کارمزد، پول نقد صندوق، سهم‌های صف‌شده و آزادی مدیر است. هرچه این فاصله کم‌تر و پایدارتر باشد، صندوق شاخص را بهتر دنبال کرده است.

آیا صندوق شاخصی ضرر می‌کند؟

بله. صندوق شاخصی همراه شاخص بالا و پایین می‌رود. اگر کل بازار بریزد، این صندوق هم تقریبا به همان اندازه می‌ریزد. فقط ریسک انتخاب سهم بد را کم می‌کند، نه ریسک کل بازار را.

صندوق شاخص هموزن چه فرقی با صندوق شاخص کل دارد؟

صندوق شاخص کل بیشتر پولش را در چند شرکت بزرگ می‌گذارد، چون وزن شرکت‌ها در شاخص کل به اندازه‌شان بستگی دارد. صندوق هم‌وزن پول را میان شرکت‌ها برابرتر پخش می‌کند و وقتی سهم‌های کوچک بازار را جلو می‌برند بهتر کار می‌کند.

صندوق شاخصی با ETF دولتی مثل دارا یکم فرق دارد؟

بله. ETFهای دولتی مثل دارا یکم و پالایش یکم فقط سهم چند شرکت مشخص را دارند و شاخص بازار را دنبال نمی‌کنند. صندوق شاخصی سبدش را شبیه یک شاخص بازار می‌چیند و تنوع بیشتری دارد.

سرمایه گذاری منفعل یعنی چه؟

سرمایه‌گذاری منفعل یعنی به‌جای انتخاب سهم و خرید و فروش زیاد، کل بازار یا یک شاخص را بخرید و سال‌ها نگه دارید. ابزار اصلی این روش صندوق شاخصی است و فایده‌اش هزینه‌ی کم، وقت آزاد و تصمیم‌های احساسی کم‌تر است.

جمع‌بندی

صندوق شاخصی ساده‌ترین راه برای داشتن سود خود بازار است: سهم انتخاب نمی‌کند، کارمزد کم‌تری می‌گیرد و شما را از دردسر سهم‌شناسی راحت می‌کند. در عوض، از بازار جلو نمی‌زند و در ریزش‌ها همراه بازار پایین می‌آید.

در ایران گزینه‌ها کم است، پس با چشم باز انتخاب کنید. شاخص مرجع را بدانید، خطای ردیابی و هزینه‌ی کل را بسنجید و بالای NAV نخرید. پس اگر وقت تحلیل ندارید و افق بلند دارید، صندوق شاخصی می‌تواند بخش سهام سبدتان باشد؛ تصمیم نهایی با خودتان.

ادامهٔ خواندن

بعدش چه بخوانم؟

دیدگاه‌ها

    اپلیکیشن حامد ثقفی · رایگان

    سهم‌هایتان را بی‌خیره‌شدن به تابلو دنبال کنید

    قیمت، حجم و ارزش معاملات و P/E هر سهم در اپ است؛ برای هر عدد هشدار بگذارید. ساعت باز و بسته شدن بازار هم با شمارش معکوس.

    اپ رایگان را نصب کنید:

    هشدار با ورود به حساب کار می‌کند.